YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR (Karar Sayısı: 9903)

30 Mayıs 2025 CUMA Resmî Gazete Sayı: 32915

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 9903

Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulmasına; 474 sayılı Kanunun 2’nci, 3065 sayılı Kanunun 13’üncü, 4706 sayılı Kanunun ek 3’üncü, 5510 sayılı Kanunun ek 2 nci, 5520 sayılı Kanunun 32/A ve 6745 sayılı Kanunun 80 inci maddeleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci, 386 nci, 387 nci ve 393 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.

29 Mayıs 2025

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Kararın amacı; kalkınma planlarında öngörülen hedefler doğrultusunda, üretim ve istihdamın artırılmasına, ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak ve uluslararası rekabet gücünü artıracak katma değeri yüksek yatırımların özendirilmesine, işletmelerin yeşil ve dijital dönüşümlerinin hızlandırılmasına, uluslararası doğrudan yatırımların artırılmasına ve bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasına yönelik yatırımların desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Tanımlar

MADDE 2-

(1) Bu Kararın uygulanmasında;

a) Aracı kurum: Faiz veya kâr payı desteğini uygulayacak kamu bankaları dâhil olmak üzere bankaları ve finansal kiralama şirketlerini,

b) Ar-Ge yatırımı: 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda tanımlanan “Ar-Ge faaliyeti”ni gerçekleştirmek üzere yapılan sabit kıymet harcamalarını,

c) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,

ç) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

d) Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS): Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen web tabanlı uygulamayı,

e) Genel Müdürlük: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

f) Gümrük vergisi muafiyeti: Yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince uygulanması gereken gümrük vergisi oranının %0 olarak uygulanmasını,

g) Kalkınma ve yatırım bankası: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümleri çerçevesinde Türkiye’de faaliyet gösteren kalkınma ve yatırım bankalarını,

ğ) Makine ve teçhizat: Amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve doğrudan mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetleri,

h) Muhasebe birimi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı muhasebe birimini,

ı) Orta-yüksek teknolojili ürün: Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) imalat sektörünün teknoloji yoğunluk sınıflandırmasına göre “orta yüksek teknoloji” sınıfında yer alan ve ek-l’de listelenen ürünleri (NACE Rev.2.1 kodları: 20,25.3,27,28,29, 30 (30.1 ve 30.3 hariç), 32.5),

i) Öncelikli ürün listesi: Bakanlık tarafından dış ticaret verileri, talep gelişimi, rekabet yoğunluğu gibi çeşitli kriterler dikkate alınarak belirlenecek, orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerdeki ürünlerin ve bu sektörlerin gelişimi için kritik ürünlerin yer aldığı, Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

j) Sabit kıymet: Teşvik belgesi kapsamında temin edilen duran varlıkları,

k) Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamını,

l) Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Stratejik Hamle Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

m) Stratejik hamle yatırım konuları listesi: Bakanlık tarafından kalkınma planları ve strateji belgeleri çerçevesinde belirlenen ve Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

n) Teknoloji Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Teknoloji Hamlesi Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

o) Teşvik belgesi: Yatırım teşvik belgesini,

ö) Ürün: Teşvik belgesine konu yatırımla elde edilmesi amaçlanan asıl işlem görmüş imalat sanayii ürün veya ürünlerini,

p) Yatırım ilerleme raporu: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için, yatırımcının teşvik belgesine konu yatırım ile ilgili harcamalarını ve yatırım düzeyini gösteren yeminli mali müşavir raporunu,

r) Yatırımcı: Teşvik belgesi kapsamı yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişileri,

s) Yeniden değerleme oranı: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca tespit ve ilan edilen oranı,

ş) Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

t) Yerel yatırım konuları listesi: Bakanlık tarafından yerel dinamikler ve potansiyeller çerçevesinde her il özelinde belirlenecek dört yatırım konusunun yer aldığı, Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

u) Yüksek teknolojili ürün: Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) imalat sektörünün teknoloji yoğunluk sınıflandırmasına göre “yüksek teknoloji” sınıfında yer alan ve ek-l’de listelenen ürünleri (NACE Rev.2.1 kodlan; 21,26, 30.3),

ifade eder.

Bölgeler

MADDE 3-

(1) Bu Karar kapsamında yer alan desteklerin uygulanması açısından iller, sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak EK-2’de belirtilen altı bölgeye ayrılmıştır.

Teşvik sistemi ve destek unsurları

MADDE 4-

(1) Teşvik sistemi; Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi uygulamaları ile bölgesel teşviklerden oluşur.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi: Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı olmak üzere üç programdan oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Makine desteği.

e) Yatırım yeri tahsisi.

(3) Sektörel Teşvik Sistemi: Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi olmak üzere iki teşvik sisteminden oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) KDV istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Yatırım yeri tahsisi.

(4) Bölgesel Teşvikler: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar, yatırım bölgesine göre aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılır.

a) Sigorta primi işveren hissesi desteği.

b) Sigorta primi desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

Yatırımlarda aranacak şartlar

MADDE 5-

(1) Desteklerden yararlanacak yatırımların ek-3’te belirtilen yatırım konularına yönelik olması ve bu konular için belirtilen şartları sağlaması gerekir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Dijital Dönüşüm Programı, Yeşil Dönüşüm Programı ve 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (v) bendi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu şart aranmaz.

(2) Asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmemiş olduğu hallerde yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2 nci bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde ise 6 milyon TL olması gerekir.

(3) Finansal kiralama yöntemiyle yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 3 milyon TL olması gerekir.

(4) Yatırımların bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanabilmesi için, makroekonomik programlar ve arz-talep dengesi dikkate alınarak yapılacak sektörel, malî ve teknik değerlendirmeler çerçevesinde projenin uygun görülmesi ve teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.

(5) Bu Karar kapsamında 31/12/2030 tarihine kadar yapılacak olan teşvik belgesi müracaatları değerlendirilir.

(6) Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamına alınmaz.

(7) Sabit yatırım tutarı; faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülmeden hesaplanır. Ancak, vergi indirimi desteğinin uygulanmasına esas sabit yatırım tutarı, bu Karar kapsamında sağlanan faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülerek hesaplanır.

(8) Teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran varlıkların (marka, lisans, know-how vb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım tutarının %25’ini aşamaz. Dijital Dönüşüm Programı kapsamında desteklenen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz,

(9) 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğine göre küçük ve orta büyüklükte işletme (KOBİ) sınıfında yer almayan yatırımcı veya Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenen yatırımcı, yatırımın sürdürülebilirliğini desteklemek, teknolojik ve sektörel gelişime, toplumsal fayda amaçlı eğitim ve Ar-Ge faaliyetlerine veya yerel kalkınmaya katkı sağlamak üzere, Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara göre hazırlanmış ve Bakanlık tarafından onaylanmış bir ekosistem geliştirme planını gerçekleştirmekle yükümlüdür. Bu kapsamda yatırım tamamlama vizesi tarihine kadar gerçekleştirilecek yatırım ve harcamaların tutarı sabit yatırım tutarının %2’sinden az olamaz. Vergi indirimi desteği öngörülmeyen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz.

(10) Bu Karar ve eklerinde yer alan Türk Lirası cinsindeki tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranı dikkate alınarak tebliğ ile belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde takvim yılı başından geçerli olmak üzere güncellenir.

(11) Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen mal ve hizmet bedelleri için Hazine ve Maliye Bakanlığınca teşvik belgesi kapsamında düzenlenecek elektronik belge için belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde elektronik fatura veya elektronik arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur.

(12) Teşvik belgesi, E-TUYS üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir ve uygulamalar ile ilgili işlemler elektronik ortamda gerçekleştirilir. Destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlar gümrük beyannamesi, elektronik fatura ya da elektronik arşiv fatura gibi belgeleri elektronik ortamda Bakanlığa iletmek ile yükümlüdür.

(13) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan destek miktarı, destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlarca desteklerden yararlanılan tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar destek unsuru ve teşvik belgesi bazında Bakanlığa iletilir.

(14) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği ve makine desteğinin faydalanma yılı esas alınarak yeniden değerleme oranı ile hesaplanan toplam değeri, yeniden değerleme oranı dikkate alınarak hesaplanmış gerçekleşen sabit yatırım tutarını geçemez.

Teknoloji Hamlesi Programı

MADDE 6-

(1) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında öncelikli ürün listesindeki ürünlere ya da teknolojilere yönelik yatırımlar desteklenebilir.

(2) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenecek yatırımlar Teknoloji Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir.

(3) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür.

(4) Öncelikli ürün listesi Bakanlık tarafından her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı

MADDE 7-

(1) Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılması ve bölgelerin rekabet güçlerinin artırılması hedeflenmektedir.

(2) Program kapsamında desteklenecek yatırım konuları; illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik durumu ve coğrafi potansiyelleri, âtıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, bölgede üretimi olmayan ancak başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, ileri-geri bağlantılı sektörlerin desteklenmesi, istihdam potansiyeli ve kümelenme etkisi gibi kriterler çerçevesinde belirlenir.

(3) Desteklenecek yatırımlar Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir.

(4) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünce yürütülür.

(5) Yerel yatırım konularının, 5 yıllık kalkınma planı, orta vadeli program, Cumhurbaşkanı yıllık programı ile uyumu ve bütçeye etkisi yönünden Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak yerel yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından tebliğ ile belirlenir ve her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Stratejik Hamle Programı

MADDE 8-

(1) Stratejik Hamle Programı kapsamında katma değeri yüksek, ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak, uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma-geliştirme içeriği yüksek imalat sektörü yatırımları ile Dijital Dönüşüm Programı ve Yeşil Dönüşüm Programı kapsamındaki yatırımlar desteklenebilir.

(2) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek yatırımlarda aranacak asgari sabit yatırım tutarı yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar için 100 milyon TL, diğer yatırımlar için ise 200 milyon TL’dir.

(3) Genel Müdürlük, Stratejik Hamle Programı kapsamında sunulan desteklerden faydalanmak isteyen yatırımcıların müracaatlarını aşağıda belirtilen kriterler çerçevesinde ön değerlendirmeye tabi tutar.

a) Yatırım konusunun stratejik hamle yatırım konulan listesinde yer alması,

b) Üretilmesi planlanan ana ürünün/ürünlerin son bir yıl içerisindeki ihracatın ithalatı

karşılama oranının azami %70 olması,

c) Tebliğ ile belirlenen katma değer hesabı yöntemine göre hesaplanacak katma değer oranının asgari %30 olması,

ç) Yatırım tutarının %20’si kadar öz kaynağın bulunması,

d) Yatırım konusu ürünle ilgili olarak son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarının 50 milyon ABD Doları ve üzerinde olması.

(4) Genel Müdürlük, ön değerlendirme neticesinde üçüncü fıkrada belirtilen beş kriterden üçünü sağladığı tespit edilen projeleri fizibilite raporu hazırlanmasını teminen, Bakanlık ile protokol imzalayan bir kalkınma ve yatırım bankasına iletir.

(5) Kalkınma ve yatırım bankası Bakanlıkça iletilen proje için teknik, ekonomik ve mali analizi içeren bir fizibilite raporu hazırlayarak Bakanlığa iletir.

(6) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek yatırımlar Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir. Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi Bakanlığa iletilen fizibilite raporu ile teknik değerlendirme sonuçlarına göre karar alır.

(7) Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme ile Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi tarafından yapılacak değerlendirmeye ilişkin kriterler ve usul ve esaslar tebliğ ile belirlenir.

(8) Asgari 50 milyon TL tutarındaki yeşil dönüşüm programı ve dijital dönüşüm programı kapsamında desteklenecek yatırımlar, bu maddede belirtilen değerlendirme süreci olmaksızın Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenebilir.

(9) Stratejik hamle yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi

MADDE 9-

(1) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında aşağıda belirtilen yatırım konuları desteklenir.

a) Dijital Dönüşüm Programı veya Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar.

b) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında yayımlanan öncelikli ürün listesinde belirtilen yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar ile asgari 500 milyon TL tutarındaki yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

c) İstanbul ilinde gerçekleştirilecek olan yatırımlar hariç olmak üzere; Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında yayımlanan öncelikli ürün listesinde belirtilen orta yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar ile asgari 1 milyar TL tutarındaki orta yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

ç) Müteharrik karakterli yatırımlar hariç olmak üzere; 6 ncı bölgede yapılan yatırımlar, geçici 3 üncü ve geçici 4 üncü maddeler kapsamında değerlendirilen yatırımlar.

d) Savunma Sanayii Başkanlığından alınacak proje onayına istinaden gerçekleştirilecek savunma alanındaki yatırımlar.

e) İmalat sanayii işletmelerinin öz tüketimine yönelik olarak gerçekleştirilecek enerji üretimi faaliyeti kapsamında bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla, güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları ile rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları.

f) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenlenen geçerli bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinin 4- b grubunda yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretimi yatırımları.

g) Nükleer enerji santrali yatırımları.

ğ) Asgari 500 milyon TL tutarındaki, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) yatırımları ve yer altı doğal gaz depolama yatırımları.

h) Maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları.

ı) 3213 sayılı Kanuna istinaden düzenlenmiş geçerli arama ruhsatı veya sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacağı maden arama yatırımları.

i) Ar-Ge yatırımları.

j) Ar-Ge merkezi veya tasarım merkezlerinde yürütülen Ar-Ge veya tasarım projeleri ile ilişkili İstanbul ili dışındaki yatırımlar.

k) Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi düzenlenmiş ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

l) Orta yüksek teknolojili ve yüksek teknolojili ürünlere yönelik test merkezi yatırımları ile ihracatçı birliklerinin dış ticareti desteklemek amacıyla yapacakları test merkezi yatırımları.

m) Asgari yatırım tutarı şartı aranmaksızın ihtisas serbest bölgelerinde gerçekleştirilecek yazılım ve bilişim ürünleri üretimi yatırımları.

n) Tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartları karşılayan ve asgari 3 megavat kurulu güç şartını sağlayan veri merkezi yatırımları.

o) Tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartlara göre hizmet veren veri merkezlerinde bulut hizmeti sağlayıcıları tarafından yapılacak asgari 200 milyon TL tutarındaki yatırımlar.

ö) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında çevre lisansına tabi yatırımlar.

p) Demiryolu, denizyolu veya havayolu ile taşımacılık yatırımları.

r) Yük taşımacılığına yönelik liman yatırımları (yat limanı ve marina hariç).

s) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde, turizm merkezlerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığının bağlı/ilgili alan başkanlıkları sınırları içerisinde veya termal turizm konusundaki turizm konaklama yatırımları.

ş) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan, kreş ve gündüz bakım evleri, okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve lise eğitim yatırımları ile hava araçlarının kullanım, tamir ve bakımına yönelik eğitim yatırımları.

t) Asgari 100 kişi ve üzeri kapasiteli yaşlı ve/veya engelli bakım merkezleri.

u) Lisanslı depoculuk yatırımları.

ü) 25 dekar ve üzeri yurtiçinde üretilen sera teknolojilerini ihtiva eden otomasyona dayalı (bilgisayar kontrollü iklimlendirme, sulama, gübreleme ve ilaçlama sistemi ihtiva eden) topraksız sera yatırımları.

v) Sanayi sicil belgesine sahip mevcut tesislerde yapılacak deprem veya yangın riskine karşı yapılan yatırımlar.

y) Sanayi Genel Müdürlüğünden alınacak uygunluk yazısına istinaden gerçekleştirilecek afet teknolojileri alanındaki yatırımlar.

(2) Birinci fıkranın (e) bendi kapsamında yapılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

(3) Birinci fıkranın (ç) bendi kapsamında desteklenen; elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları, ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlar ile birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentleri kapsamı dışında kalan elektrik üretimi yatırımlarına vergi indirimi ve faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi

MADDE 10-

(1) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında ek-3’te yer alan yatırım konuları belirtilen şartları sağlamaları halinde desteklenir.

(2) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen; elektrik üretimi yatırımları, elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları ve ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlar ile İstanbul ilinde gerçekleştirilecek yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.

(3) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında sadece 4 üncü, 5 inci ve 6 nci bölgelerde gerçekleştirilecek yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanır. Elektrik üretimi yatırımları, elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları ile ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Dijital Dönüşüm Programı

MADDE 11-

(1) Teknolojik ürün ve çözümlerin işletme süreçlerine entegre edilerek maliyet azaltımı, verimlilik ve kalite artışı, çalışan ve müşteri memnuniyeti gibi sonuçlar elde etmeyi amaçlayan yatırımlar Dijital Dönüşüm Programı kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Milli Teknoloji Genel Müdürlüğünce yürütülür.

Yeşil Dönüşüm Programı

MADDE 12-

(1) Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu, doğal kaynaklan koruyan, iklim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayan, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan yatırımlar Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu Program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür.

Gümrük vergisi muafiyeti

MADDE 13-

(1) Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanır.

(2) EK-4’te yer alan makine ve teçhizat gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dahil edilebilir.

(3) Finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek yatırımlar için finansal kiralama şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmeksizin yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak ithalat işlemleri yapılır. İthalat işlemleri ile ilgili olarak yatırımcı ile finansal kiralama şirketleri müteselsilen sorumludur.

(4) Teşvik belgesi almak üzere müracaat edilmiş, ancak teşvik belgesine bağlanmamış yatırımlara ilişkin makine ve teçhizatın ithaline, Bakanlığın görüşüne istinaden Ticaret Bakanlığınca teşvik belgesi kapsamında muafiyet tanınabilecek ve istisna edilebilecek vergi ve kesintilerin toplam tutarı kadar teminatın alınması suretiyle müsaade edilebilir. Teminatla ithalatta, bir defada verilebilecek teminat süresi altı ay olup, sürenin başlangıç tarihi, eşyanın serbest dolaşıma giriş tarihidir. Bu süre içerisinde teşvik belgesinin düzenlenememiş olması halinde süre bitimini müteakip üç ay içerisinde süre uzatımı için doğrudan Ticaret Bakanlığına müracaat edilir. Verilecek ek sürenin başlangıcı bir önceki sürenin sona erdiği tarihtir. Teminatın çözümü için Ticaret Bakanlığına müracaat edilmesi gerekir. Aksi takdirde teminat irat kaydedilir.

(5) 19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858) kapsamında Mİ kategorisi ve N1 kategorisi niteliği taşıyan araçların üretimine yönelik olarak; asgari yüz bin adet/yıl kapasiteli yeni bir yatırım yapılması veya mevcut tesislerin kurulu kapasitelerinin en az yüz bin adet/yıl artırılması halinde, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yirmisinin gerçekleştirilmesini müteakip, yatırım süresi içerisinde olmak, belgede kayıtlı toplam ilave araç kapasitesinin % 15’ini aşmamak ve ithalat esnasında yararlanılacak vergi indirimi tutarı kadar teminat mektubunun Bakanlığa ibraz edilmesi kaydıyla gümrük vergisi muafiyeti sağlanmak suretiyle yatırımcılara, içten yanmalı motor silindir hacmi azami 1600 cm3 ve/veya elektrik motoru azami 160 kwh güce sahip olan ve bu fıkrada belirtilen kategorilerde araç ithali için izin verilebilir. Belge kapsamında hibrit araç için motor üretiminin de yer alması halinde, motor üretim kapasitesinin % 15’i kadar daha (motor üretim kapasitesinin, araç üretim kapasitesinden fazla olması durumunda araç kapasitesi dikkate alınır) bu fıkrada belirtilen şartlarda araç ithaline izin verilebilir.

KDV istisnası

MADDE 14-

(1) 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları KDV’den istisna edilebilir. Aynı hüküm, teşvik belgesi kapsamı yatırımın devir işlemleri ile makine ve teçhizat listelerinde set, ünite, takım ve benzeri olarak belirtilen malların kısmi teslimlerinde de uygulanır.

Faiz veya kâr payı desteği

MADDE 15-

(1) Talep edilmesi halinde, bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlar için bankalardan Türk Lirası cinsinden kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine kadar olan kısmı için ödenen faiz veya kâr payının, kullanım tarihinde geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’mn bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının;

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı için 20 puanı geçmemek üzere %40’ına tekabül eden puanı,

b) Stratejik Hamle Programı için 15 puanı geçmemek üzere %30’una tekabül eden puanı, 

c) Öncelikli yatırımlar için 12,5 puanı geçmemek üzere %25’ine tekabül eden puanı, 

ç) 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı bölgelerde gerçekleştirilecek hedef yatırımlar için 12,5 puanı geçmemek üzere %25’ine tekabül eden puanı,

Bakanlıkça da uygun görülmesi halinde ilk kredinin kullanım tarihinden itibaren azami beş yıl için ödenmek kaydıyla bütçe kaynaklarından karşılanabilir. Kredi kullanım tarihindeki bir hafta vadeli repo ihale faiz oranları dikkate alınarak destek ödemesi yapılır. Ancak, vade tarihlerindeki TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihale faiz oranlarının, kredinin kullanım tarihinde geçerli olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının altına düşmesi halinde, vade tarihlerindeki bir hafta vadeli repo ihale faiz oranları dikkate alınarak destek ödemesi yapılır.

(2) Faiz veya kâr payı desteği içeren teşvik belgelerine konu yatırımlardan finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek olanlar için de faiz veya kâr payı ödemelerini içeren itfa planı yapılması kaydıyla aynı şartlarla faiz veya kâr payı desteği öngörülebilir.

(3) Faiz veya kâr payı desteği tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %20’sini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 24 milyon TL’yi,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 12 milyon TL’yi,

geçemez.

(4) Döviz kredisi ile gerçekleştirilecek yatırımlarda kullanılan döviz kredisinin Türk Lirası karşılığı, kredi kullanım tarihindeki TCMB döviz satış kuru dikkate alınarak tespit edilir. Döviz kredisinin faiz veya kâr payı oranının %50’si aşılmamak kaydı ile ödenecek faiz veya kâr payının, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yatırımlar için 2 puanı, (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırımlar için 1 puanı dikkate alınarak yapılacak faiz veya kâr payı desteği uygulaması, vade tarihindeki TCMB döviz satış kuru dikkate alınarak gerçekleştirilir.

(5) Kullanılan kredilerin faiz, kâr payı veya anaparalarının yatırımcı tarafından itfa planlarında belirtilen sürelerde geri ödenmemesi halinde, yapılmayan ilk ödeme ilgili aracı kurum tarafından en kısa sürede Bakanlığa bildirilir ve Bakanlıkça ilgili döneme ait faiz veya kâr payı desteği ödemeleri durdurulur. Bir sonraki vade için yatırımcının kredi geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğinin ilgili aracı kurumca Bakanlığa bildirilmesi halinde, yükümlülüğün yerine getirildiği bu dönemden itibaren faiz veya kâr payı desteği ödemeleri başlangıçta öngörülen ödeme tarihlerinde herhangi bir uzatmaya gidilmeksizin tekrar başlatılır. Kredi geri ödemesine ait yükümlülüklerin yeniden aksaması halinde faiz veya kâr payı desteği ödemesine son verilir.

(6) Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın bütün halinde başka bir yatırımcıya 25 inci madde çerçevesinde belge üzerinde unvan değişikliği yapılmak suretiyle devrine izin verilmesi ve aracı kurumun da kredinin bakiye kısmının yeni yatırımcıya devrini uygun görmesi halinde, devralan yatırımcı için faiz veya kâr payı desteği açısından bakiye haklar dikkate alınarak düzenlenecek yeni itfa planına göre faiz veya kâr payı desteği ödenmesine devam edilir. Aksi takdirde faiz veya kâr payı desteği uygulaması durdurulur.

(7) Aracı kurum, faiz veya kâr payı desteğine esas olan kredinin teşvik belgesi kapsamındaki harcamalar için kullandırılmasıyla yükümlüdür. Kredinin amacı dışında kullandırıldığının tespiti halinde, Bakanlıkça ödenen faiz veya kâr payı desteği tutarına ilgili bankanın bu kapsamdaki krediye uyguladığı faiz veya kâr payı oranı uygulanmak suretiyle Bankaca tespit edilecek meblağın, finansal kiralama şirketlerince ise ödenen faiz veya kâr payı desteği miktarına itfa planının düzenlenmesinde uygulanan faiz veya kâr payı oranı üzerinden tespit edilen tutarın beş iş günü içerisinde bütçeye gelir yazılmak üzere muhasebe birimi hesabına yatırılması gerekir. Aksi takdirde söz konusu meblağlar Bakanlıkça;

a) Bankalar için TCMB nezdindeki karşılık hesabından virman yapılarak veya diğer hukuki yöntemler kullanılarak,

b) Finansal kiralama şirketleri için ise 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanarak,

geri alınır.

(8) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde yatırımcılara fazladan ödenen faiz veya kâr payı desteği tutarına, her bir destek ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranlan uygulanarak yatırımcıdan geri alınır. Bu hüküm, bu Karar ve daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine de uygulanır.

(9) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında faiz veya kâr payı desteğinden faydalanan yatırımlara makine desteği sağlanmaz.

(10) Ek-4’te yer alan makine ve teçhizat için faiz veya kâr payı desteği ile makine desteğinden faydalanma kapsamı ve koşulları tebliğ ile belirlenir.

Makine desteği

MADDE 16-

(1) Talep edilmesi halinde, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için düzenlenen teşvik belgesinin yatırım süresi içinde temin edilen ve diğer masraflar hariç sadece makine ve teçhizatın birim fiyatı 2 milyon Türk Lirası ve üzerinde olan makine ve teçhizat bedelinin %25’i yatırımcıya bütçe kaynaklarından ödenir.

(2) Makine desteği tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi,

geçemez.

(3) Makine desteğinden faydalandırılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak ödemeler

MADDE 17-

(1) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri, yatırım harcamasının yapıldığı yılı takip eden yıl Bakanlığa ibraz edilecek yatırım ilerleme raporunda belirtilen yatırım tutarı esas alınarak hesaplanan destek hak ediş tutarı kadar yapılır. Sadece arazi-arsa harcamaları veya diğer harcama kalemlerinden oluşan yatırım ilerleme raporlarına istinaden ödeme yapılmaz.

(2) Destek hak ediş tutarı, belge kapsamı yatırım ile ilgili kabul edilen sabit yatırım tutarı harcamalarının, faiz veya kâr payı desteği veya makine desteğinin her bir program için belirlenen azami oranı kadarını ifade eder ve belirlenen üst limitlerin üzerinde olamaz.

(3) Destek hak ediş tutarının faydalanılmayan kısmı, her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.

(4) Destek hak ediş tutarı her yıl için kümülatif olarak hesaplanır ve ödeme tutarının destek hak ediş tutarının üzerinde gerçekleşmesi halinde fazladan faydalanılan tutar beşinci fıkra hükmü çerçevesinde geri alınır.

(5) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde yatırımcılara fazladan ödenen faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği tutarına, her bir destek ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları uygulanarak yatırımcıdan geri alınır.

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 18-

(1) Bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlardan, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla;

a) Komple yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan,

b) Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen, alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dâhil, aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının 6 ncı bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için tamamı, diğer bölgelerde gerçekleştirilen yatırımlar için %50’si Bakanlık bütçesinden karşılanır,

(2) Sigorta primi işveren hissesi desteği aşağıda belirtilen sürelerde uygulanır.

Bölgeler

Uygulama Süresi

1

2

1 yıl

3

2 yıl

4

4 yıl

5

8 yıl

6

12 Yıl

(3) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu destek 6 ncı bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde 8 yıl süreyle uygulanır.

(4) Sektörel teşvik sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar için, yatırımın karakteristiği gereği muhtelif illerde gerçekleştirilecek yatırımlara sigorta primi işveren hissesi desteği ve sigorta primi desteği sağlanmaz.

(5) 1 inci bölge illerinden 4 üncü, 5 inci veya 6 ncı bölge il veya ilçelerine taşınan imalat sanayi yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için düzenlenen sadece nakil yatırım cinsindeki teşvik belgeleri kapsamında, taşınan makine ve teçhizat ile asgari 50 istihdam sağlanması ve taşınan makine ve teçhizatın asgari bir yıl süreyle firma aktifinde kayıtlı olduğu yeminli mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi kaydıyla bölgesel destekler sağlanır. Bu madde kapsamında değerlendirilen yatırımlar için bölgesel destekler dışında başka bir destek sağlanmaz ve bu yatırımlarda asgari yatırım tutarı şartı aranmaz.

(6) İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(7) Gemi inşa yatırımlarında tamamlama vizesi şartı aranmaksızın belge konusu geminin yapımında istihdam edilen işçiler için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlıkça karşılanabilir. Bu destek, gemi inşası devam etse dahi teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren en fazla yirmi dört ay süreyle uygulanır. Yat, yüzer tesis ve deniz araçları da bu kapsamda değerlendirilir. Ancak, yatırım süresi ve sözleşmesi devam eden Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan sözleşmeye istinaden gerçekleştirilecek projelerde bu destek teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren sözleşme süresi sonuna kadar uygulanır. Bu fıkra kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği öngörülen yatırımlara ilave olarak sadece gümrük vergisi muafiyeti sağlanır.

(8) Sigorta primi işveren hissesi desteği veya sigorta primi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri numarası altında ilgili mevzuatta belirlenen alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dikkate alınabilir.

(9) Aynı işyeri sicil numarasına sahip yatırımcıya ait yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamaları belge bazında ayrı ayrı uygulanır, birleştirme yapılmaz.

(10) Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak aktarımlarla ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

Sigorta primi desteği

MADDE 19-

(1) Bu Karar uyarınca, 6 ncı bölgede teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımla sağlanan ilave istihdam için, tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesinde kayıtlı ilave istihdam sayısını aşmamak kaydıyla, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip 10 yıl süreyle işveren adına Bakanlık bütçesinden karşılanabilir.

(2) Bu destekten yararlanılabilmesi için, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve Bakanlıkça karşılanmayan işçi hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. Bu destekten yararlanan yatırımcı tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

Vergi indirimi

MADDE 20-

(1) Bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi;

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %50 yatırıma katkı oranı,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %40 yatırıma katkı oranı,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %30 yatırıma katkı oranı,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %20 yatırıma katkı oranı,

üzerinden hesaplanan yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %60 indirimli olarak uygulanır.

(2) Yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına, bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarının %50’sini geçmemek üzere 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesinde belirtilen usulde indirimli gelir veya kurumlar vergisi uygulanabilir.

(3) Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tâbi olmayan diğer harcamalar ile 5520 sayılı Kanun gereği finans ve sigortacılık konularında faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap- işlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ve rödovans sözleşmesine bağlı olarak yapılan yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.

(4) Firma tescil tarihi teşvik belgesi düzenlenmesi için yapılan müracaat tarihinden en fazla bir yıl öncesinde olan yatırımcılar, talep etmeleri halinde vergi indirimi desteğinden faydalanmamak kaydıyla;

a) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği ya da makine desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 5 puan ve azami tutara 60 Milyon TL eklenmek suretiyle,

b) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 2 puan ve azami tutara 6 Milyon TL eklenmek suretiyle,

c) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 2 puan ve azami tutara 2 Milyon 400 Bin TL eklenmek suretiyle,

faydalanabilir.

Yatırım yeri tahsisi

MADDE 21-

(1) Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve iklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünce belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsisi edilebilir.

(3) Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ile elektrik üretimine yönelik yatırımlara yatırım yeri tahsis edilmez.

Alt bölge desteğinden yararlanacak yatırımlar

MADDE 22-

(1) Bu Karar kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıda belirtilen koşullardan birini sağlamaları halinde sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan, her ikisini sağlamaları halinde bulundukları bölgenin iki alt bölgesinde sağlanan şart ve sürede bu destekten yararlanabilir.

a) Yatırımın organize sanayi bölgesinde veya endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi.

b) Yatırımın ek-5’te belirtilen ilçelerde gerçekleştirilmesi.

(2) 6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için birinci fıkra kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgede geçerli olan süreye iki yıl ilave edilmek suretiyle uygulanır.

Kullanılmış komple tesis ve kullanılmış makine ve teçhizat ithali

MADDE 23-

(1) Bakanlıkça görevlendirilecek en az iki personelin komple tesisin bulunduğu ülkede yapacakları ekspertiz neticesinde, yerli üretim imkanları, teknolojik kazanım, ihracat katkısı kriterlerine göre Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde, kullanılmış komple tesisin teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilebilir. Ekspertiz işleminin ulaşım giderleri yatırımcı tarafından karşılanır.

(2) Teşvik belgesi kapsamında serbest bölgelerden kullanılmış komple tesis ithaline izin verilmez.

(3) Ek-4’te yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

(4) Orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırım konuları için düzenlenmiş teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış ithal makine ve teçhizat temin edilebilir, ancak ek-4’te belirtilen makine ve teçhizat kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez.

(5) Kullanılmış komple tesis veya kullanılmış makine ve teçhizat, vergi indirimi, makine desteği ve faiz veya kâr payı desteğinden faydalanamaz.

Bütçeden yapılacak ödemeler

MADDE 24-

(1) Yatırımların desteklenmesi için her yıl bütçe kanunu ile ayrılan ödenek çerçevesinde ilgili mevzuatında öngörülen usul ve esaslar uyarınca aşağıda belirtilen ödemeler yapılabilir.

a) Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler.

b) Önceki dönemlere ait ilgili Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca ödenmesi gereken yatırım ve işletme kredilerine ait bakiye tutarlar.

c) Daha önceki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlarda belirtilen hükümler çerçevesinde ödenmesi gereken destek unsurlarına ait tutarlar.

ç) Daha önceki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlar da dâhil açılmış olan davaların aleyhte sonuçlanması nedeniyle ödenmesi gereken tutarlar ile yargılama ve cebri icra giderleri.

(2) Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemeler ile açılan davalar sonucu yapılacak ödemeler haricindekiler, TCMB aracılığıyla gerçekleştirilir.

Teşvik belgesi kapsamı yatırımın devri

MADDE 25-

(1) Tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgesine konu yatırımın; bütün halinde başka bir yatırımcıya belge üzerinde unvan değişikliği yapılmak suretiyle devredilmesi veya mevzuat düzenlemesi ya da ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine kısmi bölünmesi nedeniyle bölünen kısmın yeni bir teşvik belgesine devredilmesi Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Bu durumda devralan yatırımcı teşvik belgesi kapsamında faydalanılmamış desteklerden faydalanmaya devam edebilir. Tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgelerinin bütün olarak başka bir yatırımcıya devri uygun görülmez.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için düzenlenen yatırım teşvik belgesinin başka bir yatırımcıya belge üzerinde unvan değişikliği yapmak suretiyle devredilmesi ya da yatırımcı şirketin Borsa İstanbul Pay Piyasasında halka arz yöntemi ile paylarını satması hariç olmak üzere proje kapsamı yatırım tamamlanmadan hisselerini devretmesi, ilgili programın değerlendirme komitesi kararı ve Genel Müdürlüğün iznine tabidir.

Sabit kıymetlerin satışı

MADDE 26

(1) Tamamlama vizesi yapılmamış ya da tamamlama vizesi yapılmış ancak tamamlama vizesi için Bakanlığa yapılan müracaat tarihinden itibaren iki yılını doldurmamış teşvik belgesine konu yatırım için temin edilen sabit kıymetlerin satışı Bakanlığın iznine tabidir. Bakanlık, sabit kıymet satışına ilişkin talebi yatırım bütünlüğü, asgari yatırım tutarı ve Belgenin düzenlenmesine mesnet teşkil eden diğer şartlar açısından değerlendirir ve talebe konu sabit kıymete ilişkin sağlanan desteklerin geri alınması kaydıyla satışa izin verebilir.

(2) 18 inci maddenin yedinci fıkrası kapsamında desteklenen gemi inşa yatırımlarında, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesi kapsamında inşa edilen geminin satışına izin verilmesi halinde teşvik belgesi kapsamında sağlanan destekler geri alınmaz.

(3) Tamamlama vizesi için Bakanlığa yapılan müracaat tarihinden itibaren iki yılını doldurmuş sabit kıymetlerin satışı tamamlama vizesi yapılmış olması şartıyla serbest olup, satışa konu sabit kıymetler ile ilgili destekler geri alınmaz veya durdurulmaz.

(4) Yatırımcı adına düzenlenmiş birden fazla teşvik belgesi olması durumunda, belge kapsamında temin edilen sabit kıymetlerin yatırımcı adına düzenlenmiş başka bir belge kapsamına devri, devre konu sabit kıymetlerin temin tarihlerinin devir olunan teşvik belgesi süresi içinde olması ve bu belgeye konu yatırım ile uyumlu olması halinde uygun görülebilir ve bu durumda sadece varsa fazladan faydalanılan destekler geri alınır.

Sabit kıymetlerin kiralanması

MADDE 27-

(1) Teşvik belgesi kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın, üretilecek mal veya hizmetlerin teşvik belgesi sahibi yatırımcı tarafından satın alınması koşuluyla kiralanması veya diğer bir yatırımcıya herhangi bir ücret alınmaksızın geçici olarak verilmesi Bakanlığın iznine tabidir.

(2) Teşvik belgesi kapsamı yatırımın bütün olarak işletilmek üzere başka bir firmaya kiralanması Bakanlığın iznine tabidir. Ancak bu durumda istihdama yönelik destekler durdurulur.

(3) Tamamlama vizesi yapılmamış ya da tamamlama vizesi yapılmış olmakla birlikte tamamlama vizesi müracaat tarihi itibariyle iki yılını doldurmamış teşvik belgesine konu sabit kıymetlerin tamamının veya bir kısmının finansal kiralama şirketi tarafından bizzat kiracıdan satın alınarak (sat ve geri kirala) finansal kiralama işlemine konu edilebilmesi, faiz veya kâr payı desteğinden yararlanılmaması koşulu ile Bakanlığın iznine tabidir.

Yatırım yeri değişikliği

MADDE 28-

(1) Karar kapsamında desteklenen yatırımların yer değişikliği talepleri Bakanlıkça değerlendirilerek proje bazında sonuçlandırılır.

(2) Yatırımların, destek süresi boyunca bulunduğu bölgede faaliyette bulunması esastır. Ancak, nakli talep edilen yatırımın daha az desteklendiği ya da desteklenmediği bölgelere taşınması durumunda varsa taşınacağı bölgede sağlanan desteği aşan kısım ile taşındığı bölgede sağlanmayan desteklerin ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınması kaydıyla yatırım yeri değişikliği talepleri uygun görülebilir.

(3) Tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerinde nakli talep edilen yatırımın teşvik belgesinin düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre daha fazla desteklendiği bölgelere taşınması durumunda, yatırıma taşınılan yatırım yerine sağlanan destekler sağlanır.

(4) Tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgelerinde nakli talep edilen yatırımın teşvik belgesinin düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre daha fazla desteklendiği bölgelere taşınması durumunda naklin uygun görülmesi halinde destek unsurları revize edilmez.

(5) Bu madde hükümleri daha önceki kararlara göre düzenlenmiş teşvik belgeleri için de uygulanır.

Yatırım süresi, teşvik belgesinin revizesi ve tamamlama vizesi

MADDE 29-

(1) Yatırımın başlangıç tarihi, teşvik belgesi için Bakanlığa müracaat tarihidir.

(2) Teşvik belgesine konu yatırımın tamamlanması için gerekli süre yatırımcı tarafından Bakanlığa sunulur. Bu sürenin 3 yıldan uzun olması halinde Bakanlık yatırım süresini 3 yıla kadar düşürebilir. Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların öngörülen sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen sürede gerçekleştirilememesi hâlinde, teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir.

(3) İlgili mevzuatı gereği kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin temin edilememesi veya kamu kurum ve kuruluşlarının uygulamaları sonucu yatırımcıların faaliyetlerini durdurmaları veya yürütememeleri, yatırım süresi içerisinde gerçekleşecek mücbir sebep veya fevkalade hâl durumu nedeniyle yatırımın belgede kayıtlı süre içerisinde gerçekleştirilemediğinin yatırımcılar tarafından tevsik edilmesi hâlinde Bakanlıkça bu durum göz önünde bulundurularak ilave süre verilebilir.

(4) Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerlerde ya da teşvik belgesi kapsamında değerlendirilecek harcamalara ilişkin yatırımın her aşamasında tevsik edilen bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük tarafından değişiklik yapılabilir.

(5) Yatırımcı, öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip üç ay içinde yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için Bakanlığa müracaat eder. Müracaat edilmemesi halinde, Bakanlıkça yatırımcıya tamamlama vizesi müracaatında bulunulması için bildirimde bulunulur. Bildirim tarihini müteakip iki ay içerisinde tamamlama vizesi için müracaatta bulunulmaması halinde 32 nci madde kapsamında teşvik belgesi iptal edilir. Bu süre içerisinde müracaat edilmemesi ve daha sonra teşvik belgesinin herhangi bir nedenle iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması durumunda geçen süreden kaynaklanan cezanın sorumluluğu yatırımcıya aittir. Bu hüküm, bu Karar ve daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine de uygulanır.

(6) Yatırım tamamlama vizesi, yatırım yerinde Genel Müdürlük personelince gerçekleştirilecek tamamlama ekspertizi neticesinde gerçekleştirilir. Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere; yatırımların tamamlama ekspertizi için kalkınma ajansları, Bakanlık il müdürlükleri, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) il müdürlükleri görevlendirilebilir. Genel Müdürlükçe uygun görülen yatırımlar için, daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere tamamlama vizesi işlemleri yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek rapora istinaden de yapılabilir.

(7) Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak üzere, ekspertiz işlemleri için görevlendirilecek personelin her birine ödenecek ekspertiz ücreti 1.000 Türk Lirasıdır. Bu görevlendirmelerde ekspertiz ücreti, yol ve konaklama giderleri yatırımcı tarafından karşılanır. Tamamlama ekspertizi için görevlendirilen merciler tarafından yatırımcılardan, başka hiçbir ad altında ilave ücret talep edilemez.

(8) Tamamlama vizesi aşamasında yatırımın kısmen veya tamamen destek şartlarını sağlayamadığının tespit edilmesi halinde, teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde geçerli olan mevzuat hükümlerine uygun olması şartıyla destekler revize edilebilir. Bu durumda varsa fazladan faydalanılan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.

(9) Genel Müdürlük, teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ile ilgili olarak yatırım süresi içerisinde ya da sonrasında, tespitte bulunmak veya tamamlandığı tespit edilen yatırımlar ile ilgili olarak resen tamamlama vizesi işlemi yapmak üzere inceleme yapabilir ya da altıncı fıkrada belirtilen kurumlan görevlendirebilir.

Uygulama

MADDE 30-

(1) Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanması zorunludur.

(2) Bakanlık, tebliğler ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bu Karar kapsamındaki uygulamaya yönelik bazı işlemleri diğer kurum ve kuruluşlar aracılığı ile yürütebilir.

Yetki ve denetim

MADDE 31-

(1) Bu Kararın uygulanmasını teminen Bakanlık;

a) Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, talimat vermeye,

b) Makroekonomik politikalar ve gelişen şartları göz önünde bulundurarak gerekli tedbirleri almaya ve bu yönde düzenlemeler yapmaya,

c) İlgili kişi, kurum ve kuruluşlardan gerekli görülen her türlü ilave bilgi, belge, görüş, izin, ruhsat vb. istemeye,

ç) Bu Kararda öngörülen hâller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, görüş vermeye, mücbir sebep ve fevkalade hal durumlarının varlığı hâlinde teşvik belgesi ile ilgili gerekli işlemleri yapmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları çözmeye,

d) Teşvik belgesinde öngörülen şartlara uyulup uyulmadığını denetlemeye ve denetim sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almaya,

yetkilidir.

(2) Denetim sırasında, denetim görevlilerinin yatırımla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi inceleme taleplerinin karşılanması, talep edilmesi halinde belgelerin onaylı örneklerinin verilmesi ve mahallinde incelemeye izin verilmesi zorunludur.

Müeyyide

MADDE 32-

(1) Bu Karar ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen veya kullanan, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren, diğer kurum, kuruluş veya firmalara karşı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle icra veya iflas yoluyla yapılan işlemler de dâhil belge kapsamındaki makine ve teçhizatı öngörülen sürelerden önce satan veya satılmasına sebebiyet veren, teşvik belgesinde öngörülen sürede yatırımları ve ekosistem geliştirme planını tamamlamayan, belirlenen asgari yatırım tutarlarına uymayan yatırımcıların teşvik belgeleri ikinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla iptal edilir.

(2) Yatırımcının mükellefiyetlerini kısmen yerine getirmediği ancak, belge iptalinin de gerekmediği durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerin ilgili kısmı müeyyide uygulanarak geri alınır.

(3) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.

(4) Yatırımcının mükellefiyetlerini yerine getirmemesi hâlinde uygulanacak olan müeyyidelerden finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata tekabül eden bölümü, kısmen veya tamamen finansal kiralama şirketlerine de uygulanabilir.

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 33-

(1) Bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanan yatırımlar, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanamaz. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanılan veya yararlanılacak yatırımlar için, bu Karar kapsamındaki desteklerden yararlanmak üzere Bakanlığa müracaat edilemez. Bu madde hükmüne aykırı davranılması halinde, bu Karar kapsamında yararlanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır. Ancak, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sadece sübvansiyonlu kredi desteğinden veya yatırım kapsamında kullanılan krediyle ilgili başka bir desteğinden yararlanan yatırımlar, söz konusu krediye bu Karar kapsamında yer alan faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği sağlanmaması kaydıyla, bu Karar kapsamındaki diğer destek unsurlarından yararlandırılabilir. Bu imkân daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerine de uygulanır.

(2) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar, ilgili mevzuatları uyarınca, KOSGEB ve/veya TÜBİTAK tarafından da doğrudan desteklenebilir. Bu yatırımlarda, KOSGEB, TÜBİTAK veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından sağlanan desteklerden yararlanılarak gerçekleştirilen yatırım harcamaları, yatırım teşvik belgesine konu yatırımın bütünlüğünün sağlanması kapsamında değerlendirilebilir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 34-

(1) 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve 2/1/2018 tarihli ve 2018/11201 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Karar yürürlükten kaldırılmıştır.

Sonuçlandırılmamış müracaatlar

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sonuçlandırılmamış müracaatlar, müracaat tarihinde yürürlükte bulunan kararlar çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, yeni teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaatlar, talep edilmesi halinde bu Karara istinaden değerlendirilir.

Daha önceki kararlara ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 2-

(1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve ilgili diğer kararlar çerçevesinde devam olunur.

(2) Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın bu Karara istinaden düzenlenen teşvik belgesine devri yapılamaz. Ancak, mevzuat düzenlemesi ya da ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine bölünmesi nedeniyle bölünen kısmın bu Karar kapsamında yeni bir teşvik belgesine devredilmesine, varsa fazladan faydalanılan desteğin geri alınması kaydıyla izin verilebilir.

