MADDE 1– (1) Bu Yönetmeliğin amacı, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketlerinin; hesap ve kayıt düzeninde şeffaflık ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, konsolide ve konsolide olmayan bazda mali durumları, mali performansları ile yönetimin etkinliği hakkında bilgileri içeren finansal tablolarının zamanında ve doğru bir şekilde hazırlanması, raporlanması ve yayımlanmasına ve belgelerin saklanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2– (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 18 inci maddesi ile 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun 11 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3– (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Birlik: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğini,
b) Kanun: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununu,
c) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
ç) Sigortacılık Gözetim Sistemi: Şirketlerin uzaktan gözetimini teminen oluşturulan elektronik veri transferi sistemini,
d) Şirket: Türkiye’de kurulmuş sigorta ve reasürans şirketleri ile yabancı ülkelerde kurulmuş sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye’deki teşkilatını ve emeklilik şirketlerini,
e) Türkiye Muhasebe Standardı: Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Muhasebe Standartları ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyetlerin Muhasebeleştirilmesi, Finansal Tablolar ve Finansal Raporlar
Faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi
MADDE 4– (1) Şirket faaliyetlerinin, ikinci fıkrada belirtilen konularda Müsteşarlıkça çıkarılacak tebliğler hariç olmak üzere, bu Yönetmelik ile Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun finansal tabloların hazırlanma ve sunulma esaslarına ilişkin mevzuat hükümleri çerçevesinde muhasebeleştirilmesi esastır.
(2) Sigorta sözleşmelerine, bağlı ortaklık, birlikte kontrol edilen ortaklık ve iştiraklerin muhasebeleştirilmesi ve konsolide finansal tablolar, kamuya açıklanacak finansal tablolar ile bunlara ilişkin açıklama ve dipnotların düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça çıkarılacak tebliğler ile belirlenir.
Finansal tablolar
MADDE 5– (1) Finansal tablolar; bilanço, gelir tablosu, özsermaye değişim tablosu, nakit akış tablosu ile kâr dağıtım tablosundan oluşur. Finansal tablo dipnot ve açıklamaları ile finansal tablolarda yer alan bilgilere ilişkin açıklayıcı rapor ve tablolar, finansal tabloların ayrılmaz parçalarıdır. Bilanço ve gelir tablosu, dipnot, açıklama ve ekleri ile birlikte temel finansal tabloları oluşturur.
Bilanço
MADDE 6– (1) Bilanço, şirketlerin belirli bir tarihteki iktisadi ve mali durumunu yansıtan, varlıklarını, borçlarını ve özsermayelerini, aktif ve pasif hesaplar şeklinde gerçeğe uygun ve doğru bir biçimde gösteren tablodur. Bilançonun aktif bölümü paraya dönüşüm çabukluğuna, pasif bölümü ise ödeme çabukluğuna göre düzenlenir.
(2) Bilanço net değer esasına göre hazırlanır. Bu nedenle, şirketin aktif ve pasif yapısını düzenleyici nitelikteki hesaplar ilgili bulundukları kalemlerin altında birer indirim kalemi olarak gösterilir. Bilançonun aktif ve pasif yapısını yansıtan hesaplar kendi aralarında mahsup edilemez. Borç bakiyesi veren hesapların bilançonun aktif bölümünde, alacak bakiyesi veren hesapların pasif bölümünde yer alması sağlanır.
(3) Varlıklar gelecekteki iktisadi faydaların kullanma hakkının şirkete ait olması ve güvenilir bir şekilde ölçülebilen değer veya maliyetinin bulunması durumunda bilançoda gösterilir. Tutarları kesin olarak saptanamayan alacaklar için herhangi bir tahakkuk işlemi yapılamaz. Bu tür alacaklar aktif kalemlere ilişkin açıklama ve dipnotlarda gösterilir.
(4) Yükümlülükler iktisadi faydaları içeren kaynakların şirket dışına çıkmasına yol açacak bir edime sahip olunması ve bu edimin yerine getirilmesi için gerekli tutarın güvenilir bir şekilde ölçülebilmesi durumunda bilançoda gösterilir.
(5) Tutarı kesin olarak saptanamayanlar veya ihtilafa konu olanlar da dahil olmak üzere,şirketin bilinen ve tutarı uygun olarak tahmin edilebilen bütün yabancı kaynakları tespit ve kayıt edilerek bilançoda gösterilmelidir.
Gelir tablosu
MADDE 7– (1) Gelir tablosu, şirketin belirli bir hesap döneminde elde ettiği tüm hasılat ve gelirler ile katlandığı tüm maliyet ve giderleri sınıflandırılmış olarak gösteren ve dönem faaliyet sonuçlarını kâr veya zarar olarak özetleyen tablodur.
(2) Bütün gelir ve giderler, tahakkuk tarihleri itibarıyla kayda alınır ve tahakkuk ettikleri hesap dönemine ait gelir tablosunda gösterilir.
(3) Bütün gelir ve giderler, kaynakları itibarıyla sınıflandırılır, her gelir grubu benzer olduğu gider grubu ile karşılaştırılır. Bir gelir kalemi, tamamen veya kısmen bir gider kalemiyle netleştirilmek suretiyle gelir tablosu kapsamından çıkarılamaz.
(4) Gelirler, varlıklardaki artışa veya yükümlülüklerdeki azalışa bağlı olarak elde edilebilir iktisadi faydalarda güvenilir bir şekilde ölçülebilen bir artış olduğunda, gelir tablosunda muhasebeleştirilir. Gelirlerin kayda alınması,varlıklardaki artış veya yükümlülüklerdeki azalışlarla eş zamanlı olarak gerçekleştirilir.
(5) Giderler, varlıklardaki azalış veya yükümlülüklerdeki artışa bağlı olarak elde edilebilir iktisadi faydalarda güvenilir bir şekilde ölçülebilen bir azalış olduğunda, gelir tablosunda muhasebeleştirilir. Giderlerin muhasebeleştirilmesi, yükümlülüklerdeki artış veya varlıklardaki azalışlarla eşzamanlı olarak gerçekleştirilir.
(6) Gerçekleşmemiş gelir ve kârlar, gerçekleşmiş gibi veya gerçekleşenler gerçek tutarından fazla veya az gösterilemez. Belirli bir dönem veya dönemlerin, gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını göstermek için, ilgili dönem veya dönemlerin başında veya sonunda doğru hesap kesimi ve mutabakatı işlemleri yapılmalıdır.
(7) Gelir, gider, kâr ve zarar kayıtları ile ilgili olarak düzeltme kaydı yapılmasının gerekmesi, ancak, bu kayıtların önceki dönemlerin finansal tablolarında düzeltme yapılmasını gerektirecek büyüklük ve nitelikte olmaması durumunda, yapılan düzeltmeler dönemin gelir tablosunda gösterilir.
Nakit akış tablosu
MADDE 8– (1) Nakit akış tablosu, belirli bir muhasebe döneminde şirketlerin nakit ve nakit benzeri varlıklarında meydana gelen değişiklikleri ifade eden nakit akışlarını (nakit tahsilat ve ödemelerini), kaynakları ve kullanım yerleri bakımından sigortacılık faaliyetleri, yatırım faaliyetleri ve finansman faaliyetleri itibarıyla sınıflandırarak gösteren tablodur. Nakit akış tablosu, şirketin nakit ve nakde eşdeğer varlık yaratma kabiliyetinin, bunların tutarının, zamanlamasının ve kesinliğinin değerlendirilmesine yönelik finansal bilgileri içerir ve bu tablonun düzenlenmesinde nakit esası benimsenir.
Özsermaye değişim tablosu
MADDE 9– (1) Özsermaye değişim tablosu, sermaye kalemlerinin her birinin dönem başı bakiyesini, dönem içinde söz konusu kalemlerde meydana gelen artışları veya azalışları ve dönem sonu kalanını ayrı ayrı gösterecek biçimde düzenlenir. Karşılaştırılabilirliği sağlamak bakımından, cari dönem hareketlerinin yanı sıra önceki dönem hareketleri ayrı bir bölüm şeklinde gösterilir.
Kâr dağıtım tablosu
MADDE 10– (1) Kâr dağıtım tablosu şirketlerin dönem kârının dağıtım biçimini gösteren tablodur. Bu tablo dönem kârından ödenecek vergilerin, ayrılacak yedeklerin ve ortaklara dağıtılacak kâr paylarının açıkça görülmesi için düzenlenir.
Finansal raporlar
MADDE 11– (1) Şirketler tarafından bu Yönetmelik ve ilgili tebliğlerde belirtilen biçim ve içerikte hazırlanan yıl sonu bilânçosu, yıllık gelir, nakit akış, özsermaye değişim, kâr dağıtım tabloları, bunların açıklama ve dipnotları ile bağımsız denetim raporu hesap yılı sonu finansal raporunu; ara dönem bilânçosu, gelir, nakit akış ve özsermaye değişim tablosu, bunların açıklama ve dipnotları ve bağımsız denetim raporu ara dönem finansal raporunu oluşturur.
Yetkili Kişilerce İmzalanması, Sunumu ve Yayımlanması
Yönetim kurulunun sorumluluğu
MADDE 12– (1) Yönetim kurulu, bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun olarak faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi, finansal tabloların hazırlanması, onaylanması, denetlenmesi, yetkili mercilere sunulması ve yayımlanması dâhil finansal raporlama sistemi ile ilgili görev, yetki ve sorumlulukları belirlemek, bilgi sistemlerini yeterli hale getirmek ve uygulamayı gözetmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğe bağlı olarak yönetim kurulu, muhasebe ve raporlama sistemiyle ilgili olarak; temel politikaların belirlenmesi, iş tanımlarının, görev, yetki ve sorumlulukların iş akış şemasına uygun olarak açık bir şekilde yapılması, iç ve dış bilgi akış sisteminin yeterli hale getirilmesi, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlenmesi ve bununla ilgili uygulamanın gözetilmesi hususlarında gerekli tedbirleri almakla sorumludur.
Finansal raporların yetkili kişilerce imzalanması
MADDE 13– (1) Şirketlerin genel müdürü, mali işlerden sorumlu genel müdür yardımcısı, muhasebe veya mali işlerden sorumlu müdürü tarafından ad, soyad ve unvan belirtilmek suretiyle, bağımsız denetim raporu hariç olmak üzere, biçimi Müsteşarlıkça belirlenecek yıl sonu ve ara dönem finansal tablolar ile bunlara ilişkin açıklama ve dipnotları bu Yönetmelik hükümlerine ve muhasebe kayıtlarına uygun olduğu belirtilerek imza edilir ve denetçiler tarafından onaylanır. İlgili branşlarda faaliyet gösteren sigorta şirketlerinde finansal tablolar ilave olarak yetkili aktüer tarafından onaylanır.
(2) İmza yükümlülüğü, Türkiye’de şube açmak suretiyle faaliyette bulunan şirketlerin finansal tabloları Türkiye’deki yönetim merkezleri tarafından düzenlenir.
Finansal raporların sunumu ve yayımı
MADDE 14– (1) Sigorta ve emeklilik şirketleri; Mart, Haziran ve Eylül ayları sonu itibarıyla düzenleyecekleri konsolide olmayan ara dönem finansal raporlarını bir ay içinde, konsolide olanları ise iki ay içinde Aralık ayı sonu itibariyle düzenleyecekleri konsolide olmayan yıl sonu finansal raporlarını iki ay içinde, konsolide olanları ise üç ay içinde Müsteşarlığa elektronik ortamda ve matbu olarak tevdi etmek zorundadır. Söz konusu finansal raporların denetimden geçmesi durumunda bu sürelere iki hafta ilave edilir.
(2) Reasürans şirketlerinde bu maddede belirtilen süreler iki katı olarak uygulanır. Bir yıldan uzun süreli hayat, sağlık ve ferdi kaza sigorta sözleşmeleri için şirketlerce gönderilecek finansal tablolara ayrıca yetkili aktüer tarafından onaylanacak matematik karşılıkları ve hayat sigortaları için sigortalılara dağıtılacak kâr payının özetini gösteren bir belge de eklenir.
(3)Şirketler yıl sonu finansal raporlarını genel kurullarının onayladığı tarihten itibaren bir ay içinde yurt çapında dağıtımı yapılan ve son bir aylık asgari ortalama tirajı Müsteşarlıkça belirlenen günlük iki gazetede ilan ettirmek ve ilan edilen gazetenin bir nüshası ile birlikte ilan edilen bilgilerin Müsteşarlığa gönderilen bilgilerle aynı olduğuna ilişkin beyanlarını ve ayrıca 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 347 nci maddesi uyarınca teşkil olunan denetçiler tarafından hazırlanan rapor ile 327 nci maddesi uyarınca teşkil olunan yönetim kurulu raporunu ilanı müteakip yedi gün içerisinde Müsteşarlığa ve Birliğe matbu olarak tevdi etmek zorundadır. Finansal tabloların Mayıs ayı sonuna kadar şirket genel kurulu tarafından onaylanamaması durumunda; söz konusu bilgi ve belgeler, genel kurul tarafından onaylama işleminin yapılamamasının nedenleri ile birlikte, Haziran ayı sonuna kadar Müsteşarlığa ve Birliğe tevdi edilir.
(4) Türkiye’de teşkilat kurmak suretiyle faaliyette bulunan şirketlerin, merkezlerinin bilânço, gelir ve nakit akış tablolarını kurulu bulundukları ülkede yetkili organlarınca onayladıkları tarihten itibaren Müsteşarlığa elektronik ortamda ve matbu olarak tevdi etmek zorundadır.
(5)Şirketler, yıl sonu finansal raporlarını üçüncü fıkra kapsamında gazetede yayımlandığı tarih itibariyle, ara dönem finansal raporlarını ise Müsteşarlığa tevdi ettikleri tarih itibariyle kendi internet sayfalarında yayımlamak ve en az beş yıl süreyle kullanıcıların kesintisiz erişimine olanak sağlamak zorundadır. Birlik şirketlerin bu yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğini takip etmek, aksaklıkların giderilmesini teminen şirketleri uyarmak ve gerekli durumlarda Müsteşarlığa bilgi vermek zorundadır.
(6) Finansal raporların birinci, ikinci ve üçüncü fıkrada belirtilen yetkili mercilere gönderilmesine ve ilân edilmesine ilişkin olarak arızî hâllerde şirketlere ek süre vermeye Müsteşarlık yetkilidir.
Finansal tabloların yeniden yayımlanması
MADDE 15– (1) (Değişik:RG-14/6/2008-26906)Şirketlerin yayımladıkları finansal tabloların; aktif toplamını yüzde 5, defteri kebir hesap kalemlerini yüzde 20 veya şirket vergi sonrası kâr ya da zarar tutarının özsermayelerini yüzde 10 oranında fazla ya da az gösterecek şekilde düzenlenmiş olması hallerinde, finansal tabloların düzeltilmiş şekli yayımlatılma gerekçesi ile birlikte, durumun Müsteşarlık tarafından ilgili şirkete tebliğini takip eden on gün içerisinde daha önceki ilanın yapıldığı gazetelerde şirketçe yayımlatılır ve ilan edilen gazetenin bir nüshası ilanı müteakip yedi gün içerisinde Müsteşarlığa gönderilir. Yanlış düzenlenen ancak üzerinden bir veya daha fazla hesap yılı geçmiş olan finansal tabloların düzeltilmiş şekli ile yayımlatılmamasına Müsteşarlık karar verebilir.
(2) Müsteşarlık yukarıdaki fıkrada yer alan hata ve yanlışlara ilişkin oranların altında kalan durumlarda şirketi uyarır. Ancak, bu hataların Müsteşarlığın uyarısından sonra tekrar etmesi ya da kamuoyunu veya Müsteşarlığı aldatmaya yönelik kasıt olduğunun tespit edilmesi halinde, Müsteşarlık yukarıdaki fıkradaki oranları ve süreleri dikkate almadan kamuoyunu yanıltan tüm finansal tabloların yeniden yayımlatılmasını şirketten isteyebilir.
(3) Yeniden yayımlatılması istenen finansal tabloların Müsteşarlıkça verilen süre içerisinde Şirket tarafından tekrar yayımlattırılmaması halinde, söz konusu tablolar Birlik tarafından resen yayımlatılır ve masrafı şirketten tahsil edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Gözetim
MADDE 16– (1) Şirketler, finansal raporlar dışında usul ve esasları Müsteşarlıkça belirlenecek tablo, rapor ve cetvelleri ile hesap özetlerini ihtiva eden gözetim raporlarını Müsteşarlıkça belirlenen esaslar ve süreler çerçevesinde Sigortacılık Gözetim Sistemi kapsamında veya matbu olarak Müsteşarlığa tevdi etmek zorundadırlar.
(2) Gözetim raporlarının usulüne uygun olarak veya zamanında gönderilmemesi durumunda Müsteşarlık, şirketlerin muhasebe ve bilgi işlem birimlerinde yeni eleman ve donanım temini de dahil olmak üzere gerekli düzenlemelerin veya iyileştirmelerin yapılmasını talep edebilir. Söz konusu düzenlemenin veya iyileştirmenin yapılmaması ya da yeterli olmaması durumunda şirketlerin bilgi işlem ve veri tabanı alt yapısının gözetim ve denetim için yeterli olmadığı kabul edilir.
Tekdüzen hesap planı ve izahnamesi
MADDE 17– (1) Şirketler tarafından uygulanacak sigortacılık tekdüzen hesap planı ve izahnamesi Müsteşarlıkça düzenlenir.
Belgelerin saklanması
MADDE 18– (1) Şirketlerin, sigortalılarından ve resmi ya da özel kurum ve kuruluşlardan aldıkları mektup, telgraf, elektronik posta mesajı, ilam ve tebligatlar ile diğer yazıları, faaliyetleri ile ilgili belgelerin asıllarını veya mümkün olmadığı hâllerde sıhhatlerindenşüpheye mahal vermeyecek kopyalarını ve sigortalılarına ve Resmî ya da özel kurum ve kuruluşlara yazdıkları yazıların makine ile alınmış, tarih ve numara sırası verilerek düzenlenecek suretlerini istenildiğinde ibraz edilebilecek şekilde nezdlerinde on yıl süreyle saklamaları zorunludur.
(2) Birinci fıkrada belirtilen belgelerin, oluşturulacak evrak kayıt sisteminde tarih, numara ve konusu belirtilmek suretiyle kaydının tutulması zorunludur.Şirketler, diğer kanunlar ile getirilen sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla, yasal defterler dışındaki belgeleri, Müsteşarlıkça yapılacak denetimlerde veya istenmesi halinde ibraz edilebilecek şekilde mikrofilm, mikrofiş olarak veya elektronik, manyetik veya benzeri ortamlarda saklayabilirler.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 19– (1) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigortacılık Muhasebe Sistemi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 20– (1) Bu Yönetmelik 1/1/2008 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
14/7/2007
26582
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Resmi Gazete Tarihi: 14.07.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26228
KÜLTÜR YATIRIM VE GİRİŞİMLERİNE GELİR VERGİSİ STOPAJI, SİGORTA PRİMİ İŞVEREN PAYI VE SU BEDELİ İNDİRİMİ İLE ENERJİ DESTEĞİ UYGULAMASINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kültür belgesi verilen yatırım veya girişimlere, münhasıran kültür belgeli yatırım veya girişimde çalıştıracakları işçi ücretlerinden gelir vergisi stopajı, sigorta primi işveren payı ve su bedeli indirimi ile enerji desteği sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kültür belgesi verilen yatırım veya girişimlere, münhasıran kültür belgeli yatırım veya girişimde çalıştıracakları işçi ücretlerinden gelir vergisi stopajı, sigorta primi işveren payı ve su bedeli indirimi ile enerji desteği sağlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanununun 5 inci ve 6 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
b) Girişim belgesi: Kanunun amacına uygun faaliyetlerin sürdürüldüğü girişimlere 16/8/2005 tarihli ve 25908 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kültür Yatırım ve Girişimlerinin Nitelikleri ve Nicelikleri Yönetmeliğinde düzenlenen esaslar doğrultusunda Bakanlıkça verilen belgeyi,
c) İl müdürlüğü: Kültür ve turizm il müdürlüğünü,
ç) Kanun: 14/7/2004 tarihli ve 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanununu,
d) Kültür belgesi: Kültür Yatırım ve Girişimlerinin Nitelikleri ve Nicelikleri Yönetmeliği gereğince Bakanlıkça verilen kültür yatırımı ve girişimi belgesini,
e) Yatırım belgesi: Kanunun amacına uygun yatırımlara Kültür Yatırım ve Girişimlerinin Nitelikleri ve Nicelikleri Yönetmeliğinde düzenlenen esaslar doğrultusunda Bakanlıkça verilen belgeyi
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Gelir Vergisi Stopajı İndirimine İlişkin Esaslar
Gelir vergisi stopajı indirimi
MADDE 5 – (1) Kanun uyarınca belge almış kurumlar vergisi mükellefi yatırımcı veya girişimcilerin, ilgili idareye verecekleri aylık prim ve hizmet belgesinde bildirdikleri, münhasıran belgeli yatırım veya girişimde çalıştıracakları işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, yatırım aşamasında üç yılı aşmamak kaydıyla yüzde ellisi, işletme aşamasında ise yedi yılı aşmamak kaydıyla yüzde yirmi beşi, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.
(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sigorta Primi İşveren Payı İndirimine İlişkin Esaslar
Sigorta primi işveren payı indirimi
MADDE 6 – (1) Kurumlar vergisi mükellefi olan kültür belgeli yatırımcı veya girişimcilerin, münhasıran belgeli yatırım veya girişimde fiilen çalıştıracakları işçilerin, 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 72 ve 73 üncü maddeleri uyarınca prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren paylarının yatırım aşamasında üç yılı aşmamak üzere yüzde ellisi, işletme aşamasında yedi yılı aşmamak üzere yüzde yirmi beşi oranındaki tutar, Bakanlık Bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Bakanlık, sigorta primi işveren paylarına ilişkin indirim tutarlarını, Sosyal Güvenlik Kurumunun talep tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde öder.
(2) Sigorta primi işveren payı indiriminden yararlanabilmek için çalıştırılacak sigortalılara mahsus olarak düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinin 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79 uncu maddesinde belirtilen süre ve şekilde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmiş olması şarttır.
(3) Birinci fıkra hükmünün uygulanması ile kültür yatırım veya girişimlerinin nitelikleri dikkate alınarak işverence çalıştırılabilecek azami işçi sayısının belirlenmesiyle ilgili usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Enerji Desteği ve Su Bedeli İndirimine İlişkin Esaslar
Enerji desteği
MADDE 7 – (1) Enerji desteği, kültür belgeli yatırım veya girişimlerin münhasıran belgeli yatırım veya girişimde kullandıkları ve bedelini fatura döneminde peşin olarak ödemiş oldukları faturalarda kayıtlı doğalgaz ile aktif elektrik enerjisi tüketim bedeli üzerinden beş yıl süreyle yüzde yirmi oranında uygulanır. Beş yıllık süre kültür belgesinin verildiği, belgeli olarak faaliyete başlanmışsa faaliyete başlandığı tarihten itibaren başlar.
(2) Enerji desteğinde faturalara kayıtlı aktif enerji gideri ile fiilen kullanılan doğalgaz gideri esas alınır. Vergiler ile gecikme bedelleri teşvik ödemesinde dikkate alınmaz. Geçmiş dönem borcu olanlar borçlarını tamamen ödedikten sonra enerji desteğinden yararlanabilirler.
(3) Enerji desteğinden yararlanacak belgeli yatırım veya girişimlerin elektrik veya doğalgaz sayaçlarının müstakil olması gerekir.
(4) (Değişik:RG-25/8/2012-28392) Firmalara ödenmesi gereken enerji desteği tutarları, Bakanlık Bütçesinden her altı ayda bir ilgililerin banka hesabına aktarılır.
Enerji desteğine ilişkin başvuru
MADDE 8 – (1) Enerji desteğinden yararlanmak isteyen belgeli yatırımcı veya girişimciler aşağıda belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte (Değişik ibare:RG-31/7/2009-27305) il müdürlüğüne müracaat ederler.
a) Ekli örneğe uygun olarak hazırlanmış bilgi formu (Ek:1),
b) Ekli örneğe uygun olarak hazırlanmış taahhütname (Ek:2),
c) Kültür yatırım veya girişim belgesi sureti,
ç) T.C Ziraat Bankası şube adı ve hesap numarası.
(2) (Mülga:RG-31/7/2009-27305)
(3) (Değişik ibare:RG-31/7/2009-27305) İl müdürlüğünce uygun görülen yatırımcı veya girişimciler, enerji desteğinden yararlanmak için her ay destekten yararlanılacak döneme ait doğalgaz ve aktif elektrik enerjisi tüketim fatura veya ödeme belgelerinin asılları ile birlikte il müdürlüğüne başvururlar. İl müdürlükleri, bu Yönetmelik esasları çerçevesinde uygulanacak enerji desteği tutarını belirleyerek Bakanlığa bildirir. Başvuru belge ve bilgilerinde varsa eksiklik il müdürlüğü tarafından tamamlattırılır.
Su bedeli indirimi uygulaması
MADDE 9 – (1) Kültür belgeli yatırım veya girişimler, münhasıran belgeli yatırım veya girişimde kullanılan su bedelini yörede uygulanan en düşük tarifeden öderler.
(2) Yörede su dağıtım hizmetini yürüten kuruluşlar, kültür belgeli yatırım veya girişimlerce kültür belgesi ve su tüketim faturalarının ibrazı halinde gerekli işlemleri yapar.
(3) Su bedeli indirimi, kültür belgesinin geçerli olduğu sürece uygulanır.
(4) Su bedeli indiriminden yararlanacak yatırım ve girişimlerin su sayaçlarının bağımsız olması zorunludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ortak esaslar
MADDE 10 – (1) Kanunda belirtilen teşvik uygulama süreleri, kültür belgesinin alındığı ve faaliyete başlandığı tarihten itibaren hesaplanır.
(2) Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerindeki teşvik ve indirim unsurlarından yararlanan kültür yatırım ve girişimleri için başka bir teşvik mevzuatında da benzer teşvik veya indirimlerin bulunması halinde, yatırımcı veya girişimcilerin lehine olan hükümler uygulanır.
(3) Belgeli yatırımı veya girişimi Bakanlığın izni ile devralanlar, devir tarihinden itibaren kalan süreler içinde bu Yönetmelik esaslarına göre teşvik ve indirimden yararlanırlar. Devredilen belgelerde belgenin ilk verildiği tarih ve eski belge numarası belirlenir.
(4) Aynı yatırımcı veya girişimcinin birden fazla belgeli yatırım veya girişiminin bulunması halinde, bu Yönetmelik çerçevesinde uygulanan teşvik ve indirimler her bir yatırım veya girişim için ayrı ayrı tespit edilir.
(5) Kültür belgesinin hükümsüz olması veya Bakanlıkça iptal edilmesi gibi haller nedeniyle yatırımcı veya girişimcilerin teşvik veya indirim hakkını kaybetmeleri halinde durum, Bakanlıkça onbeş gün içinde uygulayıcı kurum ve kuruluşlara yazılı olarak bildirilir.
(6) Kültür yatırımı veya girişimlerine yönelik olarak bu Yönetmelikte düzenlenen teşvik ve indirim unsurları ile bunlardan yararlanmaya yönelik diğer usul ve esaslar, Bakanlık ve ilgili bakanlıklar ile Hazine ve Devlet Planlama Teşkilatı müsteşarlıklarınca müştereken tespit edilir.
Müeyyide
MADDE 11 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen teşviklerden yararlanan kültür belgeli yatırım veya girişimlerce ilgili kurum veya kuruluşlara yanlış veya yanıltıcı bilgi ve belge verilmesi, verilen belgelerde tahrifat yapılması veya teşviklerden yararlanma hakkını kaybetmiş olmalarına rağmen teşvikten yararlanmaya devam ettiklerinin sonradan anlaşılması halinde verilen bu Yönetmelikte belirtilen mali teşvikler, genel hükümlere göre tahsil edilir ve ayrıca Kanunun cezai hükümleri uygulanır.
(2) Belirtilen durumların varlığını tespit eden ilgili kurum ve kuruluşlarca durum, gecikmeksizin Bakanlığa bildirilir.
Geçmişe yönelik ödemeler
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanun uyarınca belge alanlara hak ettikleri teşvik unsurları talepleri halinde bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere göre Bakanlık bütçesinden ödenir.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Sayıştay’ın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ile Maliye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Enerji ve Tabii Kaynaklar ve Kültür ve Turizm Bakanları birlikte yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
14/7/2006
26628
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Bu Yönetmelik; Kamu İhale Kurumunun inceleme yetkisi bulunan ihalelerde, ihalelere ilişkin mevzuata uygunluğun sağlanması amacıyla; ihale sürecinde, aday, istekli veya istekli olabileceklerin yapacakları şikayet başvuruları ve diğer hukuka aykırılık iddialarıyla ilgili olarak başvurular, başvuruların incelenmesi, karara bağlanması ile kararların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektedir.
Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 53 üncü maddesine dayanılarak çıkarılmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmeliğin uygulamasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;
Kanun: 4734 sayılı Kamu İhale Kanununu,
Başkan: Kamu İhale Kurumu Başkanını,
Uzman: Kamu İhale Kurumunda görevli Kurum Meslek Personeli olan, Kamu İhale Uzmanı, Uzman sıfatını haiz Grup Başkanları ve Daire Başkanlarını,
Raportör: İdareye yapılan şikayet başvurusunun incelenmesi amacıyla ihale yetkilisi tarafından ihalenin veya başvurunun konusuna göre 4734 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca ihale komisyonunda görevlendirilebilecek niteliklere sahip kamu görevlileri arasından belirlenecek kişi veya kişileri.
İstekli olabilecekler: İhale konusu alanda faaliyette bulunan ve ihale veya ön yeterlik dokümanlarını satın almış gerçek veya tüzel kişileri
İhale süreci: İhale yetkilisince ihale onayı verildiği tarihten itibaren başlayan; sözleşmenin ihale yetkilisi ve yüklenici taraflarca imzalanıp notere onaylattırılması ve tesciliyle, notere onay ve tescil gerekmeyen hallerde taraflarca sözleşmenin imzalanmasıyla tamamlanan süreci,
İhale dosyası: 4734 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde tanımlanan ihale işlem dosyası ile ihaleye karşı yapılan bütün idari başvuruları ve bu başvurular üzerine yapılan bütün iş ve işlemlere ilişkin belgeleri içeren dosyayı,
Nihai karar: İhalelere karşı yapılan idari başvurular üzerine bu Yönetmelikle öngörülen süreç sonucunda verilen ve başvuruyu sonuçlandıran Kurul kararını,
Gün: Takvim gününü,
İşgünü: Resmi tatil ve genel idari izin verilen günler dışındaki günleri, ifade eder.
Başvuru Yolları
Madde 4- İhale işlemlerine karşı 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılacak idari başvurular şunlardır:
a) Şikayet; ihale süreci içindeki işlem veya eylemlerle ilgili olarak, aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvurulardır.
b) İtirazen şikayet; ihale süreci içinde idareye yapılan başvuru üzerine alınan kararlara karşı idareye şikayet yoluna başvuran veya diğer aday ve istekli veya istekli olabilecekler tarafından, süresi içinde karar alınmaması halinde ise idareye şikayet yoluna başvuran tarafından Kuruma itirazen yapılan şikayet başvurularıdır.
c) İddiaların incelenmesi; idarelerce yapılan ihalelerde 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunduğu iddialarıyla Kuruma ulaşan başvurulardır.
Şikayet ehliyeti bulunanlar ihale süreci içerisinde iddiaların incelenmesi isteminde bulunamazlar.
Şikayetçinin Ehliyeti
Madde 5- Bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
a) Adaylar ve istekliler, ihale sürecindeki bütün işlem ve eylemlerle ilgili olarak,
b) İstekli olabilecekler ise ancak ihale ilanında ve ihale ve ön yeterlik dokümanlarında yer alan hususlar ve bu hususlarla idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar hakkında, şikayet yoluna başvurabilirler.
Başvuru Süreleri
Madde 6- İdareye şikayet süresi; ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren 15 gündür.
Kanunda ve bu Yönetmelikte özel süre öngörülmeyen hallerde Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu süresi 15 gündür. Bu süre, idareye yapılan şikayet hakkında verilen kararın bildiriminden veya 30 gün içinde idarece karar verilmemesi halinde şikayet tarihinden sonraki 30 günlük sürenin bitiminden itibaren başlar.
Sürelerle İlgili Genel Esaslar
Madde 7- Süreler; tebliğ, ilan, bildirim veya şikayete yol açan durumların farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.
Başvuruların Şekil Unsurları
Madde 8- Başvurular, idare veya Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
Dilekçelerde;
a) Başvuru sahiplerinin, vekil veya temsilcilerinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi,
b) Başvuru konusu ihale,
c) İhaleyi yapan idare ve adresi,
d) Şikayet edilen veya incelenmesi istenilen durumlar, sebepleri ve dayandığı deliller,
e) Şikayet edilen veya incelenmesi istenilen durumun farkına varıldığı tarih veya tebliğ, ilan veya bildirim tarihi, gösterilir.
Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurularında bunların yanında idareye yapılan şikayet tarihi ile bildirilmişse kararın bildirim tarihi de gösterilir ve kararın bir örneği başvuru dilekçesine eklenir. Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinde öngörülen ve Kurumca güncellenen tutarda başvuru bedeli Kurum hesaplarına yatırılıp, buna dair belge dilekçeye eklenir.
Şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerine, temsile yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örnekleri eklenmesi zorunludur. Ayrıca, ihale dokümanı satın alındığı veya ihaleye teklif verildiğine ilişkin belgeler de şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerine eklenir.
Başvuran, talebine ilişkin gördüğü bütün bilgi ve belgeleri dilekçeye ekleyebilir.
Aynı kişi, bir ihaleye ilişkin birden fazla konu hakkında tek dilekçeyle şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir. Aralarında maddi veya hukuki bir bağlantı veya sebep-sonuç ilişkisi bulunsa dahi, birden fazla ihaleye ilişkin olarak tek dilekçeyle şikayet ve itirazen şikayet başvurusu yapılamaz. Birden fazla kişi aynı ihaleye yönelik olarak tek dilekçeyle başvuramaz.
Dilekçelerin Verileceği Yerler
Madde 9- Dilekçeler, idareye yapılacak şikayetlerde ihaleyi yapan idareye, Kuruma yapılacak itirazen şikayetlerde Kuruma verilir.
Şikayetçinin ikametgahı yurt dışında ise, şikayet ve itirazen şikayet dilekçeleri Türk konsolosluklarına verilebilir.
Diğer Yerlere Başvuru ve Posta Yoluyla Başvuru
Madde 10- 9 uncu maddede gösterilen yerler dışındaki idari birimlere yapılan başvuruların bu birimler tarafından muhatap idareye veya Kuruma gönderilmesi zorunludur.
Bu durumda ve posta yoluyla yapılan başvurularda, başvurunun ilgili idare veya Kurum tarafından kayda alındığı tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir.
Dilekçe Üzerine Uygulanacak İşlemler
Madde 11- Başvurulan idareler tarafından doğrudan, Kurum tarafından ise başvuru bedelinin ödendiğine dair belge alındıktan sonra dilekçelerin derhal kaydı yapılır, kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır.
Başvuru sahiplerine kayıt tarihini ve sayısını gösteren imzalı ve mühürlü bir alındı belgesi verilir.
Türk konsolosluklarına verilen dilekçeler kayda alınıp, alındı belgesi verildikten sonra, en geç izleyen iş günü içinde ilgili idareye veya Kuruma taahhütlü olarak gönderilir.
İKİNCİ KISIM
İdarede İnceleme
İdareye Şikayet
Madde 12- İhalelere ilişkin olarak adaylar, istekli veya istekli olabilecekler tarafından öncelikle ihaleyi yapan idareye şikayette bulunulur.
İhale yetkilisi, bizzat yapacağı veya işin niteliğine göre bir veya birden fazla raportöre yaptıracağı inceleme sonuçlarına göre, şikayetle ilgili kararını verir.
İdare, şikayet başvurusu üzerine vereceği karar sürecinde Kurum tarafından belirlenen usul ve esasları dikkate alır.
İhale Sürecinin Devamı
Madde 13- İdareye yapılan şikayet başvurusu sonuçlandırılmadıkça veya ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi İhale Yetkilisince onaylanmadıkça, sözleşme imzalanamaz. Şikayet sunulduktan sonra, şikayet sonuçlandırılmadan ihale yetkilisince gerekçeli olarak ihale sürecine devam edilmesi ve sözleşmenin imzalanmasına karar verilebilir.
Bu karar, sözleşmenin imzalanmasından en az 7 gün önce şikayette bulunana ulaşacak şekilde bildirilir. Bu karara karşı, bildirimi izleyen 3 gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.
İdarece usulüne uygun bildirim yapılmadan sözleşme imzalanmışsa, ihale kararı ve sözleşme hükümsüz sayılır.
İhale sürecine devam edilmesi ve sözleşmenin imzalanması yolundaki, ihale yetkilisince onaylanan idare kararı başvuruyu sonuçlandıran nitelikte olmayıp, başvuru idare tarafından sonuçlandırılıncaya kadar geçecek sürede uygulanacak geçici tedbir niteliğinde bir karardır. Bu karara itiraz edilmesi veya edilmemesi, başvuruyu sonuçlandıran karara karşı veya 30 günlük sürede bir karar alınmaması üzerine yapılacak başvuruyu etkilemez.
Kararlarda Bulunacak Hususlar
Madde 14- İdarece şikayet başvurusu üzerine verilecek kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:
a) İhale kayıt numarası,
b) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı ile karar tarihi ve sayısı,
c) Başvuruya konu ihale,
d) Başvuran,
e) Başvuru üzerine alınan diğer karar ve yapılan işlemlerin özeti,
f) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,
g) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,
h) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,
ı) Şikayetin kısmen veya tamamen haklı bulunmuş olması halinde gereken düzeltici önlemler ve bu düzeltici önlemlerle ihale sürecine devam edilip edilemeyeceği,
i) İhale yetkilisinin adı-soyadı ve imzası.
İdarece Verilecek Kararlar
Madde 15- Şikayetin esasının incelenmesi sonucunda idare tarafından;
a) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlemin belirlenmesi,
b) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bu Kanuna ve ilgili mevzuatına aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde, ihale işlemlerinin iptali,
c) Şikayet başvurusunun uygun bulunmadığı, kararlarından biri verilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kurum İncelemesi
BİRİNCİ BÖLÜM
İtirazen Şikayet Başvuruları
Kuruma İtirazen Şikayet
Madde 16- İhale sürecinde yapılan şikayet başvuruları üzerine, ihale yetkilisince ivedilik ve kamu yararı bulunması nedeniyle ihale işlemlerine devam edilmesi yolunda alınan kararın tebliğ tarihini izleyen üç gün içinde veya idarece başvuruyu sonuçlandıran kararın tebliğini izleyen on beş gün içinde veya idareye şikayet başvurusu tarihinden itibaren otuz gün içinde bir karar alınmaması halinde, karar verme süresinin bitimini izleyen on beş gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.
İdareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini ihya etmez.
Kurumca İnceleme
Madde 17- İtirazen şikayet başvurularında şikayete konu aşama veya aşamaların ve bu aşamayla bağlantılı işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygunluğu yönünden incelemesi yapılır.
İddiaların incelenmesi, iddialarla sınırlı olarak yapılır.
Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur.
Başvuru Üzerine Yapılacak İşlemler
Madde 18- Kuruma yapılan itirazen şikayet başvuruları, genel evrak birimi tarafından kayıtlara alınır ve kayda alınan başvuru aynı gün ya da takip eden iş günü içinde ilgili Başkan Yardımcılığına gönderilir. Başvurunun inceleneceği Daire Başkanlığı, Başkan Yardımcılığı tarafından belirlenir ve bu Daire Başkanlığına başvuru ve ekleri havale edilir.
Daire Başkanlığı tarafından öncelikle başvurunun itirazen şikayet başvurusu niteliğinde olup olmadığı araştırılır. Doğrudan Kuruma yapılan şikayet başvuruları, idareye başvurulmuş olmakla birlikte Kurumun da bu başvurudan haberdar edilmesine yönelik başvurular, idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve 30 günlük karar verme süresi beklenilmeden yapılan başvurular, Daire Başkanlığı tarafından ihaleyi yapan idareye gönderilir.
Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularının esasının incelenmesine geçildiğinde bu durum idareye bildirilir.
Başvurunun esasının incelenmesiyle ilgili görevlendirme teklifinden önce Daire Başkanlığınca ihaleyi yapan idareden ihale dosyası veya başvuru konusuyla ilgili bilgi ve belgeler istenilir.
Başvuruların İncelenmesi Görevi
Madde 19- Başvurular, konusu veya kapsamına göre, bir uzman veya aralarında en az bir uzman bulunan en fazla üç kişilik bir heyet tarafından incelenir. Uzman veya heyet başvurunun havale edildiği Daire Başkanlığının teklifi üzerine Başkan Yardımcılığı tarafından görevlendirilir.
Heyet üyeleri uzman veya uzmanlar yanında, uzman yardımcıları arasından da belirlenebilir. Uzman yardımcılarının heyette görev alabilmeleri için Kurumda en az bir yıl uzman yardımcısı statüsünde çalışmış olmaları gerekir. Heyet başkanının uzman olması zorunludur.
Uzman veya heyet başvurunun kendilerine havalesi üzerine, ihaleye ilişkin her türlü araştırma ve incelemeyi 17 nci maddeye göre yapar. Uzman veya heyet, görevlerinin yerine getirilmesi sırasında ihale veya şikayetin konusunun gerektirdiği belge, bilgi ve görüşleri; resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden, Daire Başkanlığı aracılığıyla isteyebilir.
Ön İnceleme Konuları ve Ön İnceleme Üzerine Yapılacak İşlemler
Madde 20- Dilekçeler öncelikle:
a) Başvuru konusunun Kamu İhale Kurumunun görev alanında bulunup bulunmadığı,
b) Başvuranın ehliyeti,
c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,
d) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesine uygunluğu,
e) İhale sürecinin durdurulmasına gerek olup olmadığı,
yönlerinden sırasıyla incelenir.
(a), (b), (c) ve (d) bentleri bakımından yapılan inceleme sonuçları, Ön İnceleme Tutanağı ile tespit edilir.
Yapılan ön inceleme sonucunda; (a), (b) ve (c) bentleri bakımından bir aykırılık bulunmuşsa bu aykırılığı da içeren Ön İnceleme Raporu düzenlenir.
(a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılık bulunmuyorsa, Daire Başkanlığı onayı ile esas incelemeye geçilir. Ön İnceleme Raporu ihale sürecinin durdurulup durdurulmayacağı konusu ile sınırlı olmak üzere düzenlenir.
(b) ve (c) bentlerinde aykırılık tespit edilmiş ise, Ön İnceleme Raporu bu aykırılığa ve iddiaların incelenmesine geçilip geçilmeyeceğine yönelik hazırlanır.
(d) bendiyle ilgili aykırılık tespit edilirse Ön İnceleme Raporu düzenlenmez. Daire Başkanlığınca şikayetçiye 8 inci maddeye aykırılığın giderilmesi hususu bildirilir. Başvuru süresinin dolmasına 3 gün ve daha fazla süre kalmışsa bu süre içinde, başvuru süresi dolmuş veya 3 günden daha az bir süre kalmışsa 3 gün içinde; şikayetçi tarafından aykırılık giderilir. Süresi içinde aykırılık giderilmişse Daire Başkanlığının onayı ile esas incelemeye geçilir ve Ön İnceleme Raporu ihale sürecinin durdurulup durdurulmayacağı konusu ile sınırlı olmak üzere düzenlenir. Süresi içinde aykırılık tamamen giderilmemiş veya ikinci kez aynı aykırılık tekrarlanmış ise Ön İnceleme Raporu bu aykırılığa, iddiaların incelenmesine geçilip geçilmeyeceğine yönelik hazırlanır.
İtirazen şikayet başvurusunda sözleşmenin imzalanmış olduğu tespit edilir ise, ihale sürecinin durdurulup durdurulmayacağı hususu Kurulca görüşülmez.
Ön İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar
Madde 21- Başkan, Başkan Yardımcılığınca ön inceleme raporunun gönderildiği günü izleyen ilk toplantı gününde başvuruyu Kurul gündemine alır.
Ön inceleme raporunun görüşüldüğü gündemde Kurul tarafından;
a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında olmadığı tespit edilirse başvurunun görev yönünden reddine,
b) İtiraz edenin ehliyetli olmadığı tespit edilirse başvurunun ehliyet yönünden reddine,
c) İtirazın süresi geçirildikten sonra yapıldığı tespit edilirse başvurunun süre yönünden reddine,
d) Süresi içinde 8 inci maddeye aykırılık giderilmemiş ise başvurunun reddine,
e) İhalenin idare tarafından iptal edilmesi veya başvuru konusu ihale işleminin daha önce Kurul tarafından iptal edilmiş olması halinde karar verilmesine yer olmadığına,
f) Şikayet başvurusundan vazgeçilmesi halinde karar verilmesine yer olmadığına,
g) Belirtilen durumlar dışında Kurumun inceleme imkanı bulunmayan diğer başvurularda başvurunun reddine,
karar verilir.
Kurul tarafından bu madde çerçevesinde görüşülen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılık bulunmadığına karar verildiğinde esasın incelenmesine geçilir.
Ön inceleme konularıyla ilgili olarak (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerine göre verilen nihai kararlar üzerine, iddiaların incelenmesine geçilip geçilmeyeceği hakkında da Kurulca ayrıca karar verilir.
İhale Sürecinin Durdurulması
Madde 22- Başvuruya konu ihalenin incelenen kısmının açıkça hukuka aykırı olması veya ihale sürecinin devam etmesi ile yapım müteahhidi, tedarikçi, hizmet sunucusu, kamu, idare veya diğer isteklilerin telafisi güç ya da imkansız zararlarının doğma olasılığının bulunması durumlarında, nihai kararın verilmesine kadar ihale sürecinin durdurulmasına Kurulca karar verilir.
İhale yetkilisince verilen ihale sürecine devam edilmesi ve sözleşmenin imzalanması yolundaki karara yönelik itiraz Kurum tarafından beş gün içinde sonuçlandırılıp idareye ve şikayette bulunana bildirilir. Kurumca itiraz sonuçlandırılıp karar bildirilinceye kadar idarece sözleşme imzalanmaz.
Ön İnceleme Raporunun görüşüldüğü toplantıda Kurul tarafından ihale sürecinin durdurulmasına gerek olup olmadığına ilişkin olarak bir karar alınır. İtirazen şikayet başvurularında bu kararın verilebilmesi için Kurul ayrıca bir inceleme yapılmasını gerekli görürse, Ön İnceleme Raporunun görüşüldüğü toplantı tarihini izleyen 5 gün içinde tamamlanacak inceleme sonucunda karar verebilir.
Tarafların Dinlenmesi
Madde 23- Kurulca gerekli görülen durumlarda tarafların ve gerekli görülecek diğer ilgililerin dinlenmesine karar verilebilir. Dinlenmeye karar verilen durumlarda Kurulca belli bir gün tayin edilir. Belirlenen tarih en az 3 gün öncesinde taraflara ve ilgililere bildirilir.
Kurulca Verilecek Kararlar
Madde 24- Kurul, itirazen şikayet başvurusunun esasının incelenmesi sonunda;
a) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda düzeltici işlemlerin belirlenmesi,
b) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bu Kanuna ve ilgili mevzuatına aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde ihale işlemlerinin iptali,
c) İtirazen şikâyet başvurusunun uygun bulunmadığı, kararlarından birini verir.
Kurul gerekli gördüğü takdirde, ayrıca tespit edilen aykırılıklarla ilgili olarak idari ve/veya cezai yönleriyle gereği yapılmak üzere belirleyeceği idarelerin bilgilendirilmesine ve/veya Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulmasına karar verebilir.
Kararlarda Bulunacak Hususlar
Madde 25- İtirazen şikayet başvurularıyla ilgili olarak verilecek nihai kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:
a) İhale kayıt Numarası,
b) Başvurunun Kurum kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,
c) Başvuruya konu ihale,
d) İhaleyi yapan idare ve şikayet üzerine idarece verilen kararın tarih ve sayısı,
e) İtirazen şikayet yoluna başvuran veya şikayetçi,
f) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,
g) Kurumca başvuru üzerine alınan diğer karar ve yapılan işlemlerin özeti,
h) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,
ı) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu, varsa azlık oyu gerekçeleri ve sonucu,
i) Karar tarihi ve sayısı ile oybirliği, oyçokluğu ayrımı,
j) Toplantıya katılan Kurul Başkan ve üyelerinin isim ve imzaları.
İKİNCİ BÖLÜM
İddiaların İncelenmesi
Başkanlık İstemi
Madde 26- Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olarak kamuoyuna yansıyan ciddi ve somut nitelikteki ihale mevzuatına aykırılık iddialarından gerekli görülenlerin incelenmesi, Başkanlık tarafından istenebilir. Başkanın istemi Başkan Yardımcılığı tarafından derhal Daire Başkanlığına havale edilir. Daire Başkanlığınca önerilen bir uzman Başkan Yardımcılığı tarafından iddialar değerlendirilmek üzere görevlendirilir.
İddiaların İncelenmesi Başvuruları
Madde 27- Kuruma ulaşan iddiaların incelenmesi istemli yazılı başvurular genel evrak birimi tarafından kayıtlara alınır ve aynı gün ya da takip eden iş günü içinde ilgili Başkan Yardımcılığına gönderilir. İddiaların inceleneceği Daire Başkanlığı Başkan Yardımcılığı tarafından belirlenir; bu Daire Başkanlığına başvuru ve ekleri havale edilir.
Başvurular üzerine, öncelikle istem kabul edilerek incelemeye geçilip geçilmeyeceği yönünden değerlendirilmek üzere Daire Başkanlığınca önerilen bir uzman Başkan Yardımcılığı tarafından görevlendirilir.
Kabul Koşulları
Madde 28- İddiaların incelenmesine Kurulca karar verilebilmesi için, sırasıyla aşağıdaki koşullar aranır:
a) Başvuruda ihalenin ve ihaleyi yapan idarenin gösterilmesi,
b) Başvurudaki iddiaların somut ve ciddi nitelikte olması,
c) Aynı ihalede ve aynı konuda esas incelemesi sonucu verilen ret kararıyla sonuçlanmış bir şikayet başvurusunun olmaması veya şikayet başvurusu üzerine alınan karara karşı Kuruma itiraz edilmemiş olması veya itirazın esasının incelenmemiş olması,
d) İhale süreci tamamlanmış ve aynı konuda bir şikayet ve/veya itirazen şikayet başvurusu olmamışsa; iddiaların niteliği ve konusuna göre, yapılacak idari denetimden elde edilecek kamu yararının ihale edilen işin sürdürülüp tamamlanmasıyla sağlanacak yarardan daha yüksek olması.
İdareden Bilgi Alınması
Madde 29- Başvurular üzerine 28 inci maddenin (a) ve (b) bentlerindeki koşulların gerçekleştiğinin uzmanca 3 işgünü içinde bildirilmesi veya Başkanlık bildiriminin havalesi üzerine Daire Başkanlığı tarafından ihaleyi yapan idareden, incelenmesi istenilen ihaleyle ilgili olarak;
a) İhalenin konusu,
b) İhale sürecinin bulunduğu aşama,
c) Bu süreçte idareye yapılan bir şikayet başvurusu olup olmadığı, varsa alınan kararlar, yapılan işlemler ve süren incelemeler,
d) Gerçekleştirilmişse ön yeterlik başvurusunda bulunan ve/veya teklif veren adaylar ve istekliler ve verilen teklifler ile ekonomik açıdan en avantajlı bulunan teklif, hakkında yazılı bilgi istenilir. İhale süreci tamamlanmışsa idare tarafından sözleşmenin onaylı bir örneği de gönderilir. İdarenin bu bilgi ve belgeleri 3 işgünü içinde Kuruma göndermesi zorunludur.
İddiaların İncelenmesi Üzerine Verilecek Kararlarda Bulunacak Hususlar
Madde 30- Başkan Yardımcılığı tarafından Değerlendirme Raporunun sunulması üzerine Başkan, raporu Kurul üyelerine dağıtır ve en geç 15 gün içinde konuyu Kurul gündemine alır.
İddiaların incelenmesine geçilip geçilmeyeceğine ilişkin Kurul kararı aşağıdaki unsurları içerir:
a) Başvurunun Kurum kayıtlarına alındığı tarih ve sayı ile Kurul karar sayısı,
b) İddialara konu ihale,
c) İhaleyi yapan idare,
d) İleri sürülen iddiaların ve dayandığı hukuki sebeplerin özeti,
e) Başvuru veya bildirim üzerine yapılan işlemlerin ve değerlendirmelerin özeti,
f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu, varsa azlık oyu gerekçeleri ve sonucu,
g) Karar tarihi, ve oy birliği, oy çokluğu ayrımı,
h) Toplantıya katılan Kurul Başkan ve üyelerinin isim ve imzaları.
İddiaların İncelenmesi Sonucunda Verilecek Kararlar
Madde 31- İddiaların incelenmesi sonucunda;
a) İddiaların yerinde bulunmadığı,
b) İnceleme sonucunda iddialar yerinde bulunmuş ise mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ilgili idareye ve/veya Cumhuriyet Savcılığına bildirilmesi, kararlarından biri verilir.
Kararın Tebliği
Madde 32- Başvuru üzerine verilen karar, eğer başvuranın kimlik bilgileri ve tebliğe elverişli adresi başvuruda yer almışsa bu adrese yazılı olarak bildirilir. Kimlik bilgileri ve adres başvuruda yer almıyorsa veya yer alan adrese tebligat yapılamamışsa inceleme sürecindeki kararların başvurana bildirimi gerekmez.
İnceleme Süreci
Madde 33- Başvuruya konu ihaleyi yapan idarenin şikayet konusu hususla ilgili irade beyanı bulunması halinde incelemenin doğrudan Kurumca yapılmasına karar verilir.
Başvuruya konu ihaleyi yapan idarenin irade beyanı bulunmayan hallerde iddiaların incelenmesine karar verilmesi halinde; Kurul Kararı ve varsa başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneği ihaleyi yapan idareye gönderilir. İdarece başvurunun sonuçlandırılmasına ilişkin karar bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar uygulanmak suretiyle verilir. Karar taraflara bildirilir ve bildirime çıkarıldığı gün ihale dosyasıyla birlikte Kuruma gönderilir.
İddiaların incelenmesi talebinin Kurumca ilgili idareye gönderilmesi üzerine idarece alınan karar, Kurum tarafından itirazen şikayet incelemesi için bu Yönetmelikle öngörülen ön incelemeyle ilgili maddeler dışındaki usul ve esaslar çerçevesinde incelenerek 31 inci maddedeki kararlardan biri verilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Kararların Sonuçları
Şikayet Üzerine Verilen Kararlar
Madde 34- (Değişik: 04/08/2005 – 25896 R.G./1 md.) İdare, şikayet üzerine verdiği nihai kararları en geç 7 gün içinde bütün adaylar ve isteklilere bildirir. Son bildirim tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde Kuruma itiraz edilmemişse, kararının gerektirdiği eylem ve işlemleri yerine getirir.
a) Kurul tarafından ihale sürecinin durdurulmasına karar verilir ise; ihale sürecinin durdurulmasına karar verildiği tarihten itibaren idarece bütün ihale işlemleri durdurulur.
b) Kurul tarafından ihale sürecinin durdurulmamasına karar verilir ise; Kurumca başvuru sonuçlandırılıp nihai karar bildirilinceye kadar, idareler sözleşme imzalanması dışındaki ihale işlemlerinin gereğini yerine getirir, ancak sözleşme imzalayamaz.
İtirazen Şikayet ve İddiaların İncelemesi Süreci Sonunda Verilen Kararlar
Madde 35- Kurul tarafından ihale sürecine ilişkin olarak itirazen şikayet veya iddiaların incelenmesi süreci sonunda verilen nihai kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Kararlar, karar tarihini izleyen günden itibaren 5 gün içinde taraflara tebligata çıkarılır.
(Değişik: 04/08/2005 – 25896 R.G./2 md.) İdare, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlem ve eylemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.
İhale onayı ve bu onay öncesi işlemlerin birinin iptali halinde, idarece karar gerekleri yerine getirilerek, gerekiyorsa ihale onayı alınıp yeniden ihale sürecine başlanır.
İhale onayından sonraki işlemlerden birinin iptali halinde ihale sürecinin yeniden başlatılması gerekmez. İptal edilen işlem ile bu işlemden sonra tesis edilen diğer işlemler tesis tarihleri itibariyle ve tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılarak karar gereklerine uygun biçimde ihale sürecine devam edilir.
İlgililer, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığı iddialarıyla Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilir.
BEŞİNCİ KISIM
Kararlara Karşı Başvuru Yolları
Açıklama
Madde 36- İdareler ve Kurumca verilen kararlar yeterince açık değilse, yahut birbirine aykırı hüküm fıkralarını taşıyorsa, taraflardan her biri kararın açıklanmasını veya aykırılığın giderilmesini isteyebilir.
Kararı vermiş olan idare veya Kurum işi inceler ve gerek görürse dilekçenin bir örneğini, belirleyeceği süre içinde cevap vermek üzere taraflara tebliğ eder.
İdarenin veya Kurumun bu husustaki kararı, taraflara tebliğ olunur.
Açıklama veya aykırılığın kaldırılması, ancak karar gereğinin yerine getirilmesine kadar istenebilir.
Yanlışlıkların Düzeltilmesi
Madde 37- Tarafların adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki maddi hataların düzeltilmesi taraflarca istenebilir.
Yanlışlıkların düzeltilmesine karar verilirse; düzeltme, bildirime çıkarılan tüm kararlar istenerek bu kararların altına yazılır.
İtiraz Süresi
Madde 38- Açıklama ve yanlışlıkların düzeltilmesi başvurusu itirazen şikayet süresini etkilemez. Ancak bu istemler üzerine verilen kararlar, ilk karardan farklı ve itiraz edilebilecek unsurlar içeriyorsa itirazen şikayet süresi ilgili taraflar bakımından kararın bildirimi ile birlikte yeniden başlar.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 39- 17/1/2003 tarihli ve 24996 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İhalelere Karşı Yapılacak İdari Başvurulara Ait Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yapılmış olan şikayet başvuruları hakkında 17/1/2003 tarihli ve 24996 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bulunan Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlük
Madde 40- Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 41- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.
Resmi Gazete Tarihi: 30.04.2005 Resmi Gazete Sayısı: 25801
KAMU KURUM VE KURULUŞLARINDA ÇALIŞAN GÖREVLİLERİN ISLAHÇI HAKKINDAN YARARLANMASINAİLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; yeni bitki çeşitlerinin geliştirilmesini teşvik etmek, yeni çeşitlerin ıslahı veya geliştirilmesini sağlayan çalışanlara ve katkıda bulunanlara, çalıştıkları kamu kurum ve kuruluşlarının ıslahçı hakkı olarak sağladıkları gelirlerden pay verilmesini düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, yeni bitki çeşitlerini ıslah eden ve geliştiren kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara kurumlarınca yapılacak olan ödemelerle ilgili usul ve esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik, 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanunun 12 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
(Değişik:RG-14/9/2008-26997) Genel Müdürlük: Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,
Hak sahibi: Çeşit sahibi olan kamu kurum ve kuruluşunu,
Islahçı: Yeni bir bitki çeşidini ıslah eden veya bulan ve geliştiren kişiyi,
Çeşit: Islahçı hakkının verilmesi için gerekli şartların karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın, bir veya birden fazla genotipin ortaya çıkardığı bazı özelliklerin kendisini göstermesiyle tanımlanan ve aynı tür içindeki diğer genotiplerden en az bir tipik özelliği ile ayrılan ve değişmeksizin çoğaltmaya uygunluğu bakımından bir birim olarak kabul edilen en küçük taksonomik kısım içerisinde yer alan bitki grubunu,
Tescil: 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanunun kapsamındaki çeşitlerin ıslahçı hakları kütüğüne yazılmasını,
Islahçı hakkı: Çeşidin geliştirilmesinden elde edilen ve hak sahibi ile çalışanların alması gereken belirli oranlardaki geliri,
Kamu kurum ve kuruluşu: Bakanlıkların araştırma yetkisi verilmiş birimleri, bağlı ve ilgili kuruluşları ile üniversiteleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Islahçı Hakkından Yararlanacak Kişiler ve Yararlanma Süresi
Genel şartlar
Madde 5 — Yeni, farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde tespit edilen bitki çeşitleri 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanunda belirtilen diğer şartların yerine getirilmesi kaydıyla ıslahçı hakkı verilerek korunur.
Islahçı hakkından yararlanacak kişiler
Madde 6 — Islahçı hakkından, kamu kurum ve kuruluşlarında çeşit geliştirme çalışmalarında fiilen yer alan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli personel ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tabi personel ile her türlü sözleşmeli personel kurumlarınca yararlandırılır.
Yararlanma süresi
Madde 7 — Islahçı hakkından yararlandırılma süresi, çalışanlara çalışma şartlarına bağlı olarak değişen oranlarda olmak üzere, geliştirilen çeşidin korunma süresi içinde devam eder. Kurumların bu ıslah materyalinden sağladığı gelir devam ettiği sürece, 6 ncı maddede belirtilen personelden emekli olan veya kurumdan ayrılan ıslahçılar veya varislerine ve resen tayin edilen ıslahçıya, ıslahçı hakkı ödenmesine devam edilir. Ancak, ıslahçı hakkından 10 uncu maddede belirlenen oranlara göre sağlanan gelir, emekli olanlara ve diğer araştırma kurumlarına gidenlere %50 oranında, Bakanlık dışına gidenlere, resen tayin edilenlere ve terfi ederek bulunduğu kurum ve kuruluştan ayrılanlara ise %60 oranında azaltılarak ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çalışanların Hak ve Yetkileri, Hizmet İlişkisinde Hak Sahipliği ile
Gelirin Elde Edilmesi ve Dağıtılması
Çalışanların hak ve yetkileri
Madde 8 — Islahçı hakkı, koruma altına alınan çeşitlerle ilgili, hak sahibine inhisari olarak bunların üretilmesi, çoğaltılması, satışıve ihracı yetkilerini verir. Hak sahibi bu yetkilerini şarta bağlayabilir ve bu yetkilerine sınırlandırma getirebilir.
Hak sahibinin inhisari yetkilerini kullanmasında çalışanların, ıslahçı hakkından doğan gelir kaybı söz konusu olduğu durumlarda; ıslahçının hak sahibi kuruluşa karşı itiraz etme hakkı saklıdır. Çalışanlar, itirazlarını hak sahibi idareye yaparlar, anlaşma sağlanamadığı durumlarda ise bağlı bulundukları bir üst makama yaparlar.
Hizmet ilişkisinde hak sahipliği
Madde 9 — Kamu ve özel sektör işbirliğinin söz konusu olduğu ıslah projeleri, ilgili kurum ve kuruluşlar arasında yapılan protokoller kapsamında yürütülür. Projelerden elde edilen gelir bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi hükümlerine göre değerlendirilir.
Çalışanlardan bizzat çeşidin geliştirilmesinde yer alanların, hak sahibi kuruluşlardan kendi isimlerinin ıslahçı hakkı sicilinde, rüçhan belgesinde, bitki çeşitleri bülteninde veya diğer yayınlarda ıslahçı olarak gösterilmelerini isteme hakları vardır.
Islahçı olarak belirtilme hakkı devir ve ferağ edilemez.
Gelirin elde edilmesi ve dağıtılması
Madde 10 —(Değişik:R.G.-10/4/2008-26843)
Islahçı hakkı olarak elde edilen gelir, döner sermayesi bulunan kurum ve kuruluşlarda döner sermaye, döner sermayesi bulunmayan kurum ve kuruluşlarda ise kurum bütçelerine gelir kaydedilir. İlgili mevzuat uyarınca yapılan kesintilerden sonra, kalan tutarın en fazla % 50’si bu Yönetmelik çerçevesinde çeşidi ıslah eden ve ıslahına katkısı olan personele gider kaydıyla dağıtılır. Kalan tutar ise ilgili mevzuat çerçevesinde yeni bitki çeşitlerinin geliştirilmesi ve yeni çeşitlerin ıslahına yönelik olarak harcanır.