(3) Bu Karar kapsamında desteklenmeyen yatırım konularında daha önceki kararlara istinaden düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerine ilişkin kapasite artışına yol açacak makine ve teçhizat ilavesi yapılamaz.

6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremlerden etkilenen ilçelerde uygulama

GEÇİCİ MADDE 3-

(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi kabul edilen ve 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Kararın ek-2’sinde belirtilen ilçelerde yapılacak yatırımlar için 31/12/2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 6 ncı bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarda sağlanır. Bu kapsamda desteklenecek imalat sanayii yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen şart aranmaz.

Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yer alan illerde uygulama

GEÇİCİ MADDE 4-

(1) 2018/11201 sayılı Kararın ek-Tinde belirtilen illerde yer alan organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesinde yapılacak imalat sanayii yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için, 31/12/2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 6 ncı bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarda sağlanır.

Süresi sona eren desteklere ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 5-

(1) 2012/3305 sayılı Karar döneminde düzenlenen ve 6 ncı bölge için belirlenen sürede sigorta primi işveren hissesi desteği veya varsa sigorta primi desteği sağlanmış ve uygulama süresi sona eren yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcının talebi halinde, desteğin sona erdiği ay dâhil önceki 12 aylık dönemde ilgili teşvik belgesi kapsamı yatırım için uygulama yapılan işyeri sicil numarası altında istihdam edilenlerin aylık ortalamasının altına düşülmediği aylar için uygulanmak ve ilgili teşvik belgesinde belirtilen ilave istihdam sayısını geçmemek üzere teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın sigorta primi işveren hissesi ve varsa sigorta primi desteği uygulama süresi 31/12/2028 tarihine kadar uzatılır. Bu fıkra kapsamındaki destek uygulamasına, uygulamaya ilişkin bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır.

Yürürlük

MADDE 35-

(1) Bu Kararın;

a) 5 inci maddesinin on birinci, on ikinci, on üçüncü ve on dördüncü fıkraları 1/1/2026 tarihinde,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 36-

(1) Bu Karar hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-1

TEKNOLOJİ SINIFLANDIRMASINA GÖRE YATIRIM KONULARI

 

NACE Rev. 2.1. Kodu

Tanım

Yüksek Teknolojili Ürünler

21

Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin preparatların (müstahzarların) imalatı

26

Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

30.3

Hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı

Orta – Yüksek

Teknolojili Ürünler

20

Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

25.3

Silah ve mühimmat (cephane) imalatı

27

Elektrikli teçhizat imalatı

28

Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

29

Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yan römork) imalatı

30.2

Demir yolu lokomotifleri ve vagonlarının imalatı

30.4

Askeri kara savaş araçlarının imalatı

30.9

Başka yerde sınıflandırılmamış ulaşım araçlarının imalatı

32.5

Tıbbi ve dişçilik ile ilgili araç ve gereçlerin imalatı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-2

YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARINDA BÖLGELER

1. Bölge

2. Bölge

3. Bölge

4. Bölge

5. Bölge

6. Bölge

Ankara

Aydın

Adana

Afyonkarahisar

Bartın

Adıyaman

Antalya

Balıkesir

Bilecik

Aksaray

Bayburt

Ağrı

Bursa

Bolu

Burdur

Amasya

Çankırı

Ardahan

Eskişehir

Çanakkale

Düzce

Artvin

Erzurum

Batman

İstanbul

Denizli

Gaziantep

Çorum

Giresun

Bingöl

İzmir

Edirne

Isparta

Elâzığ

Hatay

Bitlis

Kocaeli

Kayseri

Karabük

Erzincan

Kahramanmaraş

Diyarbakır

Muğla

Konya

Karaman

Kastamonu

Kilis

Gümüşhane

 

Manisa

Kırıkkale

Kırşehir

Niğde

Hakkâri

 

Mersin

Kırklareli

Malatya

Ordu

Iğdır

 

Sakarya

Kütahya

Sivas

Osmaniye

Kars

 

Tekirdağ

Nevşehir

 

Sinop

Mardin

 

Yalova

Rize

 

Tokat

Muş

 

 

Samsun

 

Tunceli

Siirt

 

 

Trabzon

 

Yozgat

Şanlıurfa

 

 

Uşak

 

 

Şırnak

 

 

Zonguldak

 

 

Van

 

 

 

 


EK-3

DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE ŞARTLAR

Kod

Tanım

ŞARTLAR

A

TARIM, ORMANCILIK VE BALIKÇILIK

 

01.19.99

Başka yerde sınıflandırılmamış tek yıllık diğer bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi

  1. Sera Yatırımlarında;
  2. 1 ve 2. Bölgelerde asgari 20 dekar,
  3. 3. Bölgede asgari 15 dekar,
  4. 4 ve 5. Bölgelerde asgari 10 dekar,
  5. 6. Bölgede asgari 5 dekar ve üzeri olması şartı aranır.
  6. Yapay ışıkla fotosentez sağlanan kontrollü bitkisel üretim yatırımlarında katmanlarının toplam alanının asgari 1.000 m2 olması şartı aranır.

Diğer yatırımlar desteklenmez.

01.41.31

Sütü sağılan büyükbaş hayvan yetiştiriciliği (sütü için inek ve manda yetiştiriciliği)

  1. 1, 2 ve 3. Bölgelerde asgari 500 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  2. 4 ve 5. Bölgelerde asgari 300 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  3. 6. Bölgede asgari 150 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar, yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya süt işleme yatırımları ile entegre edilebilir.

01.42.09

Diğer sığır ve manda yetiştiriciliği (sütü için yetiştirilenler hariç)

  1. 1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 500 adet/dönem et yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  2. 6. Bölgede asgari 150 adet/dönem et yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya kesimhane yatırımları ile entegre edilebilir.

01.45.01

Koyun ve keçi (davar) yetiştiriciliği (işlenmemiş süt, kıl, tiftik, yapağı, yün vb. üretimi dahil)

  1. 1, 2 ve 3. Bölgelerde asgari 2.500 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  2. 4 ve 5. Bölgelerde asgari 1.500 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  3. 6. Bölgede asgari 1.000 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya et yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımları kesimhane ve/veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımları süt işleme yatırımları ile entegre edilebilir.

01.47.01

01.47.03

Kümes hayvanlarının yetiştirilmesi (tavuk, hindi, ördek, kaz ve beç tavuğu vb.) Kümes hayvanlarından yumurta üretilmesi

  1. Damızlık kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kuluçkahane ile entegre olması şartı aranır.
  2. 1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 200.000 adet/dönem et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kesimhane ile entegre olması şartı aranır.
  3. 6. Bölgede asgari 100.000 adet/dönem et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kesimhane ile entegre olması şartı aranır.
  4. 1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 200.000 adet/dönem yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği şartı aranır.
  5. 6. Bölgede asgari asgari 100.000 adet/dönem yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem tesisi ve/veya et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği yatırımları ileri işleme ve/veya soğuk hava deposu, yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği yatırımları soğuk hava deposu ve/veya yumurta tasnif- paketleme yatırımları ile entegre edilebilir.

03.2

Su ürünleri yetiştiriciliği

Tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar, balık yemi tesisi ile entegre edilebilir.

B

MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI

Maden Kanununda tanımlanan 1. grup madenler, altın madenciliği, mıcır yatırımları ve rödovans sözleşmesine istinaden gerçekleştirilecek madencilik yatırımları hariç olmak üzere müracaat sahibi firma adına düzenlenmiş işletme ruhsatı ve işletme iznine haiz maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları, Maden Kanununa istinaden düzenlenmiş geçerli arama ruhsatı veya sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacağı maden arama yatırımları ile ham petrol ve doğalgaz çıkarımı yatırımları desteklenir. II.grup madenlerde istihraç yatırımları, aynı il sınırları içinde ve işleme yatırımları ile entegre olması kaydıyla desteklenebilir. Ancak, İstanbul ilinde gerçekleştirilecek yatırımlar desteklenmez.

C

İMALAT

 

10.1

Etin işlenmesi ve saklanması ile et ürünlerinin imalatı

10.12.04 hariç

10.20

Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması

10.20.06 ve 10.20.08 hariç

10.3

Sebze ve meyvelerin işlenmesi ve saklanması

Sadece sarartma ve mumlama işlemi içeren meyve ve/veya sebze yatırımları desteklenmez.

10.4

Bitkisel ve hayvansal sıvı ve katı yağların imalatı

10.41.11 hariç

10.5

Süt ürünleri ve yenilebilir buz imalatı

5 ton/gün altındaki kapasiteye sahip süt işleme yatırımları desteklenmez

10.61.01

Kahvaltılık tahıl ürünleri ile diğer taneli tahıl ürünlerinin imalatı (buğday, yulaf, mısır, çavdar vb. ezmeleri ile mısır gevreği ve patlamış mısır dahil)

 

10.61.07

Ön pişirme yapılmış veya başka şekilde hazırlanmış tane halde hububat imalatı (bulgur dahil, mısır hariç)

 

10.61.90

Dövülmüş diğer tahıl ürünlerinin imalatı (bulgur ve irmik hariç)

 

10.62.05

Glüten imalatı

 

10.62.06

Mısır yağı imalatı

 

10.72

Peksimet, bisküvi, dayanıklı pastane ürünleri ve kek imalatı

Kadayıf ve yufka üretimi konusundaki yatırımlar desteklenmez.

10.73

Makarna, şehriye, kuskus ve benzeri unlu mamullerin imalatı

 

10.8

Diğer gıda maddelerinin imalatı

Küp şeker üretimi, 10.89.01 ve 100 Milyon TL üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 10.83.01 kodları desteklenmez.

10.92

Ev hayvanları için hazır gıda imalatı

 

11

İçeceklerin imalatı

11.01.01, 11.01.02, 11.05 ve 11.06 hariç

13

Tekstil ürünlerinin imalatı

500 Milyon TL üzerindeki modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 13.10.12 ve 100 Milyon TL üzerindeki modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 13.92.06 kodlan desteklenmez.

14

Giyim eşyalarının imalatı

 

15

Diğer malzemelerden deri ve ilgili ürünlerin imalatı

Derinin tabaklanmasına yönelik yatırımlar sadece organize sanayi bölgelerinde teşvik edilir.

16

Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden örülerek yapılan eşyaların imalatı

16.11.03 hariç

17

Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı

6 ncı bölge yatırımları hariç olmak üzere sadece kağıt hamurundan başlayan asgari 30 Milyon TL tutarındaki yatırımlar desteklenir. 17.21, 17.22.04, 17.24 kodlarından yapılacak yatırımlarda kağıt hamurundan başlama şartı aranmaz.

18

Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması

Sabit yatırım tutarı 100 Milyon TL ve üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları desteklenir.

19

Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı

 

20

Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

 

21

Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin preparatların (müstahzarların) imalatı

 

22.1

Kauçuk ürünlerin imalatı

22.11.19 hariç

22.2

Plastik ürünlerin imalatı

Sabit yatırım tutarı 100 Milyon TL ve üzerindeki yatırımlar desteklenir.

23

Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı

23.12.03, 23.32, 23.5, 23.6, 23.7 ve 23.99.05 hariç

24.10.05

Sıcak haddelenmiş demir veya çelikten bar ve çubukların üretilmesi (inşaat demiri dahil)

Sadece parlatılmış çubuk üretimi desteklenir.

24.10.08

Demir cevherinin doğrudan indirgenmesiyle elde edilen demirli ürünler ve diğer sünger demir ürünlerinin imalatı ile elektroliz veya diğer kimyasal yöntemlerle istisnai saflıkta demir üretilmesi

 

24.10.12

Ferro alaşımların imalatı (ferro manganez, ferro silisyum, ferro siliko manganez, ferro krom ve diğerleri)

Yüksek karbonlu ferro manganez hariç.

24.4

Değerli ana metaller ve diğer demir dışı metallerin imalatı

 

24.5

Metal döküm sanayii

 

25

Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)

 

26

Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

Fotovoltaik güneş paneli üretimi yatırımları, üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak üretilen güneş hücresi ile entegre olması halinde ve hücre üretim kapasitesini aşmamak kaydıyla desteklenebilir

27

Elektrikli teçhizat imalatı

 

28

Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

 

29

Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı

29.20.06 hariç

30

Diğer ulaşım araçlarının imalatı

Tersane yatırımları ve 30.99.02 kodundaki yatırımlar hariç. Yat inşa yatırımlarında yat boyunun asgari 24 metre olması şartı aranır.

31

Mobilya imalatı

31.00.06 ve 31.00.09 hariç

32

Diğer imalatlar

32.99.18, 32.99.19 ve 32.99.99 hariç

33.12.03

Motor ve türbinlerin onarım ve bakımı (hidrolik, rüzgar, gaz, su, buhar türbinleri) (gemi ve tekne motorları, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)

 

33.16

Sivil hava taşıtları ve uzay araçlarının onarım ve bakımı

 

33.17.01

Demir yolu lokomotiflerinin ve vagonlarının onarım ve bakımı

 

D

ELEKTRİK, GAZ, BUHAR VE İKLİMLENDİRME ÜRETİMİ VE DAĞITIMI

 

35.11

35.12

Yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi

Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi

Doğalgaza veya ithal kömüre dayalı elektrik enerjisi üretimi hariç olmak üzere elektrik enerjisi üretimi yatırımları desteklenir. Güneş enerjisinden elektrik üretimi yatırımlarında; modernizasyon niteliğindeki yatırımlar ile 240 KW altı kapasitedeki (çatı dâhil) güneş enerjisinden elektrik üretimi yatırımlar desteklenmez.

35.14.06

Elektrik enerjisinin dağıtımı (üretim kaynağından veya iletim sisteminden son kullanıcıya iletim sistemiyle taşınan elektrik enerjisi dağıtım sisteminin işletilmesi)

 

35.15.01

Elektrikli araçlar ve elektronik cihazlar için şarj istasyonlarının işletilmesi

Tebliğ ile belirlenecek şartları sağlayan yatırımlar desteklenir.

35.16

Elektriğin depolanması

 

35.22.01

Ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı (her çeşit gazlı yakıtın, ana boru sistemiyle dağıtımı ve tedariki)

 

35.24

Gazın depolanması (şebeke tedarik hizmetlerinin bir parçası olarak)

 

E

SU TEMİNİ; KANALİZASYON, ATIK YÖNETİMİ VE İYİLEŞTİRME FAALİYETLERİ

 

38

Atık toplama, geri kazanım ve bertaraf faaliyetleri

38.11.02 hariç

H

ULAŞTIRMA VE DEPOLAMA

 

49.1

Demir yolu ile yolcu taşımacılığı

 

49.2

Demir yolu ile yük taşımacılığı

 

49.5

Boru hattı taşımacılığı

 

50.10.13

Kıyı sularında yolcuların feribotlarla, kruvaziyer gemilerle ve teknelerle taşınması (deniz otobüsleri işletmeciliği dahil; uluslararası denizler ile göl ve nehirlerde yapılanlar hariç)

Gezinti amaçlı olanlar hariç

50.10.16

Uluslararası denizlerde yolcuların gemilerle taşınması

 

50.20

Deniz ve kıyı sularında yük taşımacılığı

50.20.22 hariç

50.30.08

İç sularda yolcu taşımacılığı (nehir, kanal ve göllerde yapılanlar, vb.) (gezinti amaçlı olanlar dahil)

Gezinti amaçlı olanlar hariç

50.40

İç sularda yük taşımacılığı

50.40.07 hariç

51

Hava yolu taşımacılığı

51.10.02 ve 51.10.03 hariç

52.10.02

Frigorifik depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (bozulabilir gıda ürünleri dahil dondurulmuş veya soğutulmuş mallar için depolama)

Sadece 1.000 m2 üzeri soğuk hava deposu yatırımları desteklenir.

52.10.03

Hububat depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (hububat silolarının işletilmesi vb.)

Sadece lisanslı depoculuk faaliyetleri desteklenir

52.10.04

Petrol, petrol ürünleri, kimyasallar vb. depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (gaz hariç)

 

52.22.06

Su yolu taşımacılığını destekleyici olarak liman ve su yollarının işletilmesi (limanların, iskelelerin, rıhtımların, su yolu havuzlarının, deniz terminallerinin vb. işletilmesi) (deniz feneri, fener dubası vb. işletilmesi hariç)

 

52.22.08

Deniz ve kıyı suları ile iç sularda kılavuzluk ve rıhtıma yanaştırma faaliyetleri (geminin havuzlanması ve havuzdan çıkarılması dahil)

 

52.23.03

Havaalanı yer hizmet faaliyetleri (kargo ve bagaj yükleme boşaltma hizmetleri hariç)

 

52.23.04

Havaalanı işletmeciliği (uçak pisti işletme, yolcu terminali ve havayolu şirketlerinin kendi bilet satış hizmetleri dahil; havaalanı yer hizmetleri ve bilet acentelerinin faaliyetleri hariç)

 

52.24

Kargo yükleme boşaltma (elleçleme) hizmetleri

5.000 m2 kapalı alana sahip ve Antrepo Açma İzin Belgesi olan yatırımlar desteklenir. 52.24.10 kodlu yatırımlarda ayrıca L2 Belgesi aranır.

I

KONAKLAMA VE YİYECEK HİZMETİ FAALİYETLERİ

 

55.1

Oteller ve benzeri konaklama yerleri

50 oda ve üzeri (Otel, Tatil Köyü, Butik Otel ve Özel Konaklama Tesisi desteklenir)

55.90.01

Öğrenci ve işçi yurtlan, pansiyonlar ve odası kiralanan evlerde yapılan konaklama faaliyetleri (tatil amaçlı olanlar hariç)

Sadece asgari 200 öğrenci kapasitesindeki Öğrenci yurtları desteklenir.

K

TELEKOMÜNİKASYON, BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA, DANIŞMANLIK, BİLİŞİM ALTYAPISI VE DİĞER BİLGİ HİZMETİ FAALİYETLERİ

 

62.1

Bilgisayar programlama faaliyetleri

 

63.1

Bilgi işlem altyapısı, veri işleme, barındırma ve ilgili faaliyetler

Sadece tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartları karşılayan ve asgari 500 kW kurulu güç şartını sağlayan veri merkezi yatırımları desteklenir.

N

MESLEKİ, BİLİMSEL VE TEKNİK FAALİYETLER

 

71.2

Teknik test ve analiz faaliyetleri

71.20.05 hariç olmak üzere sadece orta yüksek teknolojili ve yüksek teknolojili ürünlere yönelik test merkezi yatırımları ile ihracatçı birliklerinin dış ticareti desteklemek amacıyla yapacakları test merkezi yatırımları desteklenir.

72.1

Doğal bilimler ve mühendislikle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri

 

75.00.02

Hayvan hastanelerinin faaliyetleri (evcil hayvanlar için ambulans faaliyetleri dahil)

 

O

İDARİ VE DESTEK HİZMET FAALİYETLERİ

 

82.2

Çağrı merkezlerinin faaliyetleri

Sadece 6 ncı bölgede yapılan yatırımlar desteklenir.

Q

EĞİTİM

 

85

Eğitim

Kamu kurumlan tarafından yapılan yatırımlar ile 85.32.14, 85.32.15, 85.32.16, 85.32.90, 85.33, 85.4, 85.5 ve 85.6 hariç

R

İNSAN SAĞLIĞI VE SOSYAL HİZMET FAALİYETLERİ

 

86.1

Hastane hizmetleri

Kamu kurumlan tarafından yapılan yatırımlar hariç

87

Yatılı bakım faaliyetleri

87.9 hariç

88.91

Çocuk gündüz bakım (kreş) faaliyetleri

 


EK-4

GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİNDEN YARARLANAMAYACAK
MAKİNE VE TEÇHİZAT LİSTESİ

No

G.T.İ.P No

Türk Gümrük Tarife Cetveli Adı

1

7308.20.00.00.00

Demir veya çelikten kuleler ve pitonlar

2

8405.10.00.00.14

Oksijen jeneratörleri

3

8413.40.00.00.00

Beton pompaları

4

8414.40.90.00.12

Tekerlekli şasiler üzerine monte edilmiş çekilebilen pistonlu hava kompresörleri; dakikada verdiği hava debisi > 2 m3

5

8414.80.19.90.00

Çok kademeli türbo kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

6

8414.80.22.90.11

Pistonlu kompresörler; hava tankı ihtiva eden, monometre basıncı =<15 bar, debisi =< 60 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılanlar HARİÇ

7

8414.80.28.90.00

Pistonlu kompresörler; monometre basıncı <= 15 bar, debisi > 60 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

8

8414.80.59.90.00

Pistonlu kompresörler; monometre basıncı > 15 bar, debisi > 120 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

9

8414.80.73.90.00

Döner hareketli, tek şaftlı kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

10

8414.80.75.90.00

Döner hareketli, çok şaftlı, vidalı kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

11

8415.82.00.90.00

Bir soğutucu ünite içeren diğer klima cihazları; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

12

8415.83.00.90.00

Bir soğutucu ünite içermeyen diğer klima cihazları; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

13

8417.10.00.00.12

Metallerin, metal cevherlerinin ve piritleri için elektrikli olmayan ısıl işlem fırınları

14

8417.20.10.00.00

Ekmekçilik (bisküvi dahil) için elektrikli olmayan tünel fırınlar

15

8417.20.90.00.00

Ekmekçilik (bisküvi dahil) için elektrikli olmayan fırınlar; tünel fırınlar HARİÇ

16

8419.35.00.00.00

Diğerleri, ağaç, kağıt hamuru, kağıt veya kartonlar için olanlar

17

8419.39.00.00.00

Isı değişikliği yoluyla maddelerin kurutulması için diğer cihazlar

18

8422.30.00.00.00

Şişe, kutu, çuval, vb kaplan doldurma, kapama, mühürleme, etiketleme, kapsülleme makinaları ve içecekleri gazlandırmaya mahsus makinalar

19

8422.40.00.00.19

Diğerleri

20

8426.19.00.00.12

Köprü vinçler (sabit bir mesnet üzerine tesbit edilmiş gezer köprü vinçleri HARİÇ)

21

8426.20.00.00.00

Kule vinçler

22

8427.10.10.00.00

Elektrik motorlu, kendinden hareketli forkliftler ve kaldırma ve elleçleme tertibatı olan diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

23

8427.10.90.00.00

Elektrik motorlu, kendinden hareketli forkliftler ve kaldırma ve elleçleme tertibatı olan diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği < 1 metre

24

8427.20.11.00.00

Arazi forkliftleri ve istiflemeye mahsus diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

25

8427.20.19.00.00

Kendinden hareketli diğer forkliftler ve diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

26

8427.20.90.00.00

Kendinden hareketli diğer forkliftler ve diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği < 1 metre

27

8428.33.00.90.00

Eşya ve malzeme taşımaya mahsus, sürekli hareketli, bantlı elevatörler ve konveyörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

28

8428.39.20.90.00

Eşya ve malzeme taşımaya mahsus, sürekli hareketli, rulolu veya makaralı konveyörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

29

8429.20.00.00.11

Kendinden hareketli greyderler

30

8429.51.99.10.11

Kendinden hareketli, toprağı kazabilen, önden yüklemeli diğer küreyici yükleyiciler; lastik tekerlekli olanlar

31

8429.52.10.00.00

Kendinden hareketli, kulesi 360 derece dönebilen, paletli ekskavatörler

32

8429.52.90.00.11

Kendinden hareketli, kulesi 360 derece dönebilen lastik tekerlekli mekanik küreyiciler, ekskavatörler ve küreyici yükleyiciler

33

8429.59.00.10.11

Kendinden hareketli, toprağı kazabilen beko loder

34

8434.20.00.00.11

Tereyağı imaline mahsus makine ve cihazlar (ekremözler hariç)

35

8434.20.00.00.12

Peynir imaline mahsus makine ve cihazlar

36

8434.20.00.00.19

Sütçülükte kullanılan diğer makine ve cihazlar

37

8437.10.00.00.00

Tohumların, hububatın veya kuru baklagillerin temizlenmesine, tasnif edilmesine veya ayıklanmasına mahsus makina ve cihazlar

38

8437.80.00.10.11

Hububatın öğütülmesine ve işlenmesine mahsus makina ve cihazlar; değirmencilikte kullanılmaya mahsus olanlar

39

8441.10.20.00.00

Kağıt ve kartonları boyuna veya enine kesen diğer makineler

40

8441.10.30.90.00

Kağıt ve karton için düz giyotinler; fotoğrafçılıkta kullanılanlar HARİÇ

41

8441.10.70.90.00

Kağıt ve karton için diğer kesme makineleri; fotoğrafçılıkta kullanılanlar HARİÇ

42

8451.29.00.00.00

Çamaşır kurutma makineleri; kuru çamaşır kapasitesi > 10 kg

43

8451.30.00.00.00

Tekstil sanayii için ütü makinaları ve presler (ısı ile yapıştıran presler dahil)

44

8451.40.00.00.11

Tekstil sanayii için yıkama makinaları

45

8451.40.00.00.12

Tekstil sanayii için ağartma makinaları

46

8451.40.00.00.13

Tekstil sanayii için boyama makinaları

47

8451.50.00.00.11

Mensucatı top halinde sarmaya mahsus makinalar

48

8451.50.00.00.12

Mensucatı top halinde şekilli kesmeye mahsus makinalar

49

8451.50.00.00.19

Mensucatı açmaya, katlamaya, kesmeye (şekilli kesmeye mahsus olanlar HARİÇ) mahsus makinalar

50

8451.80.30.00.00

Tekstil sanayii için apre ve finisaj makineleri

51

8451.80.80.00.00

Tekstil sanayii için diğer makinalar

52

8456.11.90.00.00

Lazerle çalışanlar, Diğerleri

53

8456.40.00.00.00

Plazma arkı yöntemi ile maddelerin aşındırılarak işlenmesine mahsus makina ve aletler

54

8457.10.10.00.11

Yatay olanlar,4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

55

8457.10.90.00.11

Köprülü tip olmayanlar, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

56

8457.10.90.00.13

Köprülü tip olmayanlar, Hızlı delik delme ve kılavuz çekme merkezleri

57

8457.10.90.00.14

Köprülü tip olanlar, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

58

8457.30.90.00.00

Metal işlemeye mahsus çok istasyonlu transfer tezgahları; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

59

845 8.11.20.00.11

Tornalama merkezleri, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

60

8459.10.00.00.00

Metalleri talaş kaldırmak suretiyle işleyen kızaklı işlem üniteleri

61

8459.61.10.00.00

Metaller için nümerik kontrollü takım freze tezgahlan

62

8459.61.90.00.00

Metaller için nümerik kontrollü diğer freze tezgâhları

63

8459.69.90.00.00

Metaller için diğer freze tezgâhları

64

8460.12.00.00.00

Metaller veya sermetler için düz yüzey taşlama tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar

65

8460.19.00.00.00

Metaller veya sermetler için düz yüzey taşlama tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

66

8460.31.00.00.00

Metal alet veya kesici takım için bileme tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar

67

8460.39.00.00.00

Metal alet veya kesici takım için bileme tezgahları; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

68

8461.50.11.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen testeresi daire şeklinde olan testere tezgahlan

69

8461.50.19.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen testeresi daire şeklinde OLMAYAN testere tezgahları

70

8461.50.90.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen dilme tezgahlan

71

8462.22.10.00.00

Profil şekillendirme makineleri: Nümerik kontrollü olanlar

72

8462.23.00.00.00

Nümerik kontrollü abkant presler

73

8462.24.00.00.00

Nümerik kontrollü panel bükücüler

74

8462.25.00.00.00

Nümerik kontrollü rulo şekillendirme makineleri

75

8462.26.00.00.00

Nümerik kontrollü diğer kavislendirme, katlama, düzeltme veya yassılaştırma tezgahları

76

8462.29.00.00.00

Metaller için kavislendirme, katlama, düzeltme veya yassılaştırma tezgahlan (presler dahil); nümerik kontrollü olanlar HARÎÇ

77

8462.33.00.00.00

Nümerik kontrollü makasla kesme tezgahlan

78

8462.42.00.00.11

Nümerik kontrollü olanlar, Zımbalı kesme tezgahları

79

8462.49.00.00.11

Diğerleri, Zımbalı kesme makinaları

80

8462.61.10.90.00

Hidrolik presler, Nümerik Kontrollü olanlar, Diğerleri

81

8462.69.10.90.00

Soğuk metal işleme presleri, Diğerleri, Nümerik Kontrollü olanlar,Diğerleri

82

8463.10.90.00.00

Metal çubuk, boru, profil veya benzerlerini çekme makinaları; tel çekme makineleri HARİÇ

83

8463.20.00.00.11

Ezerek vida dişi açma makinaları

84

8464.10.00.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento veya benzeri mineral maddeler için testere makinaları

85

8464.20.19.00.00

Diğer camlar için taşlama veya parlatma makinaları

86

8464.20.80.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento ve benzeri mineral maddeler için (cam HARÎÇ) taşlama veya parlatma makinaları

87

8464.90.00.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento veya benzeri mineral maddeleri diğer şekillerde işlemeye mahsus makinalar

88

8465.10.90.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. işlemeye mahsus, alet değiştirmeden fakat işlenecek parça otomatik yüklenerek iş yapan makinalar

89

8465.20.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için işleme merkezleri

90

8465.91.10.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için şerit testere makinaları

91

8465.91.20.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için dairesel testere makinaları

92

8465.92.00.00.11

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için planya makinaları

93

8465.92.00.00.12

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için freze makinaları

94

8465.93.00.00.13

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için parlatma makinaları

95

8465.94.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için yapma veya birleştirme makinaları

96

8465.95.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için delik açma veya zıvanalama makinaları

97

8465.96.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için yarma, dilme veya soyarak yaprak halinde açma makinaları

98

8468.20.00.00.19

Gaz ile çalışan lehim ve kaynak yapmaya mahsus veya satıh tavlamaya mahsus diğer makine ve cihazlar

99

8474.10.00.10.00

Maden cevherlerini tasnif etmeye ayırmaya, elemeye veya yıkamaya mahsus makineler

100

8474.10.00.90.00

Toprak, taş, cevher (maden cevherleri HARİÇ) veya katı haldeki diğer mineral maddeleri tasnif etmeye, elemeye, ayırmaya veya yıkamaya mahsus makinalar

101

8474.20.00.10.00

Taş kırma makinaları

102

8474.20.00.90.00

Toprak, taş, cevher veya katı haldeki diğer mineral maddeleri kırmaya veya öğütmeye mahsus makinalar; taş kırma makinaları HARÎÇ

103

8474.31.00.00.00

Beton veya harç karıştırıcıları

104

8474.32.00.00.00

Mineral maddeleri bitümenle karıştırmaya mahsus makinalar

105

8474.39.00.00.00

Toprak, taş, cevher veya katı haldeki diğer mineral maddeleri yoğurmaya mahsus makina ve cihazlar ve diğer maddeleri karıştırmaya mahsus makinalar

106

8474.90.90.90.19

84.74 Pozisyonundaki diğer makinalar için aksam ve parçalar; dökme demir veya çelik dökümden olanlar HARİÇ

107

8477.10.00.00.00

Kauçuk veya plastik için enjeksiyon makinaları

108

8477.20.00.00.00

Kauçuk veya plastik için ekstrüzyon makinaları

109

8477.80.95.00.00

Kauçuk veya plastik için kesme, yarma ve soyma makinaları

110

8479.30.10.00.00

Ağaç veya diğer lifli maddelerden levha imaline mahsus presler

111

8479.40.00.00.00

İp, halat veya kablo yapma makinaları

112

8503.00.98.90.19

85.01 ve 85.02 pozisyonlarındaki makinalarda kullanılmaya elverişli diğer aksam ve

parçalar;dökme demir veya çelik dökümden olanlar hariç

113

8507.60.00.00.01

Lityum iyonlu silindirik elektrik akümülatörleri; nominal kapasitesi >= 2500 mAh, 3.60 Volt <=

gerilimi <= 3.70 Volt, çapı 18 mm, boyu 65 mm

114

8507.60.00.00.05

Lityum iyonlu silindirik elektrik akümülatörleri; nominal kap. >= 2500 mAh, 3.60 Volt <= gerilimi <= 3.70 Volt, çapı 18 mm, boyu 65 mm olanlar HARÎÇ

115

8507.60.00.00.21

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, gerilimi <= 4.9 Volt

116

8507.60.00.00.22

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, 4.9

117

8507.60.00.00.23

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, 400 volt< gerilimi

118

8507.60.00.00.29

Lityum iyonlu prizmatik diğer elektrik akümülatörleri

119

8507.60.00.00.30

Lityum iyonlu Kese (Pouch) elektrik akümülatörleri

120

8507.60.00.00.40

Lityum iyonlu diğer elektrik akümülatörleri

121

8514.19.80.00.11

Sanayide kullanılıp rezistansla ısıtılan diğer ocak ve fırınlar

122

8515.21.00.00.00

Metallere rezistans kaynağı yapmaya mahsus tamamen veya kısmen otomatik olan makine ve cihazlar

123

8515.29.00.00.00

Metallere rezistans kaynağı yapmaya mahsus diğer makine ve cihazlar

124

8515.31.00.00.00

Metallere ark kaynağı (plazma arkı dahil) yapmaya mahsus tamamen veya kısmen otomatik olan makine ve cihazlar

125

8603.10.00.00.00

Elektrik enerjisini dışarıdan alan kendinden hareketli demiryolu veya tramvay vagonları

126

8702.10.11.11.00

Otobüs; YENÎ, sadece dizel veya yan dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500 cm3

127

8702.10.19.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, sadece dizel veya yan dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500 cm3

128

8702.10.91.11.00

Otobüs; YENİ, sadece dizel veya yarı dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2500 cm3

129

8702.10.99.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, sadece dizel veya yarı dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2500 cm3

130

8702.20.10.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem dizel/yarı dizel hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500cm3

131

8702.20.90.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem dizel/yarı dizel hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <=2500cm3

132

8702.30.10.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem benzinli hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >-10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

133

8702.30.90.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem benzinli hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

134

8702.40.00.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; sadece elektrik motorundan tahrikli; taşıma kapasitesi >=10 kişi

135

8702.90.11.11.00

Otobüs; YENİ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

136

8702.90.19.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

137

8702.90.31.11.00

Otobüs; YENİ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

138

8702.90.39.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

139

8702.90.90.00.00

10 veya daha fazla kişi taşımaya mahsus (sürücüdahil) diğer motorlarla mücehhez taşıtlar

140

8704.21.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı <= 5 ton

141

8704.21.31.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton,silindir hacmi > 2500 cm3

142

8704.21.39.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2500 cm3

143

8704.21.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yan dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2500 cm3

144

8704.21.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2500 cm3

145

8704.22.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel yapılmış (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; 5 ton < brüt ağırlığı <= 20 ton

146

8704.22.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, 5 ton < brüt ağırlığı <= 20 ton

147

8704.22.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, 5 ton <brüt ağırlığı <= 20 ton

148

8704.23.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel yapılmış (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı > 20 ton

149

8704.23.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı > 20 ton

150

8704.23.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı > 20 ton

151

8704.31.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) benzin motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı <= 5 ton

152

8704.31.31.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2800 cm3

153

8704.31.39.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2800 cm3

154

8704.31.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı o 5 ton, silindir hacmi <=2800 cm3

155

8704.31.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2800 cm3

156

8704.32.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) benzin motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı > 5 ton

157

8704.32.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğertaşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı > 5 ton

158

8704.32.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı > 5 ton

159

8704.41.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

160

8704.41.31.00.00

Yeni olanlar

161

8704.41.39.00.00

Kullanılmış olanlar

162

8704.41.91.00.00

Yeni olanlar

163

8704.41.99.00.00

Kullanılmış olanlar

164

8704.42.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

165

8704.42.91.00.00

Yeni olanlar

166

8704.42.99.00.00

Kullanılmış olanlar

167

8704.43.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

168

8704.43.91.00.00

Yeni olanlar

169

8704.43.99.00.00

Kullanılmış olanlar

170

8704.51.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

171

8704.51.31.00.00

Yeni olanlar

172

8704.51.39.00.00

Kullanılmış olanlar

173

8704.51.91.00.00

Yeni olanlar

174

8704.51.99.00.00

Kullanılmış olanlar

175

8704.52.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

176

8704.52.91.00.00

Yeni olanlar

177

8704.52.99.00.00

Kullanılmış olanlar

178

8704.60.00.00.00

Diğerleri (sadece elektrik motorundan tahrikli olanlar)

179

8704.90.00.00.00

Eşya taşımaya mahsus motorlu diğer taşıtlar

180

8705.10.00.00.11

Vinçli taşıtlar; kaldırma kapasitesi <=75 ton

181

8705.40.00.00.00

Beton karıştırıcı ile mücehhez kamyonlar

182

8705.90.30.00.00

Beton pompalama taşıtları

183

8705.90.80.10.12

Kar küremeye mahsus taşıtlar

184

8705.90.80.90.11

Merdivenli veya yükseltilebilen platformlu taşıtlar

185

8903.32.10.00.00

Uzunluğu 7,5 m.yi geçen fakat 24 m geçmeyenler; Denizde seyretmeye mahsus olanlar

186

8903.33.10.00.00

Uzunluğu 24 m.yi geçenler’ Denizde seyretmeye mahsus olanlar

187

8903.31.00.00.00

Motorbotlar (dıştan takma motoru olanlar hariç) (şişirilebilir olanlar hariç): Uzunluğu 7,5 m.yi geçmeyenler

188

8903.32.90.00.00

Uzunluğu 7,5 m.yi geçen fakat 24 m geçmeyenler: Diğerleri:

189

8903.33.90.00.00

Uzunluğu 24 m.yi geçenler, Diğerleri:

190

9401.31.00.00.00

Yüksekliği ayarlanabilen oturmaya mahsus döner koltuk ve Ahşap olanlar sandalyeler:

191

9401.39.00.00.12

Adi metallerden koltuk ve sandalyeler

192

9401.39.00.00.19

Diğer maddelerden koltuk ve sandalyeler

193

9401.41.00.00.00

Yatak haline getirilebilen oturmaya mahsus mobilyalar (kamp veya bahçede kullanılanlar hariç) Ahşap olanlar

194

9401.49.00.00.00

Yatak haline getirilebilen oturmaya mahsus mobilyalar (kamp veya bahçede kullanılanlar hariç) Diğerleri

195

9401.52.00.00.00

Bambudan oturmaya mahsus mobilyalar

196

9401.53.00.00.00

Hintkamışından oturmaya mahsus mobilyalar

197

9401.59.00.00.00

Kamış, sepetçi söğüdü veya benzeri maddelerden oturmaya mahsus mobilyalar; bambudan ve hintkamışından olanlar HARÎÇ)

198

9401.61.00.00.11

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

199

9401.61.00.00.19

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

200

9401.69.00.00.11

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

201

9401.69.00.00.19

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

202

9401.71.00.00.11

Metal iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

203

9401.71.00.00.19

Metal iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

204

9401.79.00.00.11

Metal iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

205

9401.79.00.00.19

Metal iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARÎÇ

206

9401.80.00.00.11

Oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

207

9401.80.00.00.19

Oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

208

9403.10.51.00.00

Bürolarda kullanılan metalden yazı masaları; yüksekliği <= 80 cm

209

9403.10.5 8.00.00

Bürolarda kullanılan metalden diğer mobilyalar; yüksekliği <= 80 cm

210

9403.10.91.00.00

Bürolarda kullanılan metalden kapılı, kanatlı veya sürgülü dolaplar; yüksekliği > 80 cm

211

9403.10.93.00.00

Bürolarda kullanılan metalden çekmeceli dolaplar, dosya veya fış dolapları; yüksekliği > 80 cm

212

9403.10.98.00.00

Bürolarda kullanılan metalden diğer mobilyalar; yüksekliği > 80 cm

213

9403.20.20.00.11

Metalden çocuk karyolaları ve beşikler

214

9403.20.20.00.19

Metalden karyolalar; metalden çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

215

9403.20.80.10.00

Çinkodan, demir veya çelikten asma yemek dolapları

216

9403.20.80.90.00

Metalden diğer mobilyalar

217

9403.3 0.11.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan yazı masaları; yüksekliği <= 80 cm

218

9403.30.19.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan diğer mobilyalar; yüksekliği <= 80 cm

219

9403.30.91.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan kapılı, kanatlı veya sürgülü dolaplar; çekmeceli dolaplar, dosya ve fış dolapları; yüksekliği > 80 cm

220

9403.30.99.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan diğer mobilyalar; yüksekliği > 80 cm

221

9403.40.10.00.00

Ahşaptan hazır mutfak üniteleri

222

9403.40.90.00.00

Mutfaklarda kullanılan ahşaptan mobilyalar; ahşaptan hazır mutfak üniteleri HARİÇ

223

9403.50.00.00.11

Yatak odalarında kullanılan ahşaptan çocuk karyolaları ve beşikler

224

9403.50.00.00.19

Yatak odalarında kullanılan ahşaptan mobilyalar; yatak odalarında kullanılan ahşaptan çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

225

9403.60.10.00.00

Yemek odalarında ve oturma odalarında kullanılan ahşaptan mobilyalar

226

9403.60.3 0.00.00

Mağazalarda kullanılan ahşaptan mobilyalar

227

9403.60.90.10.00

Asma ecza dolapları ve banyolarda kullanılan ahşaptan küçük dolaplar

228

9403.60.90.90.00

Ahşaptan diğer mobilyalar

229

9403.70.00.00.11

Plastik maddelerden çocuk karyolaları ve beşikler

230

9403.70.00.00.19

Plastik maddelerden mobilyalar; plastik maddelerden çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

231

9403.82.00.00.00

Bambudan diğer mobilyalar

232

9403.83.00.00.00

Hintkamışından diğer mobilyalar

233

9403.89.00.00.00

Diğer maddelerden diğer mobilyalar

 

 

 

EK-5

ALT BÖLGE DESTEĞİNDEN YARARLANABİLECEK İLÇELER

İl

İlçe

Adana

Aladağ Feke İmamoğlu Karaisalı Karataş Pozantı Saimbeyli Tufanbeyli Yumurtalık

Afyonkarahisar

Bayat Çobanlar Evciler Hocalar İhsaniye Kızılören Sinanpaşa

Aksaray

Ağaçören Eskil Gülağaç Güzelyurt Sultanhanı

Amasya

Göynücek Hamamözü

Ankara

Bala Çamlıdere Evren Güdül Haymana Kalecik

Antalya

Akseki

Gündoğmuş İbradı

Aydın

Bozdoğan

Buharkent

Germencik

Karacasu

Karpuzlu

Koçarlı

Köşk

Kuyucak

Sultanhisar

Yenipazar

Balıkesir

Balya

Dursunbey

Havran

İvrindi

Kepsut

Manyas

Savaştepe

Sındırgı

Bilecik

Gölpazarı

İnhisar

Pazaryeri

Yenipazar

Bolu

Dörtdivan

Göynük

Kıbrısçık

Mengen

Mudurnu

Seben

Burdur

Ağlasun

Altınyayla

Çavdır

Çeltikçi

Kemer

Tefenni

Yeşilova

Bursa

Büyükorhan

Harmancık

Keleş

Orhaneli

Çanakkale

Bayramiç

Yenice

Çankırı

Bayramören

Yapraklı

Çorum

Bayat

Boğazkale

Dodurga

Kargı

Laçin

Mecitözü

Oğuzlar

Ortaköy

Uğurludağ

Denizli

Babadağ

Baklan

Bekilli

Beyağaç

Bozkurt

Çal

Çameli

Çardak

Güney

Kale

Düzce

Cumayeri

Çilimli

Gölyaka

Yığılca

Edirne

Enez

Havsa

İpsala

Lalapaşa

Meriç

Süloğlu

Elazığ

Ağın

Erzincan

Çayırlı

Kemah

Otlukbeli

Tercan

Üzümlü


Erzurum

Çat Hınıs Karaçoban Karayazı Köprüköy Şenkaya Tekman

Eskişehir

Alpu Beylikova Çifteler Günyüzü Han Mahmudiye Mihalgazi Mihalıççık Sarıcakaya Seyitgazi

Gaziantep

Karkamış Oğuzeli Yavuzeli

Giresun

Çamoluk

Isparta

Aksu Atabey Gelendost Senirkent Sütçüler Şarkikaraağaç Yenişarbademli

İzmir

Bayındır Beydağ Kınık Kiraz

Karabük

Eflani Eskipazar Ovacık Yenice

Karaman

Ayrancı Başyayla Ermenek Sarıveliler

Kastamonu

Ağlı Araç Cide Doğanyurt Küre Pınarbaşı Şenpazar

Kayseri

Akkışla Bünyan Felahiye İncesu Özvatan Pınarbaşı Sarıoğlan Sarız Tomarza Yahyalı Yeşilhisar

Kırıkkale

Balışeyh Çelebi Delice Karakeçili Keskin Sulakyurt

Kırklareli

Demirköy Kofçaz Pehlivanköy

Kırşehir

Akçakent Akpınar Boztepe Çiçekdağı

Kilis

Elbeyli

Kocaeli

Kandıra

Konya

Ahırlı

Akören

Altınekin

Bozkır

Çeltik

Çumra

Derbent

Derebucak

Doğanhisar

Emirgazi

Güneysınır

Hadim

Halkapınar

Hüyük

Kadınhanı

Sarayönü

Taşkent.

Tuzlukçu

Yalıhüyük

Yunak

Kütahya

Altıntaş Aslanapa Çavdarhisar Domaniç Dumlupınar Emet Hisarcık Pazarlar Şaphane

Manisa

Ahmetli Demirci Gölmarmara Gördes Kırkağaç Köprübaşı Sarıgöl Saruhanlı Selendi

Mersin

Aydıncık Bozyazı Çamlıyayla Gülnar Mut

Muğla

Kavaklıdere Seydikemer

Nevşehir

Acıgöl

Derinkuyu

Gülşehir

Hacıbektaş

Niğde

Altunhisar

Çiftlik

Ordu

Akkuş Çatalpınar Çaybaşı Gürgentepe İkizce Mesudiye

Osmaniye

Sumbas

Rize

Çamlıhemşin Derepazarı Güneysu Hemşin İkizdere İyidere Kalkandere

Sakarya

Karapürçek Kaynarca Kocaali Taraklı

Samsun

Alaçam Asarcık Ayvacık Kavak Ladik Salıpazarı Terme Vezirköprü Yakakent

Sinop

Dikmen

Sivas

Akıncılar Altınyayla Doğanşar Gölova Hafik İmranlı Koyulhisar Ulaş Yıldızeli

Tekirdağ

Hayrabolu

Tokat

Başçiftlik

Sulusaray

Trabzon

Araklı Çarşıbaşı Dernekpazarı Düzköy Hayrat Köprübaşı Şalpazarı Tonya

Uşak

Banaz Karahallı Sivaslı Ulubey

Yozgat

Aydıncık

Kadışehri

Zonguldak

Kilimli

 

(Son Başvuru Tarihi Uzatıldı) Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2021-2027 IPARD Programı (IPARD III Dönemi) ALTINCI BAŞVURU ÇAĞRI İLANI (LEADER YAKLAŞIMI)

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2021-2027 IPARD Programı (IPARD III Dönemi)

ALTINCI BAŞVURU ÇAĞRI İLANI

Bu Program Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortaklaşa finanse edilmektedir.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) 12 Nisan 2025 tarihinde Altıncı Başvuru Çağrı İlanına çıkmış bulunmaktadır.