Personellerin ıslahçı hakkı olarak bir ayda elde edecekleri gelir, bunların ek gösterge dahil bir ayda alacaklarıaylık veya sözleşme ücreti, yan ödeme, ödenek ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının iki katını geçemez. Personele dağıtılacak tutarların dağıtım oranları ile esas ve usulleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca, bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 11 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12 — Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
MEYVE/ASMA FİDAN VE ÜRETİM MATERYALİ SERTİFİKASYONU VE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 –
17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meyve/Asma Fidan ve Üretim Materyalleri Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) ve (i) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ı) İtiraz kontrol raporu: İtirazlar üzerine, Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen konu uzmanları tarafından, itiraza konu durum ile ilgili hazırlanan raporu,”
“i) Genel Müdürlük: Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,”
MADDE 2 –
Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
a) Meyve/asma fidan ve üretim materyali üretimlerinde, Bakanlıkça belirlenen beyannamelerden uygun olanı doldurulur.
b) Bir nolu ünitelerde her ağaç veya omca, iki, üç ve dört nolu ünitelerde her çeşit veya anaca ait parsel için ayrı beyanname düzenlenir.
c) Beyannamelerde belirtilen çeşit ve anaç isimleri, kayıt edilip yayımlandığı şekilde yazılır.
ç) Beyannameler bir, iki ve üç nolu üniteler için beş nüsha, dört nolu üniteler için üç nüsha düzenlenir. Dört nolu ünitelerde virüsten ari üretim yapılması halinde beyanname dört nüsha düzenlenir.
d) Beyannameler başvuru kuruluşuna verilir.
e) Beyannamelerinin veriliş tarihleri 1 Ocak – 31 Mayıs tarihleri arasında olup virüsten ari üretimler için ise 1 Ocak – 31 Mart tarihleri arasındadır.
f) Nematod tahlili için numune alındıktan sonra fidan üretim alanında, beyannamede belirtilen fidan dışında herhangi bir bitki ekilemez veya dikilemez.
g) Başvuru sırasında beyannamelere aşağıdaki belgeler eklenir.
1) Fidan üretici belgesi sureti,
2) Üretilen materyale ait menşei sertifikanın aslı veya onaylı sureti,
3) Bitki yetiştirme ruhsatının aslı veya başvuru kuruluşundan onaylı sureti,
4) Parselleri gösteren krokiler,
5) Bir ve üç nolu üniteler için bir önceki üretim sezonunda düzenlenen üretim materyali kapasite raporu.
ğ) Başvuru kuruluşuna fidan üreticisine ait birden fazla beyanname verilmesi durumunda yalnızca birine fidan üretici belgesi eklenir. Bitki yetiştirme ruhsatı düzenlenen alanda birden fazla çeşit veya anaç için beyanname verilmesi halinde yalnızca bir beyannameye bitki yetiştirme ruhsatı eklenir. Her iki durumda da belgenin hangi beyannamede olduğu fidan üreticisi tarafından beyannamenin üzerine yazılır.
h) Başvuru kuruluşu tarafından kabul edilerek onaylanan beyannamelerin birinci nüshası beyannameyi kabul eden başvuru kuruluşunda saklanır. İkinci nüsha parsel kontrollerinde kullanılması için kontrolörlere, üçüncü nüsha “SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ” kaşesi vurularak üreticiye verilir. Bir, iki ve üç nolu ünitelerde dördüncü nüsha TTSM’ne gönderilir. Virüsten arî üretimlerde, bir nüsha da hastalık kontrol kuruluşuna gönderilir.
ı) Bir ve üç nolu üniteler için verilen beyannamelerde belirtilen miktar, üretim materyali kapasite raporunda belirtilen miktardan fazla olabilir. Ancak fazla kısım, üretim materyali kapasite raporunda belirtilen miktarın % 10’undan fazla olamaz.
i) Beyannamelere ait tüm bilgiler elektronik ortamda kayıtlı olarak 31 Mayıs tarihinden itibaren onbeş gün içinde üst yazı ile TTSM’ne gönderilir.”
MADDE 3 –
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (f) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Her beyannamenin temsil ettiği parsel veya ünite bir sertifikasyon ünitesidir. Ünite, beyannamedeki parsel numarası ile anılır. Bir nolu ünitelerde her ağaç veya omca, iki, üç ve dört nolu ünitelerde her çeşit veya anaca ait parsel ayrı bir sertifikasyon ünitesidir. İki ve dört nolu ünitelerde her parsel belirgin şekilde birbirinden ayrılmış olmalıdır. Açık alanda yapılan üretimlerde parseller arası mesafe en az bir metredir.”
“f) Bir, iki ve üç nolu ünitelerde yapılan makroskobik kontrollere ilaveten bitkilerin virüslerden ari olduklarını belirlemek amacıyla serolojik testlerin yapılması ve belgelenmesi gerekir. Yapılan testler sonucunda düzenlenen raporların bir nüshası üreticiye veya başvuru kuruluşuna, bir nüshası TTSM’ne gönderilir. Bir ve üç nolu ünitelerde hastalık ve zararlı etmenlerle bulaşık ağaç veya omca görülmesi halinde, üreticinin bu etmenlere karşı tekniğine uygun mücadele yapması istenir. Daha sonra istenen hususların yerine getirilip getirilmediği kontrol edilir. İkinci kontrolde hastalık ve zararlılarla mücadelenin başarılı olmadığı tespit edilirse, ünitedeki ağaç veya omcalar, 6968 sayılı Kanun hükümlerine göre imha edilir.”
MADDE 4 –
Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) TTSM, etiketleri düzenleyerek üreticiye gönderir. Üretici meyvelerde her fidana bir etiket, asmalarda en fazla yirmibeş fidana bir etiket bağlar. Söküm kontrolleri sırasında kontrolör, meyvelerde etiketlerin fidanlara takılıp takılmadığını da kontrol eder. Aşılama amaçlı en fazla on aşı gözü içeren üretim materyallerinde, en fazla ikiyüz adetlik ambalajlara bir etiket bağlanarak etikette üretim materyali adedi belirtilir.”
MADDE 5 –
Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (ç) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Başvuru kuruluşu tarafından gerçekleştirilen dört nolu ünite kontrollerinin, Türkiye genelinde üretimin % 5’ini geçmeyecek şekilde, Genel Müdürlüğün görevlendirmesi ile TTSM ve hastalık kontrol kuruluşu tarafından denetlemesi yapılır. Denetlenecek üretim alanları Genel Müdürlük ve TTSM tarafından belirlenir.”
“ç) TTSM, ülke genelinde yapılan denetimler tamamlandığında, denetimlere ilişkin değerlendirme raporunu Genel Müdürlüğe gönderir.”
MADDE 6 –
Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Üreticiler, başvuru kuruluşu tarafından verilen kontrol raporlarına itirazlarını, kontrol raporunun düzenleme tarihinden itibaren beş iş günü içinde Genel Müdürlüğe yapabilir.”
“(2) Genel Müdürlük söz konusu itirazı değerlendirir ve itiraz, fidan ve üretim materyalinin nitelikleri veya ismine doğruluğu ile ilgili ise TTSM’nden bir konu uzmanını, hastalık ve zararlılarla ilgili ise, söz konusu türde görevlendirilmiş olan hastalık kontrol kuruluşundan bir uzmanı görevlendirir ve bu durumu itiraz sahibine bildirir. İtiraz sahibi, itirazının kabul edildiğine dair bilgiyi aldıktan sonra görevlendirilen kuruluşun döner sermaye hesabına itiraz ücretini yatırır. Yapılan kontrol sonucunda, itiraza konu olan durumla ilgili işleme esas olmak üzere itiraz kontrol raporu düzenlenir. Düzenlenen itiraz kontrol raporu, kontrol tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük, itiraz kontrol raporunu ilgili sertifikasyon kuruluşuna ve başvuru kuruluşuna gönderir. İtiraz kontrol raporu sertifikasyona esas nihai rapordur.”
MADDE 7 –
Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 12 – (1) Standart fidan Bakanlık tarafından yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilir.
(2) Standart fidanların ismine doğruluğu üretici tarafından garanti edilir.
(3) Standart fidanların sertifikalandırılması ve etiketlenmesi, bu Yönetmelikte belirtilen 4 nolu ünitelerin sertifikalandırılması ve etiketlenmesi hükümleri doğrultusunda yapılır. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinin iki nolu alt bendinde belirtilen menşei sertifika, standart fidan üretimi beyannamesinde istenmez. Beraberinde menşei sertifika ibraz edilmeyen sertifikalı fidan beyannameleri, başvuru kuruluşu tarafından standart fidan beyannamesi olarak kabul edilir.
(4) Standart fidanda sarı renkli etiket kullanılır.”
MADDE 8 –
Aynı Yönetmeliğin Ek-2’de yer alan Etiketleme Kurallarının birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Fidan ve üretim materyali etiketlerinde bulunması gereken asgari bilgiler aşağıda belirtilmiştir.
a) Etiketi düzenleyen sertifikasyon kuruluşunun adı ve logosu,
b) Üretim partisinin numarası,
c) Üretim yılı,
ç) Tür adı,
d) Çeşit adı,
e) Fidan ve üretim materyalinin sınıfı,
f) Üretici firmanın adı ve adresi,
g) Anaç ismi,
ğ) “VİRÜSTEN ARİ” dir ibaresi,
h) Üretim materyalleri ve asma fidanlarında etikete bağlı fidan veya üretim materyali adedi.”
MADDE 9 –
Aynı Yönetmeliğe 16 ncı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki Geçici Madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Fidan üretici belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, aynı zamanda üretim materyali ithali talebinde bulunulan çeşitlerin üç nolu ünitelerinin kurulması amacıyla fidan da ithal etmeleri koşulu ile, ithal edilen fidan miktarının iki yüz katı üretim materyalini, yurtdışından dört nolu ünitelerin kurulması amacıyla, 31/5/2012 tarihine kadar ithal edebilirler.
(2) Üç nolu ünite kurulmak amacıyla ithal edilen fidanlar başvuru kuruluşu tarafından görevlendirilen kontrolör nezaretinde dikilir ve dikim sonucu düzenlenecek rapor bilgi amacıyla Genel Müdürlüğe gönderilir. Dikim raporları Genel Müdürlüğe gelen üreticiler, 31/5/2012 tarihine kadar, sonraki üretim sezonlarında, üç nolu ünite kurmak amacıyla fidan ithal etmeden de, bir önceki üretim sezonunda ithal edilen üretim materyali miktarı kadar üretim materyali ithal edebilir.
(3) Üretim materyali ithali talebinde bulunarak, üç nolu ünite kurmak amacıyla fidan getiren üreticiye ait fidan dikim raporunun, Genel Müdürlüğe ulaşmaması halinde, aynı üreticiye ertesi üretim sezonunda ithal izni verilmez ve söz konusu üretici destekleme uygulamalarından faydalandırılmaz.”
MADDE 10 –
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 11 –
Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’ninTarihi Sayısı
Resmi Gazete Tarihi: 24.06.2007 Resmi Gazete Sayısı: 26562
AMBALAJ ATIKLARININ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel İlkeler
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
a) Çevresel açıdan belirli ölçütlere, temel koşul ve özelliklere sahip ambalajların üretimi,
b) Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı bir şekilde alıcı ortama verilmesinin önlenmesi,
c) Öncelikle ambalaj atıklarının oluşumunun önlenmesi, önlenemeyen ambalaj atıklarının tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım yolu ile bertaraf edilecek miktarının azaltılması,
ç) Ambalaj atıklarının belirli bir sistem içinde, kaynağında ayrı toplanması, taşınması, ayrıştırılması konularında teknik ve idari standartların oluşturulması, ve bunlarla ilgili prensip, politika ve programlar ile hukuki, idari ve teknik esasların belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; evsel, endüstriyel, ticari ve işyeri olmasına bakılmaksızın yurt içinde piyasaya sürülen plastik, metal, cam, kağıt-karton, kompozit ve benzeri malzemelerden yapılmış bütün ambalajları ve bu ambalajların atıklarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 ve 9 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ambalaj: Hammaddeden, işlenmiş ürüne kadar, bir ürünün üreticiden kullanıcıya veya tüketiciye ulaştırılması aşamasında, taşınması, korunması, saklanması ve satışa sunumu için kullanılan herhangi bir malzemeden yapılmış ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Ambalaj Tanımına İlişkin Açıklayıcı Örnekler’de belirtilen, geri dönüşsüz olanlar da dahil tüm ürünleri,
b) Ambalaj atığı: Ambalaj ya da ambalaj malzemesi üretimi ya da herhangi bir üretim sırasında ortaya çıkan üretim artıkları hariç olmak üzere, ürünlerin tüketiciye ya da nihai kullanıcıya ulaştırılması aşamasında, ürünün sunumu için kullanılan ve ürünün kullanılmasından sonra oluşan, kullanım ömrü dolmuş tekrar kullanılabilir ambalajlar da dahil satış, dış ve nakliye ambalaj atığını,
c) Ambalaj atığı üreticisi: Ambalajlı ürünü kullanarak ambalaj atığının oluşumuna sebep olan tüketiciler, nihai kullanıcılar, satış noktaları ve benzeri gerçek veya tüzel kişiyi,
ç) Ambalaj atığı toplama noktası: Satış noktalarında tüketicilerin rahatlıkla görebilecekleri yerlerde, ambalaj atıklarını ayrı biriktirmek ve bu konuda tüketicileri bilgilendirmek ve bilinçlendirmek amacıyla oluşturulacak noktayı,
d) Ambalaj atıkları yönetimi: Ambalaj atıklarının belirli bir sistem içinde, kaynağında ayrı toplanması, taşınması, ayrıştırılması, tekrar kullanımı, geri dönüşümü, geri kazanılması, bertarafı ve benzeri işlemlerin tümünü,
e) Ambalaj atıkları yönetimi planı: Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, ambalaj atıklarının biriktirilmesi, toplanması, taşınması, ayrıştırılması ve geri dönüştürülmesi faaliyetlerinin çevre ile uyumlu şekilde gerçekleştirilmesine yönelik olarak yapılacak çalışmalar ile bu çalışmaların kimler tarafından nasıl, ne şekilde ve ne zaman yapılacağını gösteren detaylı eylem planını,
f) Ambalaj komisyonu: Yönetmelik doğrultusunda yürütülen çalışmaları ve uygulamaları değerlendirmek üzere Bakanlık temsilcisinin başkanlığında ilgili taraflardan oluşan komisyonu,
g) Ambalaj üreticisi: Ambalaj malzemesi ve ambalajın kendisini üretenler ile ambalajın doğrudan üretildiği ürünü piyasaya sürenlere tedarik edenleri veya bu ürünleri ithal edenleri,
ğ) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,
h) Bertaraf: Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, taşınması, geçici depolanması, tekrar kullanımı, geri dönüşümü ve geri kazanımı işlemlerinden sonra geriye kalan miktarının zararsız hale getirilmesi işlemlerini,
ı) Dış ambalaj: Birden fazla sayıda satış ambalajını bir arada tutacak şekilde tasarlanmış, üründen ayrıldığında ürünün herhangi bir özelliğinin değişmesine neden olmayan ambalajı,
i) Ekonomik işletmeler: Ambalaj üreticilerini ve piyasaya sürenleri,
j) Enerji geri kazanımı: Yanabilir özellikte olan ambalaj atıklarının, ısı geri kazanımı amacıyla tek başına veya diğer atıklarla birlikte, doğrudan yakılarak enerji üretiminde kullanılmasını,
k) (Değişik:R.G-30/3/2010-27537)(1)Geçici faaliyet belgesi: 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen belgeyi,
l) Geri dönüşüm: Ambalaj atıklarının bir üretim süreci içerisinde orijinal amacı veya başka bir amaç için, organik geri dönüşüm dahil, enerji geri kazanımı hariç olmak üzere yeniden işlenmesini,
m) Geri dönüşüm tesisi: Fabrika, satış noktası ve benzeri üniteler içerisinde yapılan geri dönüşüm hariç, ambalaj atıklarının geri dönüşümünü sağlamak amacıyla kurulan tesisi,
n) Geri kazanım: Ambalaj atıklarının, fiziksel, kimyasal ve biyolojik yöntemlerle bazı işlemlerden geçirilmek suretiyle geri dönüştürülmesini, yakılarak enerji elde edilmesini,
o) Gönüllü anlaşma: Bakanlık ile yetkilendirilmiş kuruluş arasında yapılan anlaşmayı,
ö) Hedef: Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajların, ağırlık olarak geri kazanılması gereken miktarının, piyasaya sunulan miktarına oranını,
p) Kaynakta ayrı toplama: Ambalaj atıklarının, hazırlanmış olan yönetim planları doğrultusunda oluştukları yerlerde diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesi ve bu şekilde toplanmasını,
r) Kompozit ambalaj: Farklı malzemelerden yapılmış, elle birbirinden ayrılması mümkün olmayan ambalajı,
s) (Değişik:R.G-30/3/2010-27537)(1)Çevre lisansı: Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen lisansı,
ş) Nakliye ambalajı: Belirli sayıda satış ambalajlarının veya dış ambalajların taşıma ve depolama işlemleri sırasında zarar görmesini önlemek, ürünün üreticiden satıcıya nakliyesi sırasında taşımayı kolaylaştırmak ve depolama işlemlerini sağlamak amacıyla karayolu, demiryolu, deniz yolu ve hava yolunda kullanılan konteynırlar hariç kullanılan ambalajı,
t) Organik geri dönüşüm: Atık depolama alanlarında yapılan depolama işlemi hariç, ambalaj atıklarının biyolojik olarak parçalanabilen kısımlarının kontrollü bir şekilde mikroorganizmalar aracılığıyla kompost veya metan gazı elde edilecek şekilde oksijenli veya oksijensiz ortamda ayrıştırılmasını,
u) Önleme: Ambalajın, ambalaj atığının ve içerdiği maddelerin; ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi, pazarlanması, dağıtımı, kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf edilmesine kadar, çevreye verdiği zararın, temiz ürün ve teknolojiler kullanılarak azaltılmasını,
ü) Piyasaya arz: Ambalajlanmış ürünün, tedarik veya kullanım amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan faaliyeti,
v) Piyasaya süren: Bir ürünü bu Yönetmelik kapsamındaki ambalajlar ile paketleyen gerçek veya tüzel kişiyi, üretici tarafından direk olarak piyasaya sürülmemesi durumunda ambalajın üzerinde adını ve/veya ticari markasını kullanan gerçek veya tüzel kişiyi, üreticinin Türkiye dışında olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı,
y) Satış ambalajı: Satın alma noktasında, nihai kullanıcı veya tüketici için bir satış birimi oluşturmaya uygun olarak yapılan ambalajı,
z) Satış noktası: Toptan ve/veya perakende olarak ambalajlı ürünlerin satışını yapan iki yüz metrekareden büyük kapalı alana sahip mağaza, market, süpermarket, hipermarket ve benzeri satış yerlerini,
aa) Tekrar kullanım: Ambalajın kendi yaşam döngüsü içinde tekrar kullanımının imkansız olacağı zamana kadar, toplama ve temizleme dışında hiçbir işleme tabi tutulmadan yeniden doldurulması veya aynı şekli ile aynı amaç için kullanım ömrünü tamamlayıncaya kadar kullanılmasını,
bb) Toplama ayırma tesisi: Fabrika, satış noktası ve benzeri üniteler içerisinde yapılan biriktirmeler hariç, ambalaj atıklarının toplandığı ve cinslerine göre sınıflandırılarak ayrıldığı tesisi,
cc) Yetkilendirilmiş kuruluş: Piyasaya sürenlerin, bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmek üzere oluşturdukları, Bakanlık tarafından yetki verilen ve kar amacı gütmeyen tüzel kişiliği haiz kuruluşları ifade eder.
Genel ilkeler
MADDE 5 – (1) Ambalaj atıklarının yönetimine ait ilkeler aşağıda belirtilmiştir:
a) Doğal kaynakların korunması ve depolanacak atık miktarının azaltılması amacıyla ambalaj atıklarının oluşumunun önlenmesi; üretimin kaçınılmaz olduğu durumlarda ise öncelikle tekrar kullanılması, geri dönüştürülmesi ve geri kazanılması esastır.
b) Tek yönlü ambalaj kullanımının ve bunların atıklarının kontrol altına alınabilmesi amacıyla, öncelikle tekrar kullanıma uygun ambalajların tercih edilmesi esastır.
c) Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesi ve düzenli depolama sahalarında depolanarak bertarafı yasaktır.
ç) Ambalaj atıklarının yönetiminden sorumlu kişi veya kişiler ile kurum ve kuruluşlar, bu atıkların çevre ve insan sağlığına zararlı olabilecek etkilerinin azaltılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
d) Ambalaj atığı üreticileri; ilgili oldukları belediyeler tarafından hazırlanarak Bakanlığa sunulan ambalaj atığı yönetim planı doğrultusunda belirlenen toplama sistemine uygun olarak biriktirmek ve bedelsiz olarak belediyenin sistemine vermekle yükümlüdürler.
e) Sağlıklı bir geri kazanım sisteminin oluşturulması için ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması esastır. Ambalaj atıklarının bu Yönetmelikte tanımlanan toplama sistemi dışında bir yöntemle toplanması ve ayrıştırılması yasaktır.
f) Ürünlerini ambalajlı olarak piyasaya sürenler, bu ürünlerin kullanımı sonucu ortaya çıkan ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasını, geri dönüşümünü ve geri kazanımını sağlamak ve bu amaçla yapılacak harcamaları karşılamakla yükümlüdürler.
g) Ambalaj atıklarının yönetiminden kaynaklanan her türlü çevresel zararın giderilmesi amacıyla yapılan harcamalar, bu atıkların yönetiminden sorumlu olan gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanması esastır.
ğ) Ambalaj atıklarının toplanması ayrılması, geri dönüşümü ve geri kazanımı amacıyla faaliyet gösteren veya göstermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Bakanlıktan (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı almak zorundadırlar.
h) Ambalaj atıklarının (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı işletmelere verilmesi esastır ve ambalaj atıklarının bunların dışındaki işletmeler tarafından toplanması yasaktır.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev, Yetki ve Yükümlülükler
Bakanlık merkez teşkilatının görev ve yetkileri
MADDE 6 – (1) Bakanlık;
a) Ambalaj atıklarının toplanması, tekrar kullanımı, geri dönüşümü, geri kazanımı ve bertarafına ilişkin program ve politikaları saptamakla, bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla, idari tedbirler almakla, tebliğler yayımlamak ve gerekli denetimleri yapmakla,
b) Bu Yönetmelik ile yükümlülük verilen piyasaya sürenler adına toplama, tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım çalışmalarını yapacak olan kurum ve kuruluşların yetkilendirme esaslarını belirlemekle, başvuruları değerlendirmek ve uygun bulunması durumunda yetki vermekle, yetki verilen kuruluşları denetlemekle, bu Yönetmeliğe ve yetkilendirme esaslarına aykırılık halinde gerekli yaptırımın uygulanmasını sağlamakla ve yetkiyi iptal etmekle,
c) Toplama ayırma tesislerine (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)Çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi ve geçici çalışma izni vermekle, geri dönüşüm tesislerine lisans vermekle,
ç) (Mülga:R.G-30/3/2010-27537)(1)
d) Piyasaya sürülen ambalajların üzerine yazılmak üzere kod numaralarını vermekle,
e) Gerektiğinde Ambalaj Komisyonunu toplamakla, Komisyona başkanlık yapmak ve sekreterya işlerini yürütmekle,
f) Bu Yönetmelik kapsamındaki işletmelerin Bakanlığa sunmakla yükümlü olduğu belgeleri incelemekle,
g) Geri kazanılmış ürünlerin kullanımını özendirmekle,
ğ) Bu Yönetmelikle sorumluluk verilen taraflar için bilgilendirici eğitim faaliyetleri düzenlemekle,
h) Belediyeler tarafından Bakanlığa sunulacak olan ambalaj atıkları yönetim planına ilişkin esasları belirlemekle görevli ve yetkilidir.
(2) (Ek:R.G.-6/11/2008-27046) Ancak, Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda birinci fıkrada belirtilen yetkilerinin bazılarını, sınırlarını belirlemek kaydıyla il çevre ve orman müdürlüklerine devredebilir.
İl çevre ve orman müdürlüklerinin görev ve yetkileri
MADDE 7 – (1) İl çevre ve orman müdürlüğü;
a) Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için belediyeler, piyasaya sürenler ve yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamakla,
b) Bu Yönetmelikte tanımlandığı şekilde ayrı toplama çalışmasının başlatıldığı bölgelerde, çalışmaların ambalaj atığı yönetim planına uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemek ve ambalaj atıklarını ayrı olarak biriktirmeyen tüketicilere, nihai kullanıcılara, ambalaj atığı üreticilerine 2872 sayılı Kanun hükümlerine göre cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulamakla,
c) İl sınırları içinde faaliyette bulunan ambalaj üreticilerini ve piyasaya sürenleri tespit ederek, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu ve Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nun her yıl Bakanlığa gönderilmesini sağlamakla, göndermeyenler hakkında 2872 sayılı Kanun hükümlerine göre cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulamakla,
ç) (Mülga:R.G-30/3/2010-27537)(1)
d) (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)Çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi almış tesislerin faaliyetlerini denetlemekle,
e) Satış noktalarının bu Yönetmelikle verilen sorumluluklarını yerine getirip getirmedikleri konusundaki faaliyetlerini izlemek, ilgili mevzuata aykırılık halinde gerekli yaptırımın uygulanmasını sağlamakla,
f) Ekonomik işletmeler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlarla birlikte geri kazanılmış ürünlerin kullanımını özendirmekle,
g) Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, bu Yönetmelikle sorumluluk verilen tarafları bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapmakla görevli ve yetkilidir
Belediyelerce alınacak tedbirler
MADDE 8 – (1) Büyükşehir belediyeleri;
a) Ambalaj atıklarının düzenli depolama sahalarına kabul edilmemesi için gerekli önlemleri alır.
b) İlçe ve ilk kademe belediyeleri tarafından yürütülen çalışmalarda koordinasyonu sağlar.
c) İlçe ve ilk kademe belediyeleri tarafından hazırlanan ambalaj atığı yönetim planı doğrultusunda yürütülen çalışmaları destekler.
ç) Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, bu Yönetmelikle sorumluluk verilen taraflarla birlikte bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapar, bu tür faaliyetlere katkıda bulunur.
(2) İl, ilçe ve ilk kademe belediyeleri;
a) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplar veya toplattırır.
b) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi almış işletmeler, piyasaya sürenler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte ambalaj atıkları yönetim planını hazırlayarak Bakanlığa sunar.
c) Hazırlanan ambalaj atığı yönetim planı doğrultusunda ayrı toplama çalışmasının başlatıldığı bölgelerde, çalışmaların ambalaj atığı yönetim planına uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetler, önlem alır ve ambalaj atıklarını ayrı olarak biriktirmeyen ambalaj atığı üreticilerine idari yaptırım uygular.
ç) Sözleşme yaptığı çevre (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli işletme veya işletmeler tarafından yürütülen kaynakta ayrı toplama çalışmalarını toplama aracı, personel, ekipman yerleştirme ve benzeri idari ve teknik konularda destekler.
d) Ambalaj atıklarını evsel atık toplama araçlarına alınmaması için gerekli tedbirleri alır.
e) Ambalaj atıklarının düzenli depolama sahalarına kabul edilmemesi için gerekli önlemleri alır.
f) (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) Çevre lisansı başvurusunda bulunacak olan toplama ayırma ve geri dönüşüm tesislerine çalışabilecekleri uygun çalışma alanlarını gösterir.
g) Toplama ayırma ve geri dönüşüm tesislerini belediye imar planları üzerinde işaretler ve altyapı hizmetlerini öncelikle yapar.
ğ) Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında, bu Yönetmelikle sorumluluk verilen taraflarla birlikte bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapar, bu tür faaliyetlere katkıda bulunur.
Ambalaj üreticilerinin yükümlülükleri
MADDE 9 – (1) Ambalaj üreticileri;
a) Ambalajın tasarım aşamasından başlayarak, üretim ve kullanım sonrasında en az atık üretecek ve çevreye en az zarar verecek şekilde ambalaj üretmekle,
b) Ambalaj malzemesini tekrar kullanıma, geri dönüşüme ve/veya geri kazanıma uygun olacak şekilde tasarlamak, üretmek ve piyasaya sunmakla,
c) Ambalaj atıkları yönetimi kapsamında tüketicileri bilgilendirici eğitim faaliyetleri yapmakla yükümlüdürler.
Piyasaya sürenlerin yükümlülükleri
MADDE 10 – (1) Piyasaya sürenler;
a) Ürünlerinin ambalajlanması sırasında, ürünün kullanımı sonrası en az atık üretecek ve geri dönüşümü ve geri kazanımı en kolay ve en ekonomik olacak ambalajları kullanmakla,
b) Ürünlerin ambalajlanması sırasında tekrar kullanıma uygun ambalajları tercih etmekle,
c) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu internet aracılığıyla doldurabilmek için Bakanlığa müracaat ederek internet erişim şifresi ile kod numarası almakla,
ç) Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ürünlerin ambalajları için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu internet aracılığıyla doldurarak bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa göndermekle,
d) Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen geri kazanım hedeflerini sağlamakla,
e) Hedefleri sağlamak amacıyla piyasaya sürdükleri ürünlerin ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için belediyeler ve (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı almış olan işletmeler ile birlikte sözleşmeler yapmakla,
f) Yapılan sözleşmeler doğrultusunda hazırlanan ve belediyeler tarafından Bakanlığa sunulan ambalaj atıkları yönetim planına göre; ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, geri dönüştürülmesi ve geri kazanılması konularında tüketicileri ve belediyeleri bilgilendirici eğitim faaliyetlerinde bulunmakla ve ilgili harcamaları karşılamakla,
g) Belediyeler tarafından Bakanlığa sunulan ambalaj atıkları yönetim planına göre; ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, geri dönüştürülmesi ve geri kazanılması konusunda yürütülen çalışmalarla ilgili harcamaları karşılamakla,
ğ) Sözleşmeler doğrultusunda toplanan ve geri kazanımı sağlanan ambalaj atıklarına ait belgelerini, bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtildiği şekilde her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa göndermekle,
h) Piyasaya sürmüş oldukları ürünlerin ambalajlarının 15 inci maddede belirtilen değerleri sağladığını kontrol etmekle yükümlüdürler.
(2) Piyasaya sürenler, bu maddenin birinci fıkrasının (ç), (d), (e), (f), (g) ve (ğ) bentlerindeki yükümlülüklerini yetkilendirilmiş kuruluşlara devredebilirler.
Yetkilendirilmiş kuruluşların yükümlülükleri
MADDE 11 – (1) Yetkilendirilmiş kuruluşlar;
a) Temsil ettiği piyasaya sürenlerin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu internet aracılığıyla doldurmalarını ve bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa göndermelerini sağlamakla,
b) Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen geri kazanım hedeflerini sağlamakla,
c) Temsil ettikleri piyasaya sürenler adına, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması için öncelikle düzenli depolama sahası olan belediyeler ve (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi almış işletmeler ile birlikte sözleşmeler yapmakla,
ç) Yapılan sözleşmeler doğrultusunda hazırlanan ve belediyeler tarafından Bakanlığa sunulan ambalaj atıkları yönetim planına göre; ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, geri dönüştürülmesi, geri kazanılması ve tüketicileri bilgilendirici eğitim faaliyetlerinde bulunmakla ve ilgili harcamaları karşılamakla,
d) Sözleşmeler doğrultusunda toplanan ve geri kazanımı sağlanan ambalaj atıklarına ait belgelerini, bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtildiği şekilde her yıl Bakanlığa sunmakla,
e) Bakanlığa müracaatı olmayan piyasaya süren işletmeleri tespit etmek amacıyla satış noktaları ile işbirliği yapmakla,
f) Kaynağında ayrı toplama çalışmalarının yapıldığı belediye sınırları içerisinde yer alan belediyelerin ve tüketicilerin eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları için o bölgede eğitimin sürekliliğini sağlamakla yükümlüdürler.
Satış noktalarının yükümlülükleri
MADDE 12 – (1) Satış noktaları;
a) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasını sağlamak amacıyla, satış noktalarının girişinde atıkların nihai tüketiciden ayrı toplanmasını ve türlerine göre tasnifini sağlamak ve bu amaçla tüketicileri bilgilendirmek üzere ambalaj atığı toplama noktaları oluşturmakla,
b) Ambalaj atıklarını, ilgili belediyenin sözleşme imzaladığı (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı toplama ayırma tesisine, belediyenin Bakanlığa sunduğu ambalaj atıkları yönetim planı doğrultusunda bedelsiz olarak vermekle,
c) Bakanlıktan kod numarası almamış olan piyasaya süren işletmeleri tespit ederek Bakanlığa bildirmekle, kod numarası almamış işletmelerin ürünlerini satmamakla ve bu konuda yetkilendirilmiş kuruluşlar ile işbirliği yapmakla,
ç) Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen yükümlülükler doğrultusunda yapılan çalışmalara ilişkin bilgileri her yıl Şubat ayı sonuna kadar bulunduğu ildeki il çevre ve orman müdürlüklerine göndermekle yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ambalajın Üretimine İlişkin Hükümler
Önleme
MADDE 13 – (1) Ambalajın tasarımından başlayarak, üretimi, pazarlanması, dağıtımı, kullanılması, atık haline gelmesi ve bertaraf edilmesine kadar; çevreye verdiği zararın, temiz ürün ve teknolojiler kullanılarak, nitelik ve nicelik olarak azaltılması esastır. Bu amaçla gerek üretilecek ambalajların yapısındaki ağır metal muhtevaları, gerekse de ambalajın birim ağırlığı, ambalajın fonksiyonunu bozmayacak, gerekli sağlık, temizlik ve güvenlik düzeyini olumsuz etkilemeyecek şekilde en aza indirilir.
Temel şartlar
MADDE 14 – (1) Ambalajlar, tekrar kullanılabilecek, geri dönüştürülebilecek, geri kazanılabilecek ve bu işlemleri kapsayan yönetim ve bertaraf aşamalarında çevreye en az zarar verecek şekilde tasarlanmak ve üretilmek zorundadır.
(2) Alternatifi olmayan ambalajlar dışında, geri dönüşümü ve geri kazanılması teknik olarak mümkün olmayan ambalajların üretilmesi, piyasaya sürülmesi ve ithali yasaktır.
(3) Yurt içinde üretilecek ve ithal edilecek ambalajların taşıması gereken temel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Ambalajın üretimi ve bileşimine ait şartlar şunlardır:
1) Tüketici ve ambalajlanan ürün için gerekli güvenlik ve sağlık düzeyini sağlamaya yeterli olandan fazla hacim ve ağırlıkta ambalaj kullanılmaz.
2) Ambalaj tasarlanırken, üretilirken ve satışa sunulurken; tekrar kullanıma, geri dönüşüme ve geri kazanıma uygun olur. Bertaraf edilen ambalaj atığının ve ambalajın üretimi esnasında oluşan artıklarının çevreye zarar vermemesine dikkat edilir.
3) Ambalaj atığının ve üretimi esnasında oluşan artıklarının geri kazanımı veya bertarafı sırasında ambalajın içerdiği maddelerin çevre üzerindeki etkisi göz önünde bulundurularak, ambalaj ve ambalajın bileşenleri üretilirken zararlı ve tehlikeli maddeler en aza indirilir.
b) Tekrar kullanılabilir niteliğe sahip ambalajlar aşağıda belirtilen şartların üçünü aynı anda sağlar:
1) Ambalajın fiziki özelliği ve niteliği, normal şartlar altında ambalajın birden fazla kullanımına izin verecek şekilde olur.
2) Ambalajın tekrar kullanım sürecinde, çalışanların sağlık ve güvenlik şartları göz önünde bulundurulur.
3) Ambalaj tekrar kullanılmayacak hale gelerek atık olduğu zaman, (c) bendindeki özel şartlar yerine getirilir.
c) Ambalajların geri kazanılabilir niteliğine dair özel şartlar şunlardır:
1) Ambalajın maddesel geri dönüşüm yoluyla geri kazanılması durumunda; piyasaya sunmak üzere ambalaj üretilirken, ambalajın üretiminde kullanılan maddelerin ağırlıkça belli bir yüzdesinin geri dönüştürülebilir şekilde olması gerekir.
2) Ambalajın enerji geri kazanım yoluyla geri kazanılması durumunda; enerji geri kazanımı en uygun düzeyde olmasını sağlamak için işlenecek ambalaj atığının minimum alt kalorifik değere sahip olması gerekir.
3) Ambalajın kompost amacıyla işlenerek geri dönüştürülmesi durumunda, doğada parçalanabilecek nitelikte olur ve ayrı toplama ya da kompost yapma sürecini engellemez.
4) Biyolojik olarak parçalanabilir ambalajlar; fiziki, kimyasal, termal veya biyolojik ayrıştırma işlemlerinden sonra, nihai kompostun sonunda karbondioksit, biyokütle ve suya dönüşebilecek niteliğe sahip olur.
Ağır metal konsantrasyonları
MADDE 15 – (1) Ambalaj hammaddesi üreticileri, yardımcı madde üreticileri ile cam dışındaki ambalaj üreticileri, ürettikleri ve/veya ithal ettikleri ambalajlarda veya ambalaj türevlerinde bulunabilecek kurşun, civa, kadmiyum, artı altı değerlikli krom konsantrasyonlarının toplamı, bu Yönetmeliğin yayımını takip eden iki yıl içinde ağırlık olarak iki yüz elli ppm, üç yıl içinde de yüz ppm’i aşmayacak şekilde gerekli tedbirleri alırlar.
(2) Cam ambalaj üretiminde ise, her bir cam fırını için ayrı ayrı bakılmak kaydı ile temsili örneklerde ardışık on iki ay süre içinde yapılan toplam ağır metal analizlerinin aylık ortalamaları iki yüz ppm sınırını aşamaz.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan zorunluluk, yüksek kurşunlu veya kurşunlu kristal camdan yapılmış ürünler için geçerli değildir.
Ambalajların üretim aşamasında işaretlenmesi
MADDE 16 – (1) Ambalaj atıklarının geri toplanması, tekrar kullanılması, geri kazanımının kolaylaştırılması ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla ambalajlar üretimleri sırasında işaretlenir. Bu işaretleme gönüllülük esasına dayanır ve aşağıdaki şekilde yapılır;
a) Ambalaj üreticileri, ürettikleri ambalajların üzerinde, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Ambalajların Üzerinde Kullanılacak Sembol ile Ek-2 Ambalaj İşaretleme Sistemi’ne göre ambalajın cinsini belirten kısaltma ve malzeme cinsine ait numarayı bulundurur.
b) Sembolün merkezine ambalajın üretildiği malzemenin cinsini temsil eden numara, altına da büyük harfler ile malzeme cinsini temsil eden kısaltma yazılır.
c) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Ambalaj İşaretleme Sistemi’nde tanımlanan malzeme cinslerinin dışında yer alan malzemeler işaretlenmez.
ç) İşaretlemenin, ambalajın üzerinde; kolayca görülebilir, okunabilir, ambalaj açıldığı takdirde bile kalıcı ve dayanıklı olması sağlanır. İşaretleme, teknik nedenlerden dolayı ambalajın üzerinde yapılamıyorsa, piyasaya süren tarafından ambalajın veya etiketin üzerinde yapılır.
Ambalaj üreticilerinin bildirim zorunluluğu
MADDE 17 – (Değişik:R.G.-6/11/2008-27046)
(1) Ambalaj üreticileri, bir önceki yıl ürettiği ambalajların piyasaya sürülmesi amacıyla kullandığı ambalajlar için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek–4 Ambalaj Üreticisi Müracaat Formu’nu internet aracılığıyla doldurarak bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa göndermekle yükümlüdürler. Bakanlığın, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (f) bentlerindeki yetkisini, il çevre ve orman müdürlüklerine devretmesi halinde ise il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle yükümlüdürler. Formları internet aracılığıyla doldurabilmek için Bakanlığa müracaat ederek internet erişim şifresi ile kod numarası alınır. Ambalaj üreticileri, bu formlarda bir önceki yıl üretilen ve piyasaya sürülen ambalajların cinsi, üretim ve satış miktarları ile satış yapılan firmalara ait bilgileri belirtirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ambalaj Atıklarının Geri Dönüşümü ve Geri Kazanımı
Geri dönüşüm ve geri kazanım sorumluluğu
MADDE 18 – (1) Piyasaya sürenler, bu Yönetmelikte tanımlanan satış, dış ve nakliye ambalajlarını, bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen hedefler doğrultusunda geri toplamak, geri kazanmak ve bu işlemlere ait belgeleri her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderirler.
(2) Piyasaya sürenler, geri kazanım hedeflerinin yerine getirilmesi, bunlara yönelik gerekli harcamaların karşılanması, eğitim ve ilgili diğer faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için bir araya gelerek kar amacı taşımayan tüzel kişiliğe haiz bir yapı oluşturarak Bakanlık ile gönüllü anlaşma yapabilirler. Tüzel kişiliği haiz yapının Bakanlıkça yetkilendirilmesini müteakiben, bu yapıyla sözleşme yapan ve yapıya karşı yükümlülüklerini yerine getiren ve harcamalara katılan piyasaya sürenler, yükümlülüklerini bu kuruluşa devredebilirler. Bu devrin idari, teknik, hukuki ve mali şartları aralarında yapılacak sözleşmelerle belirlenir. Yükümlülüklerin yerine getirilmesinde, yetkilendirilmiş kuruluşlar ve yetkilendirilmiş kuruluşa üye olan piyasaya sürenler müteselsilen sorumludur. Satış noktaları da yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla yetkilendirilmiş kuruluşa üye olabilirler.
(3) Yetkilendirilmiş kuruluşlar ile yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmayan piyasaya sürenler, geri kazanım hedeflerinin yerine getirilmesi sırasında belediyeler ile ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda sözleşme yapan (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)Çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi almış toplama ayırma tesisleriyle çalışmak ve bu tesisleri kullanmak, toplanan ambalaj atıklarının lisans almış geri dönüşüm tesislerine verilmesini sağlamak zorundadırlar.
(4) Piyasaya sürenler adına, ambalaj üreticileri de bir sistem kurarak ambalaj atıklarının geri kazanım sorumluluğunu üstlenebilirler. Bu sisteme dahil olan ambalaj üreticileri ve piyasaya sürenler geri kazanım hedeflerinin tutturulmasından müşterek olarak sorumludurlar. Ambalaj üreticileri tarafından piyasaya sürenler adına geri kazanım sorumluluğunun üstlenilmesi halinde, ambalaj üreticileri geri kazanım hedeflerinin yerine getirilmesi sırasında bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen hususlara uymak zorundadırlar.
Geri kazanım hedefleri
MADDE 19 – (1) Yetkilendirilmiş kuruluşlar ile yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmayan piyasaya sürenler, ambalaj atıklarını aşağıdaki tabloda belirtildiği oranlarda geri kazanmakla yükümlüdürler.
Malzemeye göre yıllık geri kazanım hedefleri (%)
Yıllar
Cam
Plastik
Metal
Kağıt/Karton
2005
32
32
30
20
2006
33
35
33
30
2007
35
35
35
35
2008
35
35
35
35
2009
36
36
36
36
2010
37
37
37
37
2011
38
38
38
38
2012
40
40
40
40
2013
42
42
42
42
2014
44
44
44
44
2015
48
48
48
48
2016
52
52
52
52
2017
54
54
54
54
2018
56
56
56
56
2019
58
58
58
58
2020
60
60
60
60
(2) Kompozit ambalajların geri kazanımında; birim ambalajın bileşiminde bulunan ve ağırlıkça en fazla miktarı oluşturan malzemenin cinsine ait oran esas alınır ve kompozit malzeme toplanır.
Yetki verilecek kuruluşlarda aranacak şartlar
MADDE 20 – (1) Temsiliyet payı; yetki verilecek kuruluşun temsil ettiği ambalaj miktarının, yurt içinde piyasaya sürülen toplam ambalaj miktarına oranını ifade eder.
(2) Bakanlıktan tüm ambalaj türleri için yetki almak isteyen kuruluşun, temsiliyet payının en az yüzde yirmi beş olması zorunludur.
(3) Bakanlıktan tek ambalaj türü için yetki almak isteyen kuruluşun, temsiliyet payının o malzeme türünün en az yüzde yirmi beşini sağlaması zorunludur.
(4) Yetki verilecek kuruluşlarda aranacak diğer kurumsal, teknik ve mali özellikler ile buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Yetkilendirilmiş kuruluşların denetimi ve yetki iptali
MADDE 21 – (1) Bakanlık, yetki verdiği kuruluşları denetler; toplama ve geri kazanım hedefleri ile ilgili miktarlarını izler. Yetkilendirilmiş kuruluşlar, malzeme türlerine göre gerçekleşen toplama ve geri kazanım miktarlarını Bakanlıkça belirlenecek dönemlerde Bakanlığa bildirir.
(2) Yetkilendirilmiş kuruluşların; temsiliyet payını yetki aldığı tarihten itibaren yitirmesi halinde, Bakanlık en fazla altı aylık bir süre vererek bu Yönetmeliğin 20 nci maddesinde belirtilen temsiliyet payını yeniden sağlamasını ihtar eder ve durumu üyesi olan tüm piyasaya sürenlere bildirir.
(3) Yetkilendirilmiş kuruluşların, bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen yükümlülüklerden herhangi birinin yerine getirmemesi halinde, Bakanlık tarafından ihtar edilir ve yükümlülüklerini yerine getirmesi için en fazla altı aylık bir süre verilir. Bu husus ayrıca üyesi olan tüm piyasaya sürenlere bildirilir.
(4) Verilen süre sonunda yetki alabilme koşulları yeniden kazanılmamış ve/veya yükümlülükler yerine getirilmemiş ise, Bakanlık verdiği yetkiyi iptal eder ve yükümlülükler ilgili piyasaya sürenler tarafından yerine getirilir. Yetkilendirilmiş kuruluşa 2872 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulanır.
Ambalajların piyasaya sürenler tarafından işaretlenmesi
MADDE 22 – (1) Ambalajların, kullanım sonucu oluşan atıklarının, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak toplama ve geri kazanım sistemine dahil olduğunun belirtilmesi ve tüketicinin bilgilendirilmesi amacıyla, ambalajlar piyasaya sürenler tarafından işaretlenir. Bu işaretleme gönüllülük esasına dayanır.
(2) Piyasaya sürenler, ambalajın veya etiketin üzerinde bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Ambalajların Üzerinde Kullanılacak Sembol ile bu sembolün altında Bakanlığın verdiği kod numarasını bulundurur. Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olan piyasaya sürenler ise ambalajın veya etiketin üzerinde üye olduğu yetkilendirilmiş kuruluşun sembolünü bulundurur. Bu işaretleme piyasaya sürenin geri kazanım konusunda dahil olduğu sistemi belirtir ve Bakanlık tarafından kayıt altında olduğunu gösterir.
(3) İşaretleme ambalajın veya etiketin üzerine yapılır, kolayca görülebilir, okunabilir, ambalaj açıldığı takdirde bile kalıcı ve dayanıklı olur. Kullanılan etiketler, geri kazanımı olumsuz etkilemeyecek malzemeden üretilir ve yapıştırılır.
(4) Bakanlıktan kod numarası almamış ambalajlı ürünlerin, piyasaya süren işletmeler tarafından piyasaya sürülmesi ve satış noktalarında satılmaları yasaktır. Aksine hareket eden piyasaya sürenler ve satış noktaları bu Yönetmelik hükümlerine göre müteselsil olarak sorumludurlar.
Piyasaya sürenlerin bildirim ve belgeleme zorunluluğu
MADDE 23 – (1) (Değişik:R.G.-6/11/2008-27046) Piyasaya sürenler, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu, internet aracılığıyla doldurarak bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirimde bulunurlar. Bakanlığın, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (f) bentlerindeki yetkisini, il çevre ve orman müdürlüklerine devretmesi halinde ise il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle yükümlüdürler. Bu formda, bir önceki yıl piyasaya sürülen ürünlerde kullanılan ambalajların cinsi, satış miktarları, ithal ve ihraç edilen miktarları ve stok miktarları belirtilmek zorundadır. Piyasaya sürenlerin, ürünlerini depozitolu olarak satışa sunmaları halinde, depozitolu ambalajın toplama sistemine ilişkin bilgi ve belgelerinin de Bakanlığa gönderilmesi gerekmektedir. Depozitolu ambalajların geri kazanımında, o yıl için ambalajın tekrar kullanılamayan miktarı esas alınarak hesaplanır.
(2) (Değişik:R.G.-6/11/2008-27046) Piyasaya sürenler; toplama, geri dönüşüm ve geri kazanım ile ilgili olarak gerçekleştirdikleri çalışmaları kapsayan bilgi ve belgeleri her yıl Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirirler. Bakanlığın, bu Yönetmeliğin altıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (f) bentlerindeki yetkisini, il çevre ve orman müdürlüklerine devretmesi halinde ise il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle yükümlüdürler. Yetkilendirilmiş kuruluşlara üye olan piyasaya sürenlerin toplama, geri dönüşüm ve geri kazanım ile ilgili belgelendirmeleri ise üye oldukları yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından Bakanlığa bildirilir. Yetkilendirilmiş kuruluşlara üye olmayan piyasaya sürenler ile yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından Bakanlığa sunulacak bilgi ve belgeler aşağıda belirtilmiştir;
a) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda, piyasaya sürenler ile yetkilendirilmiş kuruluşların, belediye ve (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı toplama ayırma tesisleri arasında yapılan, idari, teknik, hukuki ve mali şartları ilgili taraflarca belirlenen sözleşmenin örneği,
b) Ambalaj atıklarının toplanması amacıyla sözleşme imzalanan (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı toplama ayırma tesisinin giriş ve çıkış belgeleri ve bunları içeren özet tablo,
c) Ambalaj atıklarının (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli geri dönüşüm tesisine verildiğini gösteren belge ve bunları içeren özet tablo, ihraç edildiyse gümrük çıkış beyannameleri.
(3) Bakanlık, ikinci fıkrada sayılanlara ilave olarak ek bilgi ve belge isteyebilir.
(4) Belgelendirmeler, yetkilendirilmiş kuruluşa üye olanlar hariç piyasaya sürenler tarafından Bakanlığa gönderilir. (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) Çevre lisanslı firmalar, ambalaj üreticileri tarafından gönderilen belgeler kabul edilmez. Birden fazla ambalaj malzemesine sahip piyasaya sürenler belgelendirmelerini toplu olarak Bakanlığa gönderirler.
(5) (Değişik:R.G-30/3/2010-27537)(1)Belgelendirmelerde, toplama ayırma tesislerinin çıkış rakamları esas alınır. Tesislerin çevre lisanslı oldukları dönemlere ait belgeler geçerlidir. Çevre lisansı alan tesislerin, geçici faaliyet belgesi ile topladıkları ambalaj atıklarına ilişkin belgeler de Bakanlıkça kabul edilir. Ambalaj atıklarının geri kazanılması faaliyetlerine ilişkin belgeler, ait oldukları yıl için geçerli olup, takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderilir.
(6) Geri kazanım çalışmalarına ait bilgi ve belgeleri ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu Bakanlığa bildirmeyenler hakkında 2872 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulanır.
(7) Piyasaya sürülen ürünlerde kullanılan kağıt, karton, plastik, cam, metal ve kompozit ambalajlarının tamamının toplamı yıllık olarak üçbin kilogram ve üçbin kilogramın altında kalan işletmeler, bu maddede belirtilen bildirim ve belgeleme yükümlülüğünden muaftır.
Geri kazanım hedeflerine ulaşılamaması
MADDE 24 – (1) Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmayan piyasaya sürenler ile yetkilendirilmiş kuruluşlar, bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen geri kazanım oranlarını sağlayamamaları durumunda;
a) Takip eden ilk yıl o yıl için uygulanan geri kazanım hedeflerine ilaveten, eksik kalan miktarın yüzde on fazlası,
b) İkinci yılda öngörülen hedeflere ulaşamazlarsa eksik kalan miktarın yüzde on fazlası,
c) Üçüncü yılda da öngörülen hedeflere ulaşamazlarsa 2872 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulanır.
Bildirimlerin ve belgelendirmelerin doğruluğu
MADDE 25 – (1) Bakanlık; piyasaya sürenler, ambalaj üreticileri, yetkilendirilmiş kuruluşlar, (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli toplama ayırma ve geri dönüşüm tesisleri tarafından yapılan bildirim ve belgelendirmeleri inceler ve çalışmaları denetler. Bu bildirimin ve belgelerin doğru olmadığının tespit edilmesi halinde işletmeler hakkında 2872 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ambalaj Atıklarının Kaynağında Ayrı Toplanması
Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı biriktirilmesi
MADDE 26 – (1) Kullanılan malzemeye ve oluştuğu kaynağa bakılmaksızın, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıkları çevre kirliliğinin azaltılması, düzenli depolama tesislerinden azami istifade edilmesi ve ekonomiye katkıda bulunulması amacıyla oluştukları yerlerde diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmek zorundadır. Ambalaj atığı üreticileri, oluşturdukları ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı olarak biriktirmekle yükümlüdürler.
(2) Apartman, site yönetimleri, okullar, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları, hastaneler, oteller, lokantalar, büfeler, şehirlerarası otobüs terminalleri, havayolu terminalleri, demiryolu istasyonları, limanlar, sağlık kuruluşları, spor kompleksi, organize sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, serbest bölge yönetimleri, marketler, satış noktaları, fabrikalar, iş ve alışveriş merkezleri, stadyumlar gibi ambalaj atığının oluştuğu benzeri yerlerde ilgili yönetimler, ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı olarak biriktirmek ve bu Yönetmelikte tanımlanan toplama sistemine verilmek üzere hazır etmekle yükümlüdürler.
(3) Belediye mücavir alan sınırları dışında kalan turistik tesis işletmeleri ve organize sanayi bölgeleri de tüketim sonucu oluşan ambalaj atıklarını diğer atıklardan ayrı olarak biriktirmek ve bu Yönetmelikte tanımlanan toplama sistemine vermekle yükümlüdürler.
(4) Kaynakta ayrı toplama çalışmasını bu Yönetmelikte tanımlandığı şekilde gerçekleştiren ilçe belediyesi sınırları içerisinde yer alan atık üreticileri, oluşturdukları ambalaj atıklarını, atıkların toplanmasından sorumlu olan belediyelere ve/veya belediye ile anlaşma yapan (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı toplama ayırma tesislerine vermekle yükümlüdürler.
Ambalaj atıklarının ayrı toplanma zorunluluğu
MADDE 27 – (1) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesi kapsamında, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasından büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilçe belediyeleri ve ilk kademe belediyeleri sorumludur. 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesi kapsamında, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasından il belediyeleri sınırları içerisinde il ve ilçe belediyeleri sorumludur.
(2) Belediyeler, tüketim sonucu oluşan ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasını sağlamak amacıyla, ambalaj atıkları yönetim planı hazırlamakla yükümlüdürler. Belediyeler tarafından, bu yönetim planının hazırlanması konusunda (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli işletmeler, piyasaya sürenler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile sözleşme yapılır. Bu plan ve sözleşme doğrultusunda yürütülecek kaynağında ayrı toplama çalışmalarında, toplanan ambalaj atıkları lisanslı/geçici çalışma izinli toplama ayırma tesislerine getirilir.
(3) Ayrı olarak biriktirilen ambalaj atıkları, hazırlanan ambalaj atığı yönetim planları doğrultusunda ilgili belediye veya ilgili belediyenin sözleşme yaptığı (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli toplama ayırma tesisi işletmelerince toplanır. Ambalaj atıklarının bunların dışındaki kişiler tarafından toplanması ve alınması yasaktır.
(4) Kaynakta ayrı toplama çalışmalarının belediyeler tarafından doğrudan yapılamaması durumunda bu atıklar, belediyelerce bedel talep edilmeksizin (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli toplama ayırma tesislerine toplattırılır ve ekonomiye kazandırılır.
(5) Ekonomik işletmeler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlar, ambalaj atığı yönetim planı doğrultusunda yapılan sözleşmeler çerçevesinde belediyeler tarafından ayrı toplanan veya (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli işletmelere toplattırılan ambalaj atıklarını geri almakla veya aldırmakla yükümlüdürler.
(6) Belediyeler, (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli geri kazanım tesisleri ile (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı başvurusunda bulunacak olan tesislerin çalışmalarına yardımcı olur ve çalışabilecekleri uygun çalışma alanları gösterir. Bu alanlar belediye imar planları üzerinde belirtilir, işaretlenir ve altyapı hizmetleri öncelikle yapılır.
(7) Bu Yönetmelik kapsamındaki ambalaj atıklarının evsel atık toplama araçlarına alınması, düzenli depolama sahalarına kabulü ve depolanması yasaktır.
Ambalaj atıklarının satış noktalarında ayrı biriktirilmesi
MADDE 28 – (1) Satış noktaları, ambalaj atıklarının geri kazanılmasını sağlamak için atıkların nihai tüketiciden ayrı toplanmasını ve türlerine göre tasnifini sağlamak üzere ambalaj atığı toplama noktaları oluşturmakla yükümlüdürler.
(2) Satış noktalarında oluşan ambalaj atıklarının ve ambalaj atığı toplama noktalarında biriktirilen ambalaj atıklarının geri kazanımını sağlamak üzere Bakanlıktan (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı almış toplama ayırma tesisleri ile anlaşmalar yapmakla yükümlüdürler. Satış noktasının bulunduğu ilçe belediyesi sınırları içerisinde, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konusunda hazırlanmış ve Bakanlığa sunulmuş ambalaj atığı yönetim planı mevcut ise bu durumda satış noktası, ambalaj atıklarını bu plan kapsamında toplama faaliyetini gerçekleştiren (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1)lisanslı/geçici faaliyet belgeli toplama ayırma tesisine verir.
(3) Satış noktaları, plastik poşet kullanımını en aza indirmek amacıyla gerekli tedbirleri almakla ve bu doğrultuda alınan tedbirleri içeren bilgileri her yıl Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüklerine gönderirler.
Ayrı toplama sistemleri
MADDE 29 – (1) Ayrı toplama sistemleri, bölgenin demografik, coğrafik ve sosyo-ekonomik yapısına göre uygun şekilde belirlenir ve uygulanır.
(2) Ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasına yönelik her türlü ekipman mavi renkli, sadece cam ambalaj atıklarının ayrı toplanması için kullanılan kumbaralar yeşil ve/veya beyaz renkli olur. Başta ambalaj atıkları ayrı toplama poşetleri ve kumbaralar olmak üzere bu ekipmanların üstünde ayrı toplanacak ambalaj atıkları ile atılmayacak atık türleri şekil ve yazı ile açık olarak belirtilir. Ambalaj atıklarının toplanması ve taşınmasında kullanılacak araçların üzerinde Ambalaj Atığı Toplama Aracı ifadesi bulunur, ayrı toplanacak ambalaj atıkları ile atılmayacak atık türleri yazı ile belirtilir ve şekil ile gösterilir. Bu yazı ve şekiller kolayca okunabilecek ve anlaşılabilecek boyutlarda tasarlanır.
(3) Ambalaj atığı biriktirme ekipmanlarında biriktirilen ambalaj atıklarının yetkili olmayan kişiler tarafından toplanmasını önlemek amacıyla belediye tarafından gerekli tedbirler alınır.
Toplanan ambalaj atıklarının geri kazanılması
MADDE 30 – (1) Doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir üretimin sağlanması, depolanacak atık miktarının azaltılması ve ekonomik değer yaratılması amacıyla ambalaj atıklarının geri kazanılması ve yeniden üretim sürecine sokulması zorunludur. Bu amaçla toplanan ambalaj atıklarının (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı/geçici faaliyet belgeli geri dönüşüm tesislerine verilmesi zorunludur. Ekonomik işletmeler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar, ayrı toplanan veya toplattırılan ambalaj atıklarını geri almakla veya aldırmakla yükümlüdürler.
(2) Ambalaj üreticileri geri kazanımın sağlanması için kapasitenin oluşturulmasından ve bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan temel şartların yerine getirilmesinden sorumludurlar.
Eğitim ve bilgilendirme
MADDE 31 – (1) Bakanlık, mahallin en büyük mülki amiri, belediyeler, ambalaj üreticileri, piyasaya sürenler, yetkilendirilmiş kuruluşlar, satış noktaları, (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı toplama ayırma ve geri dönüşüm işletmeleri; ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, tekrar kullanımı, geri dönüşümü ve geri kazanımı konularındaki rolleri ile piyasada mevcut ambalaj malzemeleri üzerindeki işaretlemelerin anlamları konusunda, tüketicileri ve kamuoyunu bilgilendirmekle ve duyarlılığı geliştirmek üzere eğitim çalışmaları yürütmek, koordine etmek veya bu amaçla yapılan çalışmalara katılmak ve katkıda bulunmak zorundadırlar.
ALTINCI BÖLÜM
(Değişik bölüm başlığı:R.G-30/3/2010-27537) (1)
Ambalaj Atıkları Geri Kazanım Tesislerine Çevre Lisansı Alınması
Çevre Lisansı Alınması
MADDE 32 – (Başlığı ile değişik:R.G-30/3/2010-27537)(1)
(1) Ambalaj atıklarının toplanması ayrılması ve geri dönüştürülmesi amacıyla faaliyet göstermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler, tesisleri için çevre lisansı almak zorundadırlar. Çevre lisansı alınması işlemlerinde Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
(2) Çevre lisansına konu tesislerden toplama ayırma tesisleri 33 üncü, geri dönüşüm tesisleri ise 34 üncü maddede belirtilen kriterleri sağlamak zorundadır.
(3) İl çevre ve orman müdürlüğü uygunluk yazısı, tesislerin yerinde incelenmesinin ardından tesislerin bu kriterleri sağlandığının tespit edilmesi halinde ilgili tesislere geçici faaliyet belgesi başvurusunu tamamlamak üzere verilir. Bu uygunluk yazısı şartlı verilemez.
(4) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında geçici faaliyet belgesini alan toplama ayırma tesisi işletmesi ile il ve/veya ilçe belediyeleri, piyasaya sürenler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında bir sözleşme yapılır. Yapılan sözleşme doğrultusunda ambalaj atığı yönetim planı hazırlanır ve ilgili belediye tarafından Bakanlığa onaylanmak üzere sunulur. Bu planda; nüfus, oluşan atık miktarı, atık kompozisyonu, kaynakta ayrı toplama konusunda verilecek eğitim programları, kullanılacak toplama araçları, poşet ve/veya konteyner sayıları, kapasiteleri, ayrı toplama noktaları, ayrı toplama gün ve saatleri, ambalaj atıklarının toplanacağı cadde, sokak ve mahalle sayıları ve benzeri bilgiler yer alır. Ambalaj atıkları yönetim planına ilişkin esaslar Bakanlıkça belirlenir. Sunulan ambalaj atığı yönetim planı uygun bulunması halinde onaylanır.
(5) Toplama ve ayırma tesisi ile geri dönüşüm tesisleri geçici faaliyet belgesi aldıkları süre içerisinde toplanan ayrılan ve geri dönüştürülen ambalaj atıklarına ilişkin verileri her ay düzenli olarak internet ortamında doldurarak il çevre ve orman müdürlüğüne gönderir. Toplama ayırma tesisleri için; ilgili belediye tarafından Bakanlığa sunulan ambalaj atığı yönetim planındaki gelişme durumuna ilişkin rapor, çevre lisansı bulunan işletme, piyasaya sürenler ve/veya yetkilendirilmiş kuruluşlar ile birlikte hazırlanarak yine ilgili belediye tarafından altı ayda bir il çevre ve orman müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa sunulur.
(6) Toplama ayırma tesisi çevre lisansının yenilenmesinde, altı ayda bir Bakanlığa sunulacak olan gelişme raporları da dikkate alınır.
(7) İl çevre ve orman müdürlüğü çevre lisansı/geçici faaliyet belgesi alan tesisleri, Bakanlığa, ilgili belediyeye ve yetkilendirilmiş kuruluşlara bildirir.
(8) Fabrikalardan kaynaklanan defolu ürünleri, piyasaya sürülmemiş ambalajlar ve benzeri üretim artıkları ile ambalaj atığı tanımına girmeyen boru, saç levha, demir-çelik hurdaları, kumaş atıkları ve benzeri ambalaj dışı diğer değerlendirilebilir atıkları toplayan ayıran ve geri dönüştüren işletmeler bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.
Toplama ayırma tesislerinin sağlaması gereken kriterler
MADDE 33 – (1) Toplama ayırma tesisleri aşağıda belirtilen kriterleri sağlar.
a) Tesisin açık ve kapalı alanının toplamı, en az 1.000 m2 olması gerekir. Bununla ilgili tapu sicil kaydı ve benzeri resmi belgeler başvuru dosyasına eklenir.
b) Tesisin açık ve kapalı alanının zemininin beton olması, ambalaj atıklarının ayrıştırılacağı alanın kapalı olması gerekir.
c) Tesisin, etrafı dışarıdan görülmeyecek şekilde en az üç metre yüksekliğinde çevrili, temiz, bakımlı ve boyalı olması gerekir.