Başvuru kabulüne ilişkin bu çağrı, IPARD Programı 2021-2027 dönemi kapsamında Yerel Kalkınma Stratejisi hazırlamak isteyen Yerel Eylem Grupları tarafından destek almak üzere yapılacak başvurular ile ilgilidir.

PROGRAMIN KAYNAĞI

Faydalanıcılara uygun harcamalar karşılığında sağlanacak olan mali desteğin kaynağı, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti eş finansmanından oluşturulan IPARD Programı Fonu’dur. Bu destek “kamu katkısı” olarak adlandırılmaktadır. Söz konusu kamu katkısı, program çerçevesinde gerçekleşmiş uygulamalar için geri ödemesiz olarak kullandırılacaktır.

BAŞVURU YAPILACAK İLLER

IPARD III Dönemi Altıncı Başvuru Çağrı İlanı kapsamında destek almak amacıyla 81 ilden proje başvurusu yapılabilecektir.

DESTEKLENECEK TEDBİRLER VE DESTEK BÜTÇESİ

“M5-Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER Yaklaşımı” tedbiri kapsamında başvurular kabul edilecektir.

TEDBİR ADI

SEKTÖR KODU

SEKTÖR ADI

DESTEK ORANU

DESTEK BÜTÇESİ (AVRO)

M5-Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması –LEADER Yaklaşımı

202

Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması – LEADER Yaklaşımı

%100

50.000.000,00

BAŞVURU TARİHLERİ

Başvurular 2 Haziran 2025 tarihi saat 09:00’dan itibaren projenin uygulanacağı ilde bulunan TKDK İl Koordinatörlükleri ve İl İrtibat Ofislerinde kabul edilmeye başlanacaktır. 

Online Proje Başvuru Sistemi 2 Temmuz 2025 tarihi saat 18:00’de kapatılacaktır.

Başvuruların son teslim tarihi 4 Temmuz 2025, saat 18:00’dir.

Son teslim tarihinden sonra yapılacak başvurular kabul edilmeyecektir.

YEREL KALKINMA STRATEJİSİ UYGULAMA SÜRESİ

Altıncı Başvuru Çağrı İlanı kapsamında hazırlanacak başvurularda Yerel Kalkınma Stratejisi uygulama süreleri 2030 yılını kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Ödemelerin nasıl yapılacağı ile ilgili bilgiler Başvuru Çağrı Rehberinde yer almaktadır.

ÖNEMLİ HUSUSLAR

Alınan başvuruların toplam destek tutarının çağrı için ayrılan bütçeyi aşması durumunda, IPARD Programında ilgili tedbir için belirtilen bütçenin yeterli olduğu sayıda başvuru desteklenecektir. Bölgesel denge korunarak; bütçenin dağıtımı yapılacaktır.

IPARD III PROGRAMI 2025 YILI ÇAĞRI TAKVİMİ

IPARD III PROGRAMI 2025 YILI ÇAĞRI TAKVİMİ YAYIMLANDI

TARIM VE ORMAN BAKANI YUMAKLI: “2025 YILI İÇERİSİNDE TOPLAM 188 MİLYON AVRO TUTARINDA HİBE DESTEĞİ İÇİN 5 FARKLI TEDBİRDEN BAŞVURU ÇAĞRI İLANINA ÇIKILACAK

İLKİ NİSAN SONUNCUSU İSE EYLÜL’DE ÇIKILACAK ÇAĞRI DÖNEMLERİNDE KIRSAL ALANLARDA YAKLAŞIK 300 MİLYON AVRO TUTARINDA YATIRIMIN DAHA ÜLKE EKONOMİSİNE KAZANDIRILMASI VE BİNLERCE KİŞİYE DE YENİ İSTİHDAM SAĞLANMASI HEDEFLENİYOR

Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili kuruluşu Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından 2025 yılında çıkılacak çağrılara ilişkin takvim açıklandı. Bakan İbrahim Yumaklı, 2025 yılı içerisinde toplam 188 milyon avro tutarındaki hibe desteği için 5 farklı tedbirden başvuru çağrı ilanına çıkılacağını bildirdi.

Bakan Yumaklı, yaptığı yazılı açıklamada, TKDK’nın, Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) tarafından ortaklaşa finanse edilen IPARD Programı kapsamında, hayvansal üretimden bitkisel üretime, el sanatlarından kırsal turizme, yenilenebilir enerjiden makine parklarına kadar birçok sektörde girişimcilere hibe desteği sağladığını anımsattı.

IPARD Programı’nın 2011 yılından beri uygulandığını belirten Yumaklı, bu kapsamda bugüne kadar 25 bin 845 tesis ve projeye toplam 1,9 milyar avro hibe desteği verildiğinin altını çizdi.  Bu hibeler vesilesiyle yaklaşık 4 milyar avro tutarında yatırımın ülkeye kazandırıldığına ve 100 bini aşkın kişiye de istihdam sağlandığına dikkati çeken Yumaklı, şu bilgileri aktardı:

“Türkiye, IPARD I ve IPARD II Programları fon kullanım oranlarının başarısı bakımından AB’ye aday ülkeler arasında ilk sırada yer aldı. IPARD kapsamında en fazla desteklenen projelerin sektörel dağılımı; 13 bin 312 proje ile bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi işlenmesi ve pazarlanması, 2 bin 832 proje ile arıcılık, bin 601 proje ile süt üreten tarımsal işletmeler, bin 305 proje ile kırmızı et üreten tarımsal işletmeler ve bin 290 proje ile yenilenebilir enerji tesisleri şeklinde sıralanıyor.

Türkiye ve AB arasında yapılan görüşmeler neticesinde geçen yıl uygulanmaya başlanan IPARD III Programı’nın coğrafi kapsamı ise genişletilerek 42 ilden 81 ile yaygınlaştırılmıştı. Bu program döneminde Türkiye’nin ulusal katkı oranı yüzde 25’ten yüzde 50’ye yükseltilmek suretiyle, 2024 yılından itibaren yedi yıl süreyle uygulanacak olan IPARD-III Programı’nın toplam bütçesi 555 milyon avrodan 785 milyon avroya çıkarılmıştı.

Yine bu Program döneminde, başvuru inceleme süreçlerinin hızlandırılması ve girişimcilere kolaylık sağlanması amacıyla ilk kez yıllık çağrı takvimi yayımlanmış ve geçen yıl mart ayı içerisinde kamuoyu ile paylaşılmıştı.”

5 BİN- 3 MİLYON AVRO ARALIĞINDA HİBE DESTEĞİ SAĞLANIYOR

Yumaklı, IPARD III Programı’nın 2024 yılı tüm başvuru çağrı ilanlarının, kamuoyuna duyurulan yıllık çağrı takvimi doğrultusunda tamamlandığını vurguladı.

IPARD III Programı kapsamında yatırımlara yüzde 50-75 oranlarında hibe destek sağlandığına işaret eden Yumaklı, “Desteklenen sektöre göre değişmekle birlikte desteklenecek projelerin bütçe sınırları ise 5 bin avro ile 3 milyon avro arasında değişiklik gösteriyor. TKDK tarafından kadınların ve gençlerin tarım ve kırsal alanlarda daha etkin bir şekilde yer almasını teşvik etmek ve bu kesimin ülkeye sağlayacağı ekonomik katkıyı artırmak amacıyla pozitif ayrımcılık da uygulanıyor. Bu minvalde, kadın ve gençlerin yatırımlarını öne çıkarmak için proje seçiminde ilave puan veriliyor. Genç yatırımcılar (40 yaş altı) için ek hibe oranı sağlanıyor” ifadelerini kullandı.

2025 YILINDA 188 MİLYON AVRO IPARD HİBE DESTEĞİ

TEDBİR

ÇAĞRI İLANI

BAŞVURU DÖNEMİ

DESTEK BÜTÇESİ (Avro)

M5

LEADER Yaklaşımı Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması

NİSAN

HAZİRAN

50.000.000

M7

Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme

HAZİRAN

TEMMUZ

42.000.000

M1

Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar

AĞUSTOS

EYLÜL

43.000.000

M4

Tarım-Çevre, İklim ve Organik Tarım Biyoçeşitlilik-Toy Kuşu Popülasyonunun Geliştirilmesi

AĞUSTOS

EYLÜL-ŞUBAT

3.000.000

M3

Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile İlgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar

EYLÜL

EKİM

50.000.000

TOPLAM

188.000.000

Başvuru sahiplerinin projelerinin ön hazırlıklarını rahatça yapabilmeleri amacıyla TKDK tarafından 2025 yılında çıkılacak hibe çağrı ilanlarına ilişkin ‘IPARD III Programı 2025 Yılı Çağrı Takvimi’nin yayımlandığını bildiren Bakan Yumaklı, bu kapsamda 2025 yılı içerisinde toplam 188 milyon avro tutarında hibe desteği için 5 farklı tedbirden başvuru çağrı ilanına çıkılacağına dikkati çekti.

Yumaklı, çağrı ilanı takvimine ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“İlk olarak LEADER Yaklaşımı- Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması tedbiri kapsamında nisan ayında çağrı ilanı yayımlanacak ve başvurular haziranda alınacak. Toplam destek bütçesi 50 milyon avro olacak. Çiftlik Faaliyetlerinin Geliştirilmesi ve İş Geliştirme tedbiri kapsamında haziranda ilana çıkılacak, temmuzda müracaatlar alınacak ve 42 milyon bütçe ayrılacak. Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar kapsamında ağustosta ilana çıkılıp eylülde müracaatlar alınacak ve 43 milyon avro bütçesi olacak.

Tarım-Çevre, İklim ve Organik Tarım-Biyoçeşitlilik-Toy Kuşu Popülasyonunun Geliştirmesi kapsamında yine ağustosta ilana çıkılacak, eylül-şubat döneminde başvurular alınacak ve 3 milyon avro bütçe ayrılacak.

Son olarak Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması ile ilgili Fiziki Varlıklara Yönelik Yatırımlar kapsamında ise eylülde ilana çıkılıp müracaatlar ekimde alınacak ve 50 milyon avro bütçesi olacak.

Böylelikle IPARD III Programı’nın sadece 2025 yılında çıkılacak bu çağrı dönemlerinde kırsal alanlarda yaklaşık 300 milyon avro tutarında yatırımın daha ülke ekonomisine kazandırılması ve binlerce kişiye de yeni istihdam sağlanması hedefleniyor.”

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ 2025 BAŞVURU DÖNEMİ UYGULAMA ESASLARI (SON BAŞVURU TARİHİ UZATILDI)

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ 2025 BAŞVURU DÖNEMİ UYGULAMA ESASLARI

Başvurular 24/2/2025 tarihinde başlayıp 21/4/2025 tarihi saat 23:59’da sona erecektir.

 Bu Tebliğde belirtilen tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; yeni tesis niteliğindeki başvurularda 20.000.000 Türk Lirası, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda 18.000.000 Türk Lirası, kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda 16.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 8.000.001 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

 Bu Tebliğde belirtilen kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında hibeye esas proje tutarı 8.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

Başvuruların kabul edilmesi halinde; hibeye esas proje tutarının %50’sine hibe yoluyla destek verilir. Yatırımcılar hibeye esas proje tutarının %50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı ve toplam tutara ait Katma Değer Vergisi (KDV)’nin tamamını kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdürler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

  1. YATIRIM KONULARI VE YATIRIM KONULARI HAKKINDA HUSUSLAR
    1. GENEL HUSUSLAR
  2. Yatırım konularına ilişkin hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kapasiteler uygulama rehberinde verilen tabloda belirtilmiştir.
  3. Proje uygulaması ile ilgili ulusal mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat, denetim işleri ve uygulamalarda yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden yatırımcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gereken izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde; yapı kullanma izin belgesi, sistem kullanım anlaşması, ÇED raporu, çevre izin lisansı veya çevre izin belgesi, süt sağım ünitesi için deney raporu, elektrik enerjisi üretilecekse elektrik sistem kullanım anlaşması ve işletmenin faaliyete geçmesinden sonra alınabilecek izin ve ruhsatlar nihai rapor ekinde; diğer bütün izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde sunulmak zorundadır. Ancak, yatırımcının, ilgili mevzuat gereği alınması gereken izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, yatırımcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için 20 (yirmi) iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde yatırımcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde hibe sözleşmesi imzalanmaz.
  4. Hibe sözleşmesi öncesi, yatırımcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak 20 (yirmi) iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

ç) Yatırımcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde verilecek ek süre 30 (otuz) iş gününü geçemez.

  1. Yatırım konuları özelinde belirtilen kapasiteler dışında projelendirilen başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  2. Canlı materyal alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  3. Kendi yürür makineler için tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda;
  4. Projenin bir parçası olması,
  5. Projedeki zorunluluğunun belirtilmesi,
  6. Tarımsal amaçlı örgütün faaliyet alanında kullanılması,
  7. Tarımsal amaçlı örgüt üye sayısının en az 500 olması (Kooperatiflerde ise en az 200 ortağı bulunması),
  8. Üretim kapasitesinin gerektirmesi ve kapasitesi ile uyumlu olması halinde frigorifik araç ile üretim konusuyla alakalı taşımada kullanılmak üzere pikap ve taşıma römorku alımı uygulama rehberinde belirtilen referans fiyatlar gözetilerek hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Bu başvurularda;
  9. Sunulan projenin yalnızca kendi yürür makine alımını içermesi halinde proje, hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  10. İl proje değerlendirme komisyonu tarafından; sunulan proje kapsamında alınacak aracın kooperatif faaliyetlerine uygun olmadığı, kapasitesinin veya teknik özelliklerinin gereklilikten fazla olduğu kanaatine varılırsa proje reddedilir. Bu nedenle başvuru sahibinin faaliyet alanı, kapasite ve gereksinim gibi özelliklerini gözeterek proje sunması esastır.
  11. İl proje yürütme birimi; il proje değerlendirme komisyonunun projeyi kabulünden sonra araçla ilgili teknik özellikleri ve gereksinimleri kontrol etmekle yükümlüdür. Uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda projede revizyona gidilerek işlemlere devam edilir.
  12. İl referans fiyat komisyonu; proje kapsamında alınacak araç için yatırımcının talep ettiği hibeye esas tutarın uygunluğunun kontrol edilmesinden (aracın teknik özellikleri göz önünde bulundurularak) sorumludur. Yatırımcının talep ettiği tutarın söz konusu araç için fazla olduğunun tespit edilmesi durumunda projede revizyona gidilerek yeni bir hibeye esas tutar belirlenir ve bu tutar üzerinden hibe sözleşmesi imzalanır.
  13. Alınacak aracın fiyatının, teknik özellikleri nedeniyle uygulama rehberinde belirtilen referans fiyatın üzerinde olması durumunda referans fiyatı aşan miktar yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.
  14. Yatırımcı, kendi yürür makineye dair ulusal mevzuat gereği alınması gereken yasal izin ve ruhsatların tamamlanması sonrasında ödeme talebinde bulunabilir. Ödeme talebinin uygunluğunun kontrolü ve kabulünden il proje yürütme birimi sorumludur. Bu kapsamda il proje yürütme birimi gerek duyması halinde yatırımcıdan bilgi ve belge talep edebilir. Yatırımcı, bu bilgi ve belgeleri il müdürlüğüne sunmakla yükümlüdür.
    1. YATIRIM KONULARINA İLİŞKİN ÖZEL HUSUSLAR
  15. Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlerde sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.
  16. Tarımsal üretim planlaması kapsamında su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.
  17. Tarımsal üretim planlaması kapsamında su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve besi havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

ç) Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen Adana, Adıyaman, Amasya, Bingöl, Çorum, Elazığ, Gaziantep, Giresun, Hatay, Kilis, Kahramanmaraş, Malatya, Ordu, Osmaniye, Samsun, Sinop ve Tokat illerinde tarımsal üretim planlamasında belirtilen konularda sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

  1. Kapalı ortamda bitkisel üretim, bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ve hayvansal ürünlere yönelik yatırımlarda, değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere hibe desteği verilir. İlin bütçesi dahilinde uygun kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller Tebliğin ekinde yer almaktadır.
  2. Aynı projede farklı konular kapsamındaki ürün ya da ürün gruplarının işlenmesi ve paketlenmesine yönelik proje teklifi yapılamaz. Örneğin, sütün işlenmesine yönelik faaliyette bulunan bir işletmede meyve, sebze gibi başka bir ürünün işlenmesi ya da paketlenmesi için proje başvurusu yapılamaz. Ancak ilgili mevzuata uygun olması koşuluyla soğuk hava depolarında farklı ürün ya da ürün gruplarının depolanmasına yönelik proje başvuruları kabul edilir.
  3. Tütün birim kooperatiflerinin, birliklerinin ve bunların üst birliklerinin iştigal konularında başvuruda bulunmaları halinde, Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında üretim tesisi kurulmasındaki şartları sağlaması koşuluyla alınan Sarmalık Kıyılmış Tütün Mamulü Üretim Tesisi Kurma Uygunluk Belgesinin mevcut tesisin yapı kullanım izni ile uyumlu olduğu kabul edilir.
  4. Yatırımın sadece makine ve ekipman alımını içermesi durumunda, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16 ncı maddesine göre İmar Barışı kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Bakanlığın yetkilendirdiği kuruluşlardan 5403 sayılı Kanunda tarım arazisi olarak tanımlanan yerler dışında kalan arazilerde ve sadece mevcut yapıları belgeleme maksadıyla alınmış “Yapı Kayıt Belgesi” kabul edilecektir. Makine ve ekipman alımı yanında yapı ruhsatı gerektirmeyen inşaat işleri olması durumunda, ilgili kurumlardan alınacak yapı ruhsatının alınmasına gerek olmadığına dair resmi yazı da başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmelidir.

ğ) Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurular hariç traktör kullanımı gerektiren makine ve ekipman alımlarında başvuru sahibinin alınacak makine ve ekipmanın kullanımını sağlayacak güçte traktörü olduğuna dair ruhsat başvuru aşamasında sunulmalıdır. Yatırımcının başvuruda taahhüt etmesi şartıyla yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise ödeme talebinden önce ruhsat sunulmalıdır. Aksi takdirde ödeme yapılmaz.

  1. Doğal yapılar, depo kapsamında kabul edilmez.

ı) 200 adet ve daha fazla sayıda arılı kovan ile gezginci arıcılık veya 100 adet ve daha fazla sayıda arılı kovana sahip ana arı üretimi yapan üreticiler için arıcı barakası veya karavanı alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Arıcı barakası; demonte sökülüp takılabilen yapıda olmalıdır. Hibeye esas tutar arıcı barakası için 150.000 Türk Lirasını; arıcı karavanı için ise 300.000 Türk Lirasını aşamaz.

  1. Yatırımcılar tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında hayvan yetiştiriciliğine yönelik tarımsal sabit yatırım konularında sundukları proje kapsamında kapasiteleri oranında izoleli portatif hayvan barınağı amaçlı bir adet çadır alımı için başvuru yapabileceklerdir:
  2. Çadırlar tüm zeminlere (toprak, beton, kilitli taş, hatıl beton) kurulabilir olmalıdır.
  3. Çadır; yan yüksekliği en az 2 metre ve orta yüksekliği en fazla 6 (altı) metre, metal aksamın tamamı demonte iskelet geçmeli (kilit) sistemli olarak imal edilmiş, bağlantılı, makaslı ve iki makas arası mesafesi en az 2 metre olan, makasları zemine çelik dübeller ile sabitlenebilen özellikte olmalıdır. Çadırın alın kısımları (ön ve arka kapılarda bulunan) gövde malzemesi ile aynı özellikte olmalıdır.
  4. Dış brandası birinci kalitede en az 1100 denye ve m2 ağırlığı en az 650 gram olmalıdır. Branda aksamı alev-yürümez, anti bakteriyel, UV katkılı ve su, nem, rutubet vb. olumsuz şartlardan uzun süre etkilenmeyen, astarı hava ve nem geçiren özellikte olmalıdır.
  5. Bir yüzü folyolu mineral şilte yalıtım (5 cm), sudan ve nemden etkilenmeyen demontede kopma ve dağılma yapmayan termal yalıtım, bizofol hava kabarcıklı (aba) yalıtım veya yay teknolojisi ile üretilmiş 500 gr/m2 keçe yalıtım malzemelerinden birisi iklim ve coğrafya şartlarına göre tercih edilmelidir.
  6. Her 10 metrede 1 adet mahya baca sistemi veya metal baca havalandırması olmalıdır.
  7. Traktör giriş-çıkışları için kapı bulunmalıdır.
  8. Çadır ölçeklerine uygun sayıda, çadırın ön ve arka kısmında veya yan kısımlarında sineklikli branda kapaklı pencereler olmalıdır.
  9. Çadır alımlarında hibeye esas yatırım bedeli 1 m2 çadırın referans fiyatı (makaslı montaj dahil) 1.350 (bin üç yüz elli) Türk Lirası olarak hesaplanacaktır.
  10. Kırsal ekonomik altyapı yatırımları küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik sunulan proje kapsamında 1 (bir) adet karavan alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Karavan alımı için başvuru sahibinin en az 250 (iki yüz elli) baş hayvan mevcudu olması/taahhüt etmesi ve hayvanlarını yılın belirli bir döneminde ikamet ettiği adresten farklı bir yerde uzun süreli olarak konaklattığını belgelemesi gerekmektedir. Hibeye esas tutar karavan için 300.000 Türk Lirasını aşamaz ve alınacak karavanın ok uzunluğu dahil toplam uzunluğu 5 (beş) metreyi geçemez.
  11. Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında tarımsal amaçlı örgütler tarafından mobil olmayan hayvan gölgeliği (gölgelik file veya çelik konstrüksiyon) alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
    1. TARIMA DAYALI EKONOMİK YATIRIM KONULARI
      1. Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar
  12. Tıbbi ve aromatik bitkilere yönelik yatırımlar
  13. Başvurular için konu kodu TÜİ-A olmalıdır.
  14. Tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  15. Destek kapsamında olan tıbbi aromatik bitkiler: 

Adaçayı, alıç, aloe vera, altın otu, anason, aronya, aslanpençesi, aspir, biberiye, civanperçemi, çakşır, çemen, çobançantası, çörekotu, çöven, dağ çayı, defne, dereotu, devedikeni, domuz turpu, ebegümeci, ekinezya, eşek hıyarı, fesleğen, geven, goji berry, göl soğanı, gümüş düğme, hardal, haşhaş, hatmi, hint yağı, hodan, hünnap, ıhlamur, ısırgan otu, kapari/kebere, karaasma, karabuğday, karahindiba, kekik, kırmızı biber, kısa mahmut, kimyon, kişniş, kuşburnu, kuzukulağı, lavanta, maydanoz, mayıs papatyası, melek otu, Meryem ana, mersin, meyankökü, nane, nezle otu, oğul otu, öksürük otu, pelin, pire otu, rezene, safran, salep, sarı kantaron, sarımsak, sumak, şerbetçiotu, şeker otu, şevketi bostan, üzerlik otu, vanilya, yaban mersini, yağ gülü, yüksükotu, zencefil ve zerdeçaldır.

  1. Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar
  2. Başvurular için konu kodu TÜİ-B olmalıdır.
  3. Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  4. Meyve ve/veya sebze kurutma tesisi projelerinin iklimlendirme unsurlarını içermesi şarttır.
  5. Zeytinyağı konusunda;
  6. Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda yapılması planlanan tesisin, iki fazlı sistem üretim prosesini içermesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Zeytinyağı Tesislerinde Oluşan Atık Suların Yönetiminde Uyulması Gereken Teknik Hususlar konulu 2015/10 sayılı genelgesindeki hususlara uygun olması ön koşuldur.
  7. İki fazlı tesisler için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular ya da üç fazlı tesislerin iki fazlı sisteme dönüştürülmesine yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  8. Un ve yem konularında; kapasite artırımı için depolama tesisi [çelik silo (konik/düz)] yapımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusu yapılabilir. Ancak 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  9. Kütlü pamuk konusunda; sadece kütlü pamuğu lif ve çiğit olarak ayırarak çırçırlama işini yapan makinelerle çırçır randımanının yükseltilmesi amacına yönelik teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje sunulabilecektir.
  10. Çayın işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik olarak sadece Artvin, Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illerinde yapılacak başvurular kabul edilir.
  11. Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar
  12. Konu kodu TÜİ-C olmalıdır.
  13. Alt konu bazında belirtilen istisnalar hariç hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  14. Yatırımcılar ödeme/nihai ödeme için talepte bulunduklarında; proje sonucu yapılan tesis, yürürlükte olan mevzuatla [11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu (Süt toplama merkezleri hariç), 25902 sayılı ve 10/8/2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, 27/12/2011 ve 28155 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile yatırım konusuyla ilgili diğer mevzuat] uyumlu olmalıdır.
  15. Yatırımcılar mevcut işletmeleri için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunmuşlarsa yukarıda belirtilen mevzuata uygun olarak hazırlanmış mevcut belgelerini başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeleri gerekmektedir.
  16. Bu konu başlığı altında ayrıca aşağıdaki konular da yer alır:

c.1. Kırmızı et ve kanatlı eti parçalama ile mamul madde üretimine yönelik yatırımlar

  1. Sunulacak proje; sadece kırmızı etin, sadece kanatlı etinin veya kanatlı ve kırmızı etin birlikte işlendiği, parçalandığı, paketlendiği ve depolandığı tesisi içerebilir.
  2. Sunulan projede parçalama tesisi; kapasite kısıtları tablosunda belirtilen kapasiteye sahip olmalıdır veya başvuru sahibi, sunduğu proje kapsamında belirtilen bu kapasite limitlerine nihai rapor aşamasında ulaşacağını taahhüt etmelidir.
  3. Sunulan projede et işleme konusunda; ısıl işlem, fermentasyon, tütsüleme, tuzlama, kürleme, emülsifiye etme, olgunlaştırma, marinasyon, kurutma, ekstrakte etme, ekstrüzyon veya bunların kombinasyonlarının ilk ürüne uygulanması gerekmektedir.
  4. 2. Su ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar
  5. Yeni veya mevcut bir işletmede balık ve su ürünleri işleyen tesisin kurulması için inşaat işleri ile su ürünlerinin taze, soğuk/donmuş muhafazası ve/veya şoklanması için, kesme, iç organ alma, pul kazıma, yıkama, sınıflandırma, kalibrasyon/boylama, temizleme/ayıklama, sterilizasyon sistemleri için, işleme amacına (konserveleme, tütsüleme/fümeleme, salamura etme, filetolama) yönelik sistemler ile tartma, ambalajlama, paketleme, vakum paketleme ve etiketleme sistemleri için gerekli makine ve ekipman alımı hibe desteği kapsamındadır.
  6. Gıda amaçlı kullanılmayan su ürünleri ile ilgili yatırım başvuruları kabul edilmez.
  7. Filetolama, dondurma, tütsüleme/fümeleme, tuzlama/salamura etme, konserveleme, taze muhafaza, kurutma ve soğutma işlemleri ile marinasyon yapacak tesisler hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  8. Hamsi, alabalık, levrek ve çipura için; balık unu ve yağı üretimi yapan tesisler de hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  9. Surimi, deniz salyangozu, midye ve kurbağa bacağı gibi ürünleri işleyen tesisler de hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  10. 3. Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların derileri ile küçükbaş hayvanların yapağılarının işlenmesine yönelik yatırımlar
  11. Büyükbaş ve/veya küçükbaş hayvanların derileri ile yapağılarının işlenmesine yönelik proje başvuruları yatırım yerinin organize sanayi bölgesi olması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  12. Deri işleme için yapılacak proje başvuruları, yüzülmüş ve koruma işlemleri dışında işlem görmemiş derilerin, tuzlu yaş veya kuru (hava kurusu, tuzlu kuru, don kurusu) ham olarak işlendiği yatırım tesislerini kapsamaktadır.

c.4. Süt ve süt ürünlerine yönelik yatırımlar

c.4.1. Süt ve süt ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırımlar

  1. Mevcut işletmede üretim sırasında oluşan peynir altı suyunun süt ürünü olarak değerlendirilerek ekonomik değerinin artırılması için yapılacak proje başvuruları da kabul edilecektir.

c.4.2. Süt toplama merkezleri

  1. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Hem mevcut bir süt işleme tesisi olan yatırımcılar hem de mevcut işletmesi olmadığı halde sadece süt toplama merkezleri kuracak olan yatırımcılar proje başvurusunda bulunabilirler.
  3. Başvuru sahiplerinin mevcut süt işleme tesisi için kuracakları süt toplama merkezinin/merkezlerinin toplam kapasitesi mevcut işletmenin kapasite/ekspertiz raporunda belirtilen günlük süt işleme kapasitesinden fazla olamaz.
  4. Süt toplama merkezlerinde çiğ sütün toplanması, süzülmesi, soğutulması ve uygun şartlar altında depolanması ön koşuldur.
  5. Bu tesislerde süt; günlük toplanacaksa +8°C’den, günlük toplanmayacaksa +6°C’den yüksek olmayan sıcaklıklarda muhafaza edilmelidir.
  6. Çiğ süt toplamada kullanılan tankların en az 1000 L/gün kapasitede olması, yeni olması, otomatik temizleme sistemine sahip olması, sıcak su kaynağının sağlanması, süt kamyonuna süt transferini sağlamak için entegre olmuş süt pompasına sahip olması ve tankların yüzeylerinin, “Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği” ve “Gıda Hijyeni Yönetmeliği” hükümlerine uygun, bakımlı, kolay temizlenebilir, gerektiğinde dezenfekte edilebilir olması gerekir. Ayrıca sütün kabulü sırasında değer tespiti yapacak makine ve ekipmanlar hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  7. Çiğ süt toplamada kullanılan tesisin yeri/yerleri ile tankın konacağı parselin/parsellerin mülkiyeti proje sahibine ait olmalı veya başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıllık kira sözleşmesi bulunmalı, başvuru sahibi bu belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeli ve hibe sözleşmesi aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini il müdürlüğüne sunulmalıdır. Elektrik ve su tesisatları abonelikleri başvuru sahibi adına olmalıdır.
  8. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda parsel/parseller ve abonelikler ortaklarının adına kayıtlı olabilir. Bu takdirde ortakların tesisin kendi adlarına kayıtlı parselde/parsellerde kurulmasına, başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıl süresince faaliyet göstermesine ve aboneliklerle ilgi tüm harcamaların kendilerince karşılanacağına dair rızalarının olduğu noter onaylı muvafakatname hibe sözleşmesi aşamasında il müdürlüğüne sunulmalıdır.
  9. Mevcut faal işletmeler için yapılacak başvurularda, projelendirilecek süt toplama tesisi/tesisleri, işletmenin bulunduğu il sınırları içinde olmalıdır. Tüzel kişi başvurularında, tüzel kişiliğin ana sözleşmesi ve/veya tüzüklerinde bu faaliyet alanı belirtilmiş olmalıdır.

c.5.Arı ürünlerinin işlenmesine yönelik yatırımlar

  1. Arı ürünlerinin (bal, polen, arı sütü, propolis vb.) işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Tarımsal ürünlerin depolanması

  1. Tarımsal ürünlerin depolanmasına yönelik başvurularda sadece çelik silo ve soğuk hava deposu yapımına yönelik yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ç. Çelik silo

  1. Niteliği yeni tesis olan başvurularda konu kodu TÜİ-Ç olmalıdır.
  2. Mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yapılacak çelik silo başvurularında; yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon, konu kodu ise TÜİ-B olmalıdır.
  3. Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  4. Mevcut tesise ait yapı kullanma izin belgesinin başvuru ekinde sunulması gerekmektedir.
  5. Çelik silo inşaatı yapı ruhsatına tabi ise yapı ruhsatı hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır.

d. Soğuk hava deposu

  1. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılan başvurular hariç, soğuk hava depolarında soğutma ünitesinin yer aldığı alanlar kapasite kısıtları tablosunda belirtilen kapasitede olmalıdır.
  2. Tarımsal amaçlı örgütler için üyelerinin su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet göstermeleri halinde, üretim kapasiteleri oranında soğuk hava deposu yapımı ve buzlama makinesi alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  3. Niteliği yeni tesis olan başvurularda konu kodu TÜİ-D olmalıdır.
  4. Soğuk hava deposu, mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yapılıyor ise; yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon; konu kodu ise bitkisel ürün işleyen tesisler için TÜİ-B, hayvansal ürün işleyen tesisler için TÜİ-C, su ürünleri yetiştiriciliği konusunda tarımsal amaçlı örgütlerce yapılacak tesisler için yatırım konusunun kodu SÜİ-A, SÜİ-B ya da SÜİ-C olmalıdır.
  5. Soğuk hava deposu konusunda teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi, soğuk hava deposu ekipmanları ile soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  6. Yeni tesis niteliğinde yapılan başvurularda da soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımına yönelik gider kalemleri destek kapsamında yer alır.
    1. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlar
  7. Kapalı Ortamda Bitkisel Üretime Yönelik Yatırımlar
  8. İklimlendirme, sulama ve gübreleme sistemli modern yeni seralar; iklime bağlı çevre koşulları denetlenerek içerisinde kültür bitkileri ile bunların tohum, fide ve fidanlarının ekonomik olarak üretilmesi, yetiştirilmesi, sergilenmesi ve korunmasını olanaklı kılan, uygun bir bitki gelişimi için ideal koşulları sağlamayı ve yıl boyunca üretim yapmayı amaçlayan, üzeri ışık geçirebilen bir malzeme ile kaplı, içinde hareket edilebilen, iklimlendirme (ısıtma- soğutma-sisleme vb.), otomasyon sistemleri ve sulama sistemine sahip modern örtüaltı ünitelerini içeren tarımsal yapılardır.
  9. Bu kapsamda iklimlendirme, sulama ve gübreleme sistemini de içeren yeni tesis niteliğinde modern seraların yapımı ya da teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde iklimlendirme, sulama ve/veya gübreleme sistemi ile yenilenebilir enerji kullanımına yönelik başvuru yapılabilir.
  10. Sera başvurularında; kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması ve kapasite artırımı niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  11. Mevcut seraların sadece enerji ihtiyacının yenilenebilir enerji kaynağından karşılanmasına yönelik başvuruda bulunulması halinde hibe başvuru formunda yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon, konu kodu ise YEÜ olmalıdır. Yenilenebilir enerji ile birlikte sulama, gübreleme, havalandırma, iklimlendirme sistemlerinin veya bu sistemlerden eksik olanın da bütçelendirilmesi halinde konu kodu TÜY-A olmalıdır.
  12. Yenilenebilir enerji kullanılan seralar;
  13. Yeni sera projesi başvurularında, yenilenebilir enerji kaynağı da (jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr) uygun harcama kapsamında değerlendirilir.
  14. Yenilenebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisi kullanılan sera projelerinde; güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisinin başvuruya esas projede bulunması zorunludur.
  15. Tesis/proje, elektrik piyasasında lisanssız elektrik üretimine ilişkin mevzuat hükümlerine göre projelendirilmelidir.
  16. Yenilenebilir enerji kaynaklı sera başvurularında yenilenebilir enerji kaynağı jeotermal veya biyogaz ise bu kaynakların seranın sadece ısı ihtiyacını karşılaması yeterlidir.
  17. Modern sera başvurularında yeni tesisler için hibe kapsamında kabul edilecek dekar başı maliyet;

S Topraklı seralarda en fazla 910.000 TL/daa

S Topraksız seralarda en fazla 1.000.000 TL/daa

S Topraksız, sislemeli, cam seralarda en fazla 1.200.000 TL/daa

S Topraksız, sislemeli ve su kültürü (Hidroponik) kullanan seralarda örtü malzemesine bakılmaksızın en fazla 1.350.000 TL/daa olmalıdır.

  1. Dekar başı maliyet; sulama, gübreleme, havalandırma, iklimlendirme unsurlarının birlikte projelendirildiği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuru yapılması durumunda dekar başı maliyetlerin %45’ini; serada eksik olan sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından her biri için %15’ini aşamaz.
  2. Modern seralarda yeni tesis kapsamında yapılacak yatırımlarda yenilenebilir enerji üretim ünitesinin projelendirilmesi zorunlu değildir. Ancak yenilenebilir enerji üretimi de projelendirilmiş ise hibeye esas proje tutarı başvuru yılı için belirlenen üst limit içinde kalmak kaydı ile yenilenebilir enerji ünitesinin maliyeti, dekar başına maliyetlerin en fazla %45’ine kadar bütçelendirilebilir. Yenilenebilir enerji üretim ünitesi içermeyen ancak kamu kaynaklı jeotermal enerji kullanılacak modern seralarda bu enerjinin serada kullanımı sağlayan unsurlar dekar başı maliyetin en fazla %15’i olacak şekilde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  3. 4/7/2019 tarihli ve 7181 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10 uncu maddesi ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunun 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki tarımsal amaçlı seralarda ruhsat şartı aranmayacaktır. Yeni tesis kapsamında yapılacak yatırımlarda, il müdürlüğünden alınan uygun görüş ile ruhsat vermeye yetkili idarece verilecek, etüt ve projelerin fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olduğuna dair yazı, hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır.
  4. Mevcut faal bir serada gerçekleştirilecek projelerde seranın örtüaltı kayıt sistemine kayıtlı olduğuna dair belgenin başvuru aşamasında veri giriş sitemine yüklenmesi gerekmektedir. Niteliği yeni tesis olan başvurularda ise seranın nihai rapor aşamasında örtüaltı kayıt sistemine kayıtlı olması gerekmektedir. Yatırımın niteliğine bakılmaksızın nihai rapor aşamasında seranın yürürlükte olan ulusal mevzuat hükümlerine uygun olması gerekmektedir.
  5. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar
  6. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-B olmalıdır.
  7. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlığımızca tespit edildiği 26/9/2024 tarihli ve 32674 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/31)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (yyyy) bendinde belirtilen havzalarda yapılacak başvurular hariç tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Yatırım yerinin Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesinde yer alması halinde ise su kısıtı olan yerlerden birinde olmasına bakılmaksızın tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Su kısıtı olan havzalarda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  8. İşletmede elde edilen gübrenin depolanması için sızdırmaz bir depoya yer verilmelidir. Depo hacmi hesaplanırken 11/2/2017 tarihli ve 29976 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sularda Tarımsal Faaliyetlerden Kaynaklanan Nitrat Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (Tebliğ No: 2016/46) ile Tebliğin uygulamasına ilişkin düzenlemelerde yer alan hususlar dikkate alınacaktır.
  9. Gübre deposu hesabında işletmenin mimari projede belirtilen kurulu kapasitede barındıracağı toplam hayvan sayısı esas alınır. Gübre deposu hacmi; işletmedeki ön gübre deposu, sıvı gübre deposu (varsa) ve katı gübre depo hacimlerinin toplamını ifade eder.
  10. Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir.
  11. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı proje kapasitesinin %50’sinden az olamaz. Var olan hayvan sayısı bilgisi ve/veya taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir.
  12. Yatırımcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca %50’nin altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin en az %90’ına ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır.
  13. Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar kapsamında sunulan projelerde ek olarak kesimhane bulunamaz, bu şekilde projelendirilmiş yatırım başvuruları reddedilir.

b.1. Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği

  1. Tesisin, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda başvuru aşamasında, yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise nihai rapor aşamasında Bakanlık Soy Kütüğü Sistemine kayıtlı olması gerekmektedir.
  2. Damızlık büyükbaş hayvanlardan süt üretimi için yapılan sabit yatırım proje başvurularında sürü projeksiyonunun yer alması zorunludur. Sürü projeksiyonu, sunulan proje için taahhüt sayılır.

Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde zorunlu alanlar

  1. Anaç/Sağmal Hayvan Bölmesi: Yem yolu ve yemlik dahil duraklı veya duraksız sistemde, beher hayvan başına net 10-15 m² aralığında yaşam alanı planlanmalıdır.
  2. Sağımhane: Kapasiteye uygun olacak şekilde sağımhane, süt soğutma ve depolama alanı planlanmalıdır.
  3. Doğumhane: Büyükbaş (Etçi ve sütçü damızlık) hayvan işletmelerinde her 25 sağmal hayvan başına 16-20 m² aralığında alan düşecek şekilde doğum bölmesi planlanmalıdır.
  4. Revir: Büyükbaş (Etçi ve sütçü damızlık) hayvan işletmelerinde her 50 hayvan başına 16-20 m² aralığında alan olacak şekilde revir planlanmalıdır.
  5. Buzağı bölmesi veya kulübeleri için sağmal inek sayısının en fazla %20 oranı gözetilerek buzağı başına 2-3 m² aralığında alan planlanmalıdır.
  6. Genç hayvan bölmeleri toplam alanı anaç hayvanlar için ayrılan alanın en az %60’ı kadar olmalıdır. Aynı oranda gezinti alanı da ayrıca planlanabilir.
  7. Kapalı ahırlarda pencere alanları ve havalandırma bacaları: Kapalı ahırlarda taban alanının en az %5’i oranında pencere planlanmalıdır. İşletme çatısında ahır taban alanının en az %1’i oranında havalandırma bacaları/boşlukları planlanmalıdır.
  8. İşletmenin ana giriş kapısında ve ahırların girişinde dezenfeksiyon alanı (çukuru) bulunmalıdır.
  9. Kapasiteye uygun gübre ve yem deposu olmalıdır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.
  10. Damızlık büyükbaş hayvanlardan süt üretimi için yapılacak yeni tesis başvurularında, ahır ve sabit süt sağım ünitesi birlikte projelendirilmelidir.

Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan alanlar

Proje içeriğinde yer verilmesi koşuluyla, beher hayvan başına en fazla 7 m² gezinti alanı da ayrıca planlanabilir.

Silaj çukuru, buzağı bakım ünitesi hibe desteği kapsamında değerlendirilecek olup zorunlu olmayan alanlardır.

Damızlık hayvan (sığır/manda) yetiştiriciliği için ahır projelerinde zorunlu ekipmanlar

  1. Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı, gübre pompası.
  2. Süt üretimi için; bilgisayarlı sürü yönetimine sahip sağım ünitesi veya komple sistem süt sağım ünitesi, süt soğutma ve depolama tankı (Sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede olacaktır).
  3. Sürü yönetimi için; başvuru aşamasında taahhüt edilen hayvan varlığı üzerinden belirlenen kapasiteyle orantılı; mastitis tespit cihazı, kızgınlık tespit sistemi, ineklerde doğum takip sistemi, üreme ve tohumlama takibi, muayene, aşı ve tedavi işlemleri, süt takibi sistemleri. (Sürü yönetim sistemi, komple bir yazılım ve donanım olabileceği gibi ayrı cihazların tek yazılım üzerinden izlenebileceği farklı izleme sistemlerinden oluşabilir.)
  4. Yem üretimi için; yem karma (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı).
  5. Otomatik suluk.

Damızlık (sığır/manda) hayvan yetiştiriciliği için ahır projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar

Otomatik süt sağım robotu, otonom buzağı besleme robotu, otonom yem itme robotu, otonom gübre sıyırma robotu, ısıtma ve soğutma için klimalar, hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), gübre seperatörü, sıvı gübre tankeri, havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), balya makinesi ve silaj makinesi, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, kantar hibe desteği kapsamında değerlendirilecek olup zorunlu olmayan ekipmanlardır. Bu ekipmanlar dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır.

b.2. Büyükbaş besi yetiştiriciliği

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu alanlar

  1. Büyükbaş besi ahırı projelerinde besilik beher hayvan başına yem yolu ve yemlik dahil duraklı veya duraksız sistemde net 10-15 m² aralığında alan planlanmalıdır.
  2. Büyükbaş besi işletmelerinde her 50 hayvan başına 16-20 m² aralığında revir planlanmalıdır.
  3. İşletmenin ana giriş kapısında ve ahırların girişinde dezenfeksiyon alanı (çukuru) bulunmalıdır.
  4. Kapasiteye uygun gübre ve yem deposu bulunmalıdır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu ekipmanlar

  1. Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı ve gübre pompası.
  2. Yem üretimi için; yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı).
  3. Otomatik suluk.

Büyükbaş besi ahırı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar

  1. Hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), gübre seperatörü, balya makinesi, silaj makinesi, kantar, sıvı gübre tankeri, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, ısıtma ve soğutma için klimalar; zorunlu olmayan ekipmanlardır.
  2. Bu ekipmanların dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır.

c. Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar

  1. Konu kodu TÜY-C olmalıdır.
  2. Bu konuda yapılacak proje başvurularında et ve süt üretimi konusunda koyun/keçi yetiştiriciliğine yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe kapsamında değerlendirilir.
  3. Ayrı bölümlerde yer alması şartıyla, koyun ve keçi yetiştiriciliği aynı tesiste projelendirilebilir.
  4. Sunulacak projede sürü projeksiyonu yer almalıdır. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı proje kapasitesinin %40’ından az olamaz. Var olan hayvan sayısı ve taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir.
  5. Yatırımcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca %40’ın altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin en az %85’ine ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır.
  6. Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu alanlar

  1. Koyun ve keçi ağılı projelerinde; yem yolu, yemlik ve hayvan servis yolları hariç beher hayvan başına en az 2 m2, en fazla 3 m2 alan, her 10 hayvan başına en az 2,5 m² alan düşecek şekilde doğum bölmesi, her 50 hayvan başına en az 2 m² alan düşecek şekilde revir bölmesi, koyun/keçi için ayrılan alanın en az %60’ı kadar kuzu/oğlak bölmesi ve işletme veya ağıl girişlerinde dezenfeksiyon alanı planlanmalıdır. Entansif küçükbaş hayvancılık tesislerinde gerek görülürse, yaşam alanı kadar da gezinti alanı projelendirilebilir.
  2. Kapasitesi 500 baştan büyük olan başvurularda yıkama ünitesi planlanması zorunlu olup daha az kapasitedeki işletmeler için isteğe bağlı bütçelendirilebilir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan alanlar

Yem deposu, gübre deposu, soğutma sistem odası ve kapasitesi 500 baştan küçük olan proje başvurularında yıkama ünitesi yapımı isteğe bağlı olup zorunlu olmayan alanlardır. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu ekipmanlar

Kapasitesi 500 baştan büyük olan proje başvurularında; otomatik suluk, seyyar/sabit süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı zorunlu ekipmanlar olup bu ekipmanlar, daha az kapasitedeki işletmeler için isteğe bağlı bütçelendirilebilir.

Küçükbaş ağıl yapımı projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek zorunlu olmayan ekipmanlar

Gübre sıyırıcı, gübre karıştırıcı, gübre pompası, süt soğutma ve depolama tankı (sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede), yemlik, kantar, yem kırma-ezme makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, balya makinesi, silaj makinesi, koyun kırkma makinesi ile kapasitesi 500 baştan küçük olan proje başvurularında; otomatik suluk, süt soğutma tankı ve seyyar/sabit süt sağım ünitesi zorunlu olmayan ekipmanlardır. Bu ekipmanların dışında projede yer alan makine ve ekipman alımları ayni katkı ile karşılanacaktır.

ç. Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar

  1. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-Ç olmalıdır.
  2. Bu konuda yapılacak proje başvurularında, üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde kanatlı eti üretimine yönelik başvurular dışında sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe kapsamında değerlendirilir.
  3. Uygulama rehberinde verilen kapasite tablosunda belirtilen kapasiteler dışında projelendirilmiş başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  4. Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar
  5. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-D olmalıdır.
  6. Kültür mantarı konusunda tüm yatırım niteliklerindeki kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerine yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  7. Kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırımlar mantar üretim tesisi ve bu tesisin kapasitesine uygun kompost hazırlama ünitesi ile birlikte projelendirilebileceği gibi sadece mantar üretim tesisi olarak da projelendirilebilir.
  8. Yeni tesis olarak tek başına kompost hazırlama ünitesine hibe desteği verilmez. Ancak mevcut bir mantar üretim tesisi için yapılacak kompost hazırlama ünitesi için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunulabilir.
  9. Kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırımlarda;
  10. İnşaat giderleri,
  11. Ranza sistemi,
  12. Isıtma ve soğutma için yüksek watt gücüne sahip klimalar,

ç) Havalandırma fanları,

  1. Soğutma ve nemlendirmeyi sağlayan petekler,
  2. Sisleme makinesi,
  3. Zaman ayarlı aydınlatma sağlayan elektrik ünitesi,
  4. Su basımı için su motor ve pompa düzeneği,

ğ) Termometre ve kompost ölçümünü sağlayan çubuk termometre cihazları,

  1. Sabit raflar,

ı) Paketleme ünitesi,

  1. Tartım için dijital kantar

hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.

  1. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar
  2. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda Tebliğin ekinde belirtilen illerde yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Diğer illerde tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  3. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-E olmalıdır.
  4. Faal kesimhanelerinin parçalama ve paketleme ünitesi için proje başvurusunda bulunulabilir. Bu durumda konu kodu TÜİ-C (Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması) olmalıdır. Sunulan projeler, sakatat temizleme ve/veya işleme, et parçalama, ambalajlama ve/veya paketleme ile depolama ünitelerini içermelidir.
  5. Sunulan projelerde; kasaplık büyükbaş ve küçükbaş hayvanların kesimini takiben etlerin ve sakatatların içerisinde muhafaza edileceği, üretim kapasitesiyle orantılı soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesinin bulunması zorunludur. Soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesi, tesisin yapılacağı parselde yer alması ve tesis ile bir bütünlük arz etmesi halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  6. Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar
  7. Kanatlı kesimhanelerine yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  8. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu TÜY-F olmalıdır.
  9. Kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki proje uygulamalarının sonunda, uygulama rehberinde belirtilen kapasitelere sahip olması gerekmektedir.
  10. Sunulan projelerde; kasaplık kanatlı hayvanların kesimini takiben etlerin ve sakatatların içerisinde muhafaza edileceği, üretim kapasitesiyle orantılı soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesinin bulunması zorunludur. Soğuk hava deposu ve/veya şoklama ünitesi, tesisin yapılacağı parselde yer alması ve tesis ile bir bütünlük arz etmesi halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  11. Faal kanatlı kesimhanelerinin parçalama ve paketleme ünitesi için proje başvurusunda bulunulabilir. Bu durumda konu kodu TÜİ-C (Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması) olmalıdır. Sunulan projeler, sakatat temizleme ve/veya işleme, et parçalama, ambalajlama ve/veya paketleme ile depolama ünitelerini içermelidir.
    1. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlara İlişkin Özel Hususlar
  12. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda, projenin sadece makine ve ekipman alımını içermesi durumunda mevcut/faal olan işletmenin bu uygulama esaslarında belirtilen zorunlu alan ve/veya makine ve ekipman kriterlerine haiz olması gerekmez. Ancak proje tamamlandığında alınması gereken yasal izin ve ruhsatlardan yatırımcı sorumludur.
  13. Büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvanların etlerinin işlenmesinde hammadde karkas ettir.
  14. Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ve örtüaltı yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılacak tesislerin; Sularda Tarımsal Faaliyetlerden Kaynaklanan Nitrat Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliğinde (Tebliğ No: 2016/46) yer alan kapasite ve yapım standartlarına; ayrıca Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından 9/7/2015 tarihli ve 24239 sayılı yazı ile il müdürlüklerine gönderilen 2015/13 No.lu talimatta belirtilen ticari etlik ve yumurtacı kanatlı işletmelerin biyogüvenlik talimatına uygun olması gerekmektedir.
    1. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kullanımına Yönelik Yatırımlar
  15. Bu başvurularda konu kodu YEÜ olmalıdır.
  16. Tebliğ kapsamındaki tüm yatırım konularında kapasite artırımı ya da teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuru yapılan proje sadece yenilenebilir enerji üretimi konusunda bütçelendirilmişse konu kodu YEÜ olmalıdır. Yenilenebilir enerji ile birlikte makine ve ekipman alımı ile inşaat işlerinin de bütçelendirilmesi halinde ise konu kodu; yatırım konusunun kodu (TÜİ-B, TÜİ-C, TÜY-A, TÜY-B vb.) olmalıdır.
  17. Tebliğde yer alan yatırım konularıyla uygunluk gösteren işletmeler, tesisin öz tüketimine ait elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla yenilenebilir enerji tesislerinin kurulumu için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuru yapabilirler.

ç) Yenilenebilir enerji kullanılacak bütün yatırım konularında yenilenebilir enerji üretimi mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır.

  1. Elde edilen enerjinin, mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.
  2. Kurulu güç; mevcut trafo üzerinden değil işletmeye ait kapasite/ekspertiz raporundaki mevcut makinelerin çalışma süreleri ve güçleri üzerinden hesaplanır.
  3. Tesise ait son enerji faturaları ile makine ekipmanların aktif çalışma süreleri il müdürlüğü tarafından kapasite/ekspertiz raporunun teyidinde kullanılabilir.
  4. Elde edilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır.

ğ) Başvuru sahipleri için lisanssız elektrik üretimi yatırımlarında yapılması gereken ilk iş; bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun alınmasıdır. Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu, hibe sözleşmesi aşamasında; bağlantı ve sistem kullanım anlaşması nihai raporda sunulmalıdır (Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu; ilgili dağıtım şirketinin teknik değerlendirme sonucu projeye olumlu görüş vermesidir. Bu mektupta bağlantı noktası, hat mesafesi ve hattın türü gibi maliyet ve bütçe belirleyecek bilgiler yer almaktadır.).

  1. Tebliğ kapsamında bulunan konularla ilgili tarımsal faaliyetlere yönelik yapılmış ve/veya yapılacak tesislerde, toplu basınçlı sulama sistemleri için, sulama kooperatifleri ve sulama kooperatifleri üst birliklerinin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üreten tesislerin yapımı ile 3 dekardan küçük olmaması şartıyla örtüaltı kayıt sistemine kayıtlı mevcut modern seralarda kullanılmak üzere; yenilenebilir enerji kaynaklarından jeotermal ve biyogazdan ısı ve/veya elektrik üreten tesisler ile güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üreten tesislerin yapımı, hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ı) Jeotermal enerji kaynağı için kiralama yapılabilir. Kiralama süresi başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsamalıdır. Kiralama bedeli ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Tesisin bulunduğu parselde yer alan jeotermal nakil hattı hibe desteği kapsamında olup parsel dışındaki nakil hattı hibe desteği kapsamı dışındadır.

  1. Yenilenebilir enerji ile ilgili Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere uyulması şartı ile hibe ödemeleri bağlantı anlaşmasında belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır.
  2. Başvuruya esas projenin bir ünitesi yenilenebilir enerji üretimi ünitesi ise uygulamanın herhangi bir aşamasında, mücbir sebepler kapsamında projede öngörülen kurulu gücün %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle ispat edilmesi halinde yenilenebilir enerji üretimi ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  3. Bağlantı anlaşmasında belirtilen gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle, projede öngörülen kurulu gücün %51’inin altına düşmesi ve bu durumun da ilgili kurumdan alınacak resmi belgelerle ispat edilmesi halinde, gerekçeleriyle birlikte tespit tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde yatırımcının talep etmesi, il müdürlüğünün mevzuata uyarlığını inceleyerek il proje yürütme biriminin uygun rapor düzenlemesi ve il müdürünün raporu onaylaması halinde gerekli belgeler Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlüğün de talebin mevzuata uyarlığını tespit ederek talebi uygun görmesi halinde sözleşme feshedilir ve yatırımcının teminatı iade edilir.
    1. Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar
  4. Su ürünleri yetiştiriciliği konusunda tüm yatırım niteliklerindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  5. Sadece kuluçkahane yapımı da hibe kapsamında değerlendirilecektir.
  6. Yeni tesis niteliğindeki başvurularda jeneratör hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ç) Denizlerde yetiştiricilik konusunda yapılacak proje başvurularında;

  1. Konu kodu SÜİ-A olmalıdır.
  2. Bu yatırımlar; çipura, levrek, granyöz, istiridye, midye ve alabalık türleri üretimi ve yetiştirilmesi amacıyla yapılan sabit yatırımları kapsamaktadır.
  3. İç sularda yetiştiricilik konularında yapılacak proje başvurularında;
  4. Konu kodu SÜİ-B; yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde olması durumunda ise SÜİ-C olmalıdır.
  5. Bu yatırımlar; iç sularda alabalık türleri, yayın balığı, mersin balığı, sazan, tilapya, karabalık, makro ve mikro algler, karides, kara salyangozu; toprak havuzlarda ise alabalık, çipura, levrek, sarıağız, minekop, fangri, mercan, sinagrit, sivriburun karagöz, eşkine, sargoz, mırmır, sarıkuyruk, trança üretimi ve yetiştirilmesi amacıyla yapılan sabit yatırımları ve balıkçı barınaklarını kapsamaktadır.
  6. Destekleme kapsamında yapılacak üretimin midye ve istiridye yetiştiriciliği hariç entansif (tamamen dıştan yemlemeye dayalı yoğun yetiştiricilik) olması gerekmektedir.
  7. Su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan sular için filtrasyon ekipmanları, oksijenlendirme sistemleri, tesislerden çıkan suların arıtılması için kullanılması gereken ekipmanlar ve özellikle toprak havuzlarda ve kapalı devre sistemde su ürünleri yetiştiriciliği yapılan tesislerde enerji kurulum sistemleri hibe kapsamında değerlendirilecektir.
  8. Tam kapalı devre sisteme (Üretimde kullanılan suyun, mekanik ve biyolojik araçlar serisi kullanılarak dışkı ve yem artıklarının uzaklaştırılması, kalite ve kimyasal yapı bakımından oksijence zenginleştirilmesi, karbondioksitin uçurulması, ozon ve/veya UV ile muamele gibi bazı işlemlere tabi tutulduktan sonra yetiştiricilik sisteminde tekrar kullanımı esasına dayanan, daha az su kullanımı, birim hacimden daha yüksek verim, daha iyi büyüme ve yemden daha fazla yararlanmayı sağlayan, yer ve tür serbestisi olan ve daha az çevresel etki ile ürün alabilmeyi temin eden tam kontrollü sistem) yönelik su ürünleri üretimi de hibe kapsamında değerlendirilecektir.
  9. Bu kapsamda sunulan projelerin çevre koruma ve etkin atık yönetimi konusundaki Bakanlık mevzuatı ve ulusal mevzuata uygun olması gerekmektedir.
  10. Ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Kafes, kafes ağı, kafes bağlantı elemanları (şamandıra, kolektör, halat, çakar, flaşör, zincir kilidi, zincir, çapa, radansa), kuş ağı kulesi, ağ yıkama makineleri, su kalitesi ölçüm cihazı, balık nakil tankı, tüp dolum kompresörü, balık boylama makinesi, boyut ölçme cihazı, balık gözlem aynası, buzlama makinesi, balık pompası, platformlara ve en az 10 metre boyunda ruhsatlı teknelere hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop, otomatik yemleme makinesi, ısı ve ışık yalıtımlı yem deposu, insansız sualtı aracı hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır.

  1. Karada su ürünleri yetiştiricilik tesisleri için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

İnşaat gideri olarak havuz yapımı, kuluçka dolabı, buzlama makinesi, balık nakil tankı, balık boylama makinesi, balık yetiştirme tankı, balık pompası, su dağıtım sistemi (boru, vana), su kalitesi ölçüm cihazı, su filtrasyon, oksijenlendirme ve geri kazanım sistemleri ve elektrik sistemleri, güneş enerjisi panelleri, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. Ayrıca 300.000 Türk Lirasını aşmamak üzere baraka tarzı betonarme veya ahşap depolama alanı da hibe desteği kapsamında değerlendirilir. İdari bina inşaat giderleri hibe desteği kapsamında değerlendirilmemektedir.

  1. Kuluçkahaneler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

İnşaat gideri olarak havuz yapımı, kuluçka dolabı, yavru tankı, su filtrasyon, oksijenlendirme ve geri kazanım sistemleri, balık boylama makinesi, balık pompası, su dağıtım sistemi (boru, vana), balık nakil tankı ve elektrik sistemleri, güneş enerjisi panelleri, yumurta seçme makineleri, dezenfeksiyon makineleri, markalama makinesi, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır. İdari bina inşaat giderleri hibe desteği kapsamında değerlendirilmemektedir.

  1. Midye ve istiridye yetiştiriciliği için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

Platform için (HDPE boru sistemi, şamandıra, çapa, zincir, zincir kilit takımı, halka kolektör, şamandıralı çakar fener, çapa gergi şamandırası, halat), file, midye/istiridye ekim makinesi, midye/istiridye hasat makinesi, midye/istiridye yıkama ve boylama makinesi, midye/istiridye tutunma halatı, istiridye büyütme sepeti, su kalitesi ölçüm cihazı, tüp dolum kompresörü, buzlama makinesi, platformlara ve en az 10 metre boyunda ruhsatlı teknelere hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır.

  1. Kapalı devre sistem için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek kalemler

İnşaat giderleri, mekanik filtrasyon cihazı, hassas filtrasyon cihazı, biyolojik filtre, protein ayrıştırıcı, UV ve ozon sterilizasyonu, su sıcaklığı ısıtma ve soğutma sistemi, oksijen ve sıcaklık, ph ölçüm, kontrol ve dağıtım sistemi, desatürasyon sistemi, defosforizasyon sistemi, denitrifikasyon sistemi, atık tutma sistemi, balık yetiştirme tankları, su dağıtım sistemi (boru, vana), güneş enerjisi panelleri, aşılama makinesi ve ekipmanları, mikroskop hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlardır.

  1. Hayvansal ve Bitkisel Orijinli Gübre İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar
  1. Solucan gübresi başvuruları ve kimyasal katkı içeren gübre üretimine yönelik başvurular hibe desteği kapsamı dışındadır.
  2. Hayvansal ve bitkisel orijinli gübrelerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tüm yatırım niteliklerindeki başvurulara hibe desteği verilmektedir. Ancak yeni tesis veya kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması kapsamındaki hibe başvurularında sunulan projede işleme ve paketleme üniteleri mutlaka birlikte yer almalıdır; sadece işleme veya sadece paketleme tesisi projelendirildiğinde başvuru uygun kabul edilmez.
  3. Hayvansal ve bitkisel orijinli gübrelerin her biri için tek başvuru yapılabileceği gibi iki konuyu birlikte içeren başvuru da yapılabilir. Bu durumda, iki konudan kapasitesi yüksek olanın konu kodu ile giriş yapılır.
  4. Hayvansal orijinli gübre işlenmesi:
  5. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu HOG-A olmalıdır.
  6. Hayvansal orijinli gübreler, hayvanların dışkıları ile yataklıklarının artıklarından elde edilen gübrelerdir (Ahır gübresi veya çiftlik gübresi).
  7. Bitkisel orijinli gübre işlenmesi:
  8. Bu konuda yapılacak proje başvurularında konu kodu HOG-B olmalıdır.
  9. Bitkisel orijinli gübreler, tarımsal amaçlı yetiştirilen bitkilerin kendisinden ya da işlenmesi sonrası elde edilen yan ürünlerden elde edilen gübrelerdir (Sera veya budama atıkları vb.).
    1. KIRSAL EKONOMİK ALTYAPI YATIRIM KONULARI
      1. Aile İşletmeciliği Faaliyetlerinin Geliştirilmesine Yönelik Altyapı Yatırımları

a. Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar

  1. Konu kodu AİFG-A olmalıdır.
  2. Bu başlık altında alt konular bazında belirtilen istisnalar hariç tüm yatırım niteliklerindeki başvurular kabul edilecektir.
  3. Yatırımcının birincil üretimini yaptığı ürünlerin işlenmesine yönelik işleme tesisleri, soğuk hava deposu, soğuk oda, soğuk hava deposunda kullanılacak plastik kasalar, şoklama ünitesi, çelik silo ve paketleme üniteleri uygun harcama kapsamındadır. Yapılacak tesisin kapasitesi yatırımcının birincil üretim kapasitesinin üzerinde olabilir.

a.1 Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar

  1. Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Meyve ve/veya sebze kurutma tesisi projelerinin iklimlendirme unsurlarını içermesi şarttır.
  3. Sadece bitkisel üretim konusunda faaliyet gösteren başvuru sahipleri tarafından yapılacak başvurularda sisleme, don önlemeye yönelik makine ve ekipmanlar ile don ve dolu önleme ile gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü, hasat filesi alımı, kendi üretim kapasitesi ile sınırlı olmak kaydıyla boylama ve paketleme tesisi yatırımlarına ilişkin harcamalar uygun harcama kapsamında değerlendirilir. File ve plastik/polimer örtü alımlarında kuruluma ait yapı ekipmanlarını içerecek şekilde bütçelendirme yapılabilir.
  4. Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda projenin bir parçası olarak sunulmak ve yatırımcının birincil üretim kapasite ile uyumlu olmak kaydıyla hasat ve yerden toplama makineleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Tek başına hasat ve yerden toplama makineleri alımına yönelik proje sunulması halinde hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  5. Tek parça (en az üç dekarlık) kivi ve benzeri bahçeler ile bağ tesislerine kordon telli terbiye sistemli/askı destek sistemi için proje başvurusunda bulunulabilir. Proje kapsamında ihtiyaç duyulan girdiler listesi güncel uygulama rehberinde verilmiştir.
  6. Zeytinyağı konusunda;
  7. Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda yapılması planlanan tesisin, iki fazlı sistem üretim prosesini içermesi ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Zeytinyağı Tesislerinde Oluşan Atık Suların Yönetiminde Uyulması Gereken Teknik Hususlar konulu 2015/10 sayılı Genelgesindeki hususlara uygun olması ön koşuldur.
  8. İki fazlı tesisler için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular ya da üç fazlı tesislerin iki fazlı sisteme dönüştürülmesine yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  9. Un ve yem konularında;
  10. Kapasite artırımı için depolama tesisi [çelik silo (konik/düz)] yapımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusu yapılabilir.
  11. 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  12. Kütlü pamuk konusunda; sadece kütlü pamuğu lif ve çiğit olarak ayırarak çırçırlama işini yapan makinelerle çırçır randımanının yükseltilmesi amacına yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje sunulabilecektir.
  13. Çayın işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik olarak sadece Artvin, Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illerinde yapılacak başvurular kabul edilir.

a.2 Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar

  1. Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Hibeden faydalanan yatırımcılar ödeme için talepte bulunduklarında; proje sonucu yapılan tesis, yürürlükte olan mevzuat ve/veya sözleşme sonrası yayımlanmış mevzuatla [5996 sayılı Kanun, 6331 sayılı Kanun, 2872 sayılı Kanun (Süt toplama merkezleri hariç), 25902 sayılı ve 10/8/2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, 27/12/2011 ve 28155 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile yatırım konusuyla ilgili diğer mevzuat] uyumlu olmalıdır.
  3. Yatırımcılar mevcut işletmeleri için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunmuşlarsa yukarıda belirtilen mevzuata uygun olarak hazırlanmış mevcut belgelerini veri giriş sistemine yüklemeleri gerekmektedir.

a.3 Süt ve süt ürünlerine yönelik yatırımlar

  1. Süt ve süt ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Proje, uygulama sonunda gerekli olan ulusal izin ve ruhsatlara sahip olmalıdır.
  3. Mevcut işletmede üretim sırasında oluşan peynir altı suyunun süt ürünü olarak değerlendirilerek ekonomik değerinin artırılması için yapılacak proje başvuruları da kabul edilecektir.

a.4 Süt toplama merkezlerine yönelik yatırımlar

  1. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  2. Hem mevcut bir süt işleme tesisi olan yatırımcılar hem de mevcut işletmesi olmadığı halde sadece süt toplama merkezleri kuracak olan yatırımcılar proje başvurusunda bulunabilirler.
  3. Başvuru sahiplerinin mevcut süt işleme tesisi için kuracakları süt toplama merkezinin/merkezlerinin toplam kapasitesi mevcut işletmenin kapasite/ekspertiz raporunda belirtilen günlük süt işleme kapasitesinden fazla olamaz.
  4. Süt toplama merkezlerinde çiğ sütün toplanması, süzülmesi, soğutulması ve uygun şartlar altında depolanması ön koşuldur.
  5. Bu tesislerde süt; günlük toplanacaksa +8°C’den, günlük toplanmayacaksa +6°C’den yüksek olmayan sıcaklıklarda muhafaza edilmelidir.
  6. Çiğ süt toplamada kullanılan tesisin yeri/yerleri ile tankın konacağı parselin/parsellerin mülkiyeti proje sahibine ait olmalı veya başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yıllık kira sözleşmesi bulunmalı, başvuru sahibi bu belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklemeli ve hibe sözleşmesi aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini il müdürlüğüne sunmalıdır. Elektrik ve su tesisatları abonelikleri başvuru sahibi adına olmalıdır.
  7. Çiğ süt toplamada kullanılan, süte temas edecek tankların en az 250 L/gün kapasitede olması, yeni olması, otomatik temizleme sistemine sahip olması, entegre sıcak su kaynağı ile süt kamyonuna süt transferini sağlamak için entegre süt pompasına sahip olması ve kullanılacak tankların yüzeylerinin, “Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği” ve “Gıda

Hijyeni Yönetmeliği” hususlarına uygun, bakımlı, kolay temizlenebilir, gerektiğinde dezenfekte edilebilir olması gerekir. Ayrıca sütün kabulü sırasında değer tespiti yapacak makine ve ekipmanlar hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

  1. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurularda parsel/parseller ve abonelikler ortaklarının adına kayıtlı olabilir. Bu taktirde ortakların tesisin kendi adlarına kayıtlı parselde/parsellerde kurulmasına, başvuruların başladığı tarihten itibaren en az 7 (yedi) yıl süresince faaliyet göstermesine ve aboneliklerle ilgi tüm harcamaların kendilerince karşılanacağına dair rızalarının olduğu noter onaylı muvafakatname hibe sözleşmesi aşamasında il müdürlüğüne sunulmalıdır.
  2. Projelendirilecek süt toplama tesisi/tesisleri:

S Faaliyette bulunan işletmeler için;

  1. İşletmelerin kurulu bulunduğu il sınırları,
  2. Tüzel kişi başvurularında tüzel kişiliğin ana sözleşmesi ve/veya tüzüklerinde belirtilmiş olan faaliyet alanları,
  3. Süt işleme ile ilgili mevcut işletmesi bulunmayan ancak süt toplama amaçlı yeni tesis kuracak tarımsal amaçlı örgütler için ana sözleşmeleri ve/veya tüzüklerinde belirtilmiş olan faaliyet alanları, içerisinde olmalıdır.
  4. Tarımsal Ürünlerin Depolanmasına Yönelik Yatırımlar (Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu)
  5. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  6. Yeni tesis niteliğindeki başvurularda konu kodu AİFG-B olmalıdır.
  7. Mevcut bir tesisin bir ünitesi olarak yapılacak başvurularda yatırımın niteliği teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon; konu kodu ise AİFG-A olmalıdır.
  8. Çelik silo konusunda;
  9. Mevcut tesise ait yapı kullanma izin belgesinin başvuru ekinde sunulması gerekmektedir.
  10. Yapı ruhsatı hibe sözleşmesi aşamasında sunulmalıdır.
  11. Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  12. Soğuk hava deposu;
  13. Soğuk hava deposu konusunda teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde sadece yenilenebilir enerji üretimi, soğuk hava deposu ekipmanları ile soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  14. Yeni tesis niteliğinde yapılan başvurularda da soğuk hava deposunda depolanan ürünlerin pazara sevki öncesi tasnifi ve kasalanması için kullanılacak makine ve ekipmanların alımlarına yönelik gider kalemleri destek kapsamında yer alır.
  15. Tarımsal amaçlı örgütler için üyelerinin su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet göstermeleri halinde, üretim kapasiteleri oranında soğuk hava deposu yapımı ve buzlama makinesi alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  16. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlar
  17. Başvurular için konu kodu AİFG-C olmalıdır.

c.1. Tarımsal üretime yönelik ahır ve ağıl yatırımları

  1. Tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Ancak büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlığımızca tespit edildiği 26/9/2024 tarihli ve 32674 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/31)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (yyyy) bendinde belirtilen havzalarda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
  2. Başvuru sahibinin kendisine ait olan veya nihai rapor aşamasında edineceğini taahhüt edeceği hayvan varlığı büyükbaş hayvan yetiştiriciliği için proje kapasitesinin %50’sinden, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için proje kapasitesinin %40’ından az olamaz. Var olan hayvan sayısı bilgisi ve/veya taahhütname başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir.
  3. Yatırımcının başvuru aşamasında taahhüt ettiği hayvan varlığı izleme süresi boyunca büyükbaş hayvan yetiştiriciliği için %50’nin, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için ise %40’ın altına düşemez ve izleme süresi sonunda başvuru aşamasında taahhüt edilen proje kapasitesinin büyükbaş hayvan yetiştiriciliği için en az %90’ına, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği için ise en az %85’ine ulaşılması gerekmektedir. İzleme süresi boyunca ve il proje yürütme birimi tarafından yapılacak son kontrolde taahhüt edilen/mevzuatta belirtilen proje kapasitesine ulaşılmadığının tespiti halinde hibe sözleşmesi hükümlerince fesih işlemleri başlatılır.
  4. Bu konu başlığı altında yapılacak yatırımlar için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek alanlar, tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında belirtilen alanlar olup bu alanların tamamının projede yer alması zorunlu değildir. Ancak tesis tamamlandığında alınması gerekli yasal izin ve ruhsatlardan yatırımcı sorumlu olup bu hususta proje kapasitesi ve hayvan sayısına göre zorunlu olarak bulunması gereken alanlar projede planlanmalıdır.
  5. Damızlık hayvan yetiştiriciliği projelerinde hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlar: Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı, gübre pompası, süt üretimi için; bilgisayarlı sürü yönetimine sahip sağım ünitesi veya komple sistem süt sağım ünitesi, seyyar süt sağım makinesi, süt soğutma ve depolama tankı (Sütü en az 2 (iki) gün depolayacak kapasitede olacaktır.), sürü yönetimi için; başvuru aşamasında taahhüt edilen hayvan varlığı üzerinden belirlenen kapasiteyle orantılı; mastitis tespit cihazı, kızgınlık tespit sistemi, ineklerde doğum takip sistemi, üreme ve tohumlama takibi, muayene, aşı ve tedavi işlemleri, süt takibi sistemleri, yem üretimi için; yem karma (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı), suluk, otomatik süt sağım robotu, otonom buzağı besleme robotu, otonom yem itme robotu, otonom gübre sıyırma robotu, ısıtma ve soğutma için klimalar, hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), gübre seperatörü, sıvı gübre tankeri, havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), balya makinesi ve silaj makinesi, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, kantar hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  6. Büyükbaş besi yetiştiriciliği projelerinde hibe kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlar: Gübre yönetimi için; gübre sıyırıcısı, gübre karıştırıcısı ve gübre pompası, yem üretimi için; yem karma makinesi (sabit/hareketli/elektrikli/şaftlı), yem kırma/ezme makinesi (elektrikli/şaftlı), suluk, hayvan bakım aracı (travay), padok (Rulo/tabaka yatak, yatak durak demiri/yatak demir sistemleri ve/veya yemlik kilidi), havalandırma ve serinletme fanları, otomatik hayvan kaşıma fırçası (kaşağı), gübre seperatörü, balya makinesi, silaj makinesi, kantar, sıvı gübre tankeri, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, ısıtma ve soğutma için klimalar hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  7. Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği projelerinde; yem deposu, gübre deposu, soğutma sistem odası ve yıkama ünitesi yapımı isteğe bağlı olup zorunlu olmayan alanlardır. Suluk, seyyar/sabit süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı, gübre sıyırıcı, gübre karıştırıcı, gübre pompası, süt soğutma ve depolama tankı, yemlik, kantar, yem kırma-ezme makinesi, yem karma makinesi, yemleme bandı (konveyör)/elektrikli raylı yem karma-dağıtma makinesi, balya makinesi, silaj makinesi, koyun kırkma makinesi isteğe bağlı bütçelendirilebilir. Kaba yem depoları sundurma olarak da projelendirilebilir.
  8. Alınacak makine ve ekipmanlar, işletmenin kapasitesi ile uyumlu olması koşuluyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  9. Ayrı bölümlerde yer alması şartıyla, koyun ve keçi yetiştiriciliği aynı tesiste projelendirilebilir.
  10. . Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar
  11. Bu başlık altında sadece yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon yatırım niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  12. Modern sera konusunda ekonomik yatırımlar kapsamında belirtilen kriterler geçerlidir.
  13. Yüksek tünel; mahya yüksekliği 4,5 metreye kadar olan, bağımsız veya bloklar halinde yapılabilen, konstrüksiyonunda galvaniz profil ve/veya galvaniz boru kullanılarak inşa edilmiş; meyve, sebze ve süs bitkisi yetiştiriciliğinin yapıldığı tesistir.
  14. Yüksek tünelde süs bitkisi yetiştiriciliği; dış mekân, iç mekân, kesme çiçek ve soğanlı yumrulu bitki yetiştiriciliğini kapsar.
  15. Yüksek tünel inşasında kullanılan konstrüksiyon ve diğer yapı elemanları, altyapı işleri, beton işleri, örtü malzemesi ve ekipmanları hibeye esas proje giderleri olarak değerlendirilir.
  16. Yeni tesis yatırım niteliğindeki yüksek tünel başvuruları; sulama sistemleri ve gübreleme sistemini bir bütün olarak içermelidir.
  17. Örtüaltı Kayıt Sistemi Yönetmeliğine uygun olarak ÖKS’ye kayıt yaptırılması gerekir. ÖKS kayıt belgesi nihai rapor ekinde il müdürlüğüne sunulur.
  18. Projelendirilmek istenildiği taktirde tesisin ısıtma sistemi; katı yakıtlı bir sistem olabileceği gibi yenilenebilir enerji sistemlerini de içerebilir. Hibeye esas proje giderleri arasında, ısıtma sisteminin yanında izolasyon sistemleri ve ısı pompası da uygun giderler kapsamında kabul edilir.
  19. Hâlihazırda üretim yapılan yüksek tünelde yenilenebilir enerji, sulama sistemleri, otomasyon sistemleri (havalandırma), gübreleme sistemleri, ısıtma sistemleri, ısı perdesi ve sera örtüsü, tesisin tarımsal üretim kapasitesiyle uyumlu olması şartıyla hibe kapsamında değerlendirilir. Örtü malzemesi olarak en az 36 ay ömürlü malzeme kullanılmalıdır.
  20. Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda ısıtma sistemi olarak yenilenebilir enerji üretim kaynakları projelendirildiğinde dekar başı maliyet, yüksek tünelde dekar başı maliyetin en fazla %30’u; yenilenebilir enerji üretim hariç otomasyon sistemleri (havalandırma), sulama sistemleri, gübreleme sistemi, ısıtma sistemi, ısı perdesi ve sera örtüsü bir bütün olarak projelendirildiğinde ise dekar başı maliyet, ısıtma sistemi bulunmayan ya da katı yakıtlı yüksek tünelde dekar başı maliyetin en fazla %60’ı olmalıdır. Sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından herhangi birini içeren mevcut tesisler için teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda tesiste eksik olan sulama, gübreleme ve havalandırma ekipmanlarından herhangi biri için başvuruda bulunulabilir. Bu durumda her bir ekipman için dekar başı maliyetin en fazla %15’i olmalıdır.
  21. Yüksek tünelde dekar başı maliyet:
  22. Isıtma sistemi kullanılmadığında en fazla 650.000 TL/daa
  23. Isıtma sistemi olarak katı yakıtlı bir sistem kullanıldığında en fazla 690.000 TL/daa 
  24. c) Isıtma sistemi olarak yenilenebilir enerji üretim kaynakları kullanıldığında en fazla 800.000 TL/daa’dır.
  25. Yüksek tünel için özel pozlar ve referans fiyatlar uygulama rehberinde yer almaktadır.
  26. . Yağmur hasadı için jeomembran gölet yapımına yönelik yatırımlar
  27. Yeni tesis niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  28. Bu kapsamda yapılacak başvurular; tarımsal kullanım amaçlı olarak yüzey akışı sularını depolayan ve su bütçesi üzerinde baskı oluşturmayan, kazı yeri 2 m derinliğinde, topografik koşullara göre 9,5-12 m genişlik ve/veya uzunluk olacak şekilde 100 m3 su alacak havuz boyutlarına sahip yağmur hasadı sistemlerinin uygulanması ve yaygınlaştırılması projelerini kapsamaktır.
  29. Başvuruda sunulması zorunlu izin ve ruhsatlar, başvuru sahibi ile ilgili bilgi ve belgeler, plan, proje, raporlar ve maliyet konuları uygulama rehberinde verilmiştir.

ç. Kültür Mantarı Üretimine Yönelik Yatırımlar

  1. Konu kodu AİFG-Ç olmalıdır.
  2. Bu başlık altında tüm yatırım niteliklerindeki kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerine yönelik başvurular kabul edilecektir.
  3. Kültür mantarı yetiştiriciliğine yönelik gerekli makine ekipmanların alımı uygun harcama kapsamında değerlendirilir.
  4. En az 2 kat ranza veya diğer sistemlerin uygulandığı, sırt pompası, sulama sistemi, birer adet vantilatör, aspiratör, higrometre ve termometre içeren tesis yapımına yönelik projeler hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  5. Kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırımlar mantar üretim tesisi ve bu tesisin kapasitesine uygun kompost hazırlama ünitesi ile birlikte projelendirilebileceği gibi sadece mantar üretim tesisi olarak da projelendirilebilir.
  6. Yeni tesis olarak tek başına kompost hazırlama ünitesine hibe desteği verilmez. Ancak mevcut bir mantar üretim tesisi için yapılacak kompost hazırlama ünitesi için kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvuruda bulunulabilir.

d. Yenilenebilir Enerji Tesisleri Yapımına Yönelik Yatırımlar

  1. Proje sadece yenilenebilir enerji üretimi konusunda bütçelendirilmişse konu kodu AİFG-D olmalıdır.
  2. Bu başlık altında kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu yatırım niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  3. Yenilenebilir enerji kaynağı kullanılacak bütün yatırım konularında yenilenebilir enerji üretimi, mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak yeni tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır.
  4. Tesise ait son enerji faturaları ile makine ekipmanların aktif çalışma süreleri il müdürlüğü tarafından kapasite/ekspertiz raporunun teyidinde kullanılabilir.
  5. Elde edilen enerjinin, mevcut veya Tebliğ kapsamında kurulacak yeni tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.
  6. Başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi yenilenebilir enerji üretimi ünitesi ise mücbir sebepler kapsamında, uygulamanın herhangi bir aşamasında, projede öngörülen kurulu gücün %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmi belgelerle ispat edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretimi ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  7. Bağlantı anlaşmasında belirtilen gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle, projede öngörülen kurulu gücün %51’in altına düşmesi ve bu durumun da ilgili kurumdan alınmış resmi belgelerle ispat edilmesi halinde, gerekçeleriyle birlikte tespit tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde yatırımcının talep etmesi, il müdürlüğünün mevzuata uyarlılığını inceleyerek il proje yürütme biriminin uygun rapor düzenlemesi ve İl Müdürünün de raporu onaylaması halinde, gerekli belgeler Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlüğün de talebin mevzuata uyarlılığını tespit ederek talebi uygun görmesi halinde sözleşme tasfiye edilir ve yatırımcının teminatı iade edilir.
  8. Kurulu güç mevcut trafo üzerinden değil işletmeye ait kapasite/ekspertiz raporundaki mevcut makinelerin çalışma süreleri ve güçleri üzerinden hesaplanır.
  9. Elde edilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır.
  10. Jeotermal enerji kaynağı için kiralama yapılabilir. Kiralama süresi başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsamalıdır. Kiralama bedeli ise hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Tesisin bulunduğu parselde yer alan jeotermal nakil hattı hibe desteği kapsamında olup parsel dışındaki nakil hattı hibe desteği kapsamı dışındadır.
  11. Ayrıca yenilenebilir enerji tesisi projesi, yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında büyükbaş veya küçükbaş hayvan yetiştiriciliği veya arıcılık ve arı ürünleri üretimi ile bitkisel üretim yapan küçük ölçekli aile işletmelerinin kendi enerji taleplerini karşılamak amacıyla 5 kW ya kadar off-grid sistem (PV’ler aracılığıyla üretilen fazla enerjiyi akülerde depolayan, şebekeye bağlı olmayan solar fotovoltaik sistemler) kurulmasını içerebilir.
    1. Arıcılık ve Arı Ürünlerine Yönelik Yatırımlar
  12. Başvurular için konu kodu AÜİP olmalıdır.
  13. Bu başlık altında yeni tesis, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  14. Ayrıca şebekeden bağımsız solar fotovoltaik (off-grid) sistemler konusunda proje kabulü yapılacaktır.
  15. Arıcılık yatırımları kapsamında,
    • Bal ve diğer arı ürünlerinin üretimine yönelik 30 (otuz) ile 500 (beş yüz) kovan aralığındaki işletmeler,
    • Ana arı üretimine yönelik yatırımlar,
    • Bal ve diğer arı ürünlerinin işlenmesi ve paketlenmesine yönelik tesisler desteklenecektir.
  16. Bu konu başlığı altında; arı ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için müştemilat inşası, arıcılıkla ilgili ekipman alımı, çiftlik içerisinde balın işlenmesi ve paketlenmesi için işleme ve paketleme hatları satın alınması veya mevcut hatların modernizasyonu, lisanslı üreticiler tarafından ana arıların üretilmesi için yetiştirme istasyonlarının kurulması ve donatılması, işleme ve paketlemeye yönelik tesis kurulumlarında tesisin öz tüketimi için yenilenebilir enerji üretimi amacıyla inşaat işleri ile makine ve ekipman alımları destek kapsamındadır.
  17. Hibe desteği kapsamında kovan alımı yapılan projelerde arılı kovan sayısı nihai rapor aşamasında başlangıçta taahhüt edilen sayının en az %20’si, izleme süresi sonunda ise %100’ü olmalıdır.
  18. Sadece arıcılık için proje başvurusunda bulunan yatırımcılar;

o Başvuru aşamasında AKS (Arıcılık Kayıt Sistemi)’ye kayıtlı olduğunu gösteren belge sunmalıdır. Başvuru sahibinin proje sunduğu il ile AKS’de kayıtlı olduğu il aynı olmalıdır.

o Kendi enerji taleplerini karşılamak amacıyla 5 (beş) kW’a kadar off-grid sistem kurulumunu içeren yenilenebilir enerji üretim sistemi başvurusu yapabilir.

  1. Bal ve diğer arı ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon yatırım niteliğinde proje sunulması halinde yatırım yerinin mülkiyeti yatırımcıya ait olmalı ya da yatırım yeri kiralanmış ise, kiralama süresi başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 (yedi) yılı kapsamalıdır.
  2. İşletme kapasitesine uygun olmak şartıyla, hibe kapsamında değerlendirilen makine, ekipman ve malzemeler uygulama rehberinde belirtilmiştir.
  3. Fondan arı yemi makinesi sadece tarımsal amaçlı örgütler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  4. Arı kolonisi alımları hibe desteği kapsamında değildir.
  5. Ödeme aşamasında yatırımcının AKS’ye kaydedilmiş güncel kovan sayılarını gösterir belge istenir.
    1. Bilişim Sistemleri ve Eğitimi Yatırımları (Akıllı Tarım Uygulamaları)
  6. Başvurular için konu kodu BSY olmalıdır.
  7. Bu başlık altında uygulama rehberinde yer alan akıllı tarım uygulamaları ile tarımsal bilişim ve çiftlik bilgi sistemi uygulamaları konularında, mevcut tesislerin teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  8. Zirai insansız hava araçları sadece tarımsal amaçlı örgütler için hibe desteği kapsamında değerlendirilecektir.
  9. Destek kapsamındaki gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilmiştir.
    1. El Sanatları (Zanaatkȃrlık) ve Katma Değerli Ürünlere Yönelik Yatırımlar
  10. Başvurular için konu kodu ESKÜ olmalıdır.
  11. Bu konuda, işletme binaları ve üretim tesisleri; yerel gıdalar ve tarımsal ürünlerin üretilmesi, işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması konularında yeni tesis, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  12. İşletmenin öz tüketimi için yenilenebilir enerji üretimine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamındadır.
  13. Bitkisel ürünlerin birincil üretimi bu kapsamda değerlendirilmez.
  14. Destek kapsamındaki zanaatkârlık (el sanatları) faaliyetleri ve ürünleri ile katma değerli ürünler uygulama rehberinde belirtilmiştir.
    1. İpek Böceği Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar
  15. Başvurular için konu kodu İPY olmalıdır.
  16. Bu başlık altında yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular kabul edilecektir.
  17. Üretim amaçlı yapılacak tesis, üretilen kozaların depolanması ve kurutulması için gerekli alanı da içeren 3 ve/veya daha fazla katlı kerevet ile besleme yapılabilecek şekilde olmak üzere tekli besleme evlerinde minimum 2,80 metre, toplu besleme evlerinde minimum 3,20 metre tavan yüksekliğine ve tekli besleme evlerinde en az 100 m2 toplu besleme evlerinde en az 500 m2 brüt alana sahip olmalıdır.
  18. İpek böceği yetiştirilecek dut bahçelerinin kurulumu ve beslenme evi yapımı da hibe desteği kapsamındadır.
  19. Makine ekipman alımları, ısıtma/soğutma/havalandırma sistemleri ile sulama sistemleri de hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  20. İpek böcekçiliği projesinin tamamlanmasından sonra nihai rapor ekinde İKS (İpek Böcekçiliği Kayıt Sistemi) kayıt belgesinin sunulması gerekmektedir.
    1. Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar
  21. Başvurular için konu kodu SÜY olmalıdır.
  22. Bu başlık altında iç sularda ve toprak havuzlarda üretim faaliyetlerini içeren tüm yatırım niteliklerindeki başvurular kabul edilecektir.
  23. Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar kapsamında iç sularda ve toprak havuzlarda yetiştiricilik konusunda hibe desteği verilen türler bu başlık altında da hibe desteği verilecek türler olarak kabul edilir.
  24. Hibeye esas bütçe kapsamında değerlendirilecek kalemler Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar kapsamında karada su ürünleri yetiştiricilik tesisleri, kuluçkahaneler ile kapalı devre sistem için hibe desteği kapsamında değerlendirilecek makine ve ekipmanlar başlıkları altında belirtilmiştir.
    1. Tarımsal Amaçlı Örgütler İçin Makine Parkı Yatırımları
  25. Başvurular için konu kodu MP olmalıdır.
  26. Yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  27. Tarımsal amaçlı örgütler için ortak ihtiyaçlarına hizmet edecek makine parkları yatırımları konusunda yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje kabulü yapılacaktır. Birincil ve ikincil üretim yatırımlarını kapsayan makine ekipmanlar uygun harcama kapsamındadır.
  28. Makine ve ekipmanın muhafazası için bina inşası ile hizmet verilmesi öngörülen yerde mevcut potansiyel için yeterli sayıda ve uygun ölçüde makine ekipman alımına yönelik proje sunulabilir.
  29. Projede yer alan inşaat işleri ile makine ve ekipman alımları, başvuru yapan üretici örgütünün faaliyet alanlarıyla ilgili olmalıdır.
  30. Bu kapsamda verilecek desteklerle, makine ekipmanların üretici örgütü tarafından ortaklara kiralanması suretiyle ortakların müşterek kullanımının sağlanmasını amaçlamaktadır. Üretici örgütünün kendi bünyesinde sabit olarak tesis edeceği ve/veya kullanacağı makine ekipmanlar destek kapsamında olmayacaktır.
  31. Bu konu başlığı altında balya makineleri, biçer/biçer bağlar, biçerdövere montajlı sap toplamalı saman makineleri, çayır biçme makineleri, çekilir tip harman makineleri, kuluçka dolabı (inkübasyon kabini su ürünleri), mısır silaj makineleri, ot silaj makineleri, pnömatik ekim makineleri, silaj paketleme makineleri, taş toplama, üniversal ekim makineleri (sıraya ekim makineleri), yem karma ve dağıtma makineleri, çay hasat makineleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  32. Kahverengi kokarca ile mücadele kapsamında alınacak zirai mücadele alet, makine ve ekipman alımları hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
  33. Makine parkı yatırımlarında tarımsal amaçlı örgütün her 21 (yirmi bir) üyesi için en fazla 1 (bir) adet makine ekipman alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.
    1. Tıbbi ve Aromatik Bitkilere Yönelik Yatırımlar
  34. Başvurular için konu kodu TABY olmalıdır.
  35. Bu başlık altında, tıbbi ve aromatik özelliği olan bitkilerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için tüm yatırım niteliklerindeki başvurular kabul edilecektir.
  36. Lavanta, biberiye, kekik gibi tıbbi ve aromatik bitkisel ürün ekimi olan çiftçilere; kapasite kısıtları tablosunda belirtilen üretim alanı ve miktarda yağ işleme kapasiteleri olması koşuluyla veya nihai rapor aşamasında bu kapasiteye ulaşacaklarını başvuru sırasında taahhüt etmeleri şartı ile üretimleriyle orantılı bir adet distilasyon kazanı, soğutucu eşanjörü, su separatörü, yağlı su toplama tankı, yakıt tankı ve su pompası satın alımları ile tesis inşası konusunda hibe desteği verilecektir. Nihai rapor ekinde ulaşılan kapasite ile ilgili olarak kapasite/ekspertiz raporu ibraz edilmelidir.
  37. Destek kapsamında olan tıbbi aromatik bitkiler: Adaçayı, alıç, aloe vera, altın otu, anason, aronya, aslanpençesi, aspir, biberiye, civanperçemi, çakşır, çemen, çobançantası, çörekotu, çöven, dağ çayı, defne, dereotu, devedikeni, domuz turpu, ebegümeci, ekinezya, eşek hıyarı, fesleğen, geven, goji berry, göl soğanı, gümüş düğme, hardal, haşhaş, hatmi, hint yağı, hodan, hünnap, ıhlamur, ısırgan otu, kapari/kebere, karaasma, karabuğday, karahindiba, kekik, kenevir, kırmızı biber, kısa mahmut, kimyon, kişniş, kolza (kanola), kuşburnu, kuzukulağı, lavanta, maydanoz, mayıs papatyası, melek otu, Meryem ana, mersin, meyankökü, nane, nezle otu, oğul otu, öksürük otu, pelin, pire otu, rezene, safran, salep, sarı kantaron, sarımsak, sumak, şerbetçiotu, şeker otu, şevketi bostan, üzerlik otu, vanilya, yaban mersini, yağ gülü, yüksükotu, zencefil ve zerdeçaldır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

  1. GİDER KALEMLERİ
    1. HİBE DESTEĞİ VERİLEN GİDER KALEMLERİ

Projede yer alan gider kalemleri öncelikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatları listelerinde yer almalı, anılan Bakanlığın listelerinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları pozları kullanılmalıdır. Bu listelerde bulunmayan pozlar için referans fiyat komisyonu tarafından belirlenen referans fiyatlar kullanılabilir. Gider kalemleri için uygulama rehberi ile belirlenmiş bir referans fiyat bulunmaması durumunda Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) referans fiyatları da kullanılabilir.