ç) Tesiste çevre sorumlusu olarak en az bir çevre mühendisi çalıştırılır ancak, aynı ilde tek tüzel kişiliği olan birden fazla tesis için bir çevre mühendisinin çalıştırılması yeterlidir. (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) Çevre lisansı alınması durumunda, çevre sorumlusunun tesiste çalıştığını gösteren belgelerin dört aylık dönemler halinde Bakanlığa gönderilmesi gerekir.
d) Başvurusu yapılan tesisin (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı kapsamında değerlendirilebilmesi için, esas faaliyetinin, ambalaj atıklarının toplanması ayrılmasına yönelik olması gerekir.
e) Karışık ambalaj atığı getirilen ayırma tesislerinde, kapasiteyi karşılayacak şekilde bir ambalaj atığı ayırma bandı bulunması gerekir. Malzeme türüne göre ayrıştırılacak ambalaj atıkları için, ayırma bandının kenarlarında belirli aralıklar ile ayırma gözleri bulunur. Bu gözlerin altında, türlerine göre ayrıştırılan ambalaj atıkların biriktirilmesi amacıyla tesis içerisinde kolayca hareket ettirilebilecek konteynırlar olması gerekir.
f) Tesiste ihtiyaca göre en az bir pres makinesi olması gerekir.
g) Ambalaj atığı toplama araçlarının, bu Yönetmelikte belirtilen hususlara uygun olarak tasarlanması gerekir. Tesiste en az iki adet ambalaj atığı toplama aracı bulunur ve araçlara ait ilgili resmi belgelerin dosyaya eklenmesi gerekir.
ğ) Tesisin kapalı alanlarında koku oluşmasını önleyecek şekilde gerekli önlemler alınır gerekirse havalandırma sistemi bulunur.
h) Tesis, günlük olarak temizlenebilir, dezenfekte edilebilir bir yapıya sahip olmalıdır. Yıkama işlemi sonrası oluşan suların tesisten kolaylıkla akışının sağlanabilmesi için gerekirse zeminine eğim verilir, temizlikten kaynaklanan sular için toplama kanalları ve ızgara sistemi bulunur.
ı) Tesise gelen, ayrılan ve satılan ambalaj atıklarına ait bilgilerin kaydedileceği bir bilgisayar veri kayıt sistemi bulunur.
i) Tesiste çalışan personelin sayısına ve çalışma şartlarına uygun olarak düzenlenmiş tuvalet, lavabo, soyunma odası, yemekhane ve benzeri sosyal üniteler bulunur.
j) Tesiste çalışan personelin bilgi düzeyini yükseltmek için bir eğitim planı oluşturularak, personele ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, atıkların ayrıştırılması, kayıtların tutulması, tesisin düzenli olarak işletilmesi, temizliği ve günlük bakımı konularında eğitim verilir.
k) Ticaret Sicil Gazetesi, ticaret ya da sanayi odası faaliyet belgesi gibi belgelerde; şirketin, ambalaj atıklarının toplanması ayrılması konusunda faaliyet gösterdiğine dair bir bilgi yer alır.
Geri dönüşüm tesislerinin sağlaması gereken kriterler
MADDE 34 – (1) Geri dönüşüm tesisleri aşağıda belirtilen kriterleri sağlar.
a) Tesisin açık ve kapalı alanının zemini beton olması, geri dönüşüm faaliyetinin gerçekleştirildiği alanın tamamının kapalı olması gerekir.
b) Tesisin etrafı dışarıdan görülmeyecek şekilde en az üç metre yüksekliğinde çevrili, temiz, bakımlı ve boyalı olması gerekir.
c) Başvurusu yapılan tesisin (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisansı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tesisin esas faaliyet konusunun ambalaj atıklarının geri dönüşümü olması gerekir.
ç) Tesisin kapalı alanlarında koku oluşmasını önleyecek şekilde gerekli önlemler alınır, gerekirse havalandırma sistemi bulunur.
d) Tesis günlük olarak temizlenebilir, dezenfekte edilebilir bir yapıya sahip olmalıdır. Yıkama işlemi sonrası oluşan suların tesisten kolaylıkla akışının sağlanabilmesi için gerekirse zemin eğimli olmalı, temizlikten kaynaklanan sular için toplama kanalları ve ızgara sistemi bulunur.
e) Tesise gelen, ayrılan ve satılan ambalaj atıklarına ait bilgilerin kaydedileceği bir bilgisayar veri kayıt sistemi bulunur.
f) Tesiste çalışan personelin sayısına ve çalışma şartlarına uygun olarak düzenlenmiş tuvalet, lavabo, soyunma odası, yemekhane ve benzeri sosyal üniteler bulunur.
g) Tesiste çalışan personelin bilgi düzeyini yükseltmek için bir eğitim planı oluşturularak, personele ambalaj atıklarının geri dönüşümü, kayıtların tutulması, tesisin düzenli olarak işletilmesi, temizliği ve günlük bakımı konularında sürekli olarak eğitim verilir.
ğ) (Mülga:R.G-30/3/2010-27537)(1)
Lisansın iptali
MADDE 35- (Mülga:R.G-30/3/2010-27537)(1)
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ambalaj komisyonu
MADDE 36 – (1) Ambalaj komisyonu; Bakanlığın uygun göreceği yetkilendirilmiş kuruluşlar, ambalaj üreticileri, piyasaya sürenler, büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri, ilçe belediyeleri, (Değişik ibare:R.G-30/3/2010-27537)(1) çevre lisanslı toplama ayırma ve geri dönüşüm tesisleri, satış noktaları ve ilgili diğer sektörlerin yetkili temsilcilerinden oluşur. Bu komisyon, Bakanlık temsilcisinin başkanlığında gerektiğinde toplanır.
(2) Ambalaj komisyonu, Bakanlığın belirleyeceği gündem doğrultusunda çalışmalarına başlar, bu Yönetmelik doğrultusunda yürütülen çalışmaları ve uygulamaları değerlendirir ve yönlendirici kararlar alır.
Ayrı bertaraf edilmesi gereken ambalaj atıkları
MADDE 37 – (1) 11/7/1993 tarihli ve 21634 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği kapsamındaki maddeler ve müstahzarlar ile kontamine olmuş ambalajların, 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıkların ambalajlarının, 14/3/2005 tarihli ve 25755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamındaki atıkların ambalajlarının, toplanması, taşınması ve bertarafı yukarıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.
Denetim
MADDE 38 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bütün faaliyetlerin, ilgili mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetleme yetkisi Bakanlık merkez teşkilatı ile il çevre ve orman müdürlüğüne aittir.
İdari Yaptırım
MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında; 2872 sayılı Kanunda öngörülen cezai müeyyide ve idari yaptırım hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 40 – (1) 30/7/2004 tarihli ve 25538 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce verilen toplama ayırma ve geri dönüşüm tesisi lisansları lisans süreleri bitimine kadar geçerlidir.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımından önce Bakanlığa başvurarak toplama ayırma tesisi geçici çalışma izni almış olan işletmelerin lisans işlemleri bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen hükümlere göre altı aylık geçici çalışma izni verilerek, geri dönüşüm tesisi geçici çalışma izni almış olan işletmelerin lisans işlemleri ise bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen hükümlere göre devam eder.
(3) Bu Yönetmeliğin yayımından önce Bakanlıktan ön lisans alarak lisans başvurusunda bulunan işletmelerin lisans işlemleri bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hükümlere göre devam eder.
(4) Bu Yönetmeliğin yayımından önce Bakanlıktan ön lisans alan işletmeler, ön lisans başvurusunda bulunan işletmeler, bu Yönetmeliğin 32 nci maddesine göre ilgili il çevre ve orman müdürlüklerine lisans başvurusunda bulunurlar.
Yürürlük
MADDE 41 – (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri 1/1/2009 tarihinde,
b) 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan lisans şartı 1/1/2010 tarihinde,
c) 19 uncu maddesinde yer alan malzemeye göre yıllık geri kazanım hedefleri ile 24 üncü maddesi 1/1/2005 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
d) Diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 42 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini, Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
______________
(1) Bu Yönetmelikte yapılan değişiklikler 1/4/2010 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 1- Bu Yönetmelik; toprak, yeraltı, deniz ve iklim kaynaklı doğal tedavi unsurlarının tedavi edici faktör olarak kullanıldığı kaplıcalar, içmece ve iklim kür merkezleri ile ilgili hususlar ve buralarda kurulacak sağlık amaçlı her türlü tesisin nitelik ve niceliklerinin belirlenmesi, kurulması, işletme izinlerinin verilmesi, denetlenmesi ve sağlık koşullarına uygun biçimde kontrol altına alınması için gerekli esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik; doğal tedavi edici unsurların sağlık amaçlı kullanıldığı kaplıca, içmece ve talassoterapi tesisleri ile bu tesislerin sahip ve işletenlerini kapsar (R.G 9.12.2004/25665)
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik; 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 200 – 210 uncu maddelerine, 3153 Sayılı Radyoloji, Radyum ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’a ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Fizyoterapi ve Bunlara Benzer Müesseseler Hakkında Nizamname ile 181 sayılı Sağlık Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen ve bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olan deyimlerden;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığı’nı,
b) Kaplıca: Kaplıca tedavisinin uygulandığı ortamları,
c) Doğal Tedavi Unsuru: Kaplıca tedavisinde kullanılan toprak, yeraltı ve deniz kaynaklı mineralli sular, gazlar, peloidler (çamurlar) ve iklimsel unsurları,
d) Kaplıca Tedavisi: Doğal tedavi unsurlarının yöredeki iklim olanakları ve gerekli görülen diğer tedaviler ile birlikte kür tarzında uygulandığı bir tedavi sistemini,
e) Kür: Tedavi etkeninin belli dozda, seri halde, düzenli aralıklarla, belli sürelerle tekrarlanarak verilmesi ile uygulanan tedavi yöntemini,
f) Balneoterapi: Termomineral sular, peloidler ve gazlar gibi doğal tedavi unsurlarının banyo, içme ve inhalasyon (soluma) yöntemleri ile kür tarzında tedavi amaçlı kullanımını,
g) Klimaterapi (İklim Tedavisi): Hava sıcaklığı, nemi, rüzgâr şiddeti ve hızı, güneş ışınımı ve benzeri iklimsel faktörlerin sistematik, dozlanmış, kür tarzında uygulanmasını,
h) Talassoterapi: Deniz iklimi ve unsurlarının kür tarzında uygulanmasını, (R.G 9.12.2004/25665 )
ı) Peloidoterapi: Doğal jeolojik ve/veya biyolojik olaylar sonucu oluşan organik ve/veya inorganik maddeler olan peloidlerin bir balneoterapi yöntemi olarak kullanılmasını,
i) Mineralli Sular: Doğal veya sondaj-galeri yoluyla yeryüzüne çıkarılan, litresinde en az 1 gram çözünmüş mineral içeren, bakteriyolojik ve kimyasal kirlenmeye uğramamış olan, fizyolojik ve tedavi edici etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış suları,
j) Termomineral Sular: Çıkış noktasında sıcaklığı 20°C ve üzerinde olan mineralli suları, (R.G 9.12.2004 /25665 )
k) Termal Su: Çıkış noktasında sıcaklığı 20°C ve üzerinde olan suları , (R.G 9.12.2004 / 25665 )
l) Kaplıca Suları: Kaplıca tedavisinde kullanılan termal, mineralli ve termomineralli suları,
m) (R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır.
n) Tesis izni: Doğal tedavi unsuru için düzenlenen tıbbi rapora ve bu Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan projelerin Bakanlıkça onaylanmasını takiben verilen izni,
o) İşletme izni: Tesis izni alındıktan sonra, Bakanlıkça bu Yönetmelikte istenilen diğer hususları tam olarak yerine getirmek suretiyle tesis izni verilmesine esas olan projelere göre bütün tesisleri inşa ederek tamamladıktan sonra kurulacak sağlık amaçlı tesislere verilen izni, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
p) Kaptaj: Termal suların doğal olarak veya mekanik yolla yeryüzüne çıkması esnasında yer altı ve yerüstü suları ile karışmamasını, kirlenmemesini, debi ve sıcaklıkları ile kimyasal bileşimlerinin değişmemesini sağlamak, sudaki gazların kaçmasını önlemek ve termal suları en iyi şekilde toplamak amacı ile özel teknikle yapılan toplama havuzu, kuyu galeri, sondaj kuyusu ve benzeri tesisleri ile bunların karışımından oluşan tesisleri,
r) (R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır
s) (R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır
ş) Kaynak Koruma Alanları: Termal suların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin, debi ve sıcaklıklarının çeşitli engellerle değişmesini önlemek ve her türlü kirlenmeye karşı korunması amacı ile termal kaynak, kuyu ve sondaj kuyusu çevresinde jeolojik, hidrojeolojik verilere göre belirlenen alanları,
t) Sertifika: Kaplıca tedavisi amaçlı olarak kişilere uygulayacakları tıbbi işlemlere ilişkin Bakanlıkça veya Bakanlık tarafından yetki verilen kuruluşlarca verilen eğitimi başarı ile tamamlayan tabipler adına düzenlenen belgeyi,(R.G 30.6.2003/25154)
u) Sertifikalı Tabip: 1219 sayılı Tababet ve şuabatı San’ atlarının Tarzı icrasına Dair Kanun’a göre Türkiye’de mesleğini icra etme hak ve yetkisi bulunan ve bu maddenin (t) bendinde belirtilen sertifikaya sahip olan tabibi” (R.G 30.6.2003/25154) ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kaplıca Tesislerinin Yöntemleri ve Tedavi Bölümleri
Kaplıca Tesislerinin Türleri
Madde 5-(R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır.
Kaplıca Tedavisinde Kullanılan Yöntemler
Madde 6-
Kaplıca tedavileri sırasında doğal tedavi unsurlarının tıbbi değerlendirmesine göre aşağıdaki yöntemler kullanılır.
a) Balneoterapi: Banyo kürleri, içme kürleri, inhalasyon kürleri, peloidoterapi ve diğer balneoterapi yöntemleri,
b) Klimaterapi (iklim Tedavisi): Açık hava banyoları, arazi kürleri, helioterapi ve diğer klimaterapi yöntemleri,
c) Balneoklimaterapi: Balneoterapi ve klimaterapi yöntemlerinin bir arada kullanıldığı yöntem,
d) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Elektroterapi, egzersiz tedavileri, ergoterapi, masaj ve diğer yöntemler,
e) Medikal Tedavi: Kaplıca tedavisi sırasında hastaya lokal veya sistemik olarak uygulanan ilaç tedavisi yöntemi,
f) Psikoterapi ve Diğer Psikiyatrik Yöntemler,
g) Destek Uygulamalar: Sağlık eğitimi, diyet uygulamaları, günlük yaşam aktivitelerinin düzenlenmesi, davranış değişikliği eğitimleri ve psikolojik destek yöntemi.
Kaplıca Tesislerindeki Tedavi Bölümleri
Madde 7-
Balneoterapi bölümü, tıbbi değerlendirme kurulunun önerileri doğrultusunda oluşturulur. Bu bölümde uygulanacak olan balneoterapi yöntemlerine uygun olarak gerekli birimler yer alır.
Banyo uygulama birimleri;
a) Termal tedavi havuz /havuzları,
b) Sıra banyoları (küvetler),
c) Lokal banyo aygıtları (ekstremite, oturma banyoları vb.),
d) Tedavi duşları,
e) Egzersiz havuzu,
İçme kürü birimleri; en az bir tane içme kür mekanı (suyun hijyenik şekilde kullanıma verildiği çeşme veya çeşmelerle ilgili donanım ve bardak gibi sarf malzemeleri), uygun dinlenme mekanları,
İnhalasyon kür birimleri;
a) Bireysel inhalatörler,
b) İnhalasyon oda veya odaları,
c) Toplu inhalasyon mekânları (inhalatoryum),
Peloidoterapi birimleri;
a) Peloid hazırlama birimi,
b) Peloid banyo küvetleri,
c) Peloid paket uygulamaları için odalar
Talassoterapi birimleri;
a) Banyo uygulamaları için gerekli koşullara ek olarak doğal solaryum mekanları,
b) Deniz suyunun ısıtılarak kullanılması söz konusu ise suyun niteliğinin bozulmadan ısıtılması için kullanılacak donanımın yerleştirildiği mekânlar,
Gaz banyosu birimleri;
a) Gaz banyosu kabinleri,
b) Radon gazı inhalasyon ortamlarıdır.
Bu birimler tıbbi değerlendirme kurulunun verdiği endikasyonlara göre projelendirilip kurulabilir; burada yer almayan diğer birimler tıbbi değerlendirme kurulunun belirleyeceği esaslar doğrultusunda kurulur.
Fizik Tedavi Rehabilitasyon Bölümü
Madde 8–
Fizik tedavi ve/veya rehabilitasyon bölümü, tıbbi değerlendirme kurulunun önerileri doğrultusunda oluşturulur. Bu bölüm 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’a ve bu kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan Fizyoterapi ve Bunlara Benzer Müesseseler Hakkında Nizamnameye göre izin almak zorundadır. (R.G 30.6.2003/25154)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kaplıca Tesislerine Ait Koşullar
Kaynak Koruma Alanları
Madde 9–
Termal suların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin, debi ve sıcaklıklarının yeraltı ve yerüstünde olabilecek çeşitli etkenlerle değişmesini önlemek ve her türlü kirlenmeye karşı korunması amacı ile doğal çıkışlı termal kaynak, sondaj kuyusu çevresinde jeolojik ve hidrojeolojik verilere göre koruma alanları ve alınacak tedbirler belirlenir. Bu amaçla kaptaj ve sondaj kuyularının ve üretim sistemlerinin kirlenmeyi önleyici tekniğe uygun olması gerekir.
Yapılan incelemede belirlenen kaynak koruma alanlarına ait koruma zonları uygun ölçekli harita ve ayrıca imar planlarında gösterilerek alınacak tedbirler, plana dipnot olarak yazılır. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Kaynak koruma alanı raporu, hidrojeoloji konusunda uzman bir jeoloji mühendisi tarafından hazırlanır.
Tedavi Ortamları
Madde 10–
Kaplıca tesislerinde doğal tedavi unsurları ile etkileşimde bulunan tedavi küvetleri, havuzlar, peloid uygulama yerleri gibi mekanların tümü su ile etkileşimi olmayan, kolay temizlenip dezenfekte edilebilen, dezenfektan maddelerle bozulmaya uğramayan malzemeler kullanılarak yapılır.
Bütün tedavi birimlerinde tek başına tedavi alan hastalarda acil durum ihbarı yapacak ışıklı ve/veya sesli uyarı sistemleri kurulur.
Balneoterapi Birimleri
Madde 11–
Kaplıca tesisinde bulunan balneoterapi birimleri aşağıdaki özellikleri taşımalıdır,
a) Tedavi havuzu birimi: Havuz, soyunma-giyinme dolapları, duş ve dinlenme mekânlarından oluşur. Havuzun boyutları kullanıcı kapasitesine göre belirlenir. Havuz zemin alanı kişi başına en az üç metrekare olacak şekilde düzenlenir. Havuzun derinliği en fazla net 150 santimetre olmalıdır. Havuz içine inen dolgu basamaklı merdiven bulunur, ayrıca merdiven kenarına ve havuz iç duvarına tutunma kolları yapılır. Gerekirse havuz içine hasta indirmeye yarayan sabit veya hareketli bir sistem kurulur. Havuzlarda su taşırma ve tahliyesini sağlayan sistemlerin bulunması zorunludur. Havuz çevresinde devamlı su değişimini sağlayan su taşırma olukları yer alır. Havuz suyu kullanıcı başına saatte 1500 mililitre yenilenecek biçimde havuza verilir. Havuza girmeden duş ve ayak dezenfeksiyon kanalından geçilmesi sağlanır. Havuzun doldurulmasında, havuz içinde hareketsiz su bölgelerinin oluşmasını önleyecek şekilde bir doldurma ve taşırma sistemi kullanılır. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
b) Sıra banyoları birimi: Banyo odasının alanı en az net 5 metrekare olmalıdır. Banyo odasında ortaya çıkacak su buharı ile karbondioksitli veya kükürtlü su kullanılıyor ise ortama salınacak gazların banyo odasından tahliyesi için yeterli havalandırma düzeneği bulunmalıdır. Banyo odasında sadece tedavi amacına uygun banyo küveti ve donanımı yer alır, tuvalet bulunmaz (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Tedavide, karbondioksitli veya kükürtlü su kullanılıyor ise bu tür suların tedavide kullanımı için özel olarak tasarlanmış küvetler kullanılır.
Küvetlerde kullanılan su her hastadan sonra değiştirilir, usulüne uygun küvet temizliğinin yapılmasının ardından bir sonraki hastanın kullanımına sunulur.
c) İçme kürü birimi: İçme kürü için ayrılan mekânların büyüklüğü, kürden yararlanan hastaların sayısına göre belirlenir. İçmede; her hasta için ayrı tek kullanımlık, tercihen kağıt bardaklar kullanılır, kullanılan suya dezenfeksiyon amaçlı bir katkı maddesi eklenemez, kullanılacak su, içme yerine hijyenik koşullara dikkat edilerek doğrudan kaynaktan ve bekletilmeden ulaştırılır (R.G 9.12.2004 / 25665 )
d) Peloidoterapi birimleri: Peloidler (çamur) tedavide kullanılmadan önce peloid hazırlama biriminde içindeki yabancı maddelerden arındırma, sterilizasyon, homojenizasyon işlemlerinden geçirilir. Peloid hazırlama birimi peloidoterapinin uygulandığı mekândan ayrı, ancak bağlantılı bir mekânda kurulur. Peloidoterapi uygulamasının yapıldığı odalarda uygulamadan çıkan hastaların yıkanması için duş bulunur.
Peloidler, turba hariç, tedavide bir kez kullanılır. Bir kez kullanılan turba, ayrı bir yerde beş yıllık olgunlaşma süresini tamamlamak üzere usulüne uygun şekilde depolanır. Depolanan turba olgunlaşma süresini tamamladıktan sonra yeniden kullanılabilir. Diğer çamurlar kullanıldıktan sonra çevre kirliliği yaratmayacak şekilde usulüne ve tekniğine uygun şekilde işletmeci tarafından bertaraf edilir.
e) İnhalasyon birimleri: Bireysel inhalatörlerin bulunduğu inhalasyon salonu ile oda inhalasyonu için bir veya birkaç kişinin tedaviye alınabileceği, inhalasyonda kullanılacak mineralli suyu endikasyonuna uygun çapta partiküllere bölüp ortama salmak için gerekli teknik gereçlerle donatılmış odalar bulunur.
Bütün bu sistemlerde mineralli suyun bakteriyolojik kirlenmesini önleyici tedbirler alınır. Cihazların her bir hastanın kullanımından sonrası dezenfeksiyonu için gerekli düzenleme yapılır.
f) Gaz banyosu birimleri: Tıbbi değerlendirme kurulunun önerileri doğrultusunda insan sağlığını koruyacak gerekli önlemler alınarak, uygun teknoloji kullanılarak kurulur ve denetlenir. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Fizik Tedavi ve/veya Rehabilitasyon Birimleri
Madde 12-
Kaplıca tesisinde bulunan fizik tedavi ve/veya rehabilitasyon birimleri aşağıdaki özellikleri taşımalıdır. Fizik tedavi ve/veya rehabilitasyon biriminde soyunma-giyinme dolapları, duşlar, tuvalet ve dinlenme mekanları bulunur.
a) Egzersiz birimi; en az 50 metrekarelik bir alan, toplu egzersizler ve aletli egzersizler için düzenlenir.
b) Masaj birimi; tek oda veya kabinlerin zemin alanı en az 5 metrekare olmalıdır.
c) Fizik tedavi birimi; tek oda veya kabinlerin zemin alanı en az 5 metrekare olmalıdır.
d) Hidroterapi birimi (rehabilitasyon havuzu birimi); en az 2.5 x 2.5 metrekare alan ve en derin yeri 150 santimetre derinlik boyutlarında havuzlardan oluşmalıdır. Havuzlarda kullanılan su her hastadan sonra değiştirilir, usulüne uygun havuz temizliliğinin yapılmasının ardından bir sonraki hastanın kullanımına sunulur. Rehabilitasyon havuzlarında karbondioksitli ve kükürtlü sular kullanılmaz. . (R.G 30.6.2003/25154)
Destek Birimleri
Madde 13– Kaplıca tesisinde aşağıdaki destek birimleri de ihtiyaca göre kurulur.
a) Laboratuar
b) Diyet mutfağı,
c) Bireysel ve grup terapi imkanı veren psikolojik destek birimi,
d) Sağlık eğitimi birimi,
e) Diğerleri.
Sağlık Personeli
Madde 14–
Kaplıca tesislerinde asgari olarak;
a) Tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji uzmanı veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı veya tıbbi değerlendirme kurulunun göreceği lüzum üzerine tıbbi endikasyona göre kaplıca tedavisi konusunda deneyimli diğer uzmanlık dallarından hekim veya sertifika almış hekimler, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
b) Fizyoterapist, hemşire, sağlık memuru veya sağlık teknikerinden her hangi birisi, (R.G 9.12.2004 / 25665 ) bulundurulur.
Mesul Müdürlük
Madde 15–
Kaplıca tesislerinde işletmecinin devamlı olarak işinin başında bulunması esastır. İşletmecinin devamlı surette bulunmasına imkân olmayan hallerde mesul müdür marifetiyle işin yürütülmesi mümkündür. Mesul müdüre ait bilgi ve belgeler il sağlık müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir.
Mesul müdür, sağlık eğitimi görmüş yüksek okul mezunundan olur.
Mesul müdür görevlendirilmesi, işletmecinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Tedavilerin düzenlenmesi
Madde 16– (R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kaplıca Tesislerinin İzne Bağlanması, Kurullar ve Görevleri
İzin Zorunluluğu
Madde 17-
Kaplıca tesislerini işletmek isteyenler bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak Bakanlıktan önce tesis izni, sonra işletme izni almak zorundadır. Kurulu ve faaliyette olan tesisler için tesis ve işletme izin süreçleri bir arada yürütülür. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Bu Yönetmeliğe göre verilen izin, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak ilgili mevzuat uyarınca diğer kuruluşlardan izin almak zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
İlk Başvuru, İnceleme ve Analiz
Madde 18– Bu Yönetmelikte belirtilen kaplıca tesislerini işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kaynakta veya çıkış noktasında hiçbir işlem yapmadan kaynağın veya çıkış noktasının yerini tereddüde meydan vermeyecek şekilde belirleyen plan veya kroki ile birlikte valiliğe müracaat ederler.
Başvurunun sağlık müdürlüğüne intikali üzerine kaynak veya sondaj-galeri, başvuru sahibi tarafından sağlık müdürlüğü elemanlarının kontrolünde numune alınacak şekle getirtilir. İnceleme ve tespit kurulu kaynağı veya çıkış noktasını mahallinde inceleyerek gerekli tespitleri yapar ve EK -1 deki raporu düzenleyerek imzalar.
Alınan numunelerin bakteriyolojik ve kimyasal analizleri, Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı laboratuarlarında veya Bakanlıkça yeterli ve uygun görülecek laboratuarlarda yapılır, pestisit analizleri ise kaplıca suyunun beslenme havzasının tarımsal veya endüstriyel bölgede bulunması halinde yaptırılır. Analiz sonuçları mineralli su için EK -2 ve EK-3, peleoid (çamur) için EK- 4 deki rapor formatına uygun olarak tanzim edilir. Radyoaktivite analizleri Türkiye Atom Enerjisi Kurumu laboratuarlarında yapılır. Analiz sonuçları ilgili valiliğe ve bilgi için Bakanlığa gönderilir. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Tesis ve işletme iznine esas her türlü analiz ücretleri ile inceleme ve tespit kurulunun yolluklarının yürürlükteki mevzuata uygun olarak ödenmesinden işletme sahibi sorumludur.
Analiz sonuçları ve inceleme ve tespit kurulunun raporu sağlık müdürlüğünce incelenerek valiliğin görüşü ile Bakanlığa gönderilir. Söz konusu belgeler tıbbi değerlendirme kurulu tarafından incelenir ve Ek-5’de bulunan rapor ile inceleme sonucu belgelenir. İnceleme sonucu valiliğe bildirilir. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
İnceleme ve Tespit Kurulu
Madde 19–
Tesis izninin verilmesi aşamasında inceleme ve tespit kurulu; sağlık müdürünün veya görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığında, gıda ve çevre kontrol şube müdürü, sağlık ocağı tabibi, jeoloji mühendisi, inşaat mühendisi ve çevre sağlığı teknisyeninden; işletme izni verilmesi aşamasında kurula iştirak etmek üzere katılacak tıbbı ekoloji ve hidroklimatoloji uzmanı veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanından oluşur. . (R.G 30.6.2003/25154)
Bu Kurulun Görevleri:
Tesis izni verilmesi aşamasında;
a) İlk başvurudaki kaynakla ilgili bilgilerin doğruluğunun ve kaynak çevresinde kirlilik yaratacak faktörlerin belirlenmesi,
b) Kaynaktan usulüne uygun olarak bakteriyolojik, kimyasal ve radyoaktivite ölçümleri için numune alınması,
c) Kaynak başında yapılması gerekli debi, su sıcaklığı ve pH ölçümünün yapılması, (R.G 9.12.2004 /25665 )
a) Tesisin Bakanlıkça onaylanan tesis projesine uygun inşa edildiğinin belirlenmesi,
b) Projeye göre yapılan tedavi birimlerinin uygunluğunun belirlenmesi,
c) EK–6 de belirtilen formattaki raporun doldurularak imzalanmasıdır. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Kurul üyelerinin tespitleri arasında ihtilaf doğması halinde Bakanlık konu ile ilgili uzmanın tespit ve görüşünü dikkate alabilir veya yeniden bir kurul oluşturabilir.
Tıbbi Değerlendirme Kurulu
Madde 20–
Tıbbi değerlendirme kurulu, Bakanlık tarafından görevlendirilen iki tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji uzmanı ve bir fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanından oluşur. (R.G 30.6.2003/25154)
Bu Kurulun Görevleri:
a) EK–1, EK–2 ve EK-4’teki raporların incelenmesiyle kaplıca tedavisinde kullanılacak doğal tedavi unsurunun tıbbi balneolojik ve klimatolojik değerlendirmesi, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
b) Bu değerlendirmeler sonucu oluşturulan önerilerin yer alacağı EK-5’teki raporun düzenlenmesi ve imza altına alınması, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
c) İşletme izni aşamasında EK-3’teki analiz değerlerinde, tesis izni aşamasındaki değerlerden bir sapma olması halinde değerlendirme yapılmasıdır(R.G 9.12.2004 / 25665 )
Tesis İzni ve Gereken Belgeler
Madde 21-
Tıbbi değerlendirme kurulunun olumlu raporundan sonra istenilecek belgeler; (R.G 9.12.2004 / 25665 )
a)İnceleme ve tespit kurulu raporu (EK–1), (R.G 9.12.2004 / 25665 )
b)Kaplıca tesisine ait doğal tedavi unsurunun analiz raporu (EK–2), (R.G 9.12.2004/ 25665 )
c)Doğal tedavi unsurunun tıbbi değerlendirme kurulu raporu (EK–5),(R.G 9.12.2004/25665)
d) Hidrojeoloji konusunda uzman jeoloji mühendisi tarafından hazırlanan kaynak koruma alanlarını da kapsayan hidrojeolojik rapor, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
e) Talassoterapi tesisleri hariç olmak üzere kaynak merkez olmak üzere yarı çapı en az 500 metrelik bir daire dahilindeki çevresinin 1/200 ve 1/25000 ölçekli haritası, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
g) Kullanılacak doğal tedavi unsuru kaynağının kullanım hakkına sahip olduğuna belirten tahsis belgesi, kira kontratı ve benzeri belgeler (R.G 9.12.2004 / 25665 ),
h) Projelendirilen tesislerin uygun ölçekli imar planı veya ilgili imarın uygun görüşü, (R.G 9.12.2004 /25665)
i) Tesisin kurulacağı alanın tapusu, tahsis belgesi veya kira kontratı. (R.G 9.12.2004/25665 )
Yukarıda belirtilen belgeleri içeren dosya üç nüsha halinde düzenlenir. Asılları ve suretleri tanzim edenler ve işletmeci tarafından imza ve tasdik edilir. Hazırlanan dosyalar sağlık müdürlüğünce incelenir ve belgelerin tamam olması halinde valiliğin görüşü ile birlikte Bakanlığa gönderilir.