  1. İNŞAAT İŞLERİ ALIM GİDERLERİ
  1. İnşaat işleriyle ilgili mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat ve çevre düzenlemesine ait uygulama projeleri ile bu projelere ait metraj ve keşif özetlerinin imzalı suretlerinin incelenmek üzere hibe sözleşmesi ekinde sunulmuş olması gerekir. Bu uygulama projelerini hazırlayan kişinin ilgili meslek odasına kayıtlı olması şarttır.
  2. Bakıcı evi için hibeye esas tutar hayvan yetiştiriciliğine yönelik başvurularda 360.000 (üç yüz altmış bin), su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik başvurularda 300.000 (üç yüz bin) Türk Lirasını aşamaz.
  3. Yapılarda tüm alanların kullanım amacı belirlenmiş ve yatırım amacı ile uyumlu olmalıdır. Aksi durumda ilgili harcamalarda kesinti yapılabilir veya yapının tamamı hibe desteği dışında değerlendirilebilir.

ç) Projede idari alan planlanmış olması halinde bu alanın büyüklüğü yatırımın kapasitesi ve tam zamanlı çalışan sayısı ile orantılı olmalıdır. İhtiyaç fazlası büyüklükte planlama yapıldığının tespit edilmesi durumunda, ilgili binanın tamamı hibe desteği dışında değerlendirilecektir.

  1. Avan proje, başvuruya konu tesise ait vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan, konu ile ilgili proje müellifleri tarafından imzalanmış mimari proje ve makine yerleşim planı ile mimari projeye uygun inşaat, elektrik ve sıhhi tesisat yaklaşık maliyetleri ya da toplam inşaat alanının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının inşaat ve tesisat birim fiyatları ile hesaplanan yaklaşık maliyetin yer aldığı projedir.
  2. Avan proje ile başvurulması halinde başvuru aşamasında konu ile ilgili proje müellifleri tarafından imzalanmış mimari proje ve makine yerleşim planı sunulacaktır. Avan projede imzası bulunan konu ile ilgili proje müelliflerinin ilgili meslek odalarına kayıtlı olması zorunlu değildir. Ancak başvuru aşamasında konu ile ilgili proje müelliflerine ait diplomaların veri giriş sistemine yüklenmesi gerekir. Mimari projeye uygun inşaat, elektrik ve sıhhi tesisat yaklaşık maliyetleri ya da toplam inşaat alanının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının inşaat ve tesisat birim fiyatları ile hesaplanan yaklaşık maliyeti başvuru dosyasında bulunmalıdır. Bu projelerde onay şartı aranmaz.
  3. Tatbikat projesi ile başvurulması halinde; mimari, statik, elektrik, sıhhi tesisat vb. projeler ile bunların ayrıntılı metraj ve yaklaşık maliyetlerinin sunulmuş olması gerekir. Aşağıdaki hususları taşımayan proje evrakı reddedilecektir:
  4. Detaylı metraj cetveli ilgili odaya kaydı bulunan mühendis/mühendisler (Harcama kalemlerine göre inşaat mühendisi, mimar, elektrik mühendisi ya da makine mühendisi) tarafından imzalanmış, tarih atılmış ve kaşelenmiş olmalıdır. Mühendislere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sisteminin ilgili kısmına yüklenmelidir.
  5. Elektrik tesisat projeleri ve mekanik projeler ilgili odaya kaydı bulunan proje müellifi tarafından imzalanmış, tarih atılmış ve onaylanmış olmalıdır. Müelliflere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sisteminin ilgili kısmına yüklenmelidir.
    1. MAKİNE, EKİPMAN VE MALZEME ALIM GİDERLERİ
  6. Tatbikat projesi ile başvurulması halinde makine ve ekipman listesi ile yerleşim planı ilgili odaya kaydı bulunan proje müellifi tarafından imzalanmış ve kaşelenmiş olmalıdır. Müelliflere ait oda kayıt belgeleri başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmelidir.
  7. Makine ve ekipman ile ilgili düzenlenen teknik şartname başvuru aşamasında sunulur. Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları şarttır.
  8. Kamera sistemleri alımı hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.
    1. AYNİ KATKILAR
  9. Proje sahipleri tarafından taahhüt edilen ayni katkı, mutlaka bir iş karşılığı olmalı ve bütçe büyüklüğü ile birlikte iş kalemi olarak hibe başvuru formu bütçe tablolarında belirtilmelidir. Bu nedenle de hibe başvuru formu ve bütçe tablolarının ayni katkı bölümlerinde yapılması planlanan işler mutlaka ayrıntılı olarak belirtilmelidir.
  10. Yatırımcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi talep edilemez. Yatırımcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe desteği talep edilemez.

ALTINCI BÖLÜM

  1. BAŞVURU AŞAMASI
    1. BAŞVURU ZAMANI
  2. Başvurular 24/2/2025 tarihinde başlayıp 21/4/2025 tarihi saat 23:59’da sona erecektir.
  3. Son başvuru tarihi bitiminde veri giriş sistemi başvurular için veri girişine kapatılır.
  4. Yapılan başvurular son haliyle işleme alınır.

ç) Başvuru süresi içerisinde işlemleri tamamlanmayan başvurular kabul edilmeyecektir.

  1. Son başvuru tarih ve saatinden sonra sistem üzerinden girişi yapılmamış olup il müdürlüğüne elden getirilen başvuru dosyaları kabul edilmeyecektir.

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU 2021-2027 IPARD PROGRAMI (IPARD III DÖNEMİ) YEREL KALKINMA STRATEJİLERİNİN UYGULANMASI LEADER YAKLAŞIMI TEDBİRİ ÇAĞRI ÖN DUYURUSU

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU 2021-2027 IPARD PROGRAMI (IPARD III DÖNEMİ) YEREL KALKINMA STRATEJİLERİNİN UYGULANMASI LEADER YAKLAŞIMI TEDBİRİ ÇAĞRI ÖN DUYURUSU

Bu duyuru, LEADER Yaklaşımı tedbiri kapsamında gerekli hazırlık çalışmalarının yapılabilmesi için potansiyel başvuru sahiplerine yönelik olup ön duyuru niteliği taşımaktadır.

LEADER Yaklaşımı tedbiri için 81 ilde TKDK tarafından başvuru çağrı ilanına çıkılması planlanmaktadır. Başvuru çağrı ilanı tarihinden önce kurulmuş olan Yerel Eylem Grubu başvuruları kabul edilecektir. Mevcut dernekler üzerinden başvuru yapacak Yerel Eylem Grupları için Yerel Kalkınma Stratejisi uygulamak üzere yapılacak tüzük değişikliği tarihi başvuru çağrı ilanı tarihinden önce olmalıdır.

IPARD-III Programı bütçesinden yapılacak ödemeler 2030 yılı sonu itibarıyla sona erecektir. Bu nedenle hazırlanacak Yerel Kalkınma Strateji süresi 2025-2030 yılları için 6 (altı) yılı kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Ayrıca stratejilerin uygulama dönemi ve bütçe planlamalarının bu süre dikkate alınarak hazırlanması önem arz etmektedir.

LEADER Yaklaşımı tedbiri kapsamında, Yerel Eylem Gruplarının stratejilerinin uygulanmasına yönelik olarak gerçekleştirecekleri işletme giderleri, faaliyet ve projelere ilişkin harcamalar desteklenecektir. Tedbire ilişkin Yerel Eylem Grubu El Kitabı ve Yerel Kalkınma Stratejilerinin Hazırlanması konuları hakkında daha detaylı bilgiye https://ipard.tarimorman.gov.tr/LeaderTr adresinden ulaşılabilir. Bu kapsamda, söz konusu desteklerden faydalanmak isteyen potansiyel başvuru sahiplerinin ilgili linkteki rehberleri esas alarak dernek kurma ve yerel kalkınma stratejilerini hazırlamaya yönelik çalışmalarını tamamlaması gerekmektedir.

Bu ön duyuru, “Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER Yaklaşımı” tedbiri için başvuru yapmak isteyen potansiyel başvuru sahiplerinin gerekli hazırlıkları yapmalarına yönelik olup 24 Mart 2025 tarihinden sonra resmi çağrı ilanı Kurumumuz internet sitesinde yayımlanacaktır. Bu nedenle tedbirden faydalanmak isteyen potansiyel başvuru sahiplerinin

Kurumumuz internet sitesini (www.tkdk.gov.tr) ve duyurularını takip etmesi önem arz etmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

Resmî Gazete Tarihi: 20.02.2025 Resmî Gazete Sayısı: 32819

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2024/43)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı; kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi entegrasyonunun sağlanması için aile işletmeciliği faaliyetleri ile mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi, tarımsal faaliyetler için geliştirilen yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması ve kırsal toplumda yerel kalkınma kapasitesinin oluşturulmasına katkı sağlanması için yeni teknoloji içeren yatırımların desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, üretici örgütleri ile kadınlar ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere gerçek ve tüzel kişilerin tarıma dayalı ekonomik ve kırsal ekonomik altyapı faaliyetlerine yönelik yatırımları için yapılacak hibe ödemelerine ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3-

(1) Bu Tebliğ; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 19 uncu maddesi ile 27/7/2020 tarihli ve 2800 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4-

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas tutar dışında tamamı yatırımcı tarafından karşılanacak tutarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Bakıcı evi: Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlarda çalışanların barınma ihtiyacına yönelik yapılacak yapıyı,

ç) Genç girişimci: Başvuru tarihi itibarıyla, 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişiyi,

d) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

e) Gerçek kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri taşıyan birey tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımı,

f) Hastalıktan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari olduğunun onaylandığı işletmeyi,

g) Hibe destek sistemi: Projelere ait iş ve işlemlerin yürütüldüğü online veri sistemini,

ğ) Hibe sözleşmesi: Yatırımcı ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

h) Hibeye esas proje tutarı: Bu Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan hibe desteği verilecek uygun maliyetler toplamını,

ı) İl koordinatörü: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu il koordinatörünü,

i) İl koordinatörlüğü: Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu il koordinatörlüğünü,

j) İl proje değerlendirme komisyonu: Vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü ve il müdür yardımcısı, il özel idaresi genel sekreteri/sekreter yardımcısı, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürü/il müdür yardımcısı, ticaret il müdürü, sanayi ve teknoloji il müdürü/il müdür yardımcısı, ilden sorumlu il koordinatörü ile ihtiyaç duyulması halinde proje konusuna göre belirlenen diğer ilgili üniversite, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumu temsilcilerinden en az beş kişiden oluşturulan ve bu Tebliğ kapsamında ilinde yapılan proje başvurularını değerlendiren komisyonu,

k) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde programın tanıtımından, projelerin uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü, proje kontrol görevlileri, ilden sorumlu il koordinatörlüğü personeli ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

l) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

m) İlerleme raporu: Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yatırımcı tarafından hazırlanarak dört ayda bir il müdürlüğüne teslim edilen iş gerçekleşme raporunu,

n) İzleme süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıllık süreyi,

o) Kapalı ortamda bitkisel üretim ünitesi: İçerisinde bitkinin gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı üreticinin tasarrufunda bulunan yüksek tünel, sera, çadır ile betonarme, çelik, plastik ve benzeri yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,

ö) Kapasite artırımına yönelik yatırım: Faal olan, yapı kullanma izin belgesi olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletme kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, Program kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren ve gerekli olması halinde en fazla %60’a kadar inşaat giderlerini kapsayan yatırımı,

p) Kırsal alan: Köy, belde, kırsal mahalle, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kır veya orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden herhangi birini,

r) Kırsal mahalle: Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak ilgili ilçe belediye meclisinin kararı ve teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin en geç doksan gün içinde alacağı karar ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahalleleri,

s) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırım: Belli bir tarımsal ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretime yönelik, yapı ruhsatı ya da yapı kullanma izin belgesi başvuru sahibi adına alınmış, inşaatı yarım kalmış tesislerin inşaatının tamamlanması ve gerekli makine ve ekipmanının alımını ya da inşaatı tamamlanmış ancak üretime geçmemiş tesislerin makine ve ekipman alımlarını içeren projeyi,

ş) Merkez proje değerlendirme komisyonu: İl proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda teklif edilen proje başvurularını, bu Tebliğde yer alan esaslar doğrultusunda ve üretim planlaması kapsamında değerlendiren, yatırım bütçelerini belirleyen, illerin katsayılarını hesaplayarak bütçenin bu katsayı oranında il bazında dağılımını yapan, referans fiyat listelerini oluşturan ve Genel Müdürlükçe aralarında ilgili genel müdür yardımcısı ve daire başkanının bulunduğu en az beş kişiden oluşturulan komisyonu,

t) Mikro, küçük ve orta ölçekli işletme: 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğinde tanımlanmış olan işletmeleri,

u) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen ve ayrıca kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilecek belgelerle belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,

ü) Nihai rapor: Yatırımcı tarafından yatırıma ait tüm uygulamaların tamamlanmasını takiben son ödeme talebi evrakı ile birlikte hazırlanıp il müdürlüğüne teslim edilen raporu,

v) Ödeme icmal tablosu: Yalnız bir yatırıma ait olan o dönemin inşaat ödemeleri ile makine, ekipman ve malzeme ödemelerini kapsayan tabloyu,

y) Program: Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programını,

z) Proje: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan tesise ait gerçekleştirecekleri vaziyet planı ile tesisin ihtiyaçlarına göre elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan ve yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

aa) Proje kontrol görevlisi: Bakanlık tarafından proje kapsamında resmi kontrol yetkisi verilen personeli,

bb) Proje toplam tutarı: Program kapsamında hibeye esas proje tutarı ile tamamı yatırımcı tarafından karşılanacak ayni katkı tutarlarının toplamını,

cc) Referans fiyat: Genel Müdürlükte merkez proje değerlendirme komisyonu, il müdürlüklerinde ise oluşturulan referans fiyat komisyonu tarafından belirlenerek listeler halinde yayımlanan makine ve ekipman fiyatı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı inşaat ve tesisat birim fiyatlarını, anılan Bakanlığın listesinde yer almaması halinde diğer kamu kurum ve kuruluşları poz listelerinde yer alan fiyatları,

çç) Referans fiyat komisyonu: İl müdürlüklerinde il müdür yardımcısı başkanlığında en az üç kişiden oluşturulan komisyonu,

dd) Resmi kontrol: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin bu Tebliğ hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için il proje yürütme biriminin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve benzeri kontrolleri,

ee) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistem: İşletmenin öz tüketimi için kullanılacak, şebekeye bağlı olmayan güneş enerjisi sistemini,

ff) Tarımsal amaçlı örgüt: 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olup Bakanlık görev alanında faaliyette bulunan tarımsal amaçlı kooperatifleri, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan organizasyonları, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulmuş kooperatifler ile 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri ile bunların üst birliklerini, 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanununun ilgili maddelerine göre kurulan birlikleri,

gg) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi (TDİOSB): 25/11/2017 tarihli ve 30251 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğinde tanımlanmış olan bölgeleri,

ğğ) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar: Büyükbaş, küçükbaş, kanatlı hayvan ile su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yapımı ve kültür mantarı üretimine yönelik sabit yatırım tesislerini,

hh) Tarımsal ürün: Bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri alanında elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünleri,

ıı) Tatbikat projesi: Başvuru konusu olan tesisin ihtiyaçlarına göre arazi ve zemin etütleri yapılmış, statik projesinin tüm inşai ölçülerini, tesisat projesinin inşaatı etkileyen bütün elemanlarını, imalat detaylarına uygun ölçü ve karakterde mimari elemanlarını, detaylarla ilgili referanslarını ve tüm detayları çizim teknikleri ile eksiksiz içeren, gerekli bütün ölçülerin, malzemelerin ve teknik özelliklerinin yer aldığı, yapı aplikasyon projesi/mimari proje, peyzaj projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projeleri ile maliyet hesapları dâhil her türlü ayrıntıyı içeren ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış projeyi,

ii) Tedarikçi: Program kapsamında hibe sözleşmesi akdedilen başvuru sahipleri tarafından yapılacak satın alımlara makine ve ekipman sağlayan kişi ve kuruluşları,

jj) Teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik yatırım: Faal olan, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işletme kayıt/onay belgesi ve benzeri yasal izin ve ruhsatlar başvuru sahibi adına olmak üzere yasal izinleri alınmış, yapı kullanma izin belgesine sahip, Program kapsamında yer alan yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerde teknoloji yenilemeyi kapsayan ve gerekli olması halinde en fazla %20’ye kadar inşaat giderlerini kapsayan yatırımı,

kk) Tüzel kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri sağlayan bireylerin yasal olarak oluşturdukları ticari ortaklıklar tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımları,

ll) Uygulama rehberi: Bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, yüklenici/tedarikçi ve programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan rehberi,

mm) Uygulama sözleşmesi: Yatırımcılar ile proje kapsamında satın aldıkları makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan yükleniciler/tedarikçiler arasında yapılacak sözleşmeyi,

nn) Veri giriş sistemi: “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi üzerinden ulaşılan başvuru sistemini,

oo) Yapı kayıt belgesi: 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda tarım arazisi olarak tanımlanan yerler dışında kalan arazilerde ve sadece mevcut yapıları belgeleme maksadıyla, ilgili mevzuatı gereği aranan koşullar saklı kalmak şartı ile 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında alınan belgeyi,

öö) Yatırımcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan ve başvurusu kabul edilerek hibe sözleşmesi imzalayan gerçek ve tüzel kişileri,

pp) Yatırımın niteliği: Yeni tesis, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyonu,

rr) Yeni tesis: Uygulama rehberi yayımlanma tarihi itibarıyla yapı ruhsatı alınmamış veya alınmış olsa dahi inşaat ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunulmamış, temelden yapılacak inşaat işleri ile makine ve ekipman alımını kapsayan, hibeye esas proje tutarının en fazla %80’i inşaat giderlerinden oluşan ve belirli bir tarımsal ürün grubunun işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması ile tarımsal üretim amaçlı sabit yatırım tesisini,

ss) Yenilenebilir enerji: Jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisini,

şş) Yüklenici: Hibe sözleşmesi imzalanan yatırım projesi kapsamında yatırımcılar tarafından satın alınacak makine, ekipman ve malzeme ile inşaat yapım işlerini sağlayan bağımsız gerçek ve tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama Birimlerinin Görev ve Sorumlulukları

Genel Müdürlük

MADDE 5-

(1) Bu Tebliğ kapsamındaki çalışmaları Bakanlık adına Genel Müdürlük yürütür. Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak tebliğ ve uygulama rehberini hazırlar.

b) Programın tanıtımını ve yatırımcıların bilgilendirilmesini sağlar. Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

c) Program ile ilgili olarak yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

ç) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan hak edişlerin tahakkuk işlemlerini yapar ve T.C. Ziraat Bankası aracılığıyla ödenmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar veya yaptırır.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarının hazırlanmasını ve düzenlenmesini sağlar.

f) İl proje değerlendirme komisyonunca değerlendirmesi yapılan başvuruları genel değerlendirme kriteri açısından inceler, tüm proje başvurularının nihai puanlarını belirler.

İl müdürlüğü

MADDE 6-

(1) İl müdürlüğü;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlanması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar. Programın tanıtımını ve yatırımcıların bilgilendirilmesini sağlar.

b) Program kapsamındaki çalışmaların Bakanlık adına bu Tebliğde belirtilen sorumlulukların idari, mali, hukuki, mühendislik ve çevresel uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesini ve program kapsamında yapılacak tüm çalışmaların il bazında uygulanmasını, izlenmesini, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

c) Veri giriş sistemine girilen her türlü bilgiden sorumludur. Bu Tebliğ kapsamında yapılacak bütün çalışmalara esas teşkil etmek üzere istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri giriş sistemine girer.

ç) Projelerin; bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin sağlanmasından, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur. Talep edildiğinde bu belgeleri Genel Müdürlüğe gönderir.

İl proje değerlendirme komisyonu ve il proje yürütme birimi

MADDE 7-

(1) İl proje değerlendirme komisyonu;

a) Program kapsamında alınan hibe başvurularının idari uygunluğu ile başvuru sahiplerinin ve projelerin uygunluğunu kontrol eder, başvuruları proje değerlendirme kriterleri açısından inceler, tüm proje başvurularının puanlarını tespit eder, değerlendirme raporlarını ve sonuç tablolarını hazırlar, program teklif listelerini belirler.

b) Başvuruların; bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden sorumludur.

c) İl proje değerlendirme komisyonu kurulurken her bir asıl üye için bir yedek üye görevlendirilir.

(2) İl proje yürütme birimi;

a) İl düzeyinde programın tanıtımı, projelerin uygulanması ve tamamlanan projelerin izlenmesi ile 5488 sayılı Kanun, 5996 sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuata göre kontrol, izleme, gözetim, denetim, doğrulama, tetkik, belge kontrolü, fiziksel kontrol ve yerinde kontrol ile ilgili olarak yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürütür.

b) İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında potansiyel başvuru sahiplerini program hakkında ve proje başvurularının hazırlanması konusunda bilgilendirir.

c) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; başvuru aşamasında veri giriş sistemine girişi yapılan bilgi ve belgelerle hibe sözleşmesi ve eklerinin uyumunu bu Tebliğ ve uygulama rehberinde yer alan esaslara göre uygunluğunu inceler. İnceleme sonucunu bir rapora bağlar, hibe sözleşmelerini düzenler ve hibe sözleşmesi imzalamaya yetkili il müdürüne sunar.

ç) Projelerin uygulamasını bu Tebliğ, yürürlükteki ilgili mevzuat ve bu amaçla Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümleri doğrultusunda kontrol eder, izler ve değerlendirir. Ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

d) Yatırımları izleme süresi boyunca yılda en az iki kere yerinde kontrol eder ve bu kontrolü tutanağa bağlar.

(3) İl proje yürütme biriminde görevli personel, il proje değerlendirme komisyonunda görevlendirilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yatırım Konuları

Yatırım konuları

MADDE 8-

(1) Tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için;

a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Tıbbi ve aromatik bitkilere yönelik yatırımlar,

2) Bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar,

3) Hayvansal ürünlere yönelik yatırımlar,

4) Çelik silo konusuna yönelik yatırımlar,

5) Soğuk hava deposu konusuna yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

b) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırım konularında;

1) Kapalı ortamda bitkisel üretime yönelik yatırımlar,

2) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

5) Kültür mantarı üretimine yönelik yatırımlar,

6) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

7) Kanatlı hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

c) Bu Tebliğ kapsamında bulunan konularla ilgili yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

ç) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında;

1) Denizlerde yetiştiricilik,

2) İç sularda yetiştiricilik,

3) Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde yetiştiricilik,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

d) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik yatırım konularında;

1) Hayvansal orijinli gübre,

2) Bitkisel orijinli gübre,

tesisleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında mikro ve küçük ölçekli işletmeler için;

a) Aile işletmeciliği faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımları,

b) Arıcılık ve arı ürünlerine yönelik yatırımlar,

c) Bilişim sistemleri ve eğitimi yatırımları,

ç) El sanatları ve katma değerli ürünlere yönelik yatırımlar,

d) İpek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

e) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

f) Tarımsal amaçlı örgütler için makine parkı yatırımları,

g) Tıbbi ve aromatik bitki yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Uygulama illerinin yatırım konuları

MADDE 9-

(1) 81 ilde; bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından tümü veya bir kısmı, illerin sektörel önceliklerine ve üretim planlamasına göre Bakanlıkça belirlenerek uygulama rehberi ile başvuru öncesinde ilan edilir ve hibe desteği kapsamında başvurular kabul edilir.

Genel hususlar

MADDE 10-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularından il bazında hangilerinin uygulanacağı Bakanlıkça belirlenerek başvuru öncesinde uygulama rehberinde ilan edilir.

(2) Tarımsal ürünlerin depolanmasına yönelik başvurularda sadece çelik silo ve soğuk hava deposu konularında ve yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(3) Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yeni tesis ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(4) Kanatlı hayvan yetiştiriciliği konusunda üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen illerde kanatlı eti üretimine yönelik başvurular dışında sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(5) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda tarımsal üretim planlaması kapsamında tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğunun Bakanlık tarafından tespit edildiği 26/9/2024 tarihli ve 32674 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere Ödeme Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/31)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (yyyy) bendinde belirtilen havzalarda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(6) Tarımsal üretim planlaması kapsamında yer alan illerde, tarımsal üretim planlamasında belirtilen ürünlerde sunulan projeler artı puan verilerek öncelikli olarak değerlendirilir.

(7) Tarımsal üretim planlaması kapsamında su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan ve süt veya besi havzası oluşturmak amacıyla Planlama Bölgesi illeri olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(8) Tarımsal üretim planlaması kapsamında kanatlı eti üretimi amaçlı yetiştiricilikte planlı üretim bölgesi olarak belirlenen iller uygulama rehberinde belirtilir.

(9) Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği konusunda, yatırım yerinin tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde yer alması halinde tüm yatırım niteliklerinde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(10) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesimhanelerine yönelik yatırımlar konusunda Ek-3’te belirtilen illerde yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde yapılan başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(11) Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılacak başvurular hariç yatırım yeri sadece tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi veya kırsal alanda ise başvuru yapılabilir.

(12) Kapalı ortamda bitkisel üretim, bitkisel ürünlere yönelik yatırımlar, büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ve hayvansal ürünlere yönelik yatırımlarda, değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmaksızın öncelikle, yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere hibe desteği verilir. İlin bütçesi dâhilinde uygun kabul edilen diğer projeler puan sıralaması göz önünde bulundurularak hibe desteğinden faydalandırılır. Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin bulunduğu iller Ek-2’de yer almaktadır.

(13) Kabuk kırılma işlemine tabi tutulmuş sert kabuklu meyveler hariç, tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka bir yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırım teklifleri ile yurt dışında üretimi yapılan ürünlerin işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(14) Un, yem ve kütlü pamuk konusunda sadece kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Ancak 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle zarar gören ve afet bölgesi ilan edilen illerde un ve yem konusunda tüm niteliklerde yapılacak başvurular hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(15) Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki başvurular kabul edilir.

(16) Su ürünleri konusunda yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğinde proje sunan yatırımcıların, ön izin belgesi almak için il müdürlüğüne vermiş oldukları kayda girmiş dilekçenin bir nüshasını başvuru aşamasında sunmaları gerekir. Su ürünleri üretimine yönelik uygulanan projelerin hibe ödemesinin yapılması için 29/6/2004 tarihli ve 25507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği gereği, tesisin onaylı projesindeki yatırımların tamamlanması ve üretime başlamasından sonra tesis adına düzenlenmesi gereken su ürünleri yetiştiricilik belgesinin yatırımcı tarafından il müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir.

(17) Yatırımcılar bu Tebliğ kapsamında ülke genelinde sadece bir adet proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütlerin tüzel kişi olarak proje başvurusunda bulunmaları, ortaklarının tüzel kişi veya bireysel olarak farklı yatırım konularında başvuru yapmalarına engel teşkil etmez.

(18) Bütün başvurularda başvuruya esas yatırım konusunun hibe desteği kapsamında değerlendirilebilmesi ve hibe desteğinden yararlanılabilmesi için, alınmış veya alınacak olan yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin ve/veya yapı kayıt belgesinin mutlaka başvuru konusu ile uyumlu olması gerekir. Ancak başvuru sahibinin yatırım yerinin bağlı olduğu belediyeden/il özel idaresinden alacağı yapı ruhsatı almasına gerek olmadığına dair yazıyı sunması halinde yapı ruhsatı istenmez. Ayrıca aile işletmeciliği faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik yatırımlarda kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde, inşai faaliyet içermeyen makine ve ekipman alımları için başvuru yapılması durumunda il/ilçe müdürlüklerinden alınacak kapasite bildirir belge sunulması halinde Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanım İzin/Yapı Kayıt Belgesi şartı aranmaz.

(19) Bakanlığın vermiş olduğu yatırım bazlı herhangi bir hibe desteğinden yararlanmış yatırımcılardan/tesislerden izleme süresinin bir yılını tamamlamış olanlar; kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde proje başvurusunda bulunabilirler. Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda, yatırımcı, izleme süresi devam ederken aynı alt konuda tekrar başvuruda bulunamaz. Alt konular, Ek-4/A ve Ek-4/B’de yer alan sektörel bazda proje konusu ve kodları tablosunda belirtilir. Bu fıkrada belirtilen süre kısıtları mücbir sebep kapsamında fesih işlemi uygulanmış yatırımcılar için uygulanmaz.

(20) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında makine parkları için sadece tarımsal amaçlı örgütler hibe desteğinden faydalanabilir.

(21) Kiralanmış bir mülk üzerinde yapılacak yatırımlar da uygun yatırımlardır. Kiralama süresinin, başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az yedi yılı kapsaması ve yatırımcının hibe sözleşmesi imzalanması aşamasında noter onaylı kira sözleşmesini ibraz etmesi gerekir. Nihai raporda ödeme talep dosyası ekinde üst hakkı veya kiralamanın tapuya şerh edilme şartı aranır. Kira sözleşmesi yerine tahsis/kullanma izin/irtifak hakkı belgesi bulunması halinde bu belgeler ilgili kurum ve kuruluşun bağlı oldukları mevzuata göre alınır.

(22) Yatırım yeri hisseli ise; hissedarlardan birisinin başvuruda bulunması halinde diğer hissedarların yatırımcıya muvafakat verdiklerini, sahibi oldukları arsa üzerinde inşaat yapılmasına rızaları olduğunu ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az yedi yıl süreyle tesisin faaliyetine engel olabilecek ölçüde başka bir tesis kurmayacaklarını beyan ettikleri taahhütnamenin başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi, noter onaylı taahhütnamenin ise hibe sözleşmesi aşamasında sunulması zorunludur.

(23) Mevcut kapalı ortamda bitkisel üretim tesislerinde ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği elektrik enerjisini temin etmek amaçlı yenilenebilir enerji üretim tesisi konulu başvurularda teknik gerekçelerinin açıklanması ve ilgili mevzuata aykırı olmaması şartıyla, güneş enerjisi panelleri, mülkiyeti veya kullanım hakkı başvuru sahibine ait olmak üzere yatırım yerine bitişik birden fazla parselde yer alabilir. Bu durumda enerji nakil hattı yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

(24) Tarım arazileri üzerinde yapılacak yatırımlar için 5403 sayılı Kanun kapsamında alınan izin belgesi, başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenir. Uygulama rehberinde belirtilen istisnalar hariç, yapılacak başvurularda yatırım yeri izinlendirmeye tabi değil ise izin gerektirmediğine dair il müdürlüğünden alınan yazının başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi zorunludur.

(25) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlar başlığı altında büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırım konularında yapılan başvurularda, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ile 5996 sayılı Kanun hükümlerine göre zorunlu olan biyogüvenlik tedbirleri de hibe kapsamında değerlendirilir.

(26) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre kurulmuş serbest bölgelerde yapılacak yatırımlar için başvuru kabul edilmez.

(27) Tesisin birden fazla bölüme ayrılarak her bölüm için ayrı ayrı başvuru yapılması durumunda hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(28) Büyük bir projenin bölümler/üniteler şeklinde yapılmasına yönelik olarak hazırlanan projelerde hiçbir başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(29) Proje uygulaması ile ilgili mevzuat gereği alınması gerekli izin, ruhsat ve denetim işleri ile yapılması zorunlu olan tüm işlemlerin yerine getirilmesinden yatırımcılar sorumludur. İlgili mevzuat gereği alınması gerekli başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar hibe sözleşmesi ekinde, tesis tamamlandıktan sonra alınması gerekli başvuru konusu ve niteliği ile ilgili izin ve ruhsatlar ise en geç nihai rapor ekinde sunulmak zorundadır. Yatırımcının, ilgili mevzuat gereğince alınması gerekli izin ve ruhsatları ilgili kurumdan kaynaklanan sebeplerle hibe sözleşmesi aşamasında sunamaması ve bu durumu belgelendirmesi halinde, yatırımcıya, il müdürlüğünün uygun görüşü ile söz konusu belgeleri temin ederek hibe sözleşmesi imzalaması için yirmi iş günü ek süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde yatırımcının ilgili mevzuat gereği alınması gerekli yasal izin ve ruhsatları alamaması halinde hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(30) Hibe sözleşmesi öncesi, yatırımcının satın alma işleri ile ilgili yüklenici/tedarikçilerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle satın alma işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ek süre talep etmesi halinde, il müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucu durumu uygun mütalaa edilenler için projelerin bu Tebliğde belirtilen son tamamlanma tarihlerini geçmemeleri şartı ile hibe sözleşmesi imzalaması süresine ek olarak yirmi iş günü süre verilir. Mücbir sebepler hariç olmak üzere verilen ek süre içinde satın alma esaslarına uygun işlem gerçekleştirilemez ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(31) Yatırımcının, alınması gerekli izin ve ruhsatlar ile satın alma işlerinin her ikisi için de ek süre talep etmesi halinde verilecek ek süre otuz iş gününü geçemez.

(32) Hibe sözleşmesinde yer alan hususlardan herhangi birinde değişiklik olması durumunda ek hibe sözleşmesi imzalanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Başvuru Sahiplerinde Aranacak Özellikler ve Hibe Desteğinden Faydalanamayacaklar

Başvuru sahiplerinde aranacak özellikler

MADDE 11-

(1) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

(2) El sanatları ve katma değerli ürünler hariç, başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin, Bakanlıkça belirlenen başvuru konusu ile ilgili kayıt sistemine kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda son başvuru tarihinden önce; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise en geç nihai rapor aşamasında kayıtlı olması ve izleme süresi sonuna kadar kaydının devam etmesi gerekir.

(3) Tüm yatırımlar için son başvuru tarihinden önce kurulan;

a) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanan kollektif şirket, limited şirket ve anonim şirketler,

b) Tarımsal amaçlı örgütler,

tüzel kişi olarak başvurabilirler.

(4) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşlar, kuruluş tüzüklerinde/ana sözleşmelerinde belirtilen faaliyet alanları ile ilgili yatırım konularına başvurabilirler.

(5) Üçüncü fıkrada belirtilen kuruluşların, proje başvurusu, hibe sözleşmesi imzalanması ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konularında yetkili kurullarından son başvuru tarihinden önce karar almış ve bu kararın alındığına dair belgeyi proje başvurularında ibraz etmiş olmaları gerekir.

(6) Hibe desteklemelerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz. Başvuru sahiplerinin, başvuru aşamasında idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi sunmaları gerekir.

Hibe desteğinden faydalanamayacaklar

MADDE 12-

(1) Bu Tebliğde açıklanan gerçek ve tüzel kişi haricindekiler ve kamu görevi yürütenler, Devlet memurları, kamu işçileri veya Devlet üniversitelerinde görevli öğretim görevlileri hibe desteğinden faydalanamazlar.

(2) Hibe sözleşmesi imzalayan ancak başvuruların alınmaya başladığı tarihe kadar yatırımını nihai rapora bağlayamayan, önceki tebliğler kapsamında hibe desteğinden yararlanmış ancak projesi fesih sürecinde bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar.

(3) Tarımsal amaçlı örgütler hariç, tüzel kişi ortaklarının gerçek kişi olması halinde ortaklar gerçek kişi olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Ayrıca tüzel kişi ortaklarının tüzel kişi olması halinde de tüzel kişi ortaklar ayrı olarak hibe desteğinden faydalanamazlar. Gerçek ve/veya tüzel kişiler kendileri hibe başvurusunda bulunmaları halinde oluşturdukları ya da oluşturacakları farklı tüzel kişiler/ortaklar ayrıca hibe desteğinden faydalanamazlar. Bu fıkrada anılan gerçek/tüzel kişilerin sonraki dönemlerde yapacakları başvurular için bu Tebliğde belirtilen süre kısıtları uygulanır.

(4) İl özel idaresi ve belediye gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf ve birlik benzeri teşekkülleri ile içinde bulundukları ortaklıkların başvuruları Program kapsamında değerlendirilmez.

(5) 30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1 gereğince 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hibeye Esas Proje Tutarları

Hibeye esas proje tutarı ve destekleme oranı

MADDE 13-

(1) Bu Tebliğde belirtilen tarıma dayalı ekonomik yatırım konularında hibeye esas proje tutarı; yeni tesis niteliğindeki başvurularda 20.000.000 Türk Lirası, kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda 18.000.000 Türk Lirası, kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda 16.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 8.000.001 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(2) Bu Tebliğde belirtilen kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında hibeye esas proje tutarı 8.000.000 Türk Lirası üst limitini geçemez. Hibeye esas proje tutarı alt limiti 100.000 Türk Lirasıdır. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmez.

(3) Başvuruların kabul edilmesi halinde; hibeye esas proje tutarının %50’sine hibe yoluyla destek verilir. Yatırımcılar hibeye esas proje tutarının %50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı ve toplam tutara ait Katma Değer Vergisi (KDV)’nin tamamını kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdürler.

(4) Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas tutar üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

(5) Hibeye esas tutarın hibe desteği kısmı kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için yatırımcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında bu Tebliğde belirtilen katma değer vergisi istisnası ve faiz niteliğindeki destekler hariç, kamu kaynakları kullanılamaz.

(6) Proje bütçesi KDV hariç hazırlanır.

(7) Proje toplam tutarının; bu maddede belirlenen hibeye esas proje tutarını aşması durumunda, artan kısma ait işlerin yatırımcılar tarafından ayni katkı olarak finanse edilmesi ve yatırım süresi içerisinde tamamlanması gerekir. Bu durumun hibe başvurusu ile beraber taahhüt edilmesi şarttır.

ALTINCI BÖLÜM

Proje Giderleri

Hibe desteği kapsamındaki proje gider esasları

MADDE 14-

(1) Bu Tebliğ kapsamında hibe desteği verilecek proje giderlerinin;

a) Yatırımcı ile imzalanan hibe sözleşmesinden sonra gerçekleştirilmesi,

b) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan tatbikat projesinde belirtilmiş olması ve hibe desteği verilecek proje giderleri kapsamında yer alması,

c) Hibe sözleşmesi ekinde sunulan proje bütçesi tablosundaki hibeye esas proje giderlerinin, bu Tebliğde belirtilen limitlerin içerisinde kalması,

ç) Başvuruda öngörülen yatırım süresi içerisinde gerçekleşmesi, hibe desteği kapsamındaki giderlerin Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen esaslara uygun olması ve belgelere dayandırılması,

gerekir.

Gider kalemleri

MADDE 15

(1) Bu maddede belirtilen gider kalemleri, bu Tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde, ilgili bölümlerde belirtilen istisnalar geçerli olmak kaydıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(2) Yatırım uygulamalarına ait;

a) İnşaat işleri alım giderlerine,

b) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine,

hibe desteği verilir.

(3) Yatırımcılar tarafından, proje kapsamında satın alınacak ve hibe desteği verilecek tüm makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bu Tebliğ ve bu Tebliğe bağlı olarak hazırlanan mevzuatta belirtilen esaslara uygun olarak yapılmış satın alımlar sonucunda belirlenen yüklenicilerle/tedarikçilerle yapılacak sözleşmeler kapsamında sağlanır.

(4) Projeyi oluşturan tüm gider kalemlerinin yeni ve kullanılmamış olması gerekir.

(5) Hibeye esas proje tutarını oluşturan, hibe desteği verilecek proje giderleri mutlaka teknik projeye ve piyasa etütlerine dayandırılır ve proje başvurularında ayrıntılı olarak belirtilir.

(6) Başvuruda bütçelendirilen inşaat, makine ve ekipman kalemlerinden bu Tebliğ, uygulama rehberi ve/veya teknik şartnamelere uygun olarak temin edilmeyen ve uygun harcama kapsamında kabul edilmeyen kalemler, ikinci el alımı olmamak ve uygulama rehberinde belirtilen oranı aşmamak şartı ile projenin amacına uygun olarak ayni katkı ile tamamlandığı takdirde hibe desteği kapsamında kabul edilen kalemlerden çıkarılıp başlangıçta belirlenen hibeye esas tutardan düşülerek hibe ödemesi yapılabilir.

(7) Yatırımcı, hibeye esas proje giderlerinden inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarını tek bir alım ya da farklı alımlar şeklinde gerçekleştirebilir.

(8) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal kaynağın kullanılacağı yatırımlarda jeotermal kuyu için hibe desteği verilmez.

(9) Yenilenebilir enerji olarak jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılacak bütün yatırım konularında yenilenebilir enerji üretimi mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisin kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’ini, en fazla %110’unu karşılayacak şekilde projelendirilmesi halinde hibe desteğinden faydalandırılır. Elde edilen enerjinin, mevcut veya bu Tebliğ kapsamında kurulacak tesisteki enerji ihtiyacının %110’unu aşması durumunda elde edilen toplam enerji ile tesiste ihtiyaç duyulan enerji oranlanarak hibe ödemesi yapılır. Bu oranların dışında kalan kısımlar ayni katkı olarak karşılanır.

(10) Yenilenebilir enerji olarak biyogaz, güneş ve rüzgâr enerjisi kullanılarak elektrik üretilecek bütün yatırım konularında enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şarttır. Hibe ödemeleri, kapasite/ekspertiz raporunda hesaplanan yıllık enerji ihtiyacının en az %51’inin, en fazla %110’unun karşılanması amacıyla bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu güç üzerinden yapılır.

(11) Bağlantı sözleşmesinde belirtilen kurulu gücün, bağlantı izni ve ruhsatı veren kurumdan kaynaklanan sebeplerle projede %51’in altına düşmesi ve bu durumun da resmî belgelerle tespit edilmesi halinde, yenilenebilir enerji üretim tesisi başvurularında hibe sözleşmesi, teminat yatırımcıya iade edilerek feshedilir. Yenilenebilir enerji üretimi, başvuruya esas yatırım projesinin bir ünitesi ise, projede enerji ünitesine ait giderler hibeye esas proje tutarından düşürülerek yatırımın geri kalan kısmı hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

İnşaat işleri alım giderleri

MADDE 16-

(1) Program kapsamında hibe desteği verilecek inşaat işleri alım giderleri, projenin faaliyete geçmesi için kaçınılmaz olan inşaat işlerini kapsar.

(2) Yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece inşaat faaliyetinden ibaret olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu ve kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi yatırımları sadece inşaat faaliyetinden ibaret olabilir.

(3) İnşaat gideri, yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırımlarda hibeye esas proje tutarının %80’inden, kapasite artırımına yönelik yatırımlarda %60’ından, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyona yönelik yatırımlarda ise %20’sinden fazla olamaz. Ancak çelik silo, soğuk hava deposu, kapalı ortamda bitkisel üretim tesisi, küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında bu kısıtlara uyulması zorunlu değildir.

(4) İnşaatın yapılma yöntemi ile kullanılacak teknolojiyi açıklayan, inşaat işleriyle doğrudan ilgili malzeme, işçilik, makine ve ekipman kullanım veya iş makinesi giderlerini kapsayan ve gider türü, ölçü birimi, miktar, birim fiyat ve tutar ayrıntılarını da içeren taslak yapım şartnameleri proje başvuru ekinde sunulur.

(5) Program kapsamında yapılacak yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda, yatırım konusu işleme alanı dışında ihtiyaç duyulan idareye ait personel odaları, yatakhane, yemekhane, teşhir ve satış reyonu, bekçi kulübesi, bahçe duvarı, çit, tesis bahçesinin düzenlenmesi gibi bölümler ve bunlara ait giderler idari alan olarak ve hibeye uygun harcamalar kapsamında değerlendirilir. Bu harcamaların toplamı hibeye esas inşaat giderinin %15’ini, her yapı için kazı, dolgu ve reglaj işleri yapının toplam hibeye esas inşaat giderinin %6’sını ve alansal olarak idari alan, toplam inşaat alanının %30’unu aşamaz.

(6) Hayvan yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar için yapılacak bakıcı evi dışında mesken ve benzeri yapıları kapsayan proje başvuruları hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri

MADDE 17-

(1) Program çerçevesinde yapılacak makine, ekipman ve malzeme alımları, üretimi de içeren bir proje bütününün parçası olduğu takdirde finanse edilir.

(2) Yeni tesis niteliğindeki başvurularda hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden ibaret olamaz. Ancak su ürünleri yetiştiriciliği, arıcılık ve çadır alımı içeren hayvan yetiştiriciliği yatırımlarında hibeye esas proje gideri sadece makine ve ekipman alım giderinden ibaret olabilir.

(3) Kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması, kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki proje tekliflerinde hibeye esas proje tutarının tamamı makine ve ekipman alım giderinden ibaret olabilir.

(4) Makine ve ekipman alımlarında, proje sahasına teslim giderleri ile montaj giderleri makine alımı ile aynı faturada bulunmaları ve hibe sözleşmesi aşamasında belirtilen hibeye esas tutarı aşmaması durumunda uygun harcama kapsamında değerlendirilerek hibe desteğinden yararlandırılır. Ayrı faturalandırılmaları durumunda ise sadece makine ve ekipman alım bedeline hibe desteği verilir.

(5) Makine ve ekipman teknik şartnamesi; makine ve ekipmanın projedeki kullanım amacı ve üretimdeki gerekliliği belirtilerek proje başvuru ekinde sunulur.

(6) Makine, ekipman ve malzeme alım giderleri kapsamında, demirbaş eşya, mobilya, mefruşat alımı gibi giderler ve tesis tamamlandıktan sonra tesisin işletilmesine yönelik hammadde veya malzeme gibi işletme giderlerine hibe desteği verilmez.

(7) Tarımsal amaçlı örgütler tarafından yapılacak başvurular hariç kendi yürür makineler hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

(8) Trafo satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(9) Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler hariç enerji nakil hattı satın alımları hibe desteği kapsamında değildir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üreten tesisler için ise enerji nakil hattı satın alımları hibeye esas proje tutarının en fazla %15’i ile sınırlıdır.

(10) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında şebekeden bağımsız (off-grid) sistemler de destek kapsamındadır. Bu faaliyet kapsamındaki yatırımların başvuru sahibinin statüsüne bakılmaksızın kırsal alanda olması gerekir. Üretilen enerjinin ulusal şebekeye bağlanması şart değildir. Bu destek sadece bitkisel üretim yapan aile işletmeciliği faaliyetleri ile yaylacı ve göçer faaliyetleri kapsamında arıcılık, büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğini kapsar. Makine, ekipman ve malzeme alımlarına ek olarak işletmelerin enerji talebini karşılamak amacıyla 5 kW’a kadar şebekeden bağımsız (off-grid) sistem için projelendirme yapılabilir. Yatırım uygulama alanı dışında kalan kablolama işlemleri uygun harcama olarak kabul edilmez.

(11) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde bağlantı anlaşması istenmez. İl proje yürütme birimi, işletmelerin şebekeden bağımsız (off-grid) yenilenebilir enerji yatırımları için proje kontrol ve kabul yetkisine sahiptir.

(12) Şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerde yatırım yapılacak yerin ilgili kuruluş tarafından statik onayı verilmiş çatı üstü ya da arazi olmasında bir engel yoktur.

(13) Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında akıllı tarım uygulamaları ile ilgili hibe desteği kapsamında kabul edilecek gider kalemleri uygulama rehberinde belirtilir.

(14) Yeni tesis niteliğindeki başvurular dışında jeneratör satın alımları hibe desteği kapsamında değildir.

(15) Makine, ekipman ve malzeme alım giderlerine ait teknik şartnameyi, metraj ve keşfi, makine yerleşim planını ve bina büyüklüğü ile alınan makinelerin uyumlu ve üretim aşamalarında gerekli olduğuna dair raporu hazırlayan ve tasdik eden kişilerin ilgili meslek odalarına kayıtlı olmaları şarttır.

Proje kaynaklarından karşılanamayacak giderler

MADDE 18-

(1) Uygun olmayan ve hibe desteği kapsamı dışında kalan giderler şunlardır:

a) Her türlü borçlanma giderleri.

b) Faizler.

c) Başka bir kaynaktan finanse edilen harcama ve giderler.

ç) Kira giderleri.

d) Kur farkı giderleri.

e) Arazi, arsa ve bina alım bedelleri.

f) Binanın yakıt, su, elektrik ve aidat giderleri.

g) Ayrı faturalandırılmış nakliye ve montaj giderleri.

ğ) Bankacılık giderleri.

h) Denetim giderleri.

ı) KDV ve ÖTV dâhil iade alınan veya alınacak vergiler.

i) İkinci el/kullanılmış makine ve ekipman alım giderleri.

j) Proje yönetim ve danışmanlık giderleri.

k) Makine tamir ve parça alım giderleri.

l) Sarf malzemeleri.

m) Makine kullanım eğitimi giderleri.

n) Mücbir sebepler hariç bu Tebliğ ile belirlenen yatırım süreleri içinde gerçekleştirilmeyen giderler.

(2) Program kapsamında hibe sözleşmesi imzalanmayan projelerle ilgili yapılan hiçbir harcama karşılanmaz, bu giderlerden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenilmez.

(3) Bu Tebliğ ile Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmeyen, belgelendirilmeyen ve ibraz edilmeyen her türlü satın alma gideri, hibeye esas gider kapsamında olsa dahi hibe desteğinden karşılanmaz.

Ayni katkılar

MADDE 19-

(1) Yatırımcılardan veya iş birliği yaptığı kişi ve kuruluşlardan herhangi biri tarafından hibe sözleşmesi öncesi edinilmiş arazi, bina, makine ve ekipman, ayni katkı olarak dahi proje yatırım tutarına dâhil edilmez.

(2) Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra yatırımcılar tarafından, hibeye esas proje giderleri dışında kendi kaynakları kullanılarak bina, malzeme, makine ve ekipman ile işgücüne yönelik olarak yapılacak herhangi bir katkı, yatırım süresi içerisinde tamamlanması koşulu ile ayni katkı olarak değerlendirilir. Ancak uygulamalar sırasında bu katkıların tamamının, yatırımcı tarafından, hibeye esas proje giderlerine yönelik kullanımlar yapılmadan önce veya eşzamanlı olarak gerçekleştirilmesi zorunludur. Başvuru sahipleri, bu hususları başvuru aşamasında sunacakları taahhütnamede belirtirler.

(3) Ayni katkılar, hibeye esas proje giderleri kapsamında öngörülmüş satın alımlardan bağımsız alımlar veya gerçekleşmeler şeklinde yapılabilir.

(4) Başvuru aşamasında ayni katkı olarak taahhüt edilen işlerin projede öngörülen nitelik ve nicelikte gerçekleştirilmesi şarttır. Ayni katkıda fiziki gerçekleşme esas alınır, ayni katkıda gösterilen inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarıyla hibeye esas harcama giderleri için satın almanın birlikte yapılması durumunda satın alma sonrası oluşacak tutarda azalma söz konusu olur ise aradaki fark hibeye esas proje tutarından düşülür.

(5) Yapılacak ayni katkılar, yatırımcının yapmakla yükümlü olduğu katkı payının yerine ikame edilemez.

YEDİNCİ BÖLÜM

Proje Başvuruları

Başvuru zamanı

MADDE 20-

(1) Başvuru zamanı Bakanlıkça yayımlanacak olan uygulama rehberinde ilanen duyurulur.

Başvuracaklara sağlanacak teknik destek

MADDE 21-

(1) Başvuracak gerçek ve tüzel kişiler, program konusunda il proje yürütme biriminden ihtiyaç duydukları bilgiyi alabilirler.

(2) İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgi, proje hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olup projenin kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

(3) İl proje yürütme birimleri, yatırımcılara kesinlikle proje hazırlayamaz.

(4) Başvuru sahipleri, programa ait uygulama rehberi ile içinde yer alan başvuru formlarını ve bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden temin edebilirler.

(5) Bakanlık tarafından düzenlenecek eğitim, çalıştay, bilgilendirme toplantıları ve benzeri etkinlikler “www.tarimorman.gov.tr” internet adresi aracılığıyla duyurulur.

Başvurulacak adres

MADDE 22-

(1) Gerçek ve tüzel kişiler başvurularını “www.tarimorman.gov.tr” internet adresinden yaparlar.

Başvuru şekli

MADDE 23-

(1) Proje başvurusu;

a) Bu Tebliğde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek amacıyla hazırlanır.

b) Bu Tebliğde belirtilen niteliklere sahip gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

c) Bu Tebliğ, yürürlükte bulunan ilgili mevzuat ve Genel Müdürlük tarafından hazırlanan uygulama rehberi hükümlerine uygun olarak hazırlanır.

(2) Bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanan başvuru dosyasının girişi veri giriş sistemi üzerinden yapılır.

(3) Bakanlık bilgi sistemlerinde herhangi bir aksaklık olması halinde Genel Müdürlük gerekli önlemleri alır.

(4) Veri girişi yapılan belge ve dokümanlarla ilgili olarak İl Proje Değerlendirme Komisyonu tarafından hatalı olduğu bildirilenler için uygulama rehberinde belirtilen şekilde düzeltme/tamamlatma yapılabilir. Bunun dışında hiçbir belge ve/veya dokümanda düzeltme yapılamaz ve tamamlatılamaz.

(5) Başvuru şekline ilişkin bu Tebliğde yer almayan diğer hususlar Bakanlıkça yayımlanan uygulama rehberinde açıklanır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Proje Başvurularının Değerlendirilmesi

Başvuruların il düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 24-

(1) Program kapsamında, başvurusu alınan projelerin incelenmesi ve ilk değerlendirmeleri bu bölümde belirtilen kriterlere göre il proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılır. Başvuruların, bu Tebliğe ve uygulama rehberine uygun olarak il düzeyinde değerlendirilmesinden il proje değerlendirme komisyonu sorumludur.

(2) İl proje değerlendirme komisyonunun oluşturulma ve çalışma şekilleri valilik tarafından son başvuru tarihinden önce belirlenir ve taraflara duyurulur.

(3) İl proje değerlendirme komisyonuna, değerlendirme sürecinde gerekli tüm teknik ve lojistik desteğin verilmesi, tabloların düzenlenmesi, proje özetlerinin hazırlanması, verilerin muhafazası gibi konularda çalıştırılması amacı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından personel görevlendirilebilir.

(4) Belge ve dokümanların yüklenmesinin ardından, il proje değerlendirme komisyonu, başvuruları bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen kriterlere göre inceler.

(5) Değerlendirmeye; son başvuru tarihini takiben yapılacak ilk toplantıda belirlenecek kriterlere göre veri giriş sistemi üzerinden başlanır. Komisyon, bu değerlendirmeleri son başvuru tarihini takiben en geç yirmi beş iş günü içerisinde tamamlar ve görevi sona erer.

(6) İl proje değerlendirme komisyonunun ihtiyaç duyması halinde teknik alt komisyonlar oluşturularak projenin mevzuat ve maliyetler açısından uygunluğu inceletilir. Oluşturulan alt komisyon il proje değerlendirme komisyonu ile eş zamanlı olarak projelerin incelemesini tamamlar.

(7) Başvurular değerlendirilirken tarımsal üretim planlaması, başvuru sahibinin niteliği, yatırım yerinin karakteristiği, yatırım yerinin mülkiyeti, yatırımın niteliği, yatırımın sektörel önceliği, başvuru sahibinin daha önce hibeden yararlanma durumu gibi kriterler göz önüne alınır.

(8) Değerlendirme kriterleri Ek-1/A ve Ek-1/B’de belirtilmiştir. Başvurular, değerlendirme puanlarına göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanarak teklif listeleri hazırlanır. Aynı puanı alan başvurular kendi aralarında sıralanırken başvuru zamanı daha önce olan üst sıraya alınır. Değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, il proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden Genel Müdürlüğe gönderilir.

(9) Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve Program teklif listelerinin çıktıları ile başvuru sahiplerince girişi yapılan başvuru dosyaları, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre il müdürlüklerinde muhafaza edilir.

Başvuruların Genel Müdürlük düzeyinde değerlendirilmesi

MADDE 25-

(1) İllerden gelen teklif listeleri merkez proje değerlendirme komisyonunca Ek-1/C’de yer alan genel değerlendirme kriteri gözetilerek puanlanır ve veri giriş sistemi üzerinde nihai puan belirlenir.

(2) Başvurular, aldıkları nihai puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır, teklif listeleri hazırlanır. Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, merkez proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Genel Müdürlük onayına sunulur.

Hibe başvurusunun reddedilme nedenleri

MADDE 26-

(1) Değerlendirme komisyonları tarafından değerlendirme kriterlerine göre yapılan inceleme sonucu alınan proje başvurularının reddedilme kararı, tüm projelerle ilgili Genel Müdürlük onayı alındıktan sonra il müdürlüğü tarafından uygulama rehberinde belirtilen şekilde başvuru sahiplerine bildirilir.

(2) Başvuruyu reddetme kararının aşağıdaki gerekçelere dayanması zorunludur:

a) Başvurunun müracaat tarihinden sonra yapılması.

b) Başvuru sahibinin bu Tebliğde belirtilen şartlara sahip olmaması.

c) Başvuruya konu faaliyetin program kapsamında olmaması.

ç) Projenin başvuruda belirtilen yatırım konusuna ait konu kodu ile uyumlu olmaması.

d) Projenin uygulama süresinin öngörülen azami süreyi aşması.

e) Hibeye esas proje tutarının ve talep edilen katkının duyurulmuş olan azami miktarı aşması.

f) Projenin teknik olarak uygulanmasının mümkün olmaması ve yatırım konusu ile uyumsuz olması.

g) Başvuru formu içindeki bütçelemeye dair hususların birbirleri ile tutarsız olmaları.

ğ) Projenin başvuruda sunulan bilgi ve belgelerle uyumsuz olması.

h) Bütün yatırım konularında;

1) 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve/veya 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ve/veya 5403 sayılı Kanun kapsamında konulan şerhler için ilgili kurumdan yatırım yapılmasında sakınca olmadığına dair belge alınmış yatırım yerleri ile organize sanayi bölgesi, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi ve ihtisas küçük sanayi sitesi tarafından yatırım yerlerine konulan ipotek veya şerhler,

2) Organize sanayi bölgelerinin ve tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinin kuruluşunda kullanılan krediler nedeniyle konulan ipotek ve şerhler,

3) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak başvurular için yatırım yerinin kiralanmış olması durumunda kira sözleşmeleri nedeniyle yatırım yerlerine konulan şerhler,

hariç, yatırım yerinin tapu kaydında ipotek, haciz, ihtiyati tedbir ve yatırımın sürdürebilirliğini etkileyebilecek şerhler bulunması ve/veya hakkında açılmış dava olması.

ı) Kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda, mevcut tesisin faaliyeti ile ilişkili olarak bankalarca başvuru sahibi adına daha önce kullandırılan kredi nedeniyle konulan ipotek için ilgili bankadan geri ödemelerin düzenli yapıldığına dair belge almış olanlar ile program kapsamında daha önce hibe desteğinden yararlanmış olan tesisler için sözleşmeleri gereği konulan şerhler hariç yatırım yerinin ipotekli, şerhli, icraya verilmiş ve/veya hakkında açılmış dava olması.

i) Başvurunun veri giriş sistemi üzerinden yapılmamış olması.

j) Başvurunun bu Tebliğ ve uygulama rehberinde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanmamış veya gerçekleştirilmemiş olması.

k) Hibeye esas proje tutarının bu Tebliğde belirtilen limitlerin dışında olması.

l) Başvuru sırasında ve sözleşme yapılmadan önce başvuru sahibinin iflas etmiş veya projenin tasfiye halinde olması, başvuru sahibinin işlerinin mahkemelerce idare ediliyor olması, alacaklılarıyla herhangi bir düzenlemeye girmiş olması, iş veya faaliyetlerini askıya almış olması, bu meselelerle ilgili bir dava veya takip konusu bulunması veya yürürlükteki mevzuat ve düzenlemelerde yeri olan bir prosedür dolayısı ile bunlara benzer bir durumda olması.

m) Yatırımcının; kamu haklarından mahrum olması veya hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, ihaleye fesat karıştırma, hileli iflas suçlarının birinden veya 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hüküm giymiş bulunması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması veya tutuklu bulunması veya 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci, 103 üncü ve 104 üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olması veya 5237 sayılı Kanunun Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler başlıklı Dördüncü Kısmının üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde yer alan suçların birinden veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olması.

n) Program/il bütçesinin yetersiz olması.

o) Program kapsamında farklı gerçek/tüzel kişilerce hazırlanmış olsa dahi aynı yatırım alanlarında birbirleri ile ortak ekonomik ve/veya çıkar ilişkileri bulunan veya birbirlerini tamamlayan projelerle müracaat edilmesi.

ö) Birbirleriyle birebir aynı olan, kopya projeler ile başvuruda bulunulması.

p) Başvuru sahiplerinin, başvuru sırasında veya sözleşme yapılmadan önce gerçeğe aykırı beyanda bulunduklarının tespit edilmesi.

r) Üretime yönelik olmayan, araştırma geliştirme projeleri ile başvuruda bulunulması.

s) Başvuru sahibi hakkında iflas, konkordato veya tasfiye kararı alınmış olması, mal varlığı ya da işlerinin atanmış kayyum veya vasi tarafından idare ediliyor olması.

ş) Başvuru sahibinin Bakanlık tarafından destek dışı işletmeler kapsamına alınmış olması.

t) Yatırım yerinin 3218 sayılı Kanuna göre kurulmuş serbest bölgelerden birinde olması.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Nihai Değerlendirme Kararı, Bütçelerin Belirlenmesi ve Hibe Sözleşmesi

Nihai değerlendirme kararı ve bütçelerin belirlenmesi

MADDE 27-

(1) Nihai değerlendirme, bu maddede belirtilen hususlar dikkate alınarak merkez proje değerlendirme komisyonunca yapılır.

(2) Yatırım bütçeleri, merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından Bakanlığın destekleme politikaları doğrultusunda belirlenir.

(3) İllerin tarım alanları, hayvan varlıkları, Bakanlık kayıt sisteminde yer alan işletme sayıları, ilde kabul edilen projelerin toplam tutarı ve tarımsal üretim planlaması dikkate alınarak illerin katsayıları hesaplanır. Bu katsayılara göre illerin bütçeleri belirlenir. Ancak deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illerin bütçeleri katsayılar dikkate alınmadan belirlenebilir.

(4) Tarımsal üretim planlaması kapsamında illere verilecek bütçe yalnızca planlama konusunda uygulanacak projelere tahsis edilir.

(5) Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen bütçenin izin verdiği sayıda başvuruya hibe desteği sağlanır. İlin yaklaşık bütçesinin yeterli olması durumunda program teklif listesinde yer alan tüm başvurular yatırım programına alınır.

(6) İlin bütçesinin tüm başvuruları karşılaması durumunda; varsa artan bütçeleri toplanır ve bütçesi yetersiz olan illere katsayısı oranında dağıtılır. Bu işleme, programa ayrılan bütçe bitinceye kadar devam edilir.

(7) İl bazında bütçe dağılımı yapıldıktan sonra Programa ek bütçe aktarılması ve hibe sözleşmesi imzalamayan veya sözleşmesi feshedilen yatırımcılar nedeniyle bütçe oluşması durumunda bu bütçe tarımsal üretim planlaması, deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya mücbir sebepler nedeniyle zarar gören illere Genel Müdürlükçe tahsis edilebilir.

(8) İlin bütçesinin tüm başvurular için yeterli olmaması durumunda; uygun olarak kabul edilen projeler il proje değerlendirme komisyonu ile merkez proje değerlendirme komisyonunun vermiş olduğu toplam puana göre en büyükten en küçüğe doğru sıralanır. İlin bütçe imkânları dâhilinde en yüksek puan alan projeden başlanarak projeler sırayla Programa alınır. Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan yatırımcılardan, sözleşme imzalamayanlar ve/veya projeyi uygulamaktan vazgeçenler olması halinde; Genel Müdürlükçe ilin bütçesi dâhilinde oluşturulan yedek listede bulunan yatırımcılar sırası ile proje son tamamlanma tarihi gözetilerek hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Yedek proje seçiminde bu Tebliğde belirtilen projelerin son tamamlanma tarihine üç ay kala inşai faaliyet içermeyen projelere öncelik verilir.

(9) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırımlarının her biri için ayrılan bütçe, toplam bütçenin %25’inden az olmamak üzere düzenlenir.

(10) İl düzeyinde tarıma dayalı ekonomik yatırımlar ile kırsal ekonomik altyapı yatırım konularından herhangi biri için ayrılan bütçenin artması durumunda bu ikisi arasında bütçe aktarımı yapılır.

(11) Nihai değerlendirme kararı Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

(12) Bakanlığın bir başvuruyu reddetme ya da hibe vermeme kararı kesindir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 28-

(1) Kesinleşen değerlendirme sonuçları Genel Müdürlükçe il müdürlüklerine hibe destek sistemi üzerinden veya yazılı olarak bildirilir. Ayrıca hibe desteğine hak kazanan projeler başvurunun yapıldığı il müdürlüğünün resmi internet adresinde yayımlanarak ilan edilir.

(2) İl müdürlükleri sonuçları, başvuru sahiplerine uygulama rehberinde belirtilen şekilde bildirir.

Hibe sözleşmesi

MADDE 29

(1) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile hibe başvuru sahibi arasında iki adet olacak şekilde imzalanır. Hibe sözleşmesini imzalamaya il müdürlüğü adına il müdürü yetkilidir. Hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmış metninin bir adedi ve ekleri il müdürlüğü, bir adedi ve ekleri de yatırımcı tarafından muhafaza edilir.

(2) Hibe sözleşmesinin içeriği ve formatı Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde tüm taraflara önceden duyurulur.

(3) Başvuru sahipleri, hibe sözleşmesi aşamasında veri giriş sistemi üzerinden girişleri yapılan bilgi ve belgeler ile hibe sözleşmesi ekinde bulunması gereken diğer belgeleri de kapsayacak dosyayı il müdürlüğüne sunarlar. Sunulan bilgi ve belgelerin imzalı/paraflı olması gerekir.

(4) Başvuru sahiplerinin hibe kaynaklarından yararlanabilmeleri için hibe sözleşmesi eki dokümanları tamamlayarak hibe sözleşmesini imzalamaları ön koşuldur.

(5) Başvuru sahipleri, kendilerine yapılan bildirimi takip eden yirmi iş günü içerisinde il müdürlüklerine hibe sözleşmesi ve eki dokümanları ile projeye esas evrakı teslim etmek zorundadır. İl proje yürütme birimince proje sahasında, projeye esas dosya ve evrak üzerinde en fazla yirmi iş günü içinde yapılacak inceleme sonrasında, bu Tebliğe ve başvuru evrakına göre uygunluğu tespit edilen projeler için başvuru sahipleri ile il müdürlüğü arasında yer tespit tutanağı düzenlenerek yatırımcılar hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir. Kendilerine yapılan bu daveti takip eden beş iş günü içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin proje başvuruları ve bunlara ilişkin değerlendirme sonuçları iptal edilir. İl proje yürütme birimince yapılan inceleme sonucunda uygun olmadığı tespit edilen projeler için ise hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(6) Hibeye esas proje tutarını oluşturan gider kalemleri, her bir kalem için belirlenmiş olan referans fiyatları geçemez. Projede yer alan gider kalemlerinin incelenmesi sonucu, hibe desteği verilen gider kalemleri kapsamında olmaması nedeniyle uygun kabul edilmeyen kalemlerin olması durumunda bu kalemler hibeye esas bütçeden çıkarılarak ayni katkı kapsamına alınır, gider kalemlerinin referans fiyatları geçmesi durumunda ise referans fiyatın üzerindeki tutar ayni katkı kapsamına alınır. Proje tutarı, hibe sözleşmesi öncesi il proje yürütme biriminin referans fiyat karşılaştırması sonucu uygun bulduğu miktar, metraj ve birim fiyat üzerinden revize edilir ve hibe sözleşmesi imzalanır.

(7) Programa alınan projelerde bu Tebliğde yer alan hibe başvurusunun reddedilme nedenlerinden herhangi birinin hibe sözleşmesinin imzalanmasından önce tespit edilmesi halinde söz konusu başvuru sahipleri ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(8) Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce yatırımına başlayan başvuru sahibi ile hibe sözleşmesi imzalanmaz.

(9) Hibe sözleşmesi öncesi uygulama rehberinde belirtilen kurallar çerçevesinde projede değişiklik yapılabilir.

(10) Hibe sözleşmesi sonrası mücbir sebepler ve uygulama rehberinde belirtilen kurallar haricinde projede değişiklik yapılamaz.

(11) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanan başvuru sahibinin sözleşme imzalamadan vefat etmesi halinde yasal mirasçıları talep ederlerse, başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle hibe sözleşmesi imzalanır.

Hibe sözleşmelerinde teminat alınması

MADDE 30-

(1) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanmış yatırımcı, hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarında süresiz limit dâhilinde banka teminat mektubunu hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğüne verir. İl müdürlüğü tarafından teyidi alındıktan sonra teminat mektubu muhafaza edilmek üzere, defterdarlık muhasebe müdürlüğüne teslim edilir. Teminatın nakit olarak verilmesi halinde hibeye esas proje tutarının %3’ü tutarındaki nakit teminat defterdarlık muhasebe müdürlüklerinin hazine tahsilat hesabına yatırılıp il müdürlüklerinin kurumsal koduyla ilgisine göre 330/430-Alınan Depozito ve Teminatlar hesabına kaydedilerek muhasebe işlem sürecinin yürütülmesi sağlanır.

(2) Teminat mektuplarının toplam tutarı, hibeye esas proje tutarının %3’ünden az olmamak kaydı ile birden fazla bankadan teminat mektubu alınabilir.

(3) Nihai raporun onaylanması ve son ödemenin gerçekleşmesini takiben yatırımcının, vadesi geçmiş vergi borcu ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair ilgili kurumlardan aldığı belgeler ile birlikte il müdürlüğüne müracaat etmesi halinde teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar kendisine iade edilir.

(4) Hibe sözleşmesinin mücbir sebepler kapsamında feshedilmesi halinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar yatırımcıya iade edilir; hibe sözleşmesindeki taahhütlerin yatırımcının kusuru üzerine yerine getirilmediği fesih hallerinde teminat mektubu veya hesapta bulunan miktar Hazineye irat kaydedilir.

(5) Teminat mektubu sunulan yatırımların feshedilmesi halinde yatırımcının teminat mektubunda yer alan miktarı nakit olarak ödediği takdirde teminat mektubu yatırımcıya iade edilir.

Hibenin nihai tutarı

MADDE 31-

(1) Hibe tutarı hibe sözleşmesinde belirtilir ve bu tutar üst limit niteliğindedir. Hibeye esas proje tutarının üst limiti referans fiyatı geçemez. Satın almadan sonra fatura tutarının hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının altında olması durumunda faturada belirtilen tutarın %50’sine hibe ödemesi yapılır. Fatura tutarının hibeye esas proje tutarının üzerinde olması durumunda ise aradaki fark yatırımcı tarafından ayni katkı ile karşılanır. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(2) Hibe miktarı, bu Tebliğde belirtilen tutar ve oranı kesinlikle aşamaz.

ONUNCU BÖLÜM

Satın Alma, Proje Harcamalarının Kontrolü ve Ödemeler, Proje Uygulamaları ve Yatırımın İzlenmesi

Satın alma

MADDE 32-

(1) Yatırımcılar, hibe kapsamında yapacakları inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme satın alma işlemlerinde Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde belirtilen kurallara uygun hareket ederler.

(2) Yatırımcılar tarafından hazırlanacak uygulamalara ilişkin hak ediş tutarları hibe sözleşmesinde o gider için belirtilmiş tutarın üstünde olamaz.

(3) Yatırımcılar, veri giriş sistemine girdikleri ve ekledikleri tüm belgeleri kapsayan başvuru dosyalarını ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine, ekipman ve malzeme alımlarına ilişkin satın alma belgelerinin aslı ve bir suretini hibe sözleşmesi imzalanmadan önce; sipariş mektuplarının aslı ve bir suretini ise hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra ilgili il müdürlüğüne elden teslim ederler. Yatırımcılar, alımların gerçekleştirileceği yüklenicilere/tedarikçilere ait vadesi geçmiş vergi borcu ve Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belge ile yetkili mercilerden alınacak ihaleden yasaklı olmadıklarına dair belgeyi de satın alma dosyasında ibraz etmek zorundadırlar.

(4) Bakanlık, yatırımcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf değildir. Yatırımcılar, hibe sözleşmesi hükümleri ve proje tekliflerine uygun olarak yaptıkları satın almalarla ilgili olarak uygulama sözleşmesi kapsamındaki işlerinin ifasındaki kusurları nedeniyle yüklenicilerle/tedarikçilerle yaptıkları sözleşmelerin noter kanalı ile iptal edilmesi halinde kalan işlerin ifası için il müdürlüğünün onayını almak suretiyle başka bir yükleniciden/tedarikçiden satın almayı gerçekleştirebilirler. Bu Tebliğ kapsamında uygulanacak iş ve işlemlerden dolayı, Bakanlığın yatırımcı ve yüklenici/tedarikçi arasında taraf olmama hükmüne istinaden yatırımcı, projenin yürütülmesi esnasında sebep olabileceği her türlü zarar konusunda, üçüncü taraflara karşı tek başına sorumlu olmayı kabul eder.

(5) Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde satın alma belgelerini kabul ve/veya reddi yönünden inceler.

Proje tamamlanma süresi

MADDE 33

(1) Projelerin son tamamlanma tarihi, mücbir sebepler hariç hibe sözleşmesinin imzalandığı takvim yılının Kasım ayının son iş günüdür.

(2) Projenin son tamamlanma tarihi itibarıyla nihai rapor ve eklerinin uygun olarak teslim edilmemesi halinde il müdürlüklerince fesih işlemi uygulanır.

Proje harcamalarının kontrolü ve ödemeler

MADDE 34-

(1) Yatırımcılar, tesisin inşaat işleri ile makine ve ekipman montajının tamamlanmasından ve deneme üretimine geçilmesinden sonra nihai raporunu sunarlar. Yatırımcılar, projeye ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve uygulama rehberinde yer alan Ödeme Talep Formu ekinde istenen belgeleri nihai rapor ile birlikte projenin son tamamlanma tarihine kadar il müdürlüğüne teslim ederler. Satın almalara ait ödeme ayrıntıları uygulama rehberinde belirlenir.

(2) Satın almalarla ilgili faturanın tarihi, hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmasını takiben, bu Tebliğde belirtilen yatırım süresi içerisinde olmak zorundadır. Fatura tarihinin bu süreyi aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durumlar ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve/veya sözleşmenin askıya alınması söz konusu değildir.

(3) Yatırımcılar, projelerindeki bütçe ve iş planı çerçevesinde gerçekleştirdikleri inşaat işleri ile makine ve ekipman alımlarına ait ödeme taleplerini ve belgelerini il müdürlüğüne teslim ederler.

(4) İl müdürlüğüne teslim edilen nihai rapor ile ödeme belgeleri; on iş günü içerisinde ilgili mevzuat, hibe sözleşmesi ve proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edilir ve tespit tutanakları düzenlenir. Ödeme belgeleri onaylandıktan sonra bu belgelere ait bilgilerin veri tabanına girişi yapılır ve hak ediş bilgilerini içeren veri tabanı çıktısı onaylanarak üst yazı ekinde Genel Müdürlüğe gönderilir. İl müdürlüklerince gönderilen hak edişlerden uygun bulunanların yer aldığı ödemeye esas liste Genel Müdürlükçe hazırlanıp ödemesi yapılmak üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir ve ödeme tutarı T.C. Ziraat Bankası aracılığı ile yatırımcının hesabına aktarılır.

(5) Nihai rapor ve eklerinin tamamlanmaması veya tamamlanmış olsa dahi il müdürlüğü tarafından uygun bulunmaması halinde projenin kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında ödemesi, tarıma dayalı ekonomik yatırımlarda ise son ödemesi yapılmaz.

(6) Tarıma dayalı ekonomik yatırımlarda ara ödeme bir defaya mahsus yapılır. Ara ödeme talebi için hazırlanan ödemeye esas icmalde belirtilen hibeye esas proje tutarı, hibe sözleşmesinde belirtilen toplam hibeye esas proje tutarının %50’sinden fazla olamaz. İnşai faaliyetlerin tamamının gerçekleştirilmiş olması halinde inşaat kalemi için bu oran dikkate alınmaz. Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında ise ödeme nihai rapor onaylandıktan sonra tek seferde yapılır.

(7) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği sabit yatırımlarına yönelik olarak proje sunan yatırımcılara, proje bir bütün olarak bitirilmeden ve taahhüt edilen hayvan varlığı temin edilmeden nihai ödeme yapılmaz.

(8) Yatırımcının inşaat ile ilgili ayni katkısı gerçekleşmeden hibe ödemesi talep edilemez ve inşaat bir bütün olarak tamamlanmadan makine, ekipman ve malzeme alımı ile ilgili hibe ödemesi yapılmaz. Ayrıca makine, ekipman ve malzeme alım ödemeleri, satın almalar bazında tek ödeme evrakı düzenlenerek talep edilir. Yatırımcının makine, ekipman ve malzeme alımı için taahhüt ettiği ayni katkı yerine getirilmeden makine, ekipman ve malzeme alımı için hibe desteği talep edilemez.

(9) Ayni katkıların son ödeme talebinden önce yatırımcı tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekir. Aksi halde hibe ödemesi yapılmaz ve hibe sözleşmesi feshedilir, daha önce yapılmış ödeme olması halinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte geri alınır.

(10) Asıllarına uygunluğu onaylanmış ödeme ile ilgili eklerin bir sureti il müdürlüğü tarafından muhafaza edilir. Genel Müdürlük gerekli görmesi halinde ödeme ile ilgili belgeleri incelenmek üzere ister.

(11) Program kapsamında, Bakanlıkça ve yatırımcılarca yapılacak her türlü ödeme ve teminat ödemeleri Türk Lirası olarak yapılır.

(12) Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No:1 gereğince, yatırımcı tarafından, her ödemede ve teminatın iadesi aşamasında 6183 sayılı Kanuna göre vergi dairelerince verilecek vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair belge ile Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belgenin ibraz edilmesi gerekir.

Proje uygulamalarının ve yatırımın izlenmesi

MADDE 35-

(1) Yatırımcılar, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra, projeyi hibe sözleşmesi hükümlerine göre il müdürlüğünün bilgisi dâhilinde süresi içerisinde uygulamaya başlar.

(2) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü ve izlenmesi, il proje yürütme birimlerince yapılır. Gerek duyulması halinde il proje yürütme birimlerinde ilgili kamu kurumu personeli de görev alabilir.

(3) Proje uygulamalarının ve yatırımın kontrolü, izlenmesi ve denetimi ihtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe de yapılır.

(4) Yatırımcılar, proje ve yatırım ile ilgili gelişmeleri içeren ilerleme raporlarını dört ayda bir il müdürlüğüne vermekle yükümlüdürler.

(5) İlgili mevzuat gereği alınması gereken izinler, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve/veya yapı kayıt belgesi, demirbaş kayıt listesi, yatırıma ait fotoğraflar ile uygulama rehberinde belirtilen belgeler kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğindeki başvurularda başvuru aşamasında veri giriş sistemine yüklenmesi; yeni tesis ve kısmen yapılmış yatırımların tamamlanması niteliğindeki başvurularda ise nihai rapor ile birlikte il müdürlüğüne sunulması gerekir.

(6) Proje uygulamalarının ve yatırımın bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespiti halinde, bu durum tutanağa bağlanır. İl müdürlüğü tarafından tutanak tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde yatırımcılara uygulamaların hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmesi konusunda bir ihtar yazısı yazılır.

(7) İhtar yazısının karşı tarafa tebliğ tarihini izleyen yirmi beş iş günü içerisinde projenin bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde il müdürlüğü hibe sözleşmesinin fesih işlemini başlatır. Ancak tespit edilen eksikliğin/uygunsuzluğun yirmi beş iş günü içerisinde Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığı ve yatırımcının talep ettiği durumlarda eksikliğin/uygunsuzluğun nevine göre altı ayı geçmemek üzere Genel Müdürlükçe ek süre belirlenmesi için il proje yürütme birimi raporu ile Genel Müdürlüğe bildirilir. Ayrıca verilecek ek süre kadar izleme süresi uzatılır. Ek süre verilen hususta tekrar eksiklik/uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda fesih işlemi uygulanır.

(8) Proje uygulamaları ve yatırımın takibi/izlenmesi süresindeki iş ve işlemler, Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve il müdürlüğü ile yatırımcı arasında imzalanmış olan hibe sözleşmesi hükümleri çerçevesinde yürütülür.

Proje hesapları

MADDE 36-

(1) Yatırımcı, projenin uygulanmasına ilişkin hesaplara ait kayıtları düzenli olarak tutmak ve saklamakla yükümlüdür.

Projede bütçe içi değişiklikler

MADDE 37-

(1) Konusu, amacı, niteliği ve niceliği değişmediği takdirde; hibe sözleşmesi imzalanmadan önce il müdürlüğünün uygun görüşü doğrultusunda projede bütçe içi değişiklik yapılabilir.

(2) Hibe sözleşmesine bağlanan hibeye esas proje tutarı, uygulama sürecinde artırılamaz. Ancak hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra konusu, amacı, niteliği ve niceliği değişmediği takdirde; il proje yürütme biriminin düzenlediği rapor sonrasında Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda uygulama rehberinde yer alan esaslara göre projede bütçe içi değişiklik yapılabilir.

(3) Bütçe içi değişiklikler; makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri bütçe kısıtlarına aykırı olamaz.

Uygulama sorumluluğu

MADDE 38-

(1) Yatırımcılar, yatırımların proje amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinden, doğru olarak belgelendirilmesinden, belgelerin muhafazasından ve izleme sürecinde il müdürlüğünce istenecek bilgi ve belgelerin süreleri içinde temininden sorumludurlar.

(2) İl müdürlükleri, yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin kontrolünden, onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından sorumludur.

(3) Yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin faaliyetlerini bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak sürdürmeleri şarttır. Mücbir sebepler dışında izleme süresi içerisinde yatırımcıların; hibe desteği aldıkları tesislerinin faaliyetini sürdürmediklerinin, tesislerinin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini değiştirdiklerinin, tesislerini ve/veya makine ve ekipmanı başkalarına kiraladıklarının, projenin amacını ve bu Tebliğde belirtilen istisnai durum haricinde makine ve ekipmanın yerini değiştirdiklerinin, bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket ettiklerinin veya izleme süresi bitmiş olsa dahi ödemenin haksız yere yapıldığının tespit edilmesi halinde ödenen hibe, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

 (4) Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı değişiklik talebi, bu hususu destekleyici belgelerle birlikte il müdürlüğüne iletilir. Bu talep sorumlulukların aynı şekilde devam etmesi koşulu ile il müdürlüğünün uygun görüşü kapsamında Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Tüzel kişi ortaklarının sermaye pay oranı yatırımın izleme süresi sonuna kadar toplamda %51’in altında olamaz.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 39-

(1) Yatırımcı, projeyi bu Tebliğ, uygulama rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri yapmama ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklıdır. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilir.

(2) Bakanlığın projeyi mücbir sebepler dışında feshetmesi durumunda yapılan hibe ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte zikredilen Kanun hükümlerine göre geri alınır.

(3) Hibe sözleşmeleri bu Tebliğde belirtilen istisnalar dışında devredilemez.

(4) Gerçek kişi başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçıları talep ederlerse, hibe sözleşmesi tadil edilerek başvuruda aranan koşulları sağlaması ve diğerlerinden muvafakat alması şartıyla içlerinden biriyle uygulamalara devam edilir.

(5) Gerçek kişi olarak hibe desteği almaya hak kazanmış olan yatırımcının izleme süresi içerisinde niteliğini yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Yatırımcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

Proje ile sağlanan tesis ile makine ve ekipmanın mülkiyeti

MADDE 40-

(1) Yatırımcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tesisin ve/veya makine ve ekipmanın mülkiyetini, yerini ve amacını projenin tamamlanmasından itibaren izleme süresi boyunca değiştiremez, kapasitesini azaltamaz, başkalarına kiralayamaz. Ancak, inşai faaliyet içermeyen yalnızca makine ve ekipman alımı gerçekleştirilmiş yatırımlar için yatırımcının var olan tesisin kapasitesinde artış sağlamak amacı ile yine kırsal alanda olmak şartıyla aynı il içerisinde, aynı konuda faaliyet gösterecek farklı bir tesis kurması halinde yer değişikliğine izin verilir. Yapılacak değişiklik, projenin konusunda ve amacında değişikliğe neden olamayacağı gibi değerlendirme kriterleri açısından da herhangi bir puan azalmasına neden olamaz. Yer değişimi yapılacak tesis üzerine temlik hakkının yasaklanması veya ödenen hibe miktarı kadar izleme süresinin sonuna kadar geçerli banka teminat mektubunun verilmesi halinde hibe sözleşmesi yenilenir ve kalan izleme süreci yeni tesis üzerinden devam eder.

(2) Çelik silo konusunda proje uygulayan yatırımcılar, izleme süreleri içinde lisanslı depoculuk konusunda yeni şirket kurmaları halinde, yatırımcının yeni kurulan şirketteki hisse oranının en az %51 olması şartıyla, kurulan yeni şirket birinci fıkra hükümleri dışında değerlendirilir. Yatırımcının, yeni kurulacak bir tüzel kişiliğe dönüştürme talebine, en az %51 hissesi izleme süresi sonuna kadar kendisinde, birden fazla ortağı bulunan tüzel kişilerde ise başvuru aşamasındaki ortaklardan en az birinde kalmak şartıyla il müdürlüğünün uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayı ile izin verilebilir. Ancak bu yeni durumda yatırımın izleme süresi yedi yıl olarak uygulanır. Yatırımcı nihai rapordan önce niteliğini gerçek kişiden tüzel kişiliğe dönüştüremez.

(3) Farklı gerçek/tüzel kişiler tarafından aynı veya farklı yatırım alanlarında kurulan işletmelerin başvuru aşamasında birbirleriyle ortak ekonomik ilişkileri tespit edilmemiş olsa dahi, projelerin uygulama sırası veya uygulama sonrası dönemde fiziki olarak birleştirilmesi, yatırım alanlarında ortak kullanımlar ya da muhasebe kayıtlarında görülen birleşme veya ortaklıklar tespit edilmesi durumunda ilgili tüm sözleşmeler feshedilerek hibenin geri alım süreci başlatılır.

ON BİRİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Yaptırımlar

Denetim

MADDE 41-

(1) Program kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler il müdürlüğünce Genel Müdürlüğe sunulur.

(2) Genel Müdürlük, gerek duyulması halinde, Program kapsamında hibe desteği verdiği tesislerin denetimini gerçekleştirebilir.

Haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 42-

(1) Bu Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen yatırımcılar, 5488 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi gereğince beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar.

(2) Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile birlikte zikredilen Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.

(3) Yatırımcı, yatırımcının birinci derecede yakınları, yatırımcılar tarafından çalıştırılan kişiler, kamu çalışanları, kamu kurumları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar, makine, ekipman ve malzeme alımları ile inşaat işleri için yüklenici/tedarikçi olamazlar. Aynı zamanda satın almaya davet edilen yüklenici/tedarikçi firmaların ortağı ya da hissedarı da olamazlar. Benzer şekilde yüklenici/tedarikçi firmaların hissedarları, birinci derece yakınları ve yükleniciye/tedarikçiye ait şirketlerde çalışanlar da yatırımcı firmaların ortağı ya da hissedarı olamazlar. Aksi halde hibe ödemesi yapılsa dahi ikinci fıkrada belirtilen usulde yapılan hibe ödemesi geri alınır.

(4) Hibe sözleşmesi imzalamaya hak kazanıp mücbir sebepler dışında uygulama veya izleme süresi içerisinde yatırımın mülkiyetini değiştiren, faaliyetine son veren, hibe sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket eden ve fesih işlemi uygulanan gerçek kişiler ve tüzel kişiler ile ortakları fesih işleminin uygulandığı tarihten itibaren beş yıl süresince Program kapsamındaki hibe desteklerinden faydalanamazlar.

(5) Bu Tebliğ kapsamında hibe sözleşmesi imzalamaya asıl olarak davet edilen yatırımcının hibe sözleşmesi imzalamaması durumunda bir sonraki başvuru döneminde yapacağı başvuru hibe desteği kapsamında değerlendirilmez.

ON İKİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 43-

(1) Başvuruya esas proje için bu Tebliğ kapsamında verilecek destek dışında, 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 39 uncu maddesi uyarınca 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini haiz katma değer vergisi mükelleflerine, münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere yapılan yeni makine ve teçhizat teslimlerine ilişkin katma değer vergisi istisnası ve faiz niteliğindeki destekler hariç, hiçbir kamu kurum ve kuruluşunun desteklerinden yararlanılamaz.

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 44-

(1) Bu Tebliğ gereği, programın genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından çıkarılan uygulama rehberi Bakanlık resmî internet adresinde, bilgilendirme ve açıklamalar ise başvuru sayfasında yayımlanır.

(2) Bu Tebliğde yer almayan hususlar uygulama rehberinde açıklanır. Uygulama rehberi yıl içinde oluşan ihtiyaçlar çerçevesinde güncellenebilir. Bu Tebliğde ve uygulama rehberinde yer almayan hususlarda; ilgili mevzuat hükümleri ile Genel Müdürlüğün görüş ve talimatları geçerlidir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 45-

(1) 29/12/2023 tarihli ve 32414 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/51) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) 45 inci madde ile yürürlükten kaldırılan tebliğ kapsamında hibe desteğinden faydalanmış olan yatırımlara ait devam eden iş ve işlemler hibe sözleşmesinin imzalandığı tarihte desteklemeye esas olan tebliğ hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilir.

Yürürlük

MADDE 46-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 47

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi Kriter ve Başvuru Şartları

Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi Kriter ve Başvuru Şartları

Tarım ve Orman Bakanlığı, hayvancılık sektörünü desteklemek ve kırsaldaki aile işletmelerini güçlendirmek amacıyla “Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi”ni hayata geçiriyor. Proje kapsamında, Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) koordinasyonunda Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne (TİGEM) ait etçi ırk gebe damızlık büyükbaş hayvanlar üreticilere verilecektir.