Belgelerin eksiksiz ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması halinde projeler Bakanlıkça onaylanır ve tesis izni verildiği bir yazı ile valiliğe bildirilir. Dosyaların iki nüshası il sağlık müdürlüğünde ve işletmecide muhafaza edilmek üzere ilgili valiliğe gönderilir. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
İşletmeciler, Bakanlıktan tesis izni almadan inşa ettikleri yapılardan dolayı hak talep edemezler. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Verilen tesis izninin geçerlilik süresi üç (3) yıldır. İşletmecinin bu süre içerisinde tesisini tamamlayamaması ve Bakanlıktan ek süre talebinde bulunması durumunda bu süre Bakanlıkça en fazla bir yıl uzatılır. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
İşletme İzni ve Gereken Belgeler(R.G 9.12.2004 / 25665 )
Madde 22-
Tesisin kurulmasını müteakip, işletmeci tesisini tamamladığını valiliğe yazı ile bildirir. Valilikçe tesisin uygunluğunun belirlenmesi için inceleme ve tespit kurulu görevlendirilir. Kurulca tesisin mahallinde incelenmesi sonucu, bu Yönetmelik hükümlerine ve projelerine uygunluğunun belirlenmesi halinde, tedavi amaçlı kullanım yerlerinden örnekler alınarak aşağıdaki belgeler istenir. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
a) Tedavi amaçlı kullanım yerleri analiz raporu (EK–3), (R.G 9.12.2004 / 25665 )
b) İnceleme ve tespit kurulunca tesisin incelenmesinden sonra düzenlenen ve EK–6 örneği bulunan uygunluk bildirimi formu, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
c) Mesul müdür sözleşmesi, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
d) Bulundurulması gereken zorunlu sağlık personelin sözleşmeleri ve sağlık müdürlüğünce onaylı diplomaları, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
e) İçme ve kullanma suyunun ne şekilde temin edildiğinin belgelendirilmesi, (R.G 9.12.2004 / 25665 )
f) Atık suların ne şekilde bertaraf edileceğinin belgelendirilmesi. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Bu belgeler valiliğin görüşü ile birlikte Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan işletmelere işletme izni verilir. (R.G 9.12.2004 /25665 )
Özel Balneolojik Sular
Madde 23–
(R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır.
Diğer Balneolojik Sular
Madde 24—
(R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kaplıca Tedavisinde Kullanılacak Doğal Tedavi Unsurları
Balneolojik Suların İşleme Tabi Tutulması
Madde 25-
Kaplıca tedavisinde kullanılan doğal, termal ve mineralli sular, tıbbi değerlendirme kurulunun görüşü ile tedavideki etkinliği sağlayan kimyasal bileşimleri değiştirilmemek koşulu ile kontrollü olarak, ısıtma, soğutma, havalandırma ve çökertme gibi fiziksel işlemlere tabi tutulabilir.
Kimyasal bileşimleri değiştirmemek koşulu ile sadece Bakanlıktan izinli ürünlerle dezenfeksiyon yapılabilir.
Mineralli suların çıkarılması ve tedavi birimlerine isalesinde, suyun tedavi etkinliğini sağlayan kimyasal bileşimini bozmayan yöntemler kullanılır.
Peloidler
Madde 26–
Kaplıca tedavisinde, başlıca karakteristikleri açısından aşağıdaki peloidler kullanılır.
a) Turbalar: Yüksek su bağlama kapasitesi olan, asit pH’ de peloidlerdir. Çeşitli doğal boya maddeleri, humik asitler ve ciltten emilebilen estrogen benzeri moleküller içeren çamurlardır.
b) Bataklar: Durgun sularda çöken, ufak tanecikli sedimentlerdir. Butimünöz ve mineralli bataklar olarak iki tipi vardır. Mineralli bataklar, termomineral suların kaynaklandığı ortamlarda oluşurlar.
c) Deniz ve Delta Balçıkları: Bunlar deniz ve akarsu deltalarında çöken, inorganik sedimentlerdir.
d) Topraklar: Su topluluklarının dışında, katı halde bulunan kayaçların veya organik maddelerin ufalanma, parçalanma ve ayrışması ile oluşan toz sedimentlerdir.
Doğal Gazlar
Madde- 27
(R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır.
İklimsel Etkenler
Madde–28
(R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır
ALTINCI BÖLÜM
Muhtelif Hükümler
Çevre Düzenlemesi
Madde 29-
İşletmeci çevrenin düzenlenmesi ve iyileştirilmesi için yürürlükte bulunan mevzuatın öngördüğü bütün tedbirleri almak zorundadır.
Kür merkezi çevresinde kür parkı, spor ve dinlenme tesisleri düzenlenir.
Rekreasyon Havuzları
Madde 30-
(R.G 9.12.2004 / 25665 ) kaldırılmıştır
Ek ve Değişiklikler
Madde 31-
Tesiste yapılacak ek ve değişiklikler, yetkili makamın bilgilendirilmesi ve yazılı izniyle yapılır. Tesisin kurulmasına esas olarak analiz edilen kaynaktan başka bir kaynak daha işletmeye alınacaksa bu Yönetmeliğin 18–21. maddelerine göre bu kaynak için yeniden Bakanlıktan izin alınır.
Denetim ve Yaptırım
Madde 32–
Kaplıca tesisleri sağlık teşkilatının denetimine tabidir. Bu tesisler senede bir defa Bakanlıkça oluşturulan bir komisyon tarafından sağlık açısından denetlenir.
Kaplıca suyunun kullanım yerinden alınan numunelerinde mikrobiyolojik kontroller aylık olarak yapılır. Kaynaktan alınan numunelerde EK–2’ de belirtilen analizler üç (3) yılda bir; kullanım yerinden alınan kimyasal analizler EK–3 de belirtilen formata uygun olarak her yıl yaptırılır. Kaplıca ortamının endüstriyel ve tarımsal kirliliğe maruz kalması durumunda tıbbı değerlendirme kurulunun önerileri doğrultusunda ek olarak bazı parametrelerin analizi de istenebilir. Alınan numuneler 18 inci maddede belirtildiği şekilde tesis sahibince analiz ettirilir, ayrıca bu tesislerin mahalli sağlık teşkilatınca en az üç aylık aralıklarla genel kontrolleri yapılır, gerekli görülen hallerde numune alınabilir. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Uygun Çıkmayan Suların Takibi
Madde 33-
Tesislerde kullanılan doğal tedavi unsurlarının 18 inci maddede belirtilen laboratuarlarda yapılan analizlerinde bu Yönetmelikte öngörülen parametrelerdeki sınırların dışına çıkıldığının tespiti halinde işletme uyarılır. Bir hafta içinde tekrar numune alınır ve bu numunenin analizinde de uygunsuzluk bulunması halinde tesisin faaliyeti geçici olarak 15 gün süre ile durdurulur ve gerekli önlemler aldırılır. Bu süre sonunda tekrar alınan numunenin bu Yönetmeliğe uygun olması halinde işletmenin faaliyetine devamına izin verilir ve bir ay süre ile haftalık izlemeye alınır. Dört defa yapılan analiz sonuçlarının Yönetmeliğe uygun olması halinde normal izleme şekline dönülür.
İşletme Devri
Madde 34–
Bu Yönetmelik hükümlerine göre verilen işletme izni, izin belgesi üzerinde yazılı şahıs, adres ve iş için geçerlidir. Bunlardan herhangi birinin değişmesi halinde izin belgesi geçerliliğini kaybeder.
İzin belgesinde belirtilen işletme sahibinin ve/veya işletmecinin veya adresinin değişmesi halinde; işletmeci tarafından bir ay içinde değişikliklerle ilgili bilgi, belge ve izin belgesinin aslı ile mahallin en büyük mülki amirine başvurulur.
İnceleme ve tespit kurulu tarafından yerinde gerekli incelemeler yapılarak, iznin verildiği sıradaki şartlarda bir değişikliğin olup olmadığının tespitine ilişkin rapor düzenlenir. Rapora göre yetkili makam izin belgesi üzerinde gerekli düzeltmeyi yapar veya yeniden izin belgesi tanzim eder.
Tesis yerinin veya tesiste yapılan işin değişmesi halinde yeniden izin alınması şarttır.
İzin Belgesinin Kaybolması veya Tahrip Olması
Madde 35-
İşletmeci tarafından işletme izni belgesinin kaybolması halinde kayıp ilanı ile, izletme izninin okunamayacak şekilde tahrip olması halinde ise izin belgesinin aslı ile mahallin en büyük mülki amirine başvurulur.
İnceleme ve tespit kurulu tarafından yerinde yapılan incelemede, izin verildiği sıradaki şartlarda bir değişiklik olmadığının tespit edilmesi halinde, rapor hazırlanır ve hazırlanacak rapora göre yetkili makamca yeniden eski tarih ve sayısı ile gerekli açıklama yapılarak izin belgesi tanzim edilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yasaklar ve Müeyyideler
Madde 36–
Tıbbi Değerlendirme Kurulunun öngördüğü tedavi unsurlarının dışında tedavi unsurları belirtilerek basın, yayın, broşür ve benzeri yollarla reklâm ve herhangi bir şekilde aslına uygun olmayan tanıtım yapılması yasaktır. Bu yasaklara ve yönetmeliğin diğer hükümlerine aykırı hareket eden işletmeler ile sahipleri hakkında, fiilin maliyetine göre 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinde öngörülen müeyyideler tatbik olunur. (R.G 30.6.3003/25154)
Düzenleme Yetkisi
Madde 37-
Bakanlık bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına yönelik tebliğ, yönerge, uygulama kılavuzları ve benzeri düzenlemeleri yapmaya yetkilidir. Bu Yönetmeliğin EK–2, EK–3 ve EK-4’de belirlenen değerleri ilk referans değer olarak esas alınır, müteakip işlemlerde esas alınacak değerler ile peloidlerin üretim izinlerine ilişkin esaslar Bakanlıkça bilimsel gelişmeler doğrultusunda tebliğ ile belirlenir.
Ek Madde 1 –
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarınca sit alanı olarak ilan edilen yerlerde faaliyette bulunan kaplıca tesislerinin, bu durumlarını belgelemesi kaydıyla bu tesisler hakkında bu Yönetmelik hükümlerinde ki yer fizik kriterler uygulanma. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Geçici Madde 1–
Halen izinsiz olarak faaliyette bulunan kaplıca tesislerinin sahip veya işletenlerince, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç (3) ay içerisinde ilgili valiliğe başvuruda bulunulur. Bu süre içerisinde başvuruda bulunulan tesislerin dosyaları bu Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilir ve durumları uygun görülen kaplıca tesislerine tesis ve işletme izni verilir. Süresi içerisinde başvuruda bulunulmayan veya başvuruları bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan kaplıca tesisleri kapatılır ve sorumluları hakkında kanuni işlem yapılır. (R.G.9.12.2004 / 25665 )
Bu Yönetmelik hükümlerine göre uygun olmayan başvuru, sahibine birinci fıkradan faydalanma hakkı vermez. Birinci fıkralara göre yapılan başvurular iki (2) ay içerisinde ilgili valilikçe Bakanlığa intikal ettirilir ve Bakanlıkça 15 gün içerisinde sonuçlandırılır. (R.G 9.12.2004 / 25665 )
Resmî Gazete Tarihi: 05.06.2015 Resmî Gazete Sayısı: 29377
YEM BİTKİLERİ VE YEMEKLİK TANE BAKLAGİL TOHUMLUĞU YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmelik, EK-1’de yer alan yem bitkileri ve yemeklik tane baklagil türlerinde çeşit geliştirme faaliyetlerini teşvik ederek, tohumluk üretimi ile ilgili zararlı organizma ve kalite standartlarını belirleyip, zararlı organizmaların kontrolünü ve kaliteli tohumlukların üretimini sağlamak amacıyla, tohumlukların üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
(2) Bilimsel amaçlı çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan tohumluklar ve çiftçilerin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği tohumluklar ile ticarete konu olmamak kaydıyla çiftçiler arasında yapılan takaslara konu olan tohumluklar bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik;
a) 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesi,
b) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15 ve 17 nci maddeleri,
c) 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine,
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) Başvuru kuruluşu: Bakanlık il müdürlüğünü veya 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Hizmetlerinde Yetki Devri Yönetmeliği çerçevesinde alan kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,
c) Bitki pasaportu: Bitki sağlığı ile ilgili 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği ile belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmi etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki işareti,
ç) Çeşit safiyeti: Resmî olarak tanımlanan çeşidi temsil eden bitki veya tohumlukların, kontrol edilen bitki veya tohumluklar içerisindeki oranını,
d) Çeşit sahibi: 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği çerçevesinde kayıt altına alınmış olan çeşidin idamesi ve muhafazasından sorumlu olan gerçek veya tüzel kişileri,
e) Elit tohumluk: Çeşidin ve bitki sağlığının korunması bakımından kabul gören uygulamalara göre üretilmiş, başlıca amacı orijinal sınıftaki tohumlukların üretiminde kullanılmaya yönelik olan, çeşit sahibi veya araştırma kuruluşları tarafından üretilen ve resmî kontroller sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşıladığı tespit edilen tohumlukları,
f) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü,
g) Ham tohumluk belgesi: Orijinal ve sertifikalı tohumluk sınıflarında üretilen, nihai olarak sertifikalandırılmamış tohumluklar için düzenlenen belgeyi,
ğ) ISTA: Uluslararası Tohum Test Birliği’ni,
h) Kontrolör: 8/8/2010 tarihli ve 27666 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumluk Kontrolör Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenmiş olan Tohumluk Kontrolör Kartı sahibi kişileri,
ı) OECD Tohum Sistemi: Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı’nın Uluslararası Ticarette Çeşit Sertifikasyonu ve Tohum Hareketinin Kontrolüne Dair Tohum Sistemini,
i) Orijinal tohumluk: Islahçı materyalinden, elit tohumluktan veya kendisinden elde edilen, çeşidin ve bitki sağlığının korunması için kabul edilen uygulamalara göre, çeşit sahibi veya ıslahçı/çeşit sahibinin kontrolü altında araştırma kuruluşlarında üretilen, başlıca amacı sertifikalı tohumluk üretimi olan ve resmî kontroller sonucunda, bu Yönetmelikte orijinal tohumluklar için ortaya konan standartları karşıladığı tespit edilen tohumlukları,
j) Pazarlama: Tohumlukların üçüncü taraflara bir ücret karşılığında olsun ya da olmasın, satışı, satılmak üzere saklanması, satışa sunulması ve ticari kullanıma yönelik her türlü elden çıkarılması, tedarik edilmesi veya transfer edilmesini,
k) Resmî kontroller: Bakanlık veya Bakanlık tarafından bu Yönetmelikte belirtilen kontrol ve analizleri yapmak için yetki devri yapılan gerçek veya tüzel kişiler tarafından, üretim parsellerinin ve tohumluk partilerinin bu Yönetmelikte belirtilen standartları karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi amacıyla yapılan kontrol ve analizleri,
l) Resmî önlemler: Bakanlık veya Bakanlığın sorumluluğu altında hareket eden sertifikasyon kuruluşları ve başvuru kuruluşları ile Bakanlığın kontrolüne tabi olan yardımcı faaliyetler söz konusu olduğunda, alınan önlemlerden özel kazanç elde etmeyen ve bu amaçla Bakanlıkça yetkilendirilen kontrolörler tarafından alınan önlemleri,
m) Sertifikalı tohumluk: Orijinal tohumluk veya kendisinden elde edilen, çeşit safiyetini ve sağlığını devam ettiren ve resmî kontroller sonucunda, bu Yönetmelikte sertifikalı tohumluklar için belirlenen standartları karşıladığı tespit edilen tohumlukları,
n) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından tohumluk sertifikasyonu ile ilgili laboratuvar analizleri ve belgelendirme işlemleri için yetkilendirilen kuruluşları,
o) Standart tohumluk: Kayıt altına alınan çeşitlere ait ve Bakanlık tarafından belirlenen bitki türlerinde, sadece laboratuvar kontrolleriyle ticarete arz edilen tohum veya çoğaltım materyalini,
ö) Tedarikçi: Üreticilerinden temin edilen tohumlukları yeniden işleyen, paketleyen, etiketleyen, satışa hazırlayan veya pazarlayan tohum üreticilerini,
p) Tohumluk numunesi: Tohumluk partisini temsilen partinin niteliklerinin tespiti ve sonucunda tohumluğa sertifika veya rapor verilebilmesi için tohumluk cinsine has laboratuvar analiz ve testlerine tabi tutulacak birim miktardaki tohumluğu,
r) Tohumluk partisi: Tohumluk kontrol ve sertifikasyon sisteminde, bir numunenin alınmasına esas olan, bir sertifika veya raporun temsil ettiği, tohumluğun cinsine göre tespit edilmiş azami tohumluk miktarını,
s) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü,
ş) Üretici: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği hükümlerine göre tarla bitkileri grubu için düzenlenmiş olan Tohum Üretici Belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişileri,
t) Üretim alanı: Aynı çeşit ve tohumluk sınıfından oluşan fiziki olarak ayrılmayan, beyan verilmesi ve tarla kontrol işlemlerine esas olan tohumluk yetiştirme alanını,
u) Üretim sezonu: 1 Temmuzdan başlayarak bir sonraki yılın 30 Haziranına kadar olan dönemi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar ve Tohumluk Sınıfları
Genel esaslar
MADDE 4 –
(1) Sertifikalı ya da standart tohumluk olarak yalnızca Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği çerçevesinde kayıt altına alınan çeşitlerin ticaretine izin verilir. Ülkemizde kayıtlı olmayıp OECD Tohum Sistemi listesinde yer alan çeşitlerin yalnızca ihracat amacıyla üretimi ve OECD Tohum Sistemi sertifikasyonu yapılabilir.
(2) Tohumluklar, Bakanlık tarafından yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilir ve pazarlanır.
(3) Elit ve orijinal sınıflardaki tohumluklar ıslahçı, çeşit sahibi veya bunların yetki verdiği araştırma kuruluşları tarafından üretilir.
(4) Tohumlukların üretildikleri üretim sezonu içinde belgelendirilmesi esastır. Üretim sezonu içinde sertifikalandırılmayacak tohumluklar için ham tohumluk belgesi alınır.
(5) Ülkemizde üretilerek veya ithal edilerek ticarete sunulan tohumluk partilerine ait sertifika ve raporlar düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir. Süre bitiminde tohumlukların pazarlanabilmesi için tohumluk analiz raporu alınması gerekir.
Tohumluk sınıfları
MADDE 5 –
(1) Tohumluk üretimi ve pazarlanmasında kullanılan sınıflar aşağıda verilmiştir.
a) Ham Tohumluk
b) Sertifikalandırılmış Tohumluk
1) Elit – E
2) Orijinal – O
3) Sertifikalı – S
c) Standart Tohumluk
(2) Sertifikalandırılmak amacıyla üretilecek tohumluklara ait kademeler, EK-2’de verilmiştir. Çok yıllık türlerde elit ve orijinal sınıftaki üretimlerde üretim parseli değişmediği müddetçe üç üretim sezonunda bir kademe ilerlemesi yapılır.
(3) Aşağıda belirtilen türler yalnızca sertifikalandırılmış tohumluk olarak pazarlanır. Bu türlerden peyzaj amaçlı kullanılanların, yeşil alan çim bitkisi olarak kayıt altına alınan çeşitleri standart tohumluk kurallarına göre pazarlanabilir.
a) Brassica napus L. var. napobrassica (L.) Rchb. Yem şalgamı
b) Brassica oleracea L. convar. acephala (DC.) Alef. var. medullosa Thell. + var. viridis
L. Yem lahanası
c) Dactylis glomerata L. Domuz ayrığı
ç) Festuca arundinacea Schreber Kamışsı yumak
d) Festuca pratensis Hudson Çayır yumağı
e) Festuca rubra L. Kırmızı yumak
f) xFestulolium Festulolyum
g) Galega orientalis L. Keçi otu
ğ) Lolium multiflorum Lam. İtalyan çimi
h) Lolium perenne L. Çok yıllık çim
ı) Lolium x boucheanum Kunth Hibrit çim
i) Phleum pratense L. Çayır kelp kuyruğu
j) Medicago sativa L.- Medicago x varia T. Martyn Yonca
k) Pisum sativum-arvense L. Yem bezelyesi
l) Raphanus sativus L. var. oleiformis Pers. Yem turbu
m) Trifolium repens L. Ak üçgül
n) Trifolium pratense L. Çayır üçgülü
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tohumluk Üretimi
Tohumluk üretimi beyanı
MADDE 6 –
(1) Tohumluk üretimi üretici tarafından başvuru kuruluşuna beyan edilir.
(2) Her üretim alanı için ayrı bir beyan verilir. Çok yıllık türlerde, tohumluk üretimi her üretim sezonu yeniden beyan edilir ve bu türlerde ilk üretim sezonu hariç beyan edilmeyen üretim sezonlarında kademe ilerlemesi yapılır.
(3) Çok yıllık türlerde tohumluk üretimi ekim yapılan üretim sezonundan sonraki üretim sezonunda beyan edilir. Son beyan tarihi, kışlık ekim yapılan üretimlerde ekim tarihini takip eden Nisan ayının 15 i, yazlık ekimlerde ise ekim tarihinden itibaren bir aydır.
(4) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Başvuru sırasında ıslak veya elektronik imza ile imzalanarak doldurulan tohumluk beyannameleri aşağıdaki belgelerden oluşan eklerle, elektronik ortamda veya fiziki olarak başvuru kuruluşuna teslim edilir.
a) Üretim tarlalarını gösteren krokiler,
b) Ekilen tohumluğa ait sertifikanın fotokopisi.
(5) Başvuru kuruluşu, arşivinde bulunmaması durumunda, beyan edilen çeşit veya ebeveyne ait çeşit özellik belgesini üreticiden talep edebilir. Üretim izinli çeşitlerde teknik soru anketi veya TTSM tarafından düzenlenen geçici çeşit özellik belgesi de kabul edilir.
(6) (Ek: RG-18/2/2020-31043) Islak imzalı müracaatlarda tohumluk beyannameleri üç nüsha olarak düzenlenir.
Tarla kontrolü
MADDE 7 –
(1) Kontrolör, üretim alanlarında ilgili bitki türü için EK-3’te yer alan standartlara göre tarla kontrolü yapar. Tarla kontrolünün tamamlanmasından sonra tarla kontrol raporu düzenlenir. Standartlara uygun olmayan üretim alanları için rapor olumsuz olarak düzenlenir.
(2) Tarla kontrolünde tohumluğun talep edilen sınıf/kademeye girmesini engelleyen sebepler varsa ve teknik olarak bu engellerin üretici tarafından giderilmesi mümkünse, üreticiye bu sebeplerin ortadan kaldırılması için en az bir hafta süre verilir. Verilen süre sonunda kontrolör tarafından yeniden tarla kontrolü yapılır.
(3) Tarla kontrolü esnasında Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliği ekinde belirtilen etmenlerin varlığından şüphe edilmesi halinde durum kontrolör tarafından ilgili bitki sağlığı birimine iletilir.
Partilendirme
MADDE 8 –
(1) Tohumluklar üretici veya tedarikçi tarafından ambalajlanarak ve etiketlenerek partilendirilir. Partiler, Genel Müdürlükçe belirlenen formata göre numaralandırılır. Çeşit ve kademesi aynı olan farklı üretim alanlarından elde edilen tohumluklar aynı partide değerlendirilebilir.
(2) Pazarlanacak tohumluklarda geçerli olan azami parti ve ambalaj büyüklükleri EK-4’ de, etiketleme ile ilgili kurallar EK-5’de belirtilmiştir. Ham tohumluk belgesi ile belgelendirilen tohumluklarda ve sonraki üretim sezonlarında üretici tarafından tohumluk üretimi amacıyla kullanılacak olan tohumluklarda ambalaj büyüklüğü sınırlaması uygulanmaz.
(3) Sertifikalandırılacak olan tohumluk partileri ile ham tohumluk partilerinde etiketler, TTSM veya Genel Müdürlük tarafından yetki verilen kuruluşlardan, çeşit ve kademesi aynı olan farklı üretim alanlarına ait tarla kontrol raporlarında belirtilen verim tahminleri toplamına göre temin edilir.
(4) Standart tohumluk partilerinde kullanılacak etiketler bu Yönetmelikte belirtilen etiket standartlarına uygun olarak üretici tarafından düzenlenir.
(5) Kullanılan etiketler ile laboratuvar analizleri sonucunda düzenlenen sertifika veya rapor bilgileri arasında farklılık meydana geldiğinde; uygun olmayan etiketlerin imhasından, tohumlukların sertifikalarına uygun etiketlerinin talep edilmesinden, etiketlenmesinden ve ticarete arz edilmesinden, tohumlukları en son ambalajlayan üretici veya tedarikçi sorumludur.
Numune alınması
MADDE 9 –
(1) Tohumluk numuneleri, Genel Müdürlükçe belirlenen tohumluk numunesi alma esaslarına uygun olarak kontrolör tarafından alınır ve şahit numunesi ile birlikte ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir. Ham tohumluk belgesi talep edilen partilerden numune alınmaz.
(2) OECD Tohum Sistemi çerçevesinde belgelendirilecek partilerin numuneleri TTSM’ye gönderilir.
Laboratuvar analizleri ve belgelendirme
MADDE 10 –
(1) Tohumlukların laboratuvar analizleri Bakanlıkça görevlendirilen veya Tohumculuk Hizmetlerinde Yetki Devri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde laboratuvar analizi ve belgelendirme konularında yetki verilen tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından ISTA metotlarına uygun olarak yapılır. Ham tohumluk partilerinde laboratuvar analizi yapılmaz.
(2) Sertifikasyon kuruluşları, sertifika veya rapor düzenlenmesi amacıyla gönderilen tohumluk numunelerinde türlere göre belirlenen gerekli laboratuvar analizlerini yaparak, EK-6’ da yer alan laboratuvar standartlarını taşıyan numunelerin temsil ettiği partiye sertifika veya rapor düzenler.
(3) Laboratuvar analizleri sonucunda, tohumluk sınıflarının hiçbirinin standartlarını tutmayan numunenin temsil ettiği tohumluk partileri için tohumluk olamaz raporu düzenlenir. Tohumluk olamaz raporu düzenlenen numunenin temsil ettiği partiler tohumluk olarak pazarlanamaz.
(4) Şahit numuneler sertifikasyon kuruluşu tarafından sertifika düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl muhafaza edilir.
Karışımların belgelendirilmesi
MADDE 11 –
(1) Tohumluk karışımları aşağıdaki esaslar dahilinde belgelendirilerek pazarlanır:
a) Farklı türlere ait tohumluklar karıştırılabilir. Karışımları oluşturan herbir çeşit, sertifikalandırılmış ya da standart tohumluk olarak belgelendirilmiş olmalıdır.
b) Bu madde kapsamında pazarlanacak tohumluklar için karışım belgesi ve etiketler üretici veya tedarikçi tarafından düzenlenir. Karışımlardaki çeşitlerin ağırlık olarak yüzde oranı, çeşitlerin sertifikalı ve standart olup olmadığı, karışımı oluşturan tohumların parti numaraları ile firma tarafından verilen karışım partisi numarası karışım belgesinde ve etiketlerde belirtilir. Karışım belgesinde karışımın yem amaçlı veya yeşil alan amaçlı olduğu belirtilir.
c) Karışımların parti büyüklükleri on tondan fazla olamaz.
Standart tohumluk üretimi
MADDE 12 –
(1) Standart tohumluk üretiminde tarla kontrolü üretici tarafından yapılır ve tarla kontrol sonuçları kayıt altına alınır.
(2) Standart tohumluk üretiminde partilendirme bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre yürütülür. Partilendirilen tohumluklarda numune alımı kontrolör tarafından yapılır. Alınan numuneler şahit numunesi ile birlikte ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.
(3) Sertifikasyon kuruluşu tarafından yapılan analizlerde EK-6’da standart tohumluklar için belirlenen laboratuvar standartlarına uygun olan partilere standart tohumluk raporu, uygun olmayan partilere ise tohumluk olamaz raporu düzenlenir. Tohumluk olamaz raporu alan partiler tohumluk olarak pazarlanamaz.
(4) Şahit numuneler sertifikasyon kuruluşu tarafından raporların düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl boyunca muhafaza edilir.
(5) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine tabi olan türlerde operatör kaydı yapılması, gerekli kontrollerin yaptırılması ve etiketlere bitki pasaportu bilgilerinin basılmasından üretici sorumludur.
Vegetatif çoğaltım materyali üretimi
MADDE 13 –
(1) Vegetatif çoğaltım materyalleri bu Yönetmelikte standart tohumluk için belirlenen kurallara göre üretilir ve pazarlanır.
(2) Ambalajlanarak partilendirilen vegetatif çoğaltım materyalleri kontrolör tarafından tespit edilir. Tespite ilişkin tutanak ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.
(3) Sertifikasyon kuruluşu tarafından vegetatif çoğaltım parçaları partilerine yalnızca belge kontrolü yapılarak uygun olan sertifika veya rapor düzenlenir.
Laboratuvar analizlerine itiraz
MADDE 14 –
(1) Laboratuvar analizleri sonucunda standartları tutmaması nedeniyle tohumluk olamaz raporu düzenlenen veya sınıf/kademe kaybeden tohumluk partileri için üretici tarafından analizlere, analiz sonucunun tebliğinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir.
(2) İtiraz için sertifikasyon kuruluşuna başvurulur. Sertifikasyon kuruluşu itiraz edilen partinin şahit numunesini TTSM’ye gönderir. TTSM tarafından yapılan analiz sonucu kesindir.
Yeniden ambalajlama ve partilendirme
MADDE 15 –
(1) Laboratuvar analizleri sonucunda safiyet ile ilgili standartları tutmaması nedeniyle tohumluk olamaz raporu düzenlenen tohumluk partileri üretici veya tedarikçi tarafından yeniden selektörlenip partilendirilebilir. Bu tohumluklarda etiketlerin sökümü ve imhasından üretici sorumludur. Bu tohumluk partilerinin analizleri sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır.
(2) Ülkemizde üretilerek ham tohumluk belgesi ile belgelendirilen tohumluklar ile stokta kalan çeşit, sınıf ve kademesi aynı olan tohumluklar üretici veya tedarikçi tarafından yeniden ambalajlanarak partilendirilebilir. Bu tohumluklarda etiketlerin sökümü ve imhası, stokta kalan tohumluk miktarının tespiti kontrolör gözetiminde yapılır. Bu tohumluk partilerinin analizleri sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır.
(3) İthal edilen tohumlukların yeniden ambalajlanıp partilendirilmesi üretici veya tedarikçi tarafından, bu partilere sertifika veya rapor düzenlenmesi kamu sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır. Bu tohumluklarda etiketlerin sökümü ve imhası kontrolör gözetiminde yapılır. Bu partiler için düzenlenen etiketlere “İthal edilerek ülkemizde yeniden ambalajlanmıştır” ibaresi yazılır.
(4) Yeniden ambalajlanan ve partilendirilen tohumluklar için yeni bir parti numarası verilerek, diğer işlemler bu Yönetmeliğin 8, 9 ve 11 nci maddesi hükümlerine göre yapılır.
(5) Bu madde kapsamında yürütülen işlemlerle ilgili tespitlerin tutanakları numuneler ile birlikte sertifikasyon kuruluşuna gönderilir. İmha edilen etiketlerle ilgili bilgiler üretici veya tedarikçi tarafından etiketin temin edildiği kuruluşa bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Pazarlama ve Denetim
Pazarlama
MADDE 16 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında belgelendirilmeyen partiler tohumluk olarak pazarlanamaz.
(2) Tohumlukların kayıt altına alınması için yapılan test veya denemeler, bilimsel çalışmalar ve işleme veya paketleme amacıyla hizmet sağlayıcılarına tedarik edilmesi -hizmet sağlayıcının bu şekilde tedarik edilen tohumluklar üzerinde hak kazanmaması koşuluyla- pazarlama olarak değerlendirilmez.
(3) Elit ve orijinal sınıftaki tohumluklar yalnızca üreticilere pazarlanır.
(4) Milli çeşit listesinden çıkarılan çeşitlere ait; üretim süreci devam eden tohumluklar partilendirmenin yapıldığı üretim sezonu, stokta bulunan tohumluk partileri ise çeşidin listeden çıktığı üretim sezonunu takip eden üretim sezonu sonuna kadar pazarlanabilir.
(5) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilip belgelendirilen tohumluklar, 18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik esaslarına göre belgelenmesi durumunda organik tohumluk olarak pazarlanabilir.
İthalat ve ihracat
MADDE 17 –
(1) Çoğaltım amacıyla yalnızca orijinal ve üzeri sınıflardaki tohumlukların ithaline izin verilir.