1- PROJENİN AMACI:

Ülkemizde etçi ırk damızlık üretimi yapan işletme sayısını ve etçi anaç hayvan sayısını artırarak daha fazla etçi ırk besilik materyalinin ülkemiz kaynakları ile karşılanması, böylece kırmızı et arzında sürdürülebilirliği ve yeterliliği sağlamak amaçlanmaktadır.

2- PROJEYE BAŞVURU ŞARTLARI:

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler,

TÜRKVET kayıt sistemine kayıtlı en fazla 200 büyükbaş hayvan kapasitesine sahip (Yeni işletme açarak projeye başvuran yetiştiricilerden de bu şart aranır) işletme sahipleri başvuru yapabileceklerdir.

Her yetiştirici yalnızca 1 (bir) işletmesi için başvuru yapabilecektir. 

Aynı haneden sadece 1 (bir)  yetiştirici başvuru yapabilir.

Başvuru sahibi başvuru yaptığı işletmenin bulunduğu il/ilçe de ikamet etmek zorundadır. Veteriner Hekim, Ziraat/Gıda Mühendisleri ve muhtarlarda yeni işletme açarak projeye başvurabilir. Bu kişilerde sigorta şartı aranmaz. 

Projeye kiralık işletme ile başvuracaklarda noter onaylı en az 3 yıllık kira sözleşmesi aranır.

Su kısıtı olan il/ilçelerimizde, Hayvansal Üretim Planlaması kapsamında yeni büyükbaş hayvan işletmesi açılamadığı için büyükbaş işletmesi olmayanlar yeni işletme açarak başvuramazlar. Ancak bu kişiler mevcut bir işletmeyi noter onaylı en az 3 yıllık kira sözleşmesi yaparak projeye başvurabilirler. 

Kamu kurum ve kuruluşları, tüzel kişilikler, devlet memurları, on sekiz yaşından küçükler ve 5488 sayılı Kanun kapsamında cezalandırılmış olanlar bu projeye başvuramaz. 

Uzman eller ve genç çiftçi projesinden yararlananlar bu projeye başvuramazlar.

Yetiştiriciler bu projeden yalnızca bir kez yararlandırılır. 

3- BAŞVURU YERİ VE ŞEKLİ:

Başvurular il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerine Hayvancılık Genel Müdürlüğünce belirlenen takvim çerçevesinde Ek (1) formu ve ekleri ile yapılır.  

Başvurular 10.02.2025 tarihinde başlayıp, 28.02.2025 mesai bitiminde sona erer.

Başvuru sahibi, il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne verdiği bilgi ve belgelerin doğru olduğunu, yanıltıcı bilgi vermediğini, uygulayacağı projeye esas iş planını kendisinin hazırladığını kabul ve taahhüt eder. 

Başvuru sırasında değerlendirme formu (Ek 2) doldurulur. Formda beyan ettiği bilgileri doğrulayıcı belgeler başvuru sahibince il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerine verilir. 

İl/ilçe müdürlüklerince başvuran işletmelerde başvuru sayısı ile işletmedeki boş kapasitenin uygunluğu kontrol edilir.

Başvuruların Hayvancılık Proje Başvuru Sistemine girişleri il/ilçe müdürlüklerince yapılacaktır.

Başvuru süre sonunda tüm girişlerin bitmesine müteakip il/ilçe listeleri alınarak il müdürlüklerine gönderilir.

İl müdürlükleri belirtilen takvim doğrultusunda ildeki başvuru listesini alarak HAYGEM’e gönderir.

HAYGEM tarafından ülke genelinde yapılan başvurular puan sırasına göre listelenerek TİGEM’ e gönderilir.

Hayvancılık Proje Başvuru Sistemikullanıma açılıncaya kadar il/ilçe müdürlüklerince aşağıdaki iş ve işlemler yapılır.

Başvuru süresince başvurular Ek-4 formuna kaydedilir.

Başvuruların il/ilçe müdürlüklerince listelenir.

İl/ilçe müdürlüklerince oluşturulan listeler il müdürlüklerince il listesi haline getirilerek HAYGEM’ e gönderilir.

4- BAŞVURU ESNASINDA İSTENEN BELGELER

Başvuru formu

Nüfus Cüzdanı fotokopisi 

Varsa Veteriner Hekim / Ziraat Mühendisi/Gıda Mühendisi diploma veya çıkış belgesi fotokopisi

Varsa Gazi/birinci derece şehit yakını/engelli olduğuna dair belge

Varsa başvuru sahibinin hayvancılık ile ilgili Eğitim Belgesi/Sertifika. Bu belge/sertifika Bakanlığın MEB, İŞKUR, KOSGEB ile birlikte düzenlediği hayvancılık konusunda alınmış olan eğitim sertifikası, mesleki yeterlilik belgesi ve/veya Üniversite/ Yüksekokullardan diploma veya çıkış belgesi olmalıdır. Üniversitelerin açmış olduğu kurs sonucu verilen belge/sertifika geçerli olmayıp, bu kurumlardan alınan diploma veya çıkış belgesi geçerlidir. Mesleki yeterlilik belgesi yetki alınmış tarımsal amaçlı örgütlerden veya yetkili kurumdan alınmış olmalıdır.

Varsa birinci derece tarımsal amaçlı örgüt üyeliği belgesi 

5- BAŞVURULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:

İl Müdürlüklerince hazırlanan başvuru sahiplerinin listeleri, Hayvancılık Genel Müdürlüğünce incelenir ve tüm ülkede yapılan başvurulara puan sıralaması yapılır. Projelerin değerlendirilmesi 100 puan üzerinden yapılır.

Uygulanacak projelerin hak sahibi sayısı ve yıllık bütçesi, başvuru sayıları göz önüne alınarak TİGEM tarafından belirlenir. 

Puanların eşit olması halinde başvuru sahibi aşağıdaki sıraya göre önceliklendirilir. 

Deprem Bölgesi veya Üretim Planlaması kapsamında Besi Bölgesi olarak planlanan illerde olması,

Kadın olması,

Doğum tarihine göre daha genç olması,

İşletmenin açılış tarihinin önce olması,

Başvuru sahibinin yaş hesaplamasında 31.12.2024 tarihi itibari ile doldurmuş olduğu yaş esas alınacaktır.  Genç kriterinden yararlanmak için 31.12.2024 tarihi itibarı ile 41 yaşından gün almamış olması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin hayvancılık ile ilgili Eğitim Belgesi/Sertifika: Bakanlığın MEB, İŞKUR, KOSGEB ile birlikte düzenlediği hayvancılık konusunda alınmış olan eğitim sertifikası, mesleki yeterlilik belgesi ve/veya Üniversite/ Yüksekokullardan diploma veya çıkış belgesi olmalıdır. Üniversitelerin açmış olduğu kurs sonucu verilen belge/sertifika geçerli olmayıp, bu kurumlardan alınan diploma veya çıkış belgesi geçerlidir. Mesleki yeterlilik belgesi yetki alınmış tarımsal amaçlı örgütlerden veya yetkili kurumdan alınmış olmalıdır.

HAYGEM tarafından oluşturulan puanlama sıralaması yapılmış liste, TİGEM’e gönderilir. 

Bu talimatın ekinde bulunan kapasite raporu (Son 3 aylık tarihli) TİGEM tarafından hak sahipliği yapılıp sözleşme imzalanmadan önce diğer evraklar ile beraber TİGEM tarafından talep edilir. 

Hak sahibi olanların hayvanları alacağı fiyat ve teslimat yeri TİGEM tarafından belirlenerek kişilere duyurulur. 

TİGEM tarafından dağıtım yapılan işletme ve hayvan listeleri Hayvancılık Genel Müdürlüğüne ve ilgili İl Müdürlüğüne bildirilir.

Başvuru sahiplerinin başvuru günündeki hayvan sayısı ve başvurduğu hayvan sayısı toplamı 20 baş ve altında olanlar aile işletmesi olarak değerlendirilir.

Başvuru sahibinin beyan ettiği evrakların gerçeğe aykırı olması ve/veya yanlış, eksik olması halinde başvuru değerlendirilmeye alınmaz.

Etçi ırk damızlık gebe düve dışında başka hayvan talepleri alınmayacaktır.

6- PROJENİN SÜRESİ:

Hayvancılık yol haritasında açıklanan 2024-2028 hedefleri ve eylemleri kapsamında proje devam edecektir. Proje başvuru tarih ve şartları HAYGEM tarafından belirlenecektir. Projeden yararlanacak olan hak sahiplerine hayvan tesliminden sonraki ilk ay başlamak üzere (12) on iki ay boyunca bakım besleme gideri bedeli en fazla 15 (on beş) hayvan üzerinden TİGEM tarafından ödenecektir. 

7- İŞ AKIŞ ŞEMASI

1. HAYGEM Tarafından belirlenen takvim çerçevesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvuru yapılacaktır. (Başvuru başlangıç tarihi 10.02.2025)

2. İl/ilçe tarım ve orman müdürlüklerine son başvuru tarihi 28.02.2025 mesai bitimidir.

3. Başvuruların Hayvancılık Proje Başvuru Sistemine girişleri il/ilçe müdürlüklerince yapılacaktır.

4. Başvurular il/ilçe müdürlüklerince sisteme kaydedilir ve kayıt sonrası oluşturulan listeler 07.03.2025 tarihinde il müdürlüklerine gönderilir.

5. İl müdürlükleri Hayvancılık Proje Başvuru Sisteminden alınan il listelerini 12.03.2025 tarihine kadar HAYGEM’e gönderir.

6. 12.03.2025 tarihine kadar eksik veya hatalı girişler il/ilçe müdürlüklerince düzeltilir.

7. Ülke çapında yapılan ve il müdürlükleri tarafından iletilen başvurular HAYGEM tarafından puan sıralaması yapılarak 20-21.03.2025 tarihlerinde TİGEM’ e gönderilir.

8. Hayvancılık Proje Başvuru Sistemi, kullanıma açılıncaya kadar il/ilçe müdürlüklerince aşağıdaki iş ve işlemler yapılır.

Başvuru süresince başvurular Ek-4 formuna kaydedilir.

Başvurular il/ilçe müdürlüklerince listelenir. Ek (4) 5 iş günü. (03-07.03.2025)

İl/ilçe müdürlüklerince oluşturulan listeler il müdürlüklerince il listesi haline getirilerek HAYGEM’e gönderilir. Ek (5) 3 iş günü. (10-12.03.2025)

9. TİGEM tarafından puan sırasına göre hak sahipleri bilgilendirilerek, hayvan teslim edilmesine yönelik işlemler başlatılır.

10. Hayvanların tesliminden sonraki ay başlamak üzere her ayın ilk haftası il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince yerinde kontroller yapılarak Ek (7) formu doldurulur.

11.   İl ve ilçe müdürlüklerince her ay yapılacak kontrollere göre hazırlanacak icmaller (Ek 8), ilgili ayın ikinci haftasında HAYGEM’e gönderilir. HAYGEM tarafından ülke geneli icmaller düzenlenerek TİGEM’e gönderilir. TİGEM tarafından hak sahiplerine aylık bakım besleme gideri bedeli ilgili ayda ödenir.

8- PROJE FİNANSMANI:

Proje kapsamında hak sahibi olan kişilere en az 5 en fazla 15 başa kadar (Veteriner Hekim/Ziraat Mühendisi/Gıda Mühendisi ise en az 5 en fazla 30 başa kadar) etçi ırk damızlık gebe düve TİGEM tarafından temin edilecektir. 

Projede hak kazanan kişiler Ziraat Bankası Temel Hayvancılık Kredisi kullanabilecektir. Bu süreç hak sahiplerinin açıklanmasına müteakip olarak Ziraat Bankası tarafından değerlendirilecektir.

Proje kapsamında teslim edilecek etçi ırk damızlık gebe düve fiyatları hayvanların teslim tarihinde TİGEM’in sayfasında bu projeye mahsusen yayınlanan satış fiyatları üzerinden gerçekleşecek ve hak sahipleri hayvan bedellerini peşin ve/veya kredi ile ödeyebilecektir. 

Hak sahiplerine hayvanları 1(bir) yıllık TARSİM sigortaları yapılmış olarak verilecektir. Daha sonraki 1(bir) yıllık sigorta gideri hak sahibi tarafından karşılanacaktır.

Projede TİGEM ile yetiştirici arasında yapılacak sözleşmeye istinaden her ayın ilk haftasında, HAYGEM tarafından verilecek Talimat doğrultusunda tarım il/ilçe müdürlüğü tarafından hayvanlar kontrol edilecek ve en fazla 15 hayvan için olacak şekilde TİGEM tarafından ödenecek olan bakım ve besleme gideri bedeline esas hazırlanan icmaller en geç her ayın ikinci haftasında HAYGEM’e gönderilecektir.  

HAYGEM tarafından ülkedeki tüm hak sahiplerine ait en fazla 15 hayvan için oluşturulan icmal TİGEM’e gönderilecek ve hayvan tesliminden sonraki ayda başlamak üzere, 12 ay boyunca, hayvan başına 1500 TL olacak şekilde bakım ve besleme gideri bedeli ödemesi ilgili ayda yine TİGEM tarafından yapılacaktır.
 

9- DİĞER HUSUSLAR

Kapasite Raporu: Damızlık büyükbaş hayvanlar için yeni veya son 3 ay içinde tanzim edilen bu talimat ekindeki belgedir.

Engelli Durumunu gösterir belge süreli ise başvuru tarihindeki geçerliliği aranacaktır.

Birinci derece Tarımsal amaçlı Örgüt Üyeliği Belgesi: Üyesi olduğu Tarımsal Amaçlı Örgüt tarafından tanzim edilecektir.

Proje başvuruları için 10 TL döner sermaye ücreti alınacaktır.

Proje başvuruları başvuru sahibinin işletmesinin bulunduğu yerdeki il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvuru sahibince veya noter onaylı vekili tarafından yapılacaktır.

Projeye yalnızca kapasite raporunda toplam büyükbaş hayvan kapasitesi 200 ve altındaki işletmeler başvuru yapabilecektir. Yeni işletme açarak başvuran yetiştiricilerde de bu şart aranır.

Kapasite raporu (Son 3 aylık tarihli) TİGEM tarafından hak sahibi olarak ilan edilmiş kişilerden sözleşme imzalanmadan önce diğer evraklar ile beraber istenecektir. 

Hak sahibince alınan hayvanların Bakanlık Kayıt Sistemine (Türkvet) işletmesi adına kaydedildiği tarih itibariyle 2 yıl boyunca mücbir sebep dışında satılmayacaktır. Hayvanların tesliminden sonra ilk 12 ay, aylık kontroller yapılacak olup sonraki 12 ay ise 6 aylık 2 dönem halinde kontrolleri yapılacaktır. 

Hak sahibi TİGEM işletmelerinden alacağı hayvanlar için Damızlık Büyükbaş Hayvan İthalatı Talimatındaki taahhütnameyi, hayvanların sevkinin yapılacağı il/ilçe müdürlüklerimize verecektir.

Hak sahibince hayvanların Bakanlık Kayıt Sistemine (Türkvet) işletmesi adına kaydedildiği tarih itibariyle 2 yıl içerisinde mücbir sebep dışında satılması durumunda vermiş olduğu taahhütnamedeki işlemler yapılacaktır.

Dağıtımı yapılan hayvanların aynı ırk ile suni tohumlama yapılabilmesi için teknik donanımı uygun il müdürlüklerinin talebi halinde il müdürlüklerine donmuş sperma tedariki HAYGEM tarafından yapılacaktır.

DAMIZLIK ETÇİ GEBE DÜVE ALIM DESTEĞİ 2025-2026 YILI UYGULAMA TAKVİMİ

Uygulanan İş

Başlangıç Tarihi

Bitiş Tarihi

Süre (Gün)

Başvuru dilekçesi ve başvuru formu ile müracaatların alınması (İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü)

10.02.2025

28.02.2025

19 gün

Başvuruların Sisteme / Excel formuna girilmesi ve  kayıt sonrası oluşturulan listelerin il müdürlüklerine gönderilmesi  (İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü)

01.03.2025

07.03.2025

Başvuru süresi boyunca ve ilave 5 iş günü

İl/ilçe müdürlüklerince oluşturulan listelerin, il müdürlüklerince il listesi haline getirilmesi ve HAYGEM’e gönderilmesi (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü)

08.03.2025

12.03.2025

3 iş günü

Başvuruların HAYGEM tarafından değerlendirilmesi (HAYGEM)

13.03.2025

19.03.2025

5 iş günü

HAYGEM tarafından oluşturulan ülke geneli başvuru listelerinin puan sıralaması yapılmış şekilde TİGEM’e gönderilmesi (HAYGEM)

20.03.2025

21.03.2025

2 iş günü

TİGEM tarafından puan sırasına göre hak sahipleri bilgilendirilerek,  hayvan teslim edilmesine yönelik işlemlerin başlatılması. (TİGEM)

22.03.2025

………..

……. iş günü

TİGEM tarafından hayvan satışı yapılan işletmelerin ve verilen hayvan listelerinin HAYGEM’e ve ilgili İl Tarım ve Orman Müdürlüklerine gönderilmesi (TİGEM)

Hayvan teslim tarihi

Hayvan teslim tarihinden itibaren 5 iş günü

5 iş günü

Hayvanlarını teslim alan yetiştiricilerin teslim aldıkları hayvanların ve işletmenin  Bakım Besleme Gideri bedeli ödemelerine esas olmak üzere 12 ay süresince her ay kontrol edilmesi (İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü)

Hayvan teslimini takip eden ayın ilk iş günü

Hayvan teslimini takip eden ayın ilk iş gününden itibaren 5 iş günü

5 iş günü

İl ve ilçe müdürlüklerince her ay yapılacak kontrollere göre hazırlanacak icmallerin İl Müdürlüklerine gönderilmesi (İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü)

Hayvan teslimini takip eden ayın ilk iş günü

Hayvan teslimini takip eden ayın ilk iş gününden itibaren 5 iş günü

5 iş günü

Hazırlanan icmallerin  HAYGEM’e gönderilmesi (İl Tarım ve Orman Müdürlüğü)

2 iş günü

HAYGEM tarafından ülke geneli icmaller düzenlenerek TİGEM’e gönderilmesi

3 iş günü

TİGEM tarafından hak sahiplerine aylık Bakım Besleme Gideri bedeli ilgili ayda ödenmesi

Başvuru formuna ulaşmak için tıklayınız.

Başvuru dilekçesine ulaşmak için tıklayınız.

TÜRKİYE HALK BANKASI ANONİM ŞİRKETİNCE ESNAF VE SANATKÂRLARA HAZİNE FAİZ DESTEKLİ YATIRIM VE İŞLETME KREDİSİ KULLANDIRILMASINA İLİŞKİN KARAR

17 Ocak 2025 Cuma Sayı: 32758

Karar Sayısı: 9436 

Ekli “Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketince Esnaf ve Sanatkârlara Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar”ın yürürlüğe konulmasına, 4603 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 5570 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince karar verilmiştir.

Karar Tarihi: 16.1.2025

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

TÜRKİYE HALK BANKASI ANONİM ŞİRKETİNCE ESNAF VE SANATKÂRLARA HAZİNE FAİZ DESTEKLİ YATIRIM VE İŞLETME KREDİSİ KULLANDIRILMASINA İLİŞKİN KARAR

Amaç ve kapsam

MADDE 1

(1) Bu Kararın amacı, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi tarafından esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz destekli kredi kullandırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

(2) Bu Karar, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde faaliyet gösteren Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi şubeleri tarafından kefalet olmaksızın doğrudan veya Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğine bağlı bölge birliklerine ortak olan Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri kefaletiyle esnaf ve sanatkârlara kullandırılacak yatırım ve işletme kredilerini kapsar.

Dayanak

MADDE 2

(1) Bu Karar 5570 sayılı Kanunun 1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3

(1) Bu Kararda geçen;

a) Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,

b Banka: Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketini,

c) ESKKK: Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerini,

ç) Esnaf ve sanatkâr: îster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dâhil olup ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir ve/veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar, esnaf ve sanatkâr siciline ve odalarına kayıtlı olmakla birlikte defter tutma hadleri itibarıyla bilanço usulüne göre defter tutmakla yükümlü hale gelenler ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri,

d) Kararlar: 5570 sayılı Kanun kapsamında yayımlanan bu Kararı ve aynı kapsamdaki daha önceki yıllara ait Bakanlar Kurulu kararlarını ve Cumhurbaşkanı kararlarını,

e) KKTC: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetini,

f) KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığını,

g) Mücbir sebep: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 13 üncü maddesinde ve söz konusu Kanunun uygulanmasına ilişkin çıkarılan iç genelgede sayılan halleri,

ğ) TESKOMB: Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliğini,

ifade eder.

Uygulamaya ilişkin esaslar

MADDE 4

(1) Esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla;

(a) Kararlar kapsamında TESKOMB’a bağlı bölge birliklerine ortak olan ESKKK kefaletiyle veya kefaleti olmaksızın Bankaca veya KKTC’de faaliyet gösteren Banka şubelerince esnaf ve sanatkârlara kullandırılmış olup bakiyesi 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasına (bu tarihler dâhil) devreden kredilere,

(b) 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) Banka kredi kullandıranına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde TESKOMB’a bağlı bölge birliklerine ortak olan ESKKK kefaletiyle veya kefaleti olmaksızın Bankaca veya KKTC’de faaliyet gösteren Banka şubelerince kullandırılacak kredilere,

esnaf ve sanatkâr kredilerine uygulanmakta olan cari faiz oranlarından 6 ncı madde kapsamında belirtilen oranlarda indirim yapılır.

(2) Bu Karar kapsamında kredi tahsis edilecek esnaf ve sanatkârların kredi değerliliklerinin ve kredi tahsis kriterlerinin belirlenmesi, kredi limitleri, vadeleri, yatırım ve ödemesiz dönemlerinin tespit edilmesi, kredilerin teminatlandırılması, özkaynak oranlarının belirlenmesi, geri ödeme koşullarının tespiti ile borçlandırma, kullandırma, takip, tahsil ve benzeri işlemleri Bankanın kendi usul ve mevzuatı dâhilinde yürütülür.

Hazine faiz desteği tutarlarının hesaplanması, karşılanması ve tespiti

MADDE 5

(1) Kararlar kapsamında kullandırılan krediler ile ertelenen/taksitlendirilen krediler nedeniyle oluşan Hazine faiz desteği tutarları, kredilerin faiz tahakkuk tarihlerinde Bankanın kooperatif kredilerine özgü kaynak maliyeti dikkate alınarak belirlediği cari faiz oranları ile kredi konuları itibarıyla 6 ncı madde kapsamında belirtilen oranlarda indirim uygulanarak esnaf ve sanatkârlara yansıyan faiz oranları arasındaki fark esas alınarak hesaplanır. Bu kapsamda yapılan Hazine faiz desteği ödemeleri, Bakanlığın ilgili yıl bütçesine bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır. Banka, bu Kararın uygulanması sürecinde belirlenen ödenek tutarının aşılmaması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

(2) Banka, kararlar kapsamında kullandırılan kredilere ilişkin bilgileri ve vade/taksit vadesi sonuna kadar hesaplanmış tahmini Hazine faiz desteği tutarını, projeksiyon yapılabilmesini teminen aylık olarak Bakanlığa iletir.

(3) Ödemeler, Bankanın, kararlar kapsamında kullandırılan kredilere ilişkin vade/taksit vadesi sonuna kadar hesaplanan ve her ay kendi kayıtlarına göre kesinleşmiş aylık Hazine faiz desteği tutarlarını ve yılın kalan aylarına ilişkin aylık projeksiyonları Bakanlıkça bildirilen formatta iletmesini müteakiben Bakanlıkça gerçekleştirilir.

(4) Kararlar kapsamında yapılan ödeme ve ödemeye ilişkin işlemler yıllık bazda Hazine Kontrolörleri Kurulunca incelenir, incelemeler sonucunda düzenlenen raporlar ile yapılan tespitler Bakanlık ve Banka tarafından esas alınır.

(5) Kararlar kapsamında incelemesi henüz tamamlanmamış önceki yıllara ait Hazine faiz desteği uygulamalarına ilişkin olarak raporla tespit edilmiş lehte veya aleyhte tutarlar taraflarca faiz hesabı yapılmaksızın nakden ödenir. Raporlar sonucu Bankaya fazla ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde fazla yapılan ödeme Banka tarafından raporla tespit edilen tutarın kendisine tebliğini takip eden 5 iş günü içerisinde Bakanlığın ilgili hesabına nakden ödenir. Bankaya eksik ödeme yapıldığının tespiti halinde ise eksik yapılan ödeme, ilgili yıl bütçesinde Hazine faiz desteği uygulaması için ayrılan ödenekten Bakanlıkça nakden karşılanır.

(6) Hazine faiz desteği uygulamasının sona ermesini müteakiben, raporlarla yapılan tespitler kapsamında taraflar yükümlülüklerini dördüncü ve beşinci fıkralarda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirir.

(7) Kararlar kapsamında yapılan Hazine faiz desteği ödemelerinden, haksız olarak yararlandığı tespit edilen esnaf ve sanatkârlar, kredi kullandırma tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Hazine faiz destekli kredi uygulamasından yararlandırılmazlar. Hazine faiz desteği ödemelerinden haksız olarak yararlanıldığının tespit edilmesi halinde esnaf ve sanatkârlar adına kredi kullandıran tarihinden itibaren ödenmiş olan Hazine faiz desteği tutarları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre Banka tarafından Bakanlığa iade edilir.

Faiz indirim oranı

MADDE 6

(1) Kararlar kapsamında 1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) kullandırılacak krediler ile bakiyesi bu tarihler arasına devreden kredilere, ikinci ve üçüncü fıkralar kapsamında kullandırılan krediler hariç olmak üzere, %50 faiz indirim oranı uygulanır. Ayrıca, 2021 yılı öncesi kullandırılıp bakiyesi 2021 yılma devreden krediler için faiz tahakkuk tarihlerinde Bankanın kooperatif kredilerine özgü kaynak maliyetini dikkate alarak belirlediği cari faiz oranları ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu kredilere uygulanan faiz oranları arasında fark olması halinde esnaf aleyhine tahakkuk eden ilave faiz tutarı da, 31/12/2027 tarihine kadar Bakanlıkça karşılanır.

(2) Kararlar kapsamında;

(a) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde belirtilen, geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında (el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bu işlere benzerlik gösterdikleri Ticaret Bakanlığınca kabul edilen) faaliyet gösteren ve “Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi” sahibi esnaf ve sanatkârlara,

(b) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu kapsamında, kredi başvuru tarihi itibarıyla en az 1 yıllık ustalık belgesine sahip olan ve ustalık belgesiyle ilgili meslek kolunda, son 1 yıl içinde kendi adına işletme kurduğunu belgeleyen girişimci esnaf ve sanatkârlara,

(c) KOSGEB tarafından sağlanan hibe ve faizsiz kredi desteğinden yararlananlar hariç olmak üzere; 300.000 TL’ye kadar KOSGEB Geleneksel Girişimci Destek Programını ya da İleri Girişimci Destek Programını bitiren, başvuru tarihinde 35 yaşını tamamlamamış olan genç girişimci esnaf ve sanatkârlara,

1/1/2025-31/12/2027 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) bu fıkra kapsamında bir defaya mahsus olmak üzere kullandırılacak krediler ile bakiyesi bu tarihler arasına devreden kredilere % 100 faiz indirim oranı uygulanır. Şartların birden fazlasının sağlanması durumunda yalnızca biri için %100 faiz destekli kredi kullandırılır.

(3) Banka ile protokol yapan ve bu kapsamda girişimcilik eğitim desteği ile uzun süreli danışmanlık ve mentorluk hizmetlerini sağlayan kuruluşların teknik destek programlarına katılan ve projeleri kuruluş tarafından onaylanan esnaf ve sanatkârlar, Bankaya başvurarak %60 oranınnda faiz destekli kredi kullanabilirler. Bu fıkra kapsamında kredilere ilişkin koşullar, detaylar ve değişiklikler, ilgili mevzuata uygun şekilde, Banka ve söz konusu kuruluş tarafından hazırlanan protokol ile belirlenir. İlgili kuruluş tarafından proje ilerlemelerinin düzenli izlenmesi ve raporlanmasına ilişkin şartlara protokolde yer verilir.

Diğer hükümler

MADDE 7

(1) Ertelenmiş, taksitlendirilmiş veya yapılandırılmış kredi borcu olup geri ödeme süreci devam eden esnaf ve sanatkârlara, vadesi/taksit vadesi geçmiş borcu bulunması durumunda, tasfiye olunacak alacaklar hesabında borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara ise söz konusu borç tamamen ödenmeden bu Karar kapsamında kredi açılmaz.

(2) Bu Karar kapsamında açılan kredilerin, vadesinde/taksit vadesinde ödenmemesi halinde, vade tarihinden/taksit vadesinden itibaren geciken tutarlar için Hazine faiz desteği tutarı hesaplanmaz. Vade tarihinden/taksit vadesinden itibaren geciken tutarlar Banka mevzuatı çerçevesinde tahsil ve tasfiye edilir.

(3) Esnaf ve sanatkârların bu Karar kapsamındaki mevcut kredilerinin, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından hazırlanıp 22/6/2016 tarihli ve 29750 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik çerçevesinde tasfiye olunacak alacaklar hesabına alınmaları halinde bu krediler, Hazine faiz desteği uygulaması kapsamından çıkarılarak vade tarihinden itibaren Banka mevzuatı çerçevesinde tahsil ve tasfiye edilir.

(4) Bu Karar kapsamında kredi kullandırılacak esnaf ve sanatkârlara, geriye dönük bir yıllık süre dikkate alınarak bir yıllık süre içinde en fazla üç defa faiz indirimli kredi kullandırılabilir ve toplamda geri ödemesi devam eden faiz indirimli kredi hesap* sayısı üçü geçemez. 2020 ve 2021 yıllarında “Ekonomik istikrar Kalkanı” paketi kapsamında esnaf ve sanatkârlara kullandırılan krediler kullandıran tarihinden itibaren bu fıkra hükmünden istisnadır.

(5) Esnaf ve sanatkârların, kredi tahsisi sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazı ile belgelendirilecek şekilde, 6183 sayılı Kanun kapsamında vadesi geçmiş borçlarının olmaması, bu kapsamda borç bulunması halinde yeniden yapılandırılmış ve yapılandırmanın bozulmamış olması koşulu aranır.

(6) Başvuru tarihi itibarı ile son 3 yıl içinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının toplam 100.000 TL üzeri faiz ve/veya hibe desteği niteliğindeki desteklerinden faydalanan esnaf ve sanatkârlara bu Karar kapsamında aynı işletme için aynı konuda Hazine faiz destekli kredi kullandırılmaz. Kredi kullanacak esnaf ve sanatkârlardan, son 3 yıl içinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca sağlanan aynı konuda toplam 100.000 TL üzeri faiz ve/veya hibe desteği niteliğindeki desteklerden yararlanmadıklarına, bu desteklerden yararlandıklarının tespiti halinde bu Karar kapsamındaki faiz desteğinin iptal edileceğini kabul ettiklerine dair taahhütname alınır. Ancak;

(a) Deprem, heyelan, sel afetlerine ve/veya terör olaylarına maruz kalmaları nedeniyle KOSGEB Acil Destek Kredisi programı kapsamında KOSGEB destekli kredilerden,

(b) KOSGEB ile Dünya Bankası arasında 1/8/2023 tarihinde imzalanan Kredi Anlaşması kapsamında Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması Destek Programından faydalanan,

esnaf ve sanatkârlar bu fıkra hükmünden istisnadır.

Yetki ve sorumluluklar

MADDE 8

(1) Banka, Gelir İdaresi Başkanlığından vergi mükellefiyet kayıtlarını temin ederek gerekli kontrolleri yapmakla yükümlüdür. Bankaca ilgili kişinin vergi mükellefiyeti kaydının sonlandırıldığının tespit edilmesi halinde vergi mükellefiyetinin sona erdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde tekrar esnaflık faaliyetine başlamaması durumunda mevcut kredileri Hazine faiz desteği uygulamasından çıkarılır. Mücbir sebepler dışında vergi mükellefiyeti sona erenler için vergi mükellefiyetinin sona erdiği tarihten itibaren ödenmiş olan Hazine faiz desteği tutarları Banka tarafından Bakanlığa iade edilir ve kalan vade boyunca Hazine faiz desteği ödemesi yapılmaz.

(2) Bu Karar kapsamında kullandırılacak krediyi talep eden esnaf ve sanatkârdan, yalnızca esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı olduğunu, faal bir şekilde esnaflık yapmakta olduğunu ve ticaret odasına kayıtlı bir ticari işletmenin ortağı ve/veya sahibi olmadığını beyan eden bir taahhütname alınır.

(3) Esnaf ve sanatkârlar 1/1/2026-31/12/2026 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) kullanacakları kredilerde kredi tutarının en az %33’ünün ve 1/1/2027-31/12/2027 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) kullanacakları kredilerde ise en az %67’sinin sarf edileceği harcamayı bildirmek ve e-fatura ve/veya fatura kayıt sistemi üzerinden oluşturulan fatura ile belgelendirmek zorundadır. Söz konusu kredi tutarı, işletme finansmanı ihtiyacına yönelik yapılan harcamaları gösterir faturanın iptal süresinin dolduğu günün sonunda üçüncü kişilere (esnaf ve sanatkârların alacaklılarına) transfer edilmesi suretiyle kullandırılacaktır. Kredi, herhangi bir şekilde faturanın iptalinin tespit edilmesi veya söz konusu oranların sağlanamaması durumunda, bütününde başvuru koşullarının devamı sağlanmadığından, kullandırım tarihinden itibaren Hazine faiz destekli kredi uygulamasından çıkarılarak kullandırım tarihinden itibaren esnaf ve sanatkârlar adına ödenmiş olan Hazine faiz desteği tutarları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre Banka tarafından Bakanlığa iade edilir. Kullandırım tarihinden itibaren bu krediler Banka mevzuatı çerçevesinde tahsil ve tasfiye edilir.

Banka, Gelir İdaresi Başkanlığından e-fatura ve/veya fatura kayıt sistemi üzerinden oluşturulan fatura kayıtlarını temin ederek gerekli kontrolleri yapmakla yükümlüdür.

(4) Bu Karar kapsamında tahsis edilen kredinin tahsisi aşamasında esnaf ve sanatkârlardan faaliyet alanı dışında kıymetli maden ve döviz alımında, diğer yüksek riskli finansal araçlarda, harcama yapılıncaya kadar Bankada tutulanlar hariç vadeli mevduatta, portföy yönetim şirketlerinde ve aracı kuramlarda ya da bunlar dışında herhangi bir kredi verende ve herhangi bir yatırım aracında kullanılmayacağına dair taahhütname alınır. Kredinin amacı dışında veya gerçeğe aykırı beyanlarla kullanıldığının tespit edilmesi halinde kredi, Hazine faiz desteği uygulamasından çıkarılarak kullandıran tarihinden itibaren esnaf ve sanatkârlar adına ödenmiş olan Hazine faiz desteği tutarları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre Banka tarafından Bakanlığa iade edilir.

(5) Bakanlık gerekli hallerde bu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, bu Kararın uygulanmasını ve Bakanlığın ilgili yıl bütçesinde Hazine faiz desteği tutarı için ayrılan ödenek tutarının aşılmamasını temin etmek maksadıyla lüzumlu göreceği her türlü tedbiri almaya yetkilidir.

(6) Banka, faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi, hizmet süreçlerinin iyileştirilmesi, kamu yararının sağlanması ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla ilgili kamu kuram ve kuruluşlarından bilgi, belge ve altyapı desteği talep edebilir. Bu talep, yazılı olarak ve talep edilen bilginin ya da belgenin içeriğini, kapsamını ve kullanım amacını açıkça belirtmek suretiyle yapılır. Kamu kuram ve kuruluşları, talep edilen bilgi ve belgeleri, gizlilik ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuata uygun olarak, Bankaya sağlamakla yükümlüdür. Talep edilen bilgi ve belgelerin temini sırasında ortaya çıkabilecek altyapı desteği gereksinimleri, karşılıklı iş birliği esaslarına uygun olarak giderilir.

(7) Bakanlık, bu Kararın uygulanmasıyla ilgili olarak her türlü bilgi ve belgeyi belirleyeceği şekil ve süreler içerisinde Banka ile gerçek ve tüzel kişilerden istemeye yetkilidir. Banka bu bilgi ve belgelerin temin edilmesine yönelik altyapıyı kurmak ile bilgi ve belgeleri istenilen zaman içerisinde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.

Yürürlük

MADDE 9

(1) Bu Kararın;

a)7 nci maddesinin beşinci fıkrası 1/1/2026 tarihinde,

b)Diğer hükümleri 1/1/2025 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 10

(1) Bu Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

IPARD III Programı 2025 yılı Çağrı Takvimi

IPARD III Programı 2025 yılı Çağrı Takviminin Şubat ayı içerisinde yayınlanması planlanmaktadır.

Proje seçimine esas sıralama kriterlerinde değişiklik yapılması öngörülmekte olup resmi onay sürecinin tamamlanmasını müteakip bilgilendirme yapılacaktır.

2025 Yılı Çağrı Takvimi kapsamında yapılması planlanan proje başvurularının hazırlık aşamasında bu hususların dikkate alınması önem arz etmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA BİREYSEL SULAMA SİSTEMLERİNİN DESTEKLENMESİ UYGULAMA REHBERİ

T.C.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

 

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA BİREYSEL SULAMA SİSTEMLERİNİN DESTEKLENMESİ

 

UYGULAMA REHBERİ

 

TEBLİĞ NO         : 2021/7

YIL                       : 2025

ETAP NO             : 19

 

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ KAPSAMINDA BİREYSEL SULAMA SİSTEMLERİNİN DESTEKLENMESİ 2021/7 NOLU TEBLİĞ 2024 YILI (19. ETAP) UYGULAMA REHBERİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

I- AMAÇ, KAPSAM, YASAL DAYANAK

Bu Uygulama Rehberi; 25 Şubat 2021 tarihli 31406 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkındaki 2021/7 sayılı Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde, uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, tedarikçi ve programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Tebliğin 27. Maddesine istinaden Genel Müdürlük tarafından hazırlanmıştır.

II- TANIMLAR    

1- 

Bu Uygulama Rehberinde geçen;

a) Ayni katkı: Başvurusu yapılan yatırımın tamamının gerçekleştirilmesi için hibeye esas mal alım tutarı dışında tamamı yatırımcı tarafından karşılanan/karşılanacak miktarı,

b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ‘ni ,

ç) Başvuru: Tebliğ kapsamında bireysel sulama sistemi alımları için yapılan başvuruyu,

d) Başvuru sahibi: Başvuru yapan gerçek ve tüzel kişileri,

e) Deney Raporu: Bakanlıkça yetki verilen kurumlar tarafından laboratuvar ve uygulama sahasında kontrol ve deneylere tabi tutulan bireysel sulama sistemi ve unsurlarının tarım tekniğine ve mevcut standartlara uygunluğunu belgeleyen raporu,

f) Genel Müdürlük: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü,

g) Hibe sözleşmesi: Başvuru sahibi veya yetkilendirdiği kişi ile il müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi,

ğ) Hibeye esas mal alım tutarı: Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan ve hibe sözleşmesinde üst sınırı belirlenen hibe desteği verilecek uygun  maliyetler toplamını,

h) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüklerini 

ı) İl proje yürütme birimi: İl düzeyinde programın tanıtımından başvuruların alınmasından, projelerin uygulamasından, ödeme icmal tablolarının veya listelerinin hazırlanmasından, onaylanmasından ve tamamlanan projelerin izlenmesinden sorumlu olan, yapılacak iş ve işlemleri il müdürlüğü adına yürüten, ilgili şube müdürü ve proje kontrol görevlileri ile gerektiğinde il müdürlüğü ve diğer kamu kurumu personelinin valilik oluruyla görevlendirilmesi ile oluşturulan en az üç kişilik birimi,

i) İzleme Süresi: Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2021/7 numaralı tebliğin 8. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırım konularında 5 (beş) yıl, (d), (e), (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında ise 10 (on) yıl süreyi, 

j) Mal alımları: Bireysel sulama sistemi alımlarını,

k) Mücbir sebep: Taraflardan birinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine engel teşkil edebilecek nitelikte olan deprem, yangın, sel gibi doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, savaş, ayaklanma, kısmi veya genel seferberlik ilanı gibi kişilerin önceden öngörebilmelerine olanak bulunmayan ve bu nedenle önüne geçilmesi mümkün olmayan, dış etkiler sonucu meydana gelen, kamu kurum ve kuruluşları tarafından belgelendirilebilen istisnai bir durum veya olayı,

l) Program: Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesini,

m) Referans fiyat: Uygulama yılı itibarıyla Referans Fiyat Komisyonu tarafından bireysel sulama sistemleri için belirlenen ve Bakanlık internet sitesinde liste halinde yayınlanan  fiyatı veya bu listede yer almayan bireysel sulama sistemleri için İl Proje Yürütme Birimi tarafından belirlenen fiyatı,

n) Referans fiyat farkı: Başvuruda yer alan hibeye esas mal alım tutarını oluşturan her bir kalemin, o kalem için tespit edilen referans fiyatlardan yüksek olan kısımlarının toplamını,

o) Referans Fiyat Komisyonu: Referans fiyatları belirlemek için Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyonu,

ö) Tebliğ: 25 Şubat 2021 tarihli 31406 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan  2021/7 sayılı Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliği,

p) Tedarikçi: Tebliğ kapsamında yatırımcı tarafından yapılacak satın alımlara mal sağlayan, yatırımcı ile uygulama sözleşmesi imzalayan bağımsız kişi ve kuruluşları,

r) Toplam mal alım tutarı: Tebliğ kapsamında, hibeye esas mal alım tutarı ile tamamı yatırımcı tarafından karşılanan ayni katkı ve referans fiyat farkı tutarlarının toplamını,

s) Uygulama Rehberi: Tebliğ kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde; uygulama esas ve usullerine ilişkin detayları belirlemek amacıyla, başvuru sahibi, yatırımcı, tedarikçi ve Programın yürütülmesinden sorumlu Bakanlık merkez ve taşra personelinin kullanımı için Genel Müdürlük tarafından hazırlanan güncel rehberi,

ş) Uygulama sözleşmesi: Tebliğ kapsamında yapılan mal alımlarında yatırımcı ile tedarikçi arasında yapılacak akdi,

t) Uygulama yılı: 30/1/2021–31/12/2025 tarihleri arasında, Programa ilişkin başvuru ve uygulamanın yapılacağı her bir yılı,

u) Veritabanı: Tebliğ kapsamında yürütülen iş ve işlemlerin izlenmesinde yardımcı olan, il müdürlükleri tarafından yetkilendirilen personelce veri girişlerinin yapılabildiği internet ortamında çalışan yazılım sistemini, (https://hibedestek.tarimorman.gov.tr)

ü) Yatırımcı: Tebliğ kapsamında, başvuruda bulunan ve hibe sözleşmesi imzalayan başvuru sahiplerini,

v) Kredi Uygunluk Belgesi : 09.10.2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik” esaslarına göre alınmış belgeyi, 

y) Proje kontrol görevlisi: Proje kapsamında resmi kontrol yetkisi verilen personeli

z) Resmî kontrol : Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar, bu Tebliğ ve Uygulama Rehberi kapsamındaki faaliyetlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için proje kontrol görevlilerinin, verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim ve gerekirse analiz ve benzeri kontrolleri,

aa) Sulama Projesi: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin başvuru konusu olan parsele ait bireysel sulama projesi dispozisyona göre hazırlanmış projeyi,

 ifade eder.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

III-UYGULAMA BİRİMLERİ GÖREV VE SORUMLULUKLARI

1- Genel Müdürlük;

a) Program ile ilgili olarak Tebliğ ve Uygulama Rehberini hazırlar. 

b) Program kapsamında yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları ile bu tekliflerin Bakanlığın ilgili birimlerine iletilmesi ve kabulü için gerekli çalışmaları yapar.

c) Program kapsamında il müdürlüğü tarafından onaylanan ödemeleri tahakkuk işlemlerini takiben ödenmek üzere Bankaya gönderir.

ç) Program kapsamında yapılacak çalışmaların, idari, mali, mühendislik, çevresel ve teknik uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

d) Programın etkin bir şekilde yürütülebilmesi için izleme, istatistiki çalışma ve gerektiğinde kontrol işlemlerini yapar.

e) Programın yürütülmesinde görevli personele yönelik değerlendirme toplantıları veya eğitim programlarını hazırlar ve düzenler.

f) Su tasarrufu sağlayan sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması için ulusal veya uluslararası kuruluşlar, kamu kurumları, Veri tabanına girilen her türlü bilgiden il müdürlükleri sorumludur. İstatistiki açıdan yapılacak çalışmalara esas teşkil etmek üzere il müdürlükleri istenilen bilgileri ivedilikle ve zamanında veri tabanına girerler.

3- İl Proje yürütme birimi;

a) Başvuru sahiplerine, başvuruların hazırlaması konusunda ihtiyaç duyulduğunda gerekli bilgilendirmeyi yapar,

b) Tebliğ ve güncel Uygulama Rehberinde yer alan esaslara göre başvuruları inceleyerek değerlendirir, hibe sözleşmelerini düzenler, uygulamaları takip eder, izler, ödeme taleplerini inceleyerek uygun olanları il müdürlüğünün onayından sonra Genel Müdürlüğe gönderir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

IV-YATIRIM KONULARI, UYGULAMA İLLERİ, YATIRIMIN TAMAMLANMA SÜRESİ VE BAŞVURU SAHİPLERİNDE ARANAN ÖZELLİKLER

1-Yatırım konuları ve uygulama illeri

Bu program aşağıdaki 9 dokuz  adet yatırım konusunu kapsar;

a) Tarla içi damla sulama sistemi kurulması,

b) Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması,

c) Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması,

ç) Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması,

d) Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması,

e) Tamburlu sulama sistemi kurulması,

f) Güneş enerjili sulama sistemi kurulması,

g) Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri,

ğ) Akıllı sulama sistemleri.

Bu program kapsamındaki yatırım konuları başvuru yapılan tüm illerde uygulanır.