(2) OECD Tohum Sistemine dahil olan türlerde yalnızca OECD Tohum Sistemi sertifikası ile veya Bakanlık tarafından karşılıklı olarak ulusal sertifikaların kabul edilmesi ile ilgili anlaşmalar yapılmış olan ülkelerin ulusal sertifikaları ile tohumluk ithaline izin verilir.
(3) İthal edilen tohumluklar bu Yönetmelikte belirtilen şartları karşılamak zorundadır. Ticari amaç dışında ithal edilecek tohumluklarda yurtiçi çimlenme standartları aranmaz.
(4) Bakanlık tarafından türlere göre tarla kontrol işlemlerinin bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirildiği onaylanan ülkelerden ham tohumluk belgesi ile tohumluk ithal edilebilir.
(5) Bu Yönetmelikte belirtilen standartlar yurtiçinde piyasaya sürülecek olan tohumluklar için geçerli olup, ihraç edilecek tohumluklarda bu standartlar aranmaz.
Tohumluk partilerinin denetimi
MADDE 18 –
(1) TTSM tarafından belirlenerek ilan edilen programlar dâhilinde sertifikalı sınıftaki tohumluklardan kontrolörler tarafından alınarak kamu sertifikasyon kuruluşlarına gönderilen numunelerle son kontrol denemeleri kurulur. Bu denemelerde ismine doğruluk ile ilgili sorun yaşanması halinde üretici uyarılır ve sorun yaşanan çeşidin üst sınıfındaki tohumlukları ön kontrole alınır.
(2) Elit sınıftaki tohumluk partilerinde TTSM tarafından belirlenen sayıda ön kontrol denemesi TTSM veya Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen kurum veya kuruluşlarca yapılır. Bu denemelerde, tohumluk partilerini temsil eden örneklerin ismine doğruluğu kontrol edilir. İsmine doğruluk kontrollerinde farklılıkların belirlenmesi halinde; belirlenen çeşitlere ait partilerin sertifikaları iptal edilir ve çeşit sahibi bilgilendirilir.
(3) Ön ve son kontrol denemelerinin kurulması ile sonuçlarının değerlendirilmesi OECD Tohum Sistemi tarafından belirlenen standartlara göre yürütülür.
Alt düzenleme ve resmî önlemler
MADDE 19 –
(1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya ve resmî önlemleri almaya yetkilidir.
(2) Bakanlık, tohumluk arzı konusunda geçici sıkıntıların ortaya çıkması durumunda, bu sıkıntıyı ortadan kaldırmak amacıyla belirli bir süre ve miktar için bu Yönetmelikte belirtilen standartların altındaki tohumlukların pazarlanmasına izin verebilir.
(3) İkinci fıkra hükümleri dahilinde pazarlanmasına izin verilen tohumlukların 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen sınıfların standartlarını taşıması durumunda, ait olduğu sınıfın etiketi düzenlenir, belirtilen sınıflara dahil olmayan tohumluklar için kahverengi etiket kullanılır. Etikette söz konusu tohumlukların düşük standartlara sahip olduğu belirtilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sorumluluk
MADDE 20 –
(1) Tohumlukların üretimi amacıyla ilgili kuruluşlara verilecek her türlü bilgi ve belgenin doğruluğundan, standart tohumluk olarak pazarlanan tohumlukların ismine doğruluğu ve çeşit safiyetinden, tarla kontrolleri yapılarak tohumluk olarak uygun görülen üretim alanlarından elde edilen tohumlukların partilendirilmesi ile ilgili izlenebilirliğin sağlanmasından üretici sorumludur.
(2) Çoğaltım amacıyla tohumluk ithal eden üreticiler, izlenebilirliğin sağlanması ile ilgili kayıtları tutmak ve beş yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür.
(3) Bakanlık bu maddede belirtilen hususlarla ilgili bilgi ve belgeleri uygun gördüğü zamanlarda talep edebilir.
İdari yaptırımlar
MADDE 21 –
(1) Tohumlukların üretim ve pazarlanmasında, bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan veya sorumluluklarını yerine getirmeyen gerçek veya tüzel kişiler hakkında, Tohumculuk Kanununun 12 nci maddesi hükümleri uygulanır.
Ücretler
MADDE 22 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan tarla kontrolü, laboratuvar analizleri, belgelendirme ve etiket hizmetleri ücrete tabidir. Ücretler, 31/1/2015 tarihli ve 29253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına yatırılır.
(2) Bakanlığa bağlı kuruluşlar dışında yürütülecek iş ve işlemlerde ücretler hizmeti yürüten kuruluşlar tarafından belirlenir. Bu ücretler Bakanlık tarafından belirlenen ücretlerin üç katından fazla olamaz.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 23 –
(1) 17/1/2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yemeklik Tane Baklagil ve Yem Bitkileri Tohum Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş süresi
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Yem bezelyesi ve yonca hariç, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan yalnızca sertifikalandırılarak pazarlanmasına izin verilen türler, 2017 yılı sonuna kadar bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre standart tohumluk olarak pazarlanabilir.
(2) 1/7/2017 tarihine kadar bu Yönetmelik dahilinde sertifikalı tohumluk üretimi için, sertifikalı sınıfın en son kademesinde yapılacak olan tohumluk üretim beyanında bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uygulanmaz.
(3) Bu Yönetmeliğin yayımından önce verilen tohumluk üretim beyanlarına ilişkin işlemler bu Yönetmelik çerçevesinde devam ettirilir.
(4) 2015 – 2016 üretim sezonunda bu Yönetmelik kapsamında yapılacak tohumluk üretimi beyanı bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde verilebilir. Bu üretimlerde tarla kontrolü hasat öncesi döneme kadar yapılabilir.
2023 yılı uygulaması
GEÇİCİ MADDE 2-
(Ek: RG-25/2/2023-32115)
(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında 2023 yılı tohumluk beyannameleri, kışlık ekim yapılan üretimlerde 1/6/2023, yazlık ekimlerde ise ekim tarihinden itibaren altmış gün içinde başvuru kuruluşuna verilir.
Yürürlük
MADDE 24 –
1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 25 –
(Değişik: RG-18/2/2020-31043)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
DOĞAL ÇİÇEK SOĞANLARININ SÖKÜMÜ, ÜRETİMİ VE TİCARETİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1—
Bu Yönetmeliğin amacı, Ülkemiz florasının korunması amacıyla, doğada bulunan soğanlı çiçek neslinin tahrip edilmeden ve tüketilmeden, tohum, soğan veya diğer aksamının doğadan toplanması, üretilmesi, büyütülmesi, depolanması ile yurtiçi ve yurtdışı ticaretine ait esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 —
Bu Yönetmelik, ülkemiz doğasında bulunan ve doğal çiçek soğanları sınıfına giren soğanlı, yumrulu ve rizomlu bitki türlerini kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3 —
Bu Yönetmelik 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesi ile Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES)’ye, dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 —
Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
TÜGEM: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,
Tarım İl Müdürlüğü: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüklerini,
CITES: Convention on the International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, 1973 yılında Amerika Birleşik Devletleri Washington DC.’de imzalanan, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşmeyi,
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu: Konu ile ilgili araştırmacı ve bilim adamlarından Bakanlıkça oluşturulan Kurulu,
Danışma Kurulu: Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen kuruluş temsilcilerinden oluşan Kurulu,
Teknik Komite: Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinde belirtilen kuruluş temsilcilerinden oluşan Doğal Çiçek Soğanı Teknik Komitesini,
Sivil Toplum Kuruluşları: Doğal çiçek soğanlarının sökümü, üretimi, ticareti ile ilgilenen kişi ve özel kuruluşların oluşturduğu dernekler ile doğal yaşam ve doğal kaynakların korunmasını amaçlayan gönüllü kuruluşları,
Firma: Çiçek soğanını ve/veya soğanlı bitkilerin diğer aksamını (yumrulu kökler, küçük soğanlar, sürgün başları) yetiştirerek veya doğadan elde ederek yurtiçinde ve yurtdışında pazarlayan kuruluşu,
Çiçek Soğanı: Doğada bulunan bazı bitkilerin yumru, rizom, pençe ve soğanlarını,
Öndepo: Çiçek soğanlarının, Teknik Komitenin uygun gördüğü tarihte doğadan sökümünü müteakip, bölgesindeki ekolojik şartların sağlanabildiği yakınlıkta tesis edilen, çeşit, miktar ve menşe kayıtlarının tutulduğu, hastalık ve zararlılara karşı karantina önlemlerinin alındığı ve ana depoya gidinceye kadar ürünün muhafaza edildiği, Bakanlıkça kabul edilen mevkideki depoları,
Ana Depo: Bünyesinde sıcaklık, nem ayarı, ventilasyon ve sirkülasyon gibi donanımı bulunan iklim odaları ile çiçek soğanlarının iç ve dış pazara hazırlanması için gerekli temizleme, kurutma, boylandırma ve ilaçlama alet ve ekipmanlarına sahip özel depoları,
Kota: Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi gereği tebliğ ile ilan edilen, Türkiye’den yıllık olarak ihraç edilebilecek türlere ait çiçek soğanlarının azami miktarlarını,
Kontenjan: Her yıl tebliğ ile ilan edilen türler için belirlenen toplam kotanın firmalara kg veya adet olarak tahsis edilen miktarlarını ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Doğal Çiçek Soğanlarının Sınıflandırılması
Doğal Çiçek Soğanlarının Üretim Yönünden Sınıflandırılması
Madde 5 —
Doğal çiçek soğanları üretim yönünden aşağıda belirtildiği gibi üç gruba ayrılır.
a) Anaç çiçek soğanları: Üretim amacıyla sadece tohum veya yavru soğan elde etmek için yetiştirilen veya bu amaçla teknik komite kararı ve Bakanlığın izni ile doğadan temin edilen çiçek soğanlarıdır.
b) Üretme çiçek soğanları: Menşei anaç çiçek soğanları olup, tohum veya doku kültürü, kesme, bölme, çizme gibi uygun çoğaltma teknikleri kullanılmak suretiyle elde edilen çiçek soğanlarıdır.
c) Büyütme çiçek soğanları: Doğa menşeli olup, ihraç edilemeyen ancak ihracat boyuna getirilmesi amaçlanan çiçek soğanlarının uygun alanlara dikilmesi ile elde edilen çiçek soğanlarıdır.
Doğal Çiçek Soğanlarının İhracat Yönünden Sınıflandırılması
Madde 6 —
Doğal çiçek soğanları ihracat yönünden üç gruba ayrılır.
a) Doğadan toplanarak ihracatı yasak olan çiçek soğanları;
Türkiye’de endemik ve nesilleri tehlike altında olan doğal çiçek soğanlarının sökümü ve ticareti yasaktır.
b) İhracatı kotayla veya başka herhangi bir kayıtla sınırlandırılan çiçek soğanları;
Doğadan elde edildiği gibi ihraç edilecek türlere ait çiçek soğanlarının sökümü ve ihracatı ile materyali doğadan temin edilerek kontrol altında üretilen veya büyütülen çiçek soğanlarının ihracatı kotaya tabidir. Kotadan yararlanmak isteyen firmaların bu Yönetmeliğin 20 nci maddesine göre yeterlilik almaları ve 23 üncü maddesindeki ihracat yeterlilik koşullarını taşımaları zorunludur.
Çiçek soğanlarının doğadan sökümü ve ihracatı, bu Yönetmelikte adları geçen organların önerileri ile sınırlandırılabilir.
Bu gruptaki çiçek soğanlarının üretimi için doğadan materyal toplanması, Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun görüşleri alınmak suretiyle Bakanlığın iznine tabidir.
c) İhracatı üretimden serbest olan çiçek soğanları;
Bu gruptaki çiçek soğanlarının üretimi için, doğadan materyal sökümüne izin verilmez. Tarla veya uygun alanlarda tohumdan üretilmek suretiyle elde edilen çiçek soğanlarının, il müdürlükleri tarafından üretim alanlarında, dikim, vejetasyon, hasat ve ihracat aşamalarında kontrol edilmek kaydıyla yurtiçi ve yurtdışı ticaretine Bakanlıkça izin verilebilir. Bu konuda Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun görüşleri de dikkate alınır. Bu kapsama giren çiçek soğanlarına ait tür adları, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen tebliğde yer alır, ancak kota sınırlaması yapılmaz.
Türkiye’de herhangi bir genetik ıslah metoduyla ıslah edilmiş ve doğal türlerinden farklılaştırılmış olan çiçek soğanlarının ihracatı ise, il müdürlüklerinden alınacak ihracat izni ile serbesttir ve bu yönetmelik hükümleri kapsamında değerlendirilmez.
Bu maddede belirtilen tüm çiçek soğanlarının araştırma amacıyla doğadan sökülmesi ve ihracı, Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun görüşleri alınarak Teknik Komite kararı doğrultusunda Bakanlığın iznine tabidir.
CITES kapsamında olan doğal çiçek soğanlarına bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri de uygulanır.
İhracat Listesinin Resmî Gazete’de Tebliği
Madde 7 —
Teknik Komitenin, ihracatı yasak olan çiçek soğanlarının cins ve türleri ile, doğadan elde edilmesini kontenjanla veya başka herhangi bir kayıtla sınırlandırdığı çiçek soğanlarının cinsleri, türleri, ihracat miktarları ve çevre ölçüleri yada ihracat amacıyla üretilmesini veya büyütülmesini uygun gördüğü çiçek soğanlarının cins ve türleri Bakanlık tarafından her yıl Ekim ayı sonuna kadar Resmî Gazete’de Doğal Çiçek Soğanlarının İhracat Listesi adı altında tebliğ olunur. Tebliğde belirtilen miktarlara ilave olarak herhangi bir ek kota verilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Organlar ve Görevleri
Danışma Kurulunun Kuruluşu
Madde 8 —
Danışma kurulu, aşağıda belirtilen temsilcilerden oluşur. Kurul başkanı, kuruldaki temsilciler arasından oy çokluğu ile seçilir. Kurulun sekreteryası TÜGEM tarafından yürütülür.
Kuruluşun Adı
Temsilci Sayısı
Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü
2
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu
6
Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü
2
Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
1
Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve
Milli Parklar Genel Müdürlüğü
1
Çevre ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü
1
Jandarma Genel Komutanlığı
1
Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı
1
Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı
1
İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi
1
Konu ile ilgili İl Müdürlükleri
15
Dış Ticaret Müsteşarlığınca belirlenen İhracatçı Birliği
1
Sivil Toplum Kuruluşları (Her kuruluştan bir temsilci)
1
Danışma Kurulunun Toplanması
Madde 9 —
Danışma kurulu, Bakanlığın çağrısı üzerine yılda en az bir defa toplanır. Danışma kuruluna yeterlilik almış firmalar birer temsilci ile oy hakkı olmaksızın gerekli görüldüğü hallerde davet edilebilir.
Danışma Kurulunun Görevi
Madde 10 —
Danışma kurulunun görevi; ülkemiz doğasının korunması temel hedefi ile doğal çiçek soğanlarının; hem doğadaki varlığının sürdürülmesi, hem de ülke ekonomisine katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi amacıyla Bakanlığa ve Teknik Komiteye tavsiyelerde bulunmaktır.
Danışma Kurulunda Karar Alma ve Kararların Yürürlüğe Konması
Madde 11 —
Danışma Kurulu temsilcileri, birer oy hakkına sahiptir. Danışma Kurulu kararları tavsiye niteliğinde olup, oy çokluğu ile alınır, oyların eşit çıkması halinde Başkanın oyu iki oy sayılır. Bu kararlar Teknik Komitenin görüşüne sunulur. Teknik Komitede uygun görülen kararlar, Bakanlık tarafından yürürlüğe konur.
Teknik Komitenin Kuruluşu
Madde 12 —
Teknik Komite, aşağıda belirtilen temsilcilerden oluşur. Komitenin Başkanlığı TÜGEM Genel müdürü veya genel müdür yardımcısı, sekreterya hizmetleri ise aynı genel müdürlük tarafından yürütülür. Gerekli hallerde Bakanlık tarafından uygun görülen ilgili kuruluş ve kişiler Teknik Komiteye oy hakkı olmaksızın katılımcı olarak çağrılır.
Kuruluşun Adı
Temsilci Sayısı
Bakanlık/Tarımsal Üretim ve Geliştirme Gn. Md.
2
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu
3
Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
1
Çevre ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü
1
Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğü
1
İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi
1
Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğüne bağlı Atatürk
Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
1
Teknik Komitenin Toplanması
Madde 13 —
Teknik komite, Bakanlığın çağrısı üzerine yılda en az iki defa toplanır.
Teknik Komitenin Görevleri
Madde 14 —
Teknik komitenin görevleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu ve Danışma Kurulu tarafından yapılan önerileri ve hazırlanan raporları, üniversitelerin ilgili fakülteleri ve araştırma kuruluşları tarafından sonuçlandırılan araştırmaları, derneklerin ve diğer ilgili kuruluşların görüşlerini değerlendirir.
b) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) ve (c) bendlerinde belirtilen çiçek soğanları ile araştırma veya başka herhangi bir nedenle doğadan sökülerek ihracatının sınırlandırılması gereken çiçek soğanlarının cinslerini, türlerini, miktarlarını ve söküm takvimlerini belirler.
c) Materyali doğadan elde edilmeyen, kültüre alınmış olan ve Türkiye’de üretilmek ve büyütülmek suretiyle ihraç amacıyla elde edilen çiçek soğanlarının cinslerini ve türlerini tespit eder.
d) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (a) bendinde belirtilen doğadan sökümü ve ihracatı yasak olan çiçek soğanlarının cinslerini, türlerini ve yasaklama nedenlerini belirler.
e) Firmaların ihracat kontenjanlarını tespit eder.
f) Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu ve Danışma Kurulu tarafından alınan diğer kararları inceler ve uygun bulduklarını onaylar.
Teknik Komitede Karar Alma ve Kararların Yürürlüğe Konması
Madde 15 —
Teknik Komitede kararlar oy çokluğu ile alınır, oyların eşit olması halinde Başkanın oyu iki oy sayılır. Bu kararlar Bakanlığa sunulur, uygun görülmesi halinde Bakanlık tarafından yürürlüğe konulur. Uygun görülmemesi halinde, tekrar görüşülmek üzere teknik komiteye iade edilir.
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun Kuruluşu
Madde 16—
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu; CITES Bilimsel Mercii olan Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun önerdiği 3 temsilci, üniversitelerin ziraat fakültelerinden 3 temsilci ve Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğünden 1 temsilci olmak üzere Bakanlık Olur’u ile kurulur. Kurulun çalışma süresi 5 yıldır. Bu sürenin dolması ile birlikte kurul yeniden oluşturulur. Kurul üyeleri kendi aralarında bir başkan seçerek 10 gün içinde Bakanlığa bildirir. Kurul başkanı kurul üyelerini temsile yetkilidir.
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun Toplanması
Madde 17 —
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu başkanın teklifi üzerine bu Yönetmelikle verilen görevler için, yılda en az bir kez toplanır. Toplantı kararları, Bakanlığa bildirilir.
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun Görevleri
Madde 18 —
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun bu Yönetmelik kapsamındaki görevleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Ülkemiz doğasında ve firmaların üretim alanlarında incelemelerde bulunmak, bu inceleme sonuçlarına göre, doğal çiçek soğanı potansiyelini dikkate alarak bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen çiçek soğanlarının cinslerini, türlerini belirleyerek Teknik Komiteye tavsiyede bulunmak,
b) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının, miktarlarını, söküm bölgelerini, toplama zamanlarını ve çevre ölçülerini tesbit etmek, gerekli raporu hazırlayarak Teknik Komiteye sunmak,
c) Söküm alanlarını incelemek ve firmaların söküm planlarını değerlendirerek uygun gördüklerini onaylamak,
d) Firmaların üretim faaliyetlerini kontrol etmek, üretim ile ilgili tavsiyelerde bulunmak,
e) Yabancı ülkelerin benzer kurulları ile gerekli koordinasyonu sağlamak, CITES kapsamındaki faaliyetlere katılmak ve bu konuda Bakanlığı, Danışma Kurulunu ve Teknik Komiteyi bilgilendirmek,
f) Teknik Komiteye katılacak üç temsilci belirlemek,
g) Bakanlığın ve Teknik Komitenin vereceği diğer görevleri yapmak,
h) İhtiyaç duyulduğu hallerde mevcut ana depoları denetlemek ve Bakanlığa bilgi sunmak.
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunda Karar Alma ve Kararların Yürürlüğe Konması
Madde 19 —
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunda kararlar oy çokluğu ile alınır ve üyelerin imzaladığı bir protokol ile tesbit edilir. Bu protokol Teknik Komitede görüşülmek üzere TÜGEM’e sunulur. Teknik Komitenin onayladığı kararlar, Bakanlık tarafından da uygun görülmesi halinde yürürlüğe konur. Uygun görülmemesi halinde gerekçesi ile birlikte Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kuruluna iade edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yeni Kurulacak Firmalar
Yeni Kurulacak Firmaların Yeterliliklerinin Tespiti
Madde 20 —
Çiçek soğanı ihraç etmek üzere Bakanlığa yeni başvuran firmaların “yeterlilikleri”, Danışma Kurulunun teklifi, Teknik Komitenin oluru ve Bakanlığın görevlendirmesi ile geçici olarak oluşturulacak “Bilirkişi Kurulu” tarafından yerinde yapılan inceleme sonucunda tespit edilir, uygun bulunursa önce bu kurul tarafından onaylanır.
Bilirkişi kurulu aşağıda belirtilen temsilcilerden oluşur;
Kuruluşun Adı
Temsilci Sayısı
Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğü
2
Doğal çiçek soğanları uzman kurulu
1
İlgili tarım il müdürlüğü
1
Bilirkişi kurulu, Bakanlıkça görevlendirildikten sonra en geç 1 ay içerisinde gerekli incelemeyi yaparak raporunu hazırlar. Bu rapor, teknik komitede görüşülmek üzere TÜGEM’e verilir. Teknik komitede alınan karar, Bakanlık tarafından firmaya ve ilgililere bildirilir. Firmanın yeterlilik alabilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekir.
1) Asgari 5 dekarlık doğal çiçek soğanı üretim alanına sahip olması veya kiralaması,
2) Firmanın, bu yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanıma uygun ana depoya sahip olması,
3) Firmanın doğal çiçek soğanı üretimi, değerlendirilmesi ve pazarlanması konularında ihtisaslaşmış en az bir teknik personel istihdam etmesi gerekir.
Yeterlilik alan firma, doğal çiçek soğanı ihracatı için kontenjan almaya hak kazanır ve bu firma bir sonraki yılın kontenjan dağılımına dahil edilir. Yeterlilik alamayan firmaya ihracat kontenjanı verilmez. Bu yönetmeliğin yayımı tarihinden önce yeterlilik almış firmaların hakları saklıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Doğal Çiçek Soğanlarının Elde Edilmesi ve İhracat Esasları
Doğadan Çiçek Soğanı Elde Edilmesi
Madde 21 —
İhracatı kotayla veya başka herhangi bir kayıtla sınırlandırılan doğal çiçek soğanları için, Teknik Komitenin onayladığı kontenjan ve söküm takvimine göre, firmalar söküm planı hazırlar, bu planı Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu Başkanına veya başkanın yetki verdiği üyeye onaylatır ve TÜGEM’e gönderir. Bu plan Teknik Komite kararlarına uygun ise, Bakanlık tarafından ilgili kuruluşlara duyurulur. Söküm planlarında değişiklik yapılamaz. Devlet ormanlarından elde edilecek doğal çiçek soğanlarına ihracat izni verilebilmesi için o mahallin Orman Genel Müdürlüğü taşra teşkilatlarınca düzenlenen Menşei Belgesi aranır. Devlet ormanları dışında kalan yörelerden sökülen türler için de, firma tarafından il veya ilçe müdürlüklerine, o bölgedeki Orman Genel Müdürlüğü taşra teşkilatınca belirlenen tarife bedeli üzerinden bedel ödenerek il müdürlüğünce Menşei Belgesi verilir.
Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanları ve muhafaza ormanları, yaban hayatı koruma, yaban hayatı geliştirme sahaları ve yaban hayatı üretme istasyonları ile özel çevre koruma bölgeleri, sit alanları dahilinde ve orman doğal gençleştirme alanları, biyolojik bağımsızlığını kazanmamış suni gençleştirme ve ağaçlandırma alanları ile meralardan doğal çiçek soğanı sökümü yasaktır.
Üretim ve Büyütme Alanlarından Çiçek Soğanı Hasadı
Madde 22 —
Üretim ve büyütme alanlarından çiçek soğanı elde edilebilmesi için; ekim, dikim, vejetasyon, üretme, büyütme ve hasat aşamalarında il müdürlükleri tarafından kontrol yapılır. Üretim alanları ayrıca Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulunun denetimine tabidir. Hasat, il müdürlüğü ve firma arasında yapılacak hasat programına göre, il müdürlüğü denetiminde gerçekleştirilir. Sonuçta il müdürlüğünce firmaya, elde edilen çiçek soğanlarının büyütme veya üretme olduğunu belirten onaylı “Hasat Belgesi” verilir. Ekim dikim raporu ve bitki yetiştirme ruhsatı olmayan tarlalardan sökülen çiçek soğanları için hasat raporu düzenlenmez.
Firmaların İhracat Yeterliliklerinin Tespiti
Madde 23 —
Firmaların bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) bendinde belirtilen çiçek soğanlarını ihraç edebilmesi için ihracat yeterliliği almaları gereklidir. İhracat yeterlilik tespit esasları aşağıda belirtilmiştir:
a) Firmanın, bu yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki tanıma uygun ana depoya sahip olması gereklidir.
b) Firmanın ihracat amacıyla doğadan elde ettiği çiçek soğanlarını, her söküm bölgesindeki öndepodan geçirmesi gerekir. Söküm bölgesinde sadece bir adet öndepoya Bakanlıkça izin verilir ve bütün firmalar tarafından ortak kullanılır.
c) Firmanın doğal çiçek soğanı üretimi, değerlendirilmesi ve pazarlanması konularında ihtisaslaşmış en az bir teknik personel istihdam etmesi gerekir.
Firmaların İhracat Kontenjanlarının Tespiti
Madde 24 —
Firmaların ihracat kontenjanları, Teknik Komite tarafından tespit edilir, onaylanarak kesinleşir.
Bu Yönetmeliğin 20 ve 23 üncü maddelerinde belirtilen şartları haiz olup, ihracat yeterliliği tesbit edilmiş ve Teknik Komite tarafından onaylanmış olan firmaların o yıla ait toplam kontenjanları, aşağıda (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen hükümlerin birbirlerinden bağımsız olarak değerlendirilmesi sonucu elde edilen puanların toplanması ile belirlenir. Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de tebliğ edilen ihracat listesinde yer alan cins ve türlerden, her bir firma tarafından ihraç edilebilecek çiçek soğanlarının dağılımı, bu puanlama sonucunda belirlenen orana göre yapılır. Yapılan değerlendirme sonucu hazırlanan kontenjan tablosu, firmalara ve ilgili kuruluşlara Bakanlıkça duyurulur. İki yıl üst üste herhangi bir türde kontenjan hakkını kullanmayarak ihracat yapmayan firmaya, bir sonraki yıl, o tür için kontenjan verilmez.
Yeterlilik alan yeni firmanın başlangıç puanı iki (2) olarak belirlenir. Takip eden yıllarda Yönetmelikte belirtilen hükümler yeni kurulan firmaya da uygulanır.
Firmaların puanları, TÜGEM’de bulunan firmalara ait tüm türlerin son 5 yıllık ihracat verileri esas alınarak aşağıdaki yöntemle hesaplanır.
a) İhracat ve pazarlama durumu: 60 Puan
Bu değerlendirmedeki 60 puan, aşağıdaki (1) inci ve (2) nci alt bentlerde belirtilmiş olan hususların her biri için 30’ar puan üzerinden hesaplanır. Hesaplama sonucu her bir firmanın ihracat puanı ve ihracat gelir puanı belirlenir.
1- Soğanların adet olarak fiili ihracat miktarı: 30 Puan
2- Soğanların EURO olarak ihracat geliri: 30 Puan
b) Kontenjan oranı: 10 Puan
Firmaların son 5 yıllık kontenjanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenir.
c) Yeterlilik: 10 Puan
Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu ve il müdürlükleri tarafından firmaya ait işletme kapasitesi, organizasyonu, tesis varlığı, tesis ve arazinin amaca uygun kullanımı ve konu ile ilgili üretim faaliyetlerine ilişkin bilgiler, Danışma Kurulu toplantısında Teknik Komiteye sunulur. Bu bilgiler, Teknik Komitede değerlendirilerek firma bazında yeterlilik puanı paylaştırılır.
d) Değerlendirme: 10 Puan
Doğal çiçek soğanlarını ihraç eden firmaların Yönetmelik kurallarına uyumu, doğadan toplanmış, büyütülmüş veya üretilmiş olduğunu gösteren etiketlerin yapıştırılması ve benzeri hususlar dikkate alınarak Teknik Komite tarafından firma bazında puan belirlenir.
e) Üretim puanı: 10 Puan
Firmaların bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) bendinde belirtilen türlere ait yıllık üretim miktarları esas alınarak Teknik Komite tarafından firma bazında puan hesaplanır.
İhracat İzninin Verilmesi
Madde 25 —
Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının ihracat izinlerinin verilebilmesi için; firmaların bu Yönetmeliğin 21 ve 22 nci maddelerinde de belirtilen Menşei ve Hasat Belgelerine sahip olmaları gerekir. Firma, ihracat izni almak üzere bu belgelerle TÜGEM’e müracaat eder. Uygun görüldüğü taktirde 3 suret ihracat izni düzenlenir. Bir sureti TÜGEM’de kalmak üzere, bir sureti firmaya ve bir sureti il müdürlüğüne gönderilir.
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (c) bendinde belirtilen çiçek soğanlarının, üretim alanlarında, dikim, vejetasyon, hasat ve ihracat aşamalarında kontrolleri il müdürlükleri tarafından yapılır ve hasat belgesi düzenlenir. Hasat belgesine istinaden ihracat izni il müdürlükleri tarafından verilir. Bu maddede belirtilen ve CITES kapsamına giren türler için, Bakanlıkça CITES belgeleri tasdik edilerek, ihraç izinleri TÜGEM tarafından verilir.
İhracat
Madde 26 —
İhraç izni alan firma, ihracat için yüklemenin yapılacağı ilin, il müdürlüğüne başvurur. İhraç edilecek çiçek soğanlarının miktarları, fiziki kontrolleri ve denetimleri il müdürlüğü tarafından yapılır. İhracat aşamasında ilgili il müdürlüğünün bitki koruma şubesi tarafından “Bitki Sağlık Sertifikası” düzenlenir. İl müdürlüğü, tür tespitinde tereddüt yaşadığı durumlarda, Doğal Çiçek Soğanları Uzman Kurulu ve Araştırma Kuruluşlarından teknik yardım alır.
İhraç edilecek çiçek soğanlarının Teknik Komite tarafından kabul edilmiş esaslar uyarınca doğadan toplanmış, büyütülmüş veya üretilmiş olduğunu gösteren etiketler ihraç paketlerine yapıştırılır.
İhracatçı firma, gerçekleşen ihracat sonucunda, ilgili fatura, çeki listesi ve gümrük çıkış beyannamesinin birer örneğini her yıl Aralık ayı sonuna kadar topluca TÜGEM’e gönderir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Kontenjan Devri
Madde 27 —
Yıllık kontenjanlar firmalar arasında devredilemez.
Yönetmeliğe Uymayanlara Uygulanacak Yaptırımlar
Madde 28 —
Yönetmelikte belirtilen hususlardan herhangi birine uymadığı tespit edilen kişi ve kuruluşlara; bir sonraki yıl Teknik Komite tarafından Genel Değerlendirme kapsamında yaptırım uygulanır. Yönetmelikte belirtilen türlerin doğadan toplanması, üretimi ve ihracatı ile ilgili hususlardan herhangi birine uymadığı tespit edilen firmaya bir sonraki yıl Teknik Komitenin teklifi ile Bakanlıkça suça konu olan tür için üretim ve doğa ihracat kontenjanı verilmez. Firmanın aynı suçu tekrar etmesi halinde, o firmaya bir sonraki yıl Bakanlıkça hiçbir tür için üretim ve doğa ihracat kontenjanı verilmez. Doğadan, izinsiz yapılan kaçak sökümler ile söküm planına uymayan sökümlerin; ticareti yasak olan bir türün başka bir tür adı altında ihraç edilmesi hakkında 4926 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun ilgili maddeleri gereğince işlem yapılır.
Yürürlükten Kaldırma
Madde 29 —
11 Ağustos 1995 tarih ve 22371 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Doğal Çiçek Soğanlarının Sökümü, Üretimi ve İhracatına Ait Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 30 —
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 31 —
Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
Resmî Gazete Tarihi: 15.05.2009 Resmî Gazete Sayısı: 27229
TOHUMCULUK SEKTÖRÜNDE YETKİLENDİRME VE DENETLEME YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, tohumlukları yetiştiren, üreten, işleyen ve satışa hazırlayan, dağıtan ve satan gerçek veya tüzel kişilerin yetkilendirilmesi ve denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları belirleyerek, ismine doğru, kaliteli ve standartlara uygun tohumlukların üretimi ve pazarlanmasını sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; tohum yetiştiricilerinin, tohum işleyicilerinin, tohum, fidan, fide ve süs bitkileri üreticileri ile tohumluk bayilerinin ve doku kültürü ile tohumluk üreticilerinin yetkilendirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile yetkilendirilen gerçek ve tüzel kişilerin denetimine ilişkin iş ve işlemleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 8 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt birlik: Faaliyet konularına göre bitki ıslahçıları, tohum sanayicileri ve üreticileri, fide üreticileri, fidan üreticileri, tohum yetiştiricileri, tohum dağıtıcıları, süs bitkileri üreticileri ve tohumculukla ilgili konularda iştigal eden gerçek veya tüzel kişiler tarafından oluşturulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşunu,
b) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
c) Doku kültürü ile tohumluk üreticisi: Doku kültürü yöntemi kullanarak tohumluk üretimi yapan gerçek veya tüzel kişileri,
ç) Fidan üreticisi: Meyve ve asma türlerinde üretim materyali ve fidan üreten, işleyen ve pazarlayan gerçek veya tüzel kişileri,
d) Fide üreticisi: Her türlü fide üreten, işleyen ve pazarlayan gerçek veya tüzel kişileri,
e) (Değişik: RG-7/12/2012-28490) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünü (BÜGEM),
g) Pazarlama: Tohumlukları, hangi şekilde olursa olsun kullanılmaya hazır olarak stokta bulundurma, satış için teşhir veya teklif etme, diğer kişiye satış veya teslimat işlemlerini,
ğ) Süs bitkisi üreticisi: Süs bitkileri ve çoğaltım materyallerini üreten, işleyen ve pazarlayan gerçek veya tüzel kişileri,
h) Tohum işleyicisi: Tohum üreticilerine ait işlenmemiş veya yarı işlenmiş tohumları standartlar dâhilinde farklı işlemlerden geçirerek, tohum üreticisi için pazarlamaya uygun hale getiren gerçek veya tüzel kişileri,
ı) Tohum üreticisi: Tohumları yetiştiren ve/veya tohum yetiştiricilerine sözleşmeli olarak yetiştirten, işleyen ve pazarlayan gerçek veya tüzel kişileri,
i) Tohum yetiştiricisi: Sözleşmeli olarak tohum üreticileri adına yetiştiricilik yapan gerçek veya tüzel kişileri,
j) Tohumculuk sektörü: Bitki çeşitlerini ıslah eden, tohumlukları üreten, yetiştiren, işleyen, satan, dağıtan, satışa veya dağıtıma arz eden, ithal veya ihraç eden ya da tohumculuk ile ilgili diğer faaliyetlerde bulunan kamu kurum ve kuruluşları veya özel kuruluşlar ile bu kuruluşların oluşturduğu birlik veya derneklerden müteşekkil yapıyı,
k) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vegetatif bitki kısımlarını,
l) Tohumluk bayisi: Tohumlukları yurt içinde toptan veya perakende olarak pazarlamak amacıyla yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişileri,
m) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu: Tohumluk üretici belgesine sahip, ilgili alt birliğe üye ve Bakanlık tarafından yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişileri,
n) (Ek: RG-2/4/2020-31087) Yetki belgeleri: Tohumculuk faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişilerin il müdürlüğünce yetkilendirildiğini gösteren tohum, fidan, fide, süs bitkisi üretici belgesini, doku kültürü ile tohumluk üretici belgesini, tohumluk bayi belgesini, tohum yetiştirici ve tohum işleyici belgesini,
o) (Ek: RG-2/4/2020-31087) İşletme: Tohum, fidan, fide, süs bitkisi üreticisinin, doku kültürü ile tohumluk üreticisinin, tohumluk bayisinin, tohum yetiştiricisinin ve tohum işleyicisinin faaliyet gösterdiği üretim alanını veya tesisini,
ö) (Ek: RG-2/4/2020-31087) Teknik personel: Tohum, fidan, fide, süs bitkisi üretici belgesi, doku kültürü ile tohumluk üretici belgesi ve tohumluk bayi belgesi için yapılan başvurularda diploması beyan edilen ziraat mühendisi, orman mühendisi, peyzaj mimarı, ziraat teknisyeni, teknisyen, tekniker, biyolog veya bitki biyoteknolojisi konusunda eğitim almış dört yıllık fakülte mezunu personeli,
p) (Ek: RG-2/4/2020-31087) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): Bakanlık tarafından oluşturulan çiftçilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını,
r) (Ek: RG-2/4/2020-31087) Resmi kayıt yeri: Kayıtlı olunan vergi dairesinin bulunduğu ili,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Tohum Yetiştiricileri, Üreticileri ve İşleyicilerinin Yetkilendirilmesi
Tohum yetiştirici belgesi verilmesi
MADDE 5 –
(1) (Değişik: RG-2/4/2020-31087) Tohum yetiştirici belgesi, yetiştiricinin çiftçi kayıt sistemi kaydının yapıldığı ilin il müdürlüğü tarafından düzenlenir ve bütün illerde geçerlidir.
(2) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer) (2) Tohum yetiştirici belgesi başvurusu için çiftçi kayıt sisteminde; örtü altı sebze için en az bir dekar sera, açık alan sebze için en az beş dekar ve tarla bitkileri için en az on dekar arazinin kayıtlı olması gerekir.
(3) (Ek: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2) Tohum yetiştirici belgesi başvurusu için başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı; dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır.
Tohum üretici belgesi verilmesi
MADDE 6 –
(1) (Değişik: RG-23/4/2015-29335) Tohum üretici belgesi, üreticinin resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğü tarafından verilir ve bütün illerde geçerlidir.
(2) Tohum üretici belgesi sahipleri, tohum üretimlerini sahip olduğu veya kiraladığı arazilerde veya tohum yetiştiricileri ile yapabilirler.
(3) Tarımsal amaçlı birlik ve kooperatifler, yalnız bölge birlikleri veya merkez birliği adına tohum üretici belgesi başvurusunda bulunabilir.
(4) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2) Tohum üretici belgesi başvurusu için aşağıdaki belgeler, dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır:
a) Başvuru sahibi ziraat mühendisi veya ziraat teknisyeni ise diplomanın, tekniker ise bitkisel üretim ya da tohumluk yetiştirme konusunda ders aldığını gösterir belgenin ve diplomanın örneği; başvuru sahibi ziraat mühendisi, ziraat teknisyeni veya tekniker değil ise çalıştırıldığı beyan edilen ziraat mühendisine ait diplomanın örneği.
b) Peyzaj amaçlı tohumluk üretimi yapan gerçek veya tüzel kişilerde ise kendisine veya çalışanına ait ziraat mühendisi ya da peyzaj mimarı diplomasının örneği.
c) Başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı.
ç) Başvuru sahibinin tohum ürettiği bitki grubuna ait gerekli bina ve depoda kiracı veya mülk sahibi olunduğuna dair beyanı.
d) Teknik donanım listesi.
e) Başvuru sahibi tarafından düzenlenecek olan yıllık kapasite beyanı.”
Tohum üreticisinin sahip olması gereken donanımlar
MADDE 7 –
(1) Tarla bitkileri türlerine ait tohumları üretecek tohum üreticilerinin aşağıdaki donanımlara sahip olmaları gerekir:
a) İşletme için yeterli bina.
b) Üretim kapasitesine uygun depo.
c) Tarla bitki türlerine uygun numune alma ile ilgili alet ve ekipman.
ç) Tohum işleme tesisi veya tohum işleyicisi ile hizmet alım sözleşmesi.
(2) Açık veya kapalı alanda sebze türlerinde sertifikalı veya standart tohumluk üretmek isteyen tohum üreticilerinin aşağıdaki donanımlara sahip olmaları gerekir:
a) İşletme için yeterli bina.
b) Üretim kapasitesine uygun depo.
c) Sebze türlerine uygun numune alma ile ilgili sonda ve bölücü.
ç) Tohum işleme tesisi veya tohum işleyicisi ile hizmet alım sözleşmesi.
d) (Mülga: RG-23/4/2015-29335)
Tohum üreticilerinin yükümlülükleri
MADDE 8 –
(1) Tohum üreticisi belgesi alanlar aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdürler:
a) Üretim ve satışlarına ait kayıtları beş yıl süresince muhafaza etmek.
b) Üretilen tohumlara ait şahit numuneleri bir yıl süre ile muhafaza etmek.
c) Laboratuvar çalışmalarında Bakanlık tarafından belirlenmiş yöntemleri kullanmak.
ç) Bakanlık tarafından davet edildikleri eğitim ve toplantılara katılmak.
d) Bakanlık tarafından yetkilendirildiği bitki grubu ile ilgili düzenlenecek hakem testlere katılmak.
Tohum işleyici belgesi verilmesi
MADDE 9 –
(1) (Değişik cümle: RG-2/4/2020-31087) Tohum işleyici belgesi, tohum işleme tesisinin bulunduğu ilin il müdürlüğü tarafından, tohum işleme tesisi sahibi olan gerçek veya tüzel kişilere düzenlenir. Tohum üretici belgesi sahibi gerçek veya tüzel kişiler, diğer tohum üreticilerinin tohumlarını kendi tohum işleme tesislerinde işlemek istediklerinde ayrıca tohum işleyici belgesi alırlar.
(2) (Değişik cümle: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2) Tohum işleyici belgesi başvurusu için aşağıdaki belgeler, dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır:
a) Tesisin yıllık kapasitesini içeren ve başvuru sahibi tarafından düzenlenen teknik rapor.
b) Tohum işlemede kullanılan makine ve ekipmanlar listesi.
c) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2) Başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Fidan, Fide ve Süs Bitkisi Üreticilerinin Yetkilendirilmesi
Fidan üretici belgesi verilmesi
MADDE 10 –
(1) (Değişik: RG-23/4/2015-29335) Fidan üretici belgesi, üreticinin resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğü tarafından verilir ve bütün illerde geçerlidir.
(2) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2) Fidan üretici belgesi başvurusu için aşağıdaki belgeler, dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır:
a) Başvuru sahibi olan veya çalıştırılacağı beyan edilen; ziraat mühendisinin lisans mezunu olduğuna dair diplomanın, teknisyen veya teknikere ait bitkisel üretim ya da tohumluk yetiştirme konusunda ders aldığını gösterir belgenin ve lise veya ön lisans mezunu olduğuna dair diplomanın örneği. Çalıştırılan teknik personel aynı il sınırları içinde, en fazla beş işletmede çalışabilir.
b) Başvuru sahibinin işletme binasında ve arazide kiracı veya mülk sahibi olduğuna dair beyanı.
c) Başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı.
ç) Başvuru sahibi tarafından düzenlenecek olan yıllık kapasite beyanı.
Fidan üreticilerinin yükümlülükleri
MADDE 11 –
(1) Fidan üretici belgesi alan gerçek veya tüzel kişiler aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdürler:
a) Üretim ve satışlarına ait kayıtları beş yıl süresince muhafaza etmek.
b) Bakanlık tarafından davet edildikleri eğitim ve toplantılara katılmak.
Fide üretici belgesi verilmesi
MADDE 12 –
(1) (Değişik: RG-23/4/2015-29335) Fide üretici belgesi, üreticinin resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğü tarafından düzenlenir ve bütün illerde geçerlidir.
(2) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2)Fide üretici belgesi başvurusu için aşağıdaki belgeler, dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır:
a) Başvuru sahibi olan veya çalıştırılacağı beyan edilen; ziraat mühendisinin lisans mezunu olduğuna dair diplomanın, teknisyen veya teknikere ait bitkisel üretim ya da tohumluk yetiştirme konusunda ders aldığını gösterir belgenin ve lise veya ön lisans mezunu olduğuna dair diplomanın örneği. Çalıştırılan teknik personel aynı il sınırları içinde, en fazla beş işletmede çalışabilir.
b) Fide ürettiği bitki grubuna ait gerekli sera veya arazilerin çiftçi kayıt sistemine (Ek ibare: RG-2/4/2020-31087), örtüaltı kayıt sistemine veya tarımsal üretim kayıt sistemine kayıtlı olması ve donanımlara ait liste.
c) Başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı.
ç) Başvuru sahibi tarafından düzenlenecek olan yıllık kapasite beyanı.
Fide üreticisinin sahip olması gereken donanımlar
MADDE 13 –
(1) Sebze fidesi üreticilerinin sahip olması gereken donanımlar:
a) İşletme için yeterli bina ve depoya sahip olmak veya kiralamak.
b) (Değişik: RG-2/4/2020-31087) En az iki dekar fide yetiştirme serasına veya yapay ışıklandırma ve iklim kontrolü sağlanmış, hastalıklardan ari kapalı en az iki dekar fide yetiştirme alanına sahip olmak ya da kiralamak.
c) (Değişik: RG-2/4/2020-31087) Tohum atma makinesi.
ç) Tohum çimlendirme ünitesi.
d) Paketleme ve sevkiyat üniteleri.
e) Sulama ve gübreleme üniteleri.
f) Dezenfeksiyon ünitesi.
(2) Çilek fidesi üreticilerinin sahip olması gereken donanımlar:
a) İşletme için yeterli bina ve depoya sahip olmak veya kiralamak.
b) En az iki dekar fide yetiştirme alanına sahip olmak veya kiralamak.
c) Paketleme ve sevkiyat üniteleri.
ç) Dezenfeksiyon ünitesi.
Fide üreticilerinin yükümlülükleri
MADDE 14 –
(1) Fide üretici belgesi alan gerçek veya tüzel kişiler aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdürler:
a) Üretim ve satışlarına ait kayıtları beş yıl süresince muhafaza etmek.
b) Bakanlık tarafından davet edildikleri eğitim ve toplantılara katılmak.
Süs bitkisi üretici belgesi verilmesi
MADDE 15 –
(1) (Değişik: RG-23/4/2015-29335) Süs bitkisi üretici belgesi, üreticinin resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğü tarafından verilir ve bütün illerde geçerlidir.
(2) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2)Süs bitkisi üretici belgesi başvurusu için aşağıdaki belgeler, dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır:
a) Başvuru sahibi olan veya çalıştırılacağı beyan edilen; ziraat mühendisi, (Ek ibare: RG-2/4/2020-31087)orman mühendisi, peyzaj mimarının lisans mezunu olduğuna dair diplomanın, teknisyen veya teknikere ait bitkisel üretim ya da tohumluk yetiştirme konusunda ders aldığını gösterir belgenin ve lise veya ön lisans mezunu olduğuna dair diplomanın örneği. Çalıştırılan teknik personel aynı il sınırları içinde, en fazla beş işletmede çalışabilir.
b) Başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı.
c) İl müdürlüğü tarafından düzenlenen süs bitkileri ve süs bitkileri çoğaltım materyali üretim işletmesi kapasite raporu.
Süs bitkisi üreticilerinin yükümlülükleri
MADDE 16 –
(1) Süs bitkisi üretici belgesi alan gerçek veya tüzel kişiler aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdürler:
a) Üretim ve satışlarına ait kayıtları beş yıl süre ile muhafaza etmek.
b) Bakanlık tarafından davet edildikleri eğitim ve toplantılara katılmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Doku Kültürü ile Tohumluk Üreticilerinin Yetkilendirilmesi
Doku kültürü ile tohumluk üretici belgesi verilmesi
MADDE 17 –
(1) (Değişik: RG-23/4/2015-29335) Doku kültürü yöntemi ile üretim yapan gerçek veya tüzel kişilere, doku kültürü ile tohumluk üretici belgesi (Ek ibare: RG-2/4/2020-31087) üreticinin resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğü tarafından verilir.
(2) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2)Doku kültürü ile tohumluk üretici belgesi başvurusu için aşağıdaki belgeler, dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır:
a) Kendisi veya çalışanına ait; ziraat mühendisi, biyolog veya bitki biyoteknolojisi konusunda dört yıllık fakülte eğitimi aldığını belirten diplomanın örneği.
b) Doku kültürü üretimi için laboratuvar, donanım, iklim ve alıştırma odası ve diğer tesislerde kiracı veya mülk sahibi olunduğuna dair beyan.
c) Başvuru sahibinin işletme binasında ve arazide kiracı veya mülk sahibi olduğuna dair beyanı.
ç) Başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı.
Doku kültürü ile tohumluk üreticilerinin sahip olması gereken donanımlar
MADDE 18 –
(1) Doku kültürü ile üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, doku kültürü laboratuvarına, alıştırma ortamına ve gerekli donanımlara sahip olmalıdır. Doku kültürü laboratuvarında ve alıştırma ortamında bulunması gereken bölümler şunlardır:
a) Ön hazırlık odası: Besi ortamlarının hazırlandığı, kültürde kullanılacak bitki parçalarının temizlenip, sterilize edildiği, kullanılacak malzemelerin bulundurulduğu bölümdür.
b) Transfer odası: Steril edilmiş bitki veya bitki parçalarının steril kabin içinde besi ortamına aktarıldığı bölümdür.
c) İklim (Kültür) odası: Besi ortamındaki bitkiciklerin optimum büyümeleri için gerekli olan sıcaklık ve ışık kontrollü kabin veya odalardır.
ç) Alıştırma ortamı: Besi ortamından çıkarılıp yetiştirme harcına aktarılan bitkiciklerin dış ortama alıştırılmaları için kullanılan sıcaklık, nem ve ışığın kontrollü olarak ayarlandığı oda veya seralardır.
(2) Doku kültürü laboratuvarında saf su cihazı, steril kabin, otoklav, buzdolabı, pH metre, manyetik karıştırıcılı ısıtıcı, stereo mikroskop, etüv, hassas terazi, alev lambası, pipet, yetiştirme kapları ve diğer laboratuvar malzemeleri bulunmalıdır.
Doku kültürü ile tohumluk üretici belgesi düzenlenmesi
MADDE 19 –
(Mülga: RG-23/4/2015-29335)
Doku kültürü ile tohumluk üreticilerinin yükümlülükleri
MADDE 20 –
(1) Doku kültürü yöntemi ile üretim yapan gerçek veya tüzel kişiler aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdürler:
a) Ürettiği materyal ile ilgili üretim, sertifikasyon, analiz ve pazarlama kayıtlarını beş yıl süresince muhafaza etmek.
b) Bakanlık tarafından davet edilecekleri eğitim ve toplantılara katılmak.
Doku kültürü ile tohumluk üreticilerinin denetlenmesi
MADDE 21 – (Mülga: RG-23/4/2015-29335)
BEŞİNCİ BÖLÜM
Tohumluk Bayilerinin Yetkilendirilmesi
Tohumluk bayi belgesi verilmesi
MADDE 22 –
(1) (Değişik: RG-2/4/2020-31087) Tohumluk bayi belgesi, bayilik yapılan ilin il müdürlüğü tarafından düzenlenir ve yalnızca tespit edilen adreste geçerlidir. Birden fazla adres için başvurularda, başvuru yapılan bütün adreslerde ayrı ayrı tespit yapılır ve her adres için ayrı belge düzenlenir.
(2) Tohumluk bayi belgesi fide, fidan ile tarla bitkileri ve sebze tohumu gruplarına göre düzenlenir.
(3) Tohumluk satışı yapılan, süpermarket ve benzeri yerler, sadece bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişilere ait tohumlukları pazarlayabilir.
(4) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2)Tohumluk bayi belgesi başvurusu için aşağıdaki belgeler, dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla alınır:
a) (Değişik cümle: RG-2/4/2020-31087) Başvuru sahibi olan veya çalıştırılacağı beyan edilen; ziraat mühendisi veya ziraat teknisyenine ait diplomanın, teknikere ait bitkisel üretim ya da tohumluk yetiştirme konusunda ders aldığını gösterir belgenin ve diplomanın örneği. Çalıştırılan teknik personel aynı il sınırları içinde, en fazla beş işletmede çalışabilir.
b) Bayilik yerinin ve/veya deponun açık adresi.
c) Başvuru sahibinin kayıtlı olduğu vergi dairesi adı ile gerçek kişilerde T.C. kimlik numarasının, tüzel kişilerde vergi kimlik numarasının beyanı.
ç) Başvuru sahibi tarafından düzenlenecek olan yıllık kapasite beyanı.
Tohumluk bayisinin sahip olması gereken donanımlar
MADDE 23 –
(1) Tohumluk bayisinin sahip olması gereken donanımlar:
a) Satış için yeterli büyüklükte dükkân.
b) Satış kapasitesine uygun depo.
c) Sebze tohumları için uygun soğutma ünitesi.
ç) Fide ve fidan için satış kapasitesine uygun bekletme alanı.
Tohumluk bayisinin yükümlülükleri
MADDE 24 –
(1) Tohumluk bayileri aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdürler:
a) Kayıt altına alınmış çeşitlere ait sertifikalandırılmış ve etiketlenmiş veya standart tohumlukları satmak.
b) (Mülga: RG-7/12/2012-28490)
c) Bakanlık tarafından davet edilecekleri eğitim ve toplantılara katılmak.
ç) Türkçe bilgileri içermeyen ithal tohumlukları satmamak.
d) Bayilik bünyesinde özel bölme olmadan, gıda maddeleri ve yem satışı yapmamak.
e) Satışını yaptığı tohumluklara ait sertifikasyon belgelerinin suretini bulundurmak.
f) Tohumlukların orijinal ambalajlarını bozmamak ve açık olarak satmamak.
g) Denetim amacıyla gelen resmi kontrolörlere gerekli bilgi, belge ve istendiğinde tohumluk numunelerini tutanak karşılığında vermek.
ALTINCI BÖLÜM
Belge Düzenlenmesi, Denetim ve İdari Yaptırımlar
Tespit ve belge düzenleme
MADDE 25 –
(1) İl müdürlüğü, tohum yetiştirici ve süs bitkisi üreticisi belgesi için yapılan başvuruyu belgeler üzerinden inceler ve uygun görülenler için iki nüsha belge düzenler. İl müdürlüğü belgelerin bir nüshasını muhafaza ederek diğer nüshasını başvuru sahibine verir.
(2) (Değişik: RG-23/4/2015-29335) İl müdürlüğü, tohum, fidan, fide, doku kültürü ile tohumluk üretici belgesi, tohum işleyici belgesi ve tohumluk bayi belgesini aşağıdaki esaslar dâhilinde düzenler.
a) İl müdürlüğü tarafından, başvuru sahibinin bildirdiği donanımlar yerinde tespit edilir. Başvuruda belirtilen donanımların bir kısmının veya tamamının başka bir il müdürlüğü sınırlarında bulunması durumunda, başvuru yapılan il müdürlüğü, tespitin yapılmasını donanımların bulunduğu il müdürlüğünden ister.
b) Yapılan tespitte eksiklikleri bulunan başvuru sahiplerine tamamlaması için en fazla bir ay süre verilir. İkinci tespitte de eksiklikler bulunması halinde başvuru reddedilir.
c) Yapılan tespitlerde herhangi bir eksikliğe rastlanmayan başvuru sahipleri yetkilendirilir. Belgeler iki nüsha halinde düzenlenir. Bu nüshalardan bir tanesi il müdürlüğünde muhafaza edilirken ikinci nüshası üreticiye verilir.
(3) (Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2)Tohum, fidan, fide, süs bitkisi üreticisi ve doku kültürü ile tohumluk üreticisi gerçek veya tüzel kişilere, üretici belgeleri ve ilgili alt birliğe üyelik belgeleriyle birlikte Genel Müdürlüğe dilekçe ve ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla müracaat etmeleri halinde yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi verilir.
(4) (Ek: RG-23/4/2015-29335) (Değişik: RG-2/4/2020-31087) İl müdürlükleri tarafından tohum, fidan, fide, süs bitkisi üreticisi ve doku kültürü ile tohumluk üreticisi belgesi iptal edilen gerçek veya tüzel kişiler on beş gün içerisinde gerekçesiyle birlikte Genel Müdürlüğe bildirilir.
(5) (Ek: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(2) Elektronik ortamdan temin edilemeyen bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden istenir.
Belge örnekleri ve geçerlilik süreleri
MADDE 26 –
(Değişik: RG-2/4/2020-31087)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenecek olan yetki belgelerinin örnekleri Bakanlık internet sitesinde yayımlanır. İl müdürlükleri bu örneklere uygun olarak belgeleri düzenler.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen yetki belgeleri, veriliş tarihinden itibaren beş yıl süre ile geçerlidir. Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi, Genel Müdürlükçe veriliş tarihinden itibaren üretici belgesi son geçerlilik tarihine kadar geçerlidir. Süresi bitiminde belgelerini yenilemeyen gerçek veya tüzel kişilerin belgeleri iptal edilir.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında verilen yetki belgeleri üzerindeki “Adı, Soyadı-Unvanı” hanesinin değişmesi durumunda, yeniden tespit yapılarak ve mevcut belge iptal edilerek tekrar belge düzenlenir. Ancak eski gerçek veya tüzel kişiliğin devamı olup T.C. kimlik/vergi kimlik numarası değişmeyerek unvan değişikliği yapan gerçek veya tüzel kişilerin yetki belgeleri üzerindeki “Adı, Soyadı-Unvanı” hanesinin değişmesi durumunda, tespit yapılarak mevcut belge iptal edilmeden yalnızca değişikliği istenen kısım üzerinde düzeltme yapılır. İl müdürlüğü bu tür işlemleri Genel Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür.
(4) Bu Yönetmelik kapsamında verilen yetki belgeleri üzerindeki “Yetkilendirilen Bitki Grubu” ve/veya aynı il sınırı içinde “Adres” hanesinin değişmesi durumunda, tespit yapılarak mevcut belge iptal edilmeden yalnızca değişikliği istenen kısım üzerinde düzeltme yapılır. İl müdürlüğü bu tür işlemleri Genel Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür.
(5) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşunun “Adı, Soyadı-Unvanı” ve/veya “Yetkilendirilen Bitki Grubu” hanesinin değişmesi durumunda kuruluş sahiplerine; resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğünden aldığı üretici belgeleri ve ilgili alt birliğe ait güncel üyelik belgeleriyle birlikte Genel Müdürlüğe müracaat etmeleri halinde yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi verilir.
(6) Verilen, yenilenen, düzeltme yapılan ve iptal edilen yetki belgeleri tarım bilgi sistemine kaydedilir.
Denetim ve idari yaptırımlar
MADDE 27 –
(Değişik: RG-2/4/2020-31087)
(1) Doku kültürü ile tohumluk üreticileri, tohum yetiştiricileri, tohum, fidan, fide ve süs bitkisi üreticileri ve tohumluk bayileri ile tohum işleyicileri yılda en az bir defa il müdürlüğü tarafından denetlenir. Denetlemelerde bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uyulup uyulmadığı ve yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğine, daha önce kontrol edilmiş olan tesis ve donanımların mevcut olup olmadığına bakılır. Denetimler sonucunda bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uyduğu ve yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilenlere iki nüsha denetim raporu düzenlenir, nüshalardan biri il müdürlüğünde muhafaza edilirken diğeri imza karşılığı verilir.
(2) İl müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde eksikliklerin tespit edilmesi halinde; eksiklikler belge sahibine bildirilerek eksikliklerin giderilmesi amacıyla bir ay süre verilir. Belge sahibi verilen süre içerisinde, eksiklikleri tamamladıktan sonra denetimin tekrarlanması için il müdürlüğüne müracaat eder. Eksikliklerin tamamlandığının bildirilmemesi veya verilen süre sonunda eksikliklerin devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda yetki belgesi iptal edilir. Eksikliklerini tamamlayanlara iki nüsha denetim raporu düzenlenir, nüshalardan biri il müdürlüğünde muhafaza edilirken diğeri imza karşılığı verilir.
(3) Belge düzenleyen il müdürlüğü; üreticilere ait tesis ve donanımlardan bir veya birkaçının veya tamamının il sınırları dışında bulunması ya da il sınırları dışına taşındığını tespit etmesi durumunda, tesis ve donanımların bulunduğu ya da taşındığı il müdürlüğünden denetim talep eder ve gelen sonucu üretici dosyasında muhafaza eder. Denetim neticesinde belge iptali gerekiyorsa bu işlem, belgeyi düzenleyen il müdürlüğü tarafından yapılır ve tesis ve donanımların bulunduğu il müdürlüğüne bildirilir.
(4) Üreticinin resmi kayıt yerinin değişmesi durumunda üretici otuz gün içerisinde; resmi olarak kayıtlı olduğu ilini bildirmek için belge aldığı ilin il müdürlüğüne, belge talebi için ise resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğüne müracaat eder. Eski resmi kayıt yerinden alınan belge, belgeyi düzenleyen il müdürlüğünce iptal edilir. Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşunun resmi kayıt yerinin değişmesi durumunda kuruluş sahiplerine; resmi olarak kayıtlı olduğu ilin il müdürlüğünden aldığı üretici belgeleri ve ilgili alt birliğe ait güncel üyelik belgeleriyle birlikte Genel Müdürlüğe müracaat etmeleri halinde yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi verilir.
(5) İl müdürlüğü bu Yönetmelik kapsamında yetki belgelerini düzenleme ve denetimle ilgili görevlerini, yetki devri yapılacak ilçe müdürlüğünde resmi kontrolörü olması durumunda, ilçe müdürlüğüne devredebilir.
(6) Tohum yetiştiricileri, tohum üretimleri aşamasında yapılan tarla kontrolleri esnasında denetlenir.
Alt birliklere üyelik
MADDE 28 –
(1) Bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yetkilendirilerek belgelendirilen gerçek veya tüzel kişiler, faaliyet alanı ile ilgili alt birliğe üye olmak zorundadır.
(2) Denetimlerde, ilgili alt birliğe üyeliğini gösteren belgeyi ibraz etmeyen gerçek veya tüzel kişilere, 27 nci maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır. Alt birliğe üyeliğini belgelendirmeyen gerçek veya tüzel kişilerin belgeleri iptal edilir.
Bakanlık kuruluşlarının yetkilendirilmesi
MADDE 29 –
(1) Bakanlık ana hizmet birimlerinin görev alanına giren faaliyetleri yürüten bakanlık birimlerinin, bu Yönetmelik hükümlerine göre belge alması zorunlu değildir.
Sorumluluk
MADDE 30 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen belgeler için yapılan başvurularda diploması beyan edilen (Değişik ibare: RG-2/4/2020-31087)teknik personel, üretim ve satışlardan, belge sahibi ile birlikte müteselsilen sorumludur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ücretler
MADDE 31 –
(1) Bu Yönetmelik esasları dahilinde verilecek olan belgeler ücrete tabidir. Bakanlık tarafından bu ücretler her yıl Ocak ayında belirlenir. (Değişik cümle: RG-2/4/2020-31087) Ücretler, ilgili mevzuat hükümlerince hizmeti veren döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır.
Düzenleme yetkisi
MADDE 32 –
(1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 33 –
(1) 13/1/2008 tarihli ve 26755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Piyasasında Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuat hükümleri doğrultusunda belge almış olanların belgeleri, belgelerin geçerlilik tarihinin sonuna kadar geçerlidir.
GEÇİCİ MADDE 2 –
(1) Yürürlükten kaldırılan mevzuat hükümleri doğrultusunda il merkezinde istihdam ettikleri bir mesul kişi ile tohumluk bayi belgesi alan kamu iktisadi kuruluşları, iktisadi devlet teşekkülleri, tarım kredi ve tarım satış kooperatifleri gibi kurumlarla çiftçi birlikleri ve ziraat odaları gibi kurumların belgeleri 13/1/2011 tarihine kadar geçerlidir. Bu tarihten sonra adı geçen kuruluşlar, tohumluk bayisi olarak yetki almak istediklerinde bu Yönetmelik hükümlerine göre başvuruda bulunurlar.
2023 yılı belge geçerlilik süreleri
GEÇİCİ MADDE 3-
(Ek: RG-25/2/2023-32115)
(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde, bu Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamında düzenlenen yetki belgelerinin geçerlilik süresi 31/7/2023 tarihine kadar uzatılmıştır.
Yürürlük
MADDE 34 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 35 –
(Değişik: RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
_________________________________
(1) Bu değişiklik yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
15/5/2009
27229
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