2-Yatırımların tamamlanma süresi

Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, IV-1. Maddede geçen (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırım konularında 45 (kırkbeş) gün, (d), (e), (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında ise 60 (altmış) gün içerisinde, alımı yapılan malzemelerin tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Süresi içerisinde yatırımcılar tarafından başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı gerçekleştirilen bireysel sulama sisteminin tespit işlemleri, yatırımcının ödeme talebi tarihi itibarıyla en geç 45 (kırk beş) gün içerisinde il proje yürütme birimince tutanağa (yerinde tespit tutanağı) bağlanır. 

Süresi içerisinde yatırımcılar tarafından tamamlanmayan veya başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak alımı ve tarlada montajı gerçekleştirilmeyen bireysel sulama sistemi için, İl Müdürlüğünce bir tutanak ile tespiti yapılarak hibe sözleşmesi tek taraflı olarak fesih edilir.

3-Başvuru Sahiplerinde aranan özellikler ve sorumlulukları

Başvuru sahipleri Bakanlık Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS)/Tarımsal Üretim Kayıt Sistemine (TÜKAS) kayıtlı olmalıdır ve bu kayıtlı olma durumu izleme süresi boyunca güncel olarak devam etmelidir. Her il için tek bir başvuru yapılabilecek olup, bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusunu içerebilir. Birden fazla parsel için yapılacak başvurularda her bir parsel için ayrı ayrı olmak üzere, Tebliğ ve bu Uygulama Rehberinde belirlenen gerekli proje kriterlerini sağlamalı ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgeleri bulunmalıdır. Her parsel için ayrı proje ve keşif hazırlanacak olup, bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulacaktır. Ancak, sınırları bitişik parseller için, su kaynağı yeterliliği ve diğer koşulları sağlamak şartı ile tek bir proje ve keşif hazırlanabilir.

Başvurular, başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ildeki Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğüne  yapılacaktır. 

13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda tanımlanan kolektif şirket, limited şirket ve anonim şirket şeklinde kurulmuş olan şirketler, ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin belirtilmesi şartı ile tüzel kişilik olarak başvurabilirler.  

Gerçek kişiler ve yukarıda belirtilen şirketler kendilerine ait arazilerde veya IV-1. maddede yer alan (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırım konularında en az 5 (beş) yıl ve üzeri süreyle, (d), (e) , (f) (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında en az 10 (on) yıl ve üzeri süreyle noter onaylı kira sözleşmesi yaparak başvuru yapabilirler. Kiralama süresi izleme süresini kapsamalıdır.

Sulama kooperatifleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve sulama birlikleri de ana sözleşmelerinde tarımsal üretim yapabileceklerinin yer alması şartıyla, kendilerine ait arazilerde veya kamu arazilerinden 10 (on) yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi yaparak tüzel kişilik olarak başvuru yapabilirler. Bu kuruluşlar, başvuruları ile birlikte, onaylanmış ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış en son ana sözleşmelerini vermek zorundadır. 

Ancak; IV-1. maddede yer alan (ç), (d), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konuları (yüzey altı damla sulama tesisi, lineer sulama tesisi ve center pivot sulama sistemi kurulumu) kapsamında yer alan tesislere ilişkin olarak; başvurusuna ait teknik projelendirme esasları ve arazi büyüklüğü güncel Uygulama Rehberinde belirlenen kriterlere uygun olmayan ve/veya yatırıma konu arazinin mülkiyetine sahip olmayan yatırımcılar, bu yatırım konusuna başvuru yapamaz. Bu fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla kamu arazilerinde 10 (on) yıl ve üzeri noter onaylı kira sözleşmesi veya tahsis yapılması halinde başvuru yapabilirler.

Kırsal kalkınma destekleri kapsamında, izleme süresince daha önce bireysel sulamaya ilişkin hibe desteği alınan parsel için başvuru yapılamaz. 2024 yılı öncesi hibe desteği alanlar için geçmiş etaplara ait çıkarılan tebliğ ve uygulama rehberi doğrultusunda işlem yapılır.

Ancak, parselin bir kısmı için daha önce hibe desteği alınması halinde parselin kalan kısmı için yukarıdaki şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir. Bu durumda daha önce alınan hibe desteğine ilişkin bilgiler ve bu  kapsamda alınan malzemeler proje detayında ve boru yerleşim/makine yerleşim planında belirtilerek her iki projenin uyumluluğu denetlenecektir. Toplulaştırma Alanı ilan edilen arazilerde, arazi toplulaştırma işleminin tamamlanmasını müteakip, arazilerin yeni durumlarının ilgili Tapu Müdürlüklerinde tescili tamamlandıktan sonra başvuru yapılabilir.

Başvuru sahipleri, projelerinin kabul edilmesi halinde, hibe sözleşmesinde yer alacak hibeye esas mal alım tutarının % 50’si oranındaki katkı payını, ayni katkıyı, referans fiyat farkını ve toplam mal alım tutarına ait KDV’nin tamamını kendi öz kaynaklarından (başka bir kamu kaynağı kullanmadan) temin etmekle yükümlü ve sorumludurlar.

Mal alımlarının, başvuru dosyasında yer alan projeye uygun olarak yapılması, uygulamaların Tebliğ, güncel Uygulama Rehberi ve hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilip, belgelendirilmesi ve belgelerin muhafazasından yatırımcılar sorumludur.

Başvuru yapılan yıl dahil olmak üzere son beş yıllık dönemde yürürlüğe giren T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları hakkındaki tebliğler ve bu tebliğin yayından sonra aynı konuda çıkacak tebliğler kapsamında modern basınçlı sulama kredilendirme konularından yararlananlar kredilendirmeye konu olan aynı parsel için hibe başvurusu yapamazlar. Ancak, parselin bir kısmı için daha önce kredi desteği alınması halinde parselin kalan kısmı için yukarıdaki şartları sağlamak koşulu ile başvuru yapılabilir. Ancak bu durumda daha önce alınan kredi desteğine ilişkin, bilgiler ve bu  kapsamında alınan malzemeler proje detayında ve boru yerleşim/makine yerleşim planında belirtilerek her iki projenin uyumluluğu gösterilecektir.

Başvuran tüzel kişiler idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olmalıdır. Tüzel kişilerin idari ve mali açıdan kamudan bağımsız olduklarına dair taahhütnameyi, gerçek kişilerin ise kamu hizmeti yapmadıklarına dair taahhütnameyi başvuru ekinde sunmaları gerekmektedir. Başvuru sahiplerinin kamudan bağımsız olduğuna dair taahhütname ve SGK Hizmet Döküm Belgesi başvuru ekinde sunulmalıdır.

Hibe desteklemelerinden, kamu görevlileri ile kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek veya tüzel kişiler yararlanamaz.

Önceki tebliğler kapsamında hibe sözleşmesi imzalayan yatırımcılardan mücbir sebep harici yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle son 3 yıl içinde sözleşmesi feshedilenler hibe başvurusunda bulunamazlar. 

Yatırımcı, kamu haklarından mahrum olması, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, hileli iflas suçu işlemiş olması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması, tutuklu bulunması, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırması, Devlet sırlarını açığa vurması, Devletin şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardan kesin hüküm ve/veya idari bir karar olması veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkûmiyeti olması hallerinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize veya örgütlü suçlardan dolayı hükümlü bulunanlar ve Türk Ceza Kanunu’nun 102’nci, 103’üncü ve 104’üncü maddelerinde düzenlenen suçlardan adli sicil kaydı olanlar hibe başvurusunda bulunamaz. 

Başvuru aşamasında, proje uygulama sırasında ve uygulama sonrası dönemde Kamu İhale Kurumu yasaklılar listesinde olanlar hibe başvurusunda bulunamazlar. 

Yatırımcılar, hibe sözleşmesi akdinden sonra, teklif ve kabul edilen mal alımını hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yapar.

30/6/2007 tarihli ve 26568 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği (Seri: A Sıra No: 1) gereğince Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu ile vadesi geçmiş vergi borcu bulunan yatırımcılar hibe desteğinden faydalanamazlar. (Borcu ilgili kurumlarca yapılandırılanlar hariç)

BEŞİNCİ BÖLÜM

V-UYGULANACAK HİBE DESTEĞİ TUTARI, ORANI VE HİBE DESTEĞİ VERİLECEK MAL ALIMI GİDER ESASLARI

1- Hibe desteği tutarı ve oranı

Tebliğ kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas mal alım tutarının KDV hariç % 50’sine hibe yoluyla destek verilir. Hibe başvuru formunda (EK-2) belirtilen hibeye esas mal alım tutarının, başvuru değerlendirme aşamasında tespit edilen referans fiyatlar içinde kalan kısmı, hibe sözleşmesinde hibeye esas mal alım tutarı olarak belirlenir. Referans fiyatları aşan kısmı ise referans fiyat farkı olarak belirlenir ve tamamı yatırımcı tarafından karşılanır.

Hibeye esas mal alım tutarı 3.000.000.- TL’yi geçemez. Mal alım bedellerinin, bu miktarı aşması durumunda aşan kısım yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır.

Hibe sözleşmesinde belirlenen hibeye esas mal alım tutarı üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı fiili gerçekleşmeler sonucunda ortaya çıkar.

Başvuru bütçeleri KDV hariç hazırlanır.

2- Hibe desteği verilecek uygun mal alımı giderlerine ilişkin şartlar 

IV-1. maddede yer alan yatırım konularına ilişkin bireysel sulama sistemlerinin alım giderleri aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Yatırımcılar tarafından, Tebliğ kapsamında satın alınacak tüm mal alımları, tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmesi kapsamında sağlanır. Sözleşme koşullarını yatırımcı ile tedarikçi beraber belirleyeceğinden, uygulama sözleşmesi için standart bir format bulunmamaktadır. Ancak söz konusu sözleşme asgari, Türk Lirası cinsinden olacağını, satın alınacak bireysel sulama sistemi unsurlarının teknik şartnamelerde belirtilen özellikleri taşıyacağını ve teslim tarihi gibi bilgileri içermelidir. 

Yerinde teslim ve montaj giderleri, mal alım bedeli içinde olacak şekilde mal alım faturası düzenlenmesi durumunda, toplam tutar hibe desteği kapsamında değerlendirilir. Mal alım giderleri ile yerinde teslim ve montaj giderlerinin faturada ayrı kalemler olarak faturalandırılması durumunda sadece mal alım bedeli hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Yatırımcılara, aşağıda yer alan bireysel sulama sistemi grupları için belirtilen deneme ve kontrollerin yapılması şartıyla, hibe desteği ödemesi yapılır.

1) Tarla içi yağmurlama, mikro yağmurlama, damla sulama ve yüzey altı damla sulama sistemi kurulması ile güneş enerjili sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, sayaç, vantuz, manometre, ana ve yan dallara ait borular, bağlantı ekipmanı, vanalar, damlatıcı ve yağmurlama ekipmanı gibi tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parselde eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması, sistemin çalıştırılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi,

2) Center pivot, lineer ve tamburlu sistem yağmurlama sulama makinelerinin; yerinde (başvuruya ait parsellerde) çalıştırılıp, kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

Yatırımcılar ve ortakları tarafından sürekli çalıştırılan veya düzenli ya da dönüşümlü olarak işe alınmış kişiler ile kamu çalışanları ve kamu kurumları tedarikçi olamaz. 

Başvuru sahipleri, başvuru dosyasında yer alan projelerinde kullanılacak malzemelere ait teknik şartnameyi ihtiyaç duydukları malzeme cinsine ve kalitesine göre belirler. Bu kapsamda, başvurularda belirtilecek mal alım tutarlarını oluşturan birim fiyatlar teknik şartname çerçevesinde piyasa fiyat araştırmalarına dayandırılmalı ve keşifleri ayrıntılı olarak belirtilmelidir. 

Hibe sözleşmesi başvuru sahiplerince belirlenen ve beyan edilen birim fiyatlar ve Bakanlıkça belirlenen başvuru süresi sona erdikten sonra açıklanan referans fiyatlara göre Hibe sözleşmesine bağlanan mal alım tutarları ve malzeme miktarları hibe sözleşmesi süresince artırılamaz. 

Ancak uygulamada gerçekleşen ve fatura edilen fiyatlar hibe sözleşmesi birim fiyatlarından düşük ise ödemede bu fiyatlar dikkate alınır.

Sözleşmenin gerçekleştirilmesi sırasında olabilecek değişikler projenin hibeye esas tutarının %5 ini geçmeyecek şekilde olmak kaydıyla, tesisin teknik ve ekonomik olarak çalışmasını engellememeli ve proje bütünlüğünü bozmamalıdır.

Başvuru kapsamında satın alınması planlanan mal ile ilgili teknik bilgiler, şartname şeklinde düzenlenerek başvuru ekinde sunulur.

Mal alım tutarının hibe desteği kısmı, kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için yatırımcılar tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanında hiçbir şekilde kamu kaynakları kullanılamaz.

3) Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri, kurulması başvuruları kapsamında; güneş paneli, pompa, filtre, kontrol ünitesi, gibi kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi ve kurulum için gerekli izinlerin alınması,

4) Akıllı sulama sistemleri kurulması başvuruları kapsamında; sensörler, tam otomatik fitreler, karıştırıcılı gübre tankları, debi kontrollü gübreleme pompaları, solenoid vanalar, meteoroloji istasyonları ve kontrol sistemleri gibi sadece tarla içinde kullanılan malzemelerin başvuruya ait parsellerde sisteminin çalıştırılması, eksiksiz montaj kontrollerinin yapılması ve tespit tutanaklarının düzenlenmesi.

Başvuru sahipleri, karşılamaları gereken ayni katkıyı, kamu tarafından sübvanse edilen krediler hariç olmak üzere diğer kredi türlerini kullanarak karşılayabilirler.

3-Hibe desteğine uygun olmayan mal alım giderleri

1-Hibe desteği verilmeyecek olan giderler şunlardır:

a) Her türlü borç ödemeleri,

b) Faizler,

c) Başka bir kamu kaynağından finanse edilen harcama ve giderler,

ç) Kur farkı giderleri,

d) Makine ve ekipman kira bedelleri,

e) Nakliye giderleri,

f) Bankacılık giderleri,

g) Denetim giderleri,

ğ) KDV ve ÖTV’de dâhil iade alınan veya alınacak tüm vergiler,

h) İkinci el/kullanılmış mal alım giderleri,

ı) Eğitim giderleri,

j-Üretim tarihi, son 2 (iki) yıldan önce olan bireysel sulama sistem unsurlarının alım giderleri

j) Faturası olmayan ve başvuru tarihinden önce veya sözleşmede belirtilen mal alımının tamamlanma tarihinden sonra faturalanmış giderler,

k) Güncel Uygulama Rehberinde belirtilen ve Yatırımcıların Tedarikçilerden Temin Edeceği Teknik Belgeler içinde yer alan belgelerden eksiği bulunan satın alma giderleri,

l) Tarlaya montajı yapılmayan ve/veya eksik teslim edilen bireysel sulama sistemi giderleri.

m) Proje hazırlama giderleri hibe desteği kapsamında değildir.

Bireysel sulama sistemlerine yönelik mal alımlarında, bent gibi su alma yapısı inşası, yeni kuyu açılması, enerji nakil hattı, depolama tesisi gibi yapım işleri ve su kaynağından sulama alanına kadar sadece iletim hattı yapılması, hibe desteği kapsamı dışındadır. Hibe başvurularında, tarla içi sulama sistemi ile su kaynağından sulama alanına kadar olan su iletim hattı birlikte projelendirildiği durumlarda, su iletim hattı maliyeti, toplam maliyetin % 20’sini aşamaz. Aşması durumunda artan kısım yatırımcı tarafından ayni katkı olarak karşılanır. Su iletim hattına ait maliyetin % 20 dahilinde olan kısmı ve bu oranı aşan kısmı ayrı ayrı keşiflendirilerek, toplam proje keşfi ekinde verilmelidir. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda bitişik parseller için % 20 şartı birlikte aranmalıdır. Birbirinden bağımsız parsellerde proje yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için iletim hattı maliyetlerinin % 20 şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Güneş enerjili sulama sistemi kurulmasına ilişkin başvurularda, sulama projesinin yanında güneş enerjisi kurulumuna ilişkin  proje de yer almalıdır.

2-Lineer (Doğrusal Hareketli) veya Center Pivot (Dairesel Hareketli) sistemlerde: 

a) Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı) 20 da. ve üzerinde olmalıdır. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda, bitişik parseller tek parsel gibi değerlendirilmeli, birbirinden bağımsız parsellerde başvuru yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için 20 dekar şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır.

b) Sistemin çalışacağı kısımda, seçilen parselin kısa kenar uzunluğu proje hesaplamaları için seçilen makineye ait öngörülen modelin kataloğunda belirtilen minimum ıslatma genişliğinden az olamaz. Buna ilişkin katalog aslı veya il müdürlüğü veya başvuru kabul personeli tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde verilmelidir.

Center Pivot Sistemlerin çalışacağı kısımda, seçilen parselin En / Boy oranı 1 / 1,5’den fazla olamaz. Bu durumda aynı yatırım konusu içindeki diğer makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerine başvuru yapabilir.

3- Tamburlu sistemlerde:

a) Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı ) tamburda bulunan PE ana boru çapı ve uzunluğu da dikkate alınarak en küçük parsel 20 dekardan daha az olamaz. Bir veya birden fazla parsel için yapılan başvurularda, toplam proje alanının her bir 250 dekarlık kısmı için tek bir tamburlu sulama makinası için başvuru yapılabilir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır. 

b) Seçilen parselin kısa kenar uzunluğu proje hesaplamaları için seçilen makineye ait öngörülen modelin kataloğunda belirtilen minimum ıslatma genişliğinden az olamaz. Buna ilişkin katalog aslı veya il müdürlüğü başvuru kabul personeli tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde verilmelidir.

4- Akıllı sulama sistemlerinde:

Başvuru yapılacak parsel içerisinde, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü (projelendirilen parsel alanı) 100 da. ve üzerinde olmalıdır. Birden fazla parselde başvuru yapıldığı durumlarda, bitişik parseller tek parsel gibi değerlendirilmeli, birbirinden bağımsız parsellerde başvuru yapıldığı durumlarda ise her bir parsel için 100 dekar şartı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Proje için belgelenen su kaynağı, sistemin çalışacağı arazi büyüklüğü için yeterli miktarda olmalıdır.

Ayrıca; yukarıdaki tüm makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerinde (Lineer sistem, Center Pivot sistem ve Tamburlu sistem) geçerli olmak üzere, başvuru yapılacak parsel içerisinde sistemin çalışacağı arazide (projelendirilen parsel alanı), bu makineler için kataloglarında belirlenen üst limiti geçmemek şartı ile toprak işlemeli tarım yapılan alanlarda %12’nin üzerinde, toprak işlemesiz tarım yapılan alanlarda %18 ’in üzerinde eğim olmamalıdır. Buna ilişkin kataloğun aslı veya il müdürlüğü başvuru kabul personeli tarafından onaylanmış fotokopisi proje ekinde yer almalıdır.

ALTINCI BÖLÜM

VI -BAŞVURULAR, DEĞERLENDİRME VE DEĞERLENDİRME NİHAİ KARAR

BAŞVURULAR

A-1. Başvuru Sahibinden İstenilecek Başvuru Belgeleri

Başvuru sahibinin statüsüne göre aşağıda yer alan belgeler başvuru dosyasında yer almalıdır.

2- Hibe Başvuru Formu (EK-2); Tebliğ ve güncel Uygulama Rehberi hükümlerine göre uygun olarak doldurulmuş belge.

3- Sulama Projesi (EK-18) ‘de yer alan dispozisyona göre hazırlanmış proje.

4- Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formu (EK-4).

5- Başvuru sahibine ait ÇKS/ TÜKAS’a kayıtlı olduğuna dair belge

6- Teknik Şartname; Başvuru kapsamında alımı yapılacak, bireysel sulama sistemine ilişkin olarak marka model belirtilmeden ürünün tüm özelliklerini gösteren teknik şartname başvuru sahipleri tarafından hazırlanarak başvuru evrakları içinde verilecektir. (Sulama sistemlerinde kullanılan boru ve boru ek parçaları için teknik şartname olarak, boru cinsi, boru çapı (Ø), basınç sınıfı (PN), et kalınlığı (mm/mil.), damlatıcı debisi (L/h), damlatıcı aralığı (cm) gibi bilgilerden gerekli olanlar belirtilecektir.) IV-1. Maddede yer alan (d) ve (e) bendinde belirtilen yatırım konuları kapsamında yer alan makine ile taşınan hareketli yağmurlama sulama sistemlerine (Lineer sistem, Center Pivot sistem veya Tamburlu sistem) ilişkin olarak kataloglardan edinilen bilgileri içeren teknik şartname.

7- Nüfus Cüzdanı Fotokopisi; Gerçek kişi veya Tüzel kişilik adına yetkilendirilen kişiye ait olan belge.

8- Yetkili Kurul Kararı; Tüzel kişiliğin başvurusu için alınan karar.

9- İmza Sirküleri; Tüzel kişiliklerde yetkilendirilen kişiye ait.

10- Varsa; Genç Çiftçi / İyi Tarım Uygulayıcısı / Organik Tarım Müteşebbisi olduğuna dair Sertifika sureti / Şehit ve Gazilerin 1. derece yakını veya Gazi olduğunu gösteren belge.  

11- Toprak Fiziksel Analiz Raporu; Bünye Sınıfı, Tarla Kapasitesi, Solma Noktası, Hacim Ağırlığı, İnfiltrasyon Hızı/ hidrolik iletkenlik bilgilerini içeren rapor.

12- Sulama Suyu Analiz Raporu.

13- Su Kaynağı “Kullanım İzin / Tahsis Belgesi” veya “ Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi”.

14- Muvafakatname; Hisseli arazi başvuruları için.

15- Ticaret Sicil Gazetesi; Tüzel kişilik başvuruları için, kuruluş ana sözleşmesinde tarımsal faaliyette bulunabileceğine dair ifadeyi içeren.

16- Başvuruda Verilecek Taahhütnameler

a) Güneş Enerjili Sulama Sistemleri başvuruları için projenin tamamlanmasından sonra hibe desteği kapsamında tesis edilen güneş enerjisi üreten sistemden elektrik şebekesine bağlantı yapılmayacağına dair taahhütname,

b) Mikro yağmurlama ve yüzey altı sulama sistemi için başvuru aşamasında yatırımın gerçekleştirileceği alanda, henüz bağ/meyve bahçesi tesis edilmemiş ise en geç ödeme talebi tarihi itibarıyla bağ/meyve bahçesinin tesis edileceğine dair taahhütname,

c) Başvuru sahibinin başvurusunun kabul edilmesi halinde, proje kapsamında satın alacağı uygun teknik özelliklere sahip malzemeleri, uygun belgelere sahip tedarikçilerden temin edeceğine ve bu belgelerin tamamını ödeme talebi ile birlikte vereceğine dair taahhütname.

d) Sebze üretimi için tarla içi mikro yağmurlama sistemleri başvurularında, sebze üretimine uygun proje yapıldığına ve projenin gerçekleştirilmesinden sonra sebze üretimi yapılacağına dair taahhütname.  

e) Hisseli araziler için yapılan başvurularda hissedarların muvafakatine dair taahhütname.

17- Arazi Tahsisine Dair Resmi Belge Onaylı Sureti; Arazi Mülkiyeti “tahsisli” başvurular için.

18- Noter onaylı kira sözleşmesi; Arazi kiralayarak yapılacak başvurular için, arazi kiralama belgesinin noter onaylı sureti, 

19- Adli Sicil Kaydı; Başvuru sahibi gerçek kişi ise kendisi, 

Başvuru sahibi anonim şirket ise yönetim kurulu üyeleri 

Başvuru sahibi limited şirket ise şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler 

Başvuru sahibi limited şirket ve şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi yok ise şirket ortakları 

Başvuru sahibi kollektif şirket ise şirket ortakları adına istenilecektir.

Başvuru sahibi, kamu haklarından mahrum olması, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma, rüşvet, irtikap, nitelikli zimmet, sahtecilik, hileli iflas suçu işlemiş olması, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması, tutuklu bulunması, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırması, Devlet sırlarını açığa vurması, Devletin şahsiyetine karşı işlenmiş suçlardan kesin hüküm ve/veya idari bir karar olması veya ülkenin mali çıkarlarına zarar verici herhangi bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkûmiyeti olması hallerinde hibe başvurusunda bulunamaz.

20- Projeyi hazırlayan yetkiliden istenecek belgeler

a-Sulama projesini hazırlayan yetkili Ziraat Mühendisine ait onaylı diploma sureti veya e-devlet sisteminden alınmış mezuniyet belgesi, 

b- Başvuruya esas projeler, 18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine göre yetkili ziraat mühendislerince hazırlanmış olmalıdır.

A-2. Yatırımcıların Tedarikçilerden Temin Edeceği Teknik Belgeler

Başvuru kapsamında alımı yapılacak, bireysel sulama sistemine ilişkin olarak aşağıda yer alan belgelerin yatırım konusuna göre belirtilen hususlar çerçevesinde yatırımcılar tarafından ödeme talebi ile birlikte verilmesi gerekmektedir. 

1) Üretici firmanın ürün hakkında vereceği firma garanti belgesi.

2) TSE Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi (Center pivot, tamburlu veya lineer sistem yağmurlama sulama yatırım konusu başvuruları için)

3) Kredi Uygunluk Belgesi veya Deney Raporu: Güneş enerjili sulama sistemleri başvurularında panel, invertör ve elektrik üretimi ile ilgili diğer parçalar hariç olmak üzere; damla sulama, yüzey altı damla sulama, yağmurlama sulama, mikro yağmurlama sulama sistemleri için alınacak; boru, pompa, filtre, gübre tankı ve yağmurlama başlıkları ile Center pivot, tamburlu veya lineer sistem yağmurlama sulama yatırım konusu başvuruları için gereklidir.

4) Yatırımcının proje kapsamında alımını yaptığı bireysel sulama sisteminin, başvuru dosyası ile birlikte verdiği teknik şartnameye uygunluğunu gösteren katalog veya üretici firmalardan temin edeceği teknik özellikleri içerir belgeler. 

5) Türkçe Bakım ve Kullanma Kılavuzu (Sulama sistemlerinde kullanılan boru ve boru ek parçaları için istenmeyecektir.)

6) CE Belgesi (Tedarikçiler hareketli parça içeren ürünlerinde CE işaretinin şartlarını karşılamak ve ürünlerine iliştirmek zorundadır. Ürüne ait uygunluk beyanı dosyası ve teknik dosya gerek görülmesi halinde istenebilecektir.) 

A-3 Başvuru şekli, yeri ve zamanı

Başvurular, IV-1. maddede yer alan bireysel sulama sistemi alımlarını gerçekleştirmek amacıyla, güncel Uygulama Rehberinde yer alan başvuru formu (EK-2) ve eklerine uygun olarak hazırlanır. Birden fazla parsel için başvuru yapılacaksa her bir parsel için başvuru formu ayrı ayrı düzenlenir tek proje dosyası olarak sunulur. Başvurular süresi içerisinde veri tabanı üzerinden kayıt altına alınarak yapılır. 

Başvuru dosyası içerisinde yer alan belgeler: 

Teslim Alma Belgesi (Ek 1)

Ek 1 de yer alan tüm belgeler dosyada yer almalıdır. 

Aşağıdaki belgeler veri tabanına yüklenecektir.

Teslim Alma Belgesi (EK-1)

Hibe başvuru formu (EK -2)

Sulama Projesi Dispozisyonuna uygun (EK-18)

Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formu (EK- 4)

Bakanlık Kayıt Sistemi Belgesi

Toprak Fiziksel Analiz Raporu

Sulama Suyu Analiz Raporu

Su Kaynağı Kullanım İzin/Tahsis Belgesi veya Yeraltı Suyu Kullanım Belgesi

Başvuru için su kaynağı çeşidine göre alınması gerekli izin belgeleri ve bu belgelere ilişkin şartlar (birden fazla parsel için başvuru yapılacaksa her bir parsel için bu şartlar sağlanarak belgelenmelidir);

a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Su Kaynağı Kullanım İzni/Tahsis Belgesi”,

b) Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi”,

c) 20/7/1961 tarihli ve 5/1465 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Yeraltı Suları Tüzüğünde yer alan komşu hakkı başlığı kapsamında yeraltı suyu kullanma belgesi alınmış olan kuyular hariç, kişilere ait kuyular için sadece bir başvuru yapılabilir. Kuyu kiralanmasıyla yapılan başvurulara hibe desteği verilmez. Ancak kiralanan arazi içinde arazi sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi olan kuyu mevcut ise kabul edilir. Satın alınan arazilerde bulunan kuyular için yapılacak başvurularda,  arazinin yeni sahibi adına yeraltı suyu kullanma belgesi alınması gerekir. 

ç) Sulama birlikleri veya sulama kooperatifleri tarafından işletilen toplu basınçlı sulama sistemlerinde yer alan hidrantların birden fazla çiftçiye tahsis edilmesi durumunda, sulama birliği veya sulama kooperatifinden su kullanım izin belgesi alınması şartıyla aynı hidrant için birden fazla başvuru yapılabilir. Alınacak su kullanım izin belgesinde su tahsisi yapılan parselin, parsel numarası, su alınan hidrantın numarası ve projeye esas tahsis edilecek debi miktarı belirtilmelidir. Ancak, tahsis edilen debilerin toplamı, her bir hidrant için toplu basınçlı sulama sisteminin projesinde belirtilen debinin üzerinde olması durumunda bu belgeler uygun görülmez. (Sulama kooperatifleri ve sulama birliklerine ait açık kanal sulama sistemlerinden su tahsis edilmesi durumunda ise sulama kooperatifi veya sulama birliğinden alınacak su kullanma izin belgesinde su tahsisi yapılan parselin, parsel numarası, söz konusu parselin sulama şebekesinde yer aldığı ve su alınan kanalının numarası, çeşidi (ana kanal, tersiyer, sekonder vb.) ve projeye esas tahsis edilecek debi miktarı belirtilmelidir. Ancak, kanal çeşidine göre bu kanaldan tahsis edilen debilerin toplamı, her bir kanal için toplu sulama sisteminin projesinde belirtilen debinin üzerinde olması durumunda bu belgeler uygun görülmez. 

d) Su kaynağı keson kuyu olan başvurularda kuyu ruhsatı şartı aranmayacaktır. Ancak başvuru sahibi DSİ’nin verdiği keson kuyu olduğuna dair resmi yazıya istinaden jeoloji mühendisi ve il proje yürütme birimi elemanlarınca   kuyuya ait debinin tespit edilerek tutanağa bağlanması yeterli olacaktır. 

e) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak Su Kaynağı Kullanım İzni / Tahsis Belgesi veya yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak Yeraltı Suyu Kullanma Belgesinde uygun görülen debilerle, keson kuyularda ölçülerek tespit edilen debiler, sulama projelerinde hesaplama sonucunda bulunan sezonluk toplam sulama suyu ihtiyacını karşılayacak miktarda olmalıdır. Söz konusu debileri karşılamayan sulama projeleri uygun görülmeyecektir.

Uygulama Rehberi kapsamında yapılacak başvurular; 9 Ocak 2024 tarihinde başlayıp 22 Şubat 2024 tarihinde sona erecektir. Bu süre içinde başvuru sahipleri tarafından dosya halinde tek nüsha olarak elden il müdürlüğüne teslim edilir. Ayrıca, güncel Uygulama Rehberinde formatı ve içeriği belirlenen ve başvuru sahibi tarafından imzalanan dosya teslim alma/dosya iade belgesi (EK-1başvuru esnasında iki nüsha olarak dosya ile birlikte verilir

Dosyayı teslim alan başvuru kabul personeli tarafından yapılan, başvuru sahibinin statüsüne göre belgelerin “var/yok” kontrolünde; başvuru belgelerinin eksiksiz olması durumunda, başvuruya ait bilgiler veri tabanına girilir. 

Başvuruya ait bilgiler veri tabanına yüklenerek başvuru numarası alınır. 

Başvuru sahibi ve başvuru kabul personeli tarafından imzalanan ve başvuru tarihini içeren dosya teslim alma/dosya iade belgesine (EK-1) başvuru numarası verilir ve “Dosya iade” kısmının üstü çizilerek bir nüshası başvuru sahibine teslim edilir. Başvuru belgelerinin eksik olması durumunda başvuru kabul edilmeyerek, başvuru sahibi ve başvuru kabul personeli tarafından imzalanan ve başvuru tarihini içeren dosya teslim alma/dosya iade belgesine (EK-1) başvuru numarası verilmez ve “Dosya teslim alma” kısmının üstü çizilir ve dosya iade belgesinin bir nüshası başvuru sahibine verilerek başvuru dosyası iade edilir. Başvuru sahibi tarafından eksik belgeler tamamlanarak başvuru süresi içinde yeniden başvuru yapılabilecektir. Başvuru Belgesinde yer alan belgelerin mevcudiyeti, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar başvuru yapılabilir. 

Başvuru süresi tamamlandıktan sonra İl Müdürlüğünce hazırlanacak, ilin bütününü içeren ve veri tabanında oluşturulan Başvuru Listesi EK-5 – [TABLO-1] Bakanlığa gönderilir 

A-4. Başvuracak yatırımcılara sağlanacak bilgi

Tebliğ kapsamında başvuru yapacaklar, başvuru konusunda il proje yürütme birimlerine müracaat ederek ihtiyaç duyulan bilgileri alabilirler.

İl proje yürütme birimlerince verilecek bilgiler, başvuru hazırlanmasında karşılaşılacak sorulara cevap vermekle sınırlı olacaktır. Bu bilgi, başvurunun kabul edilmesi konusunda bir taahhüt niteliği taşımaz.

İl proje yürütme birimlerinin, başvuru sahiplerine başvuru dosyası hazırlama sorumluluğu yoktur.

Başvuru sahipleri, güncel Uygulama Rehberi ve içinde yer alan başvuru formları ile bilgilendirici dokümanları il müdürlüğü veya Genel Müdürlük internet sayfasından temin edebilirler.

İl müdürlükleri tarafından düzenlenecek çalıştay, bilgilendirme toplantıları veya internet sayfası vasıtasıyla ilgililere bilgi aktarılabilir.

B-1. Başvuruların idari yönden incelenmesi

Başvurunun idari yönden incelenmesi il proje yürütme birimi tarafından yapılır. Gerektiğinde bu birime konu ile ilgili ilave personel il müdürlüğünce görevlendirilebilir.

İl müdürlükleri öncelikli olarak başvuru evraklarını, başvuru sahibinin Tebliğin 10 uncu maddesinde belirtilen niteliklere sahip olup olmadığı yönünden inceler. Teslim alma belgesinde (EK-1) yer alan belgelerin var olması, bu belgelerin içeriklerinin uygun olduğu anlamına gelmez.  Başvuru evraklarının içeriklerinin uygunluk kontrollerinde, uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar olması halinde bir tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir. 

B-2. Başvuruların teknik inceleme ve değerlendirilmesi

İl proje yürütme birimi tarafından, başvuru ekinde yer alan ve formatı güncel Uygulama Rehberinde bulunan sulama projesinin teknik açıdan değerlendirilmesi ve incelemesinde, başvuru sahibi tarafından alımı talep edilen bireysel sulama sisteminin su kaynağı, arazi koşulları ve üretim desenine uygunluğu ve teknik özellikleri araştırılır. Gerektiğinde bu birime konu ile ilgili teknik personel il müdürlüğü bünyesinden veya diğer kamu kurumlarından görevlendirilebilir.

Başvuru evraklarının teknik açıdan değerlendirilmesi ve incelenmesinde uygunluk kriterlerini sağlamayan hususlar ve eksik başvurular olması halinde bir tutanağa bağlanarak başvuru reddedilir.

C-1. Değerlendirme nihai kararı 

Program kapsamında başvuruların yapıldığı her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek miktarı kadar başvuruya puan sıralamasına göre hibe desteği sağlanır. Değerlendirme nihai kararı söz konusu ödenek esas alınarak verilir. İllere tahsis edilecek ödenek tutarı, iller bazında toplam başvuru sayısı ve talep edilen hibe miktarına göre bütçe imkânları çerçevesinde, Türkiye İstatistik Kurumunun belirlemiş olduğu illerin tarım alanı, tarımsal üretim değeri, tarımsal işletme sayısı ile Bakanlık kayıt sistemlerine  kayıtlı çiftçi sayısı, dikkate alınarak illerin katsayısı hesaplanır. Bu nihai katsayılar dikkate alınarak İllerin yaklaşık bütçesi belirlenir. IV-1. maddede yer alan (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularına, (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen yatırım konularına aynı parselde birlikte başvurulmadığı durumlarda bütçe önceliği IV-1. maddenin (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e ) bentlerinde belirtilen yatırım konularındadır. Her il için Genel Müdürlük tarafından tahsis edilen ödenek öncelikle IV-1. maddenin  (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e ) bentlerinde belirtilen yatırım konularına tahsis edilecek, arta kalması durumunda ise IV-1. maddenin (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularına tahsis edilecektir.

Başvuruların, idari, teknik ve ekonomik açılardan incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde uygun görülen başvurular için  veri tabanından proje numarası alınır. Uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarını geçmemesi durumunda uygun görülen başvurular için asil başvuru sahibi listesi EK-6 – [TABLO-2] hazırlanır. Uygun görülen başvurulara ait hibe tutarının, illere tahsis edilmiş ödenek tutarından fazla olması durumunda ise, güncel Uygulama Rehberinde formatı ve içeriği verilen Başvuru Değerlendirme Kriterleri Tablosu (EK-3) düzenlenerek puanlama yapılır. Yapılan puanlama sonuçlarına göre asil EK-6 – [TABLO-2] ve yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listeleri hazırlanır. Hazırlanan bu listeler il müdürlüğünün teklifi Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

C-2. Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

Son başvuru tarihi mesai bitimine kadar teslim edilen başvurular en fazla 30 (otuz) günde il proje yürütme birimi tarafından incelenerek değerlendirilir. Değerlendirme kriterlerine ve ödenek durumuna göre asil EK-6 – [TABLO-2], reddedilen EK-9 – [TABLO-2c] ve yeterli ödenek tahsis edilememesi durumunda yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahipleri listeleri hazırlanarak onaya sunulur, onay süresi 5 günü geçemez. Onaylanan asil EK-6 – [TABLO-2ve varsa yedek EK-7 – [TABLO-2abaşvuru sahibi listeleri 5 (beş) iş günü süresince il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayımlanır, onaylanan asil ve yedek başvuru sahipleri ile reddedilen başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

Asil listedeki EK-6 – [TABLO-2] başvuru sahiplerinden değerlendirme sonuçlarının yayınlanmasının son gününden itibaren 10 (on) günlük süre içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahiplerinin yerine, varsa yedek EK-7 – [TABLO-2alisteden puan sıralamasına göre gerekli sayıda başvuru sahibi belirlenerek, yedek listeden hibe desteği almaya hak kazanan başvuru sahibi listesi EK-8 – [TABLO-2b] oluşturulur. Oluşturulan liste il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında 5 (beş) gün süresince yayımlanır, bu başvuru sahiplerine ayrıca yazılı tebligat yapılmaz.

İl Müdürlüğünce hazırlanacak, ilin bütününü içeren ve veri tabanında oluşturulan asil EK-6 – [TABLO-2], reddedilen EK-9 – [TABLO-2c] ve yeterli ödenek tahsis edilememesi durumunda yedek EK-7 – [TABLO-2a] başvuru sahibi listelerinin birer sureti Bakanlığa gönderilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

VII-HİBE SÖZLEŞMESİ, UYGULAMA VE HİBE DESTEĞİ ÖDEMESİ

1-Hibe sözleşmesi

Asil listedeki EK-6 – [TABLO-2] başvuru sahipleri, değerlendirme sonuçlarının il müdürlüğü internet sitesinde ve duyuru panolarında yayınlanmasının son gününden itibaren 10 (on) gün içerisinde, il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Bu süre hiçbir şekilde uzatılamaz. Hibe sözleşmesi, başvuru sahibi veya noterden vekalet verdiği kişi tarafından imzalanabilir. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir. Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile başvuru sahipleri veya noterden vekalet verdiği kişi arasında akdedilir. Hibe sözleşmesi (EK-10içerik ve formatı, Genel Müdürlük tarafından Tebliğ çerçevesinde hazırlanan güncel Uygulama Rehberinde yer alır.

Yedek listeden hibe desteği almaya hak kazanan başvuru sahipleri EK-8 – [TABLO-2b], yedek liste değerlendirme sonuçlarının yayınlanmasından itibaren 10 (on) gün içerisinde il müdürlüğü ile hibe sözleşmesi imzalamak zorundadır. Hibe sözleşmesinin imzalanacağı son günün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar hibe sözleşmesi imzalanabilir.

Başvuru sahibinin başvuruda belirlediği hibeye esas mal alım tutarının, sözleşmede yer alacak referans fiyat farkı tutarı ve hibeye esas mal alım tutarı miktarları, başvuru süresinin bitiminden sonra Bakanlık ve/veya Genel Müdürlük resmi internet sitesinde yayınlanan referans fiyat listeleri yardımıyla belirlenir. Sözleşmede yer alacak hibeye esas mal alım tutarı üst limitleri ifade eder ve bu tutarın tespitinde kullanılan fiyatlar referans fiyatın üzerinde olamaz. Referans fiyat listesinde olmayan veya metraj gerektiren bireysel sulama sisteminin hibe sözleşme değerini belirlemekte il proje yürütme birimi yetkilidir.

Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ile yatırımcı arasında iki adet olarak akdedilir. Taraflarca imzalanmış hibe sözleşmesinin bir adedi il müdürlüğünde, bir adedi de yatırımcı tarafından muhafaza edilir.

Süresi içerisinde hibe sözleşmesi imzalamayan başvuru sahipleri hibe desteğinden yararlandırılmazlar. 

Gerçek kişilerin başvurularında başvuru sahibinin, hibe sözleşmesini imzalamadan önce veya sözleşme imzalandıktan sonra vefat etmesi halinde, yasal mirasçılarının talep etmesi durumunda başvuru koşullarının sağlanması koşulu ile hibe başvurusu veya hibe sözleşmesi tadil edilerek uygulamalara devam edilir. 

Tadil edilen hibe sözleşmesine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir ve taraflarca imzalanan hibe sözleşmesinin güncellenen sayfaları tarayıcıdan geçirilerek veri tabanındaki ilgili kısma eklenir. Söz konusu güncellemenin yapılmasının gerektiği hallerde öncelikle Genel Müdürlüğün ilgili birimine resmi yazı ile bilgi verilmesi gerekmektedir.

İl müdürlüğü tarafından veri tabanında oluşturulan, asil listeden hibe sözleşmesi imzalayan yatırımcıların listesi EK-6 – [TABLO-2] ve varsa yedek listeden hibe sözleşmesi imzalayan yatırımcıların listesinin EK-12 – [TABLO-3a] bir sureti Genel Müdürlüğe gönderilir.

2-Bireysel sulama sistemi alımlarında yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

Yatırımcı, Tebliğ, güncel Uygulama Rehberi ve hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak hareket etmediği takdirde, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesih eder. Fesih işleminin gerçekleşmesi için, feshe neden olan ve yatırımcı tarafından ihlal edilen hususlar belirtilerek hibe sözleşmesinin ilgili maddesine göre sözleşmenin tek taraflı feshine ilişkin sözleşme makamı olan İl Müdüründen “ Fesih Onayı” alınır. Daha sonra fesih gerekçeleri ile birlikte alınan bu fesih onayı yatırımcıya tebliğ edilerek fesih işlemi tamamlanır. Sözleşmenin feshine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir.

Hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak hareket etmediği için hibe sözleşmesi fesih edilen yatırımcılar, hibe sözleşmesi hükümlerine göre 3 (üç) yıl süreyle bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi kapsamında hibe desteğinden yararlanamaz. 

3-Mal alım usul ve esasları

Yatırımcılar, yatırımın uygulamasında yapacakları her türlü mal alımını başvuruda belirlediği ve ekinde verdiği teknik şartnameye uygun olarak yapar. Güneş enerjili sulama sistemlerinde enerji üretimine ilişkin parçalarla ilgili   teknik şartname güncel Uygulama Rehberinin çeşitli hükümler başlığı altında belirtilen teknik özelliklere uygun olmalıdır. 

İl proje yürütme birimi onayı olmaksızın başvuruya ait proje unsurları değiştirilemez.   Ancak, başvuruya ait proje unsurlarında teknik bir gerekçe ile değişiklik yapılması gerektiği takdirde mal alım süresi içinde yatırımcı durumu gösterir belgeler ve dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. İl proje yürütme birimi 10 (on) gün içerisinde değişiklik talebini inceler, değişikliğin uygun görülmesi halinde, hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas mal alım tutarı ile bu tutara ilişkin sözleşme ekindeki malzeme miktarını aşmaması ve puanlamayı etkilememesi kaydıyla yatırımcı ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesi ek metni düzenlenerek değişiklik yapılabilir.

Referans fiyat listesinde yer alan sınırlamalar dikkate alınmak şartı ile, Referans fiyat listesinde bulunmayan veya metraj gerektiren bireysel sulama sistemi için, fiyat tespitlerini il proje yürütme birimi bir rapora bağlayarak hazırlar. Fatura kalemlerinin veya bedelinin referans fiyattan fazla olması durumunda, sadece referans fiyatın % 50’si üzerinden hibe desteği ödenir. Ancak, bireysel sulama sisteminin hibeye esas yatırım tutarı referans fiyatın altında olduğunda malın satın alımında gerçekleşen fiyat üzerinden kesilen fatura kalemlerinin veya bedelinin KDV hariç % 50’sine hibe desteği sağlanır. 

Ödeme talebi ile birlikte ibraz edilmesi gereken fatura tutarı, en az gerçekleşen mal alım tutarı kadar olmalıdır. Faturada, malzeme birim fiyatlarının referans fiyatlardan yüksek olması halinde, referans fiyatlar, düşük olması halinde ise faturada belirtilen fiyatlar ödemede dikkate alınır. 

Yatırımcı, satın aldığı bireysel sulama sisteminin, başvuru yaptığı parselde montajının tamamlanmasından sonra alıma ait faturayı kestirir ve güncel Uygulama Rehberinde örneği yer alan Mal Teslim Tutanağını (EK-15düzenletir.

Mal alımı kapsamında yüklenicilerle yapılacak uygulama sözleşmeleri ve bunlara ait ödemeler Türk Lirası olarak yapılır. Tedarikçilerle yapılacak uygulama sözleşmelerinde fiyatların artırılamayacağı belirtilir. 

Satın alınacak yağmurlama sulama makineleri, bireysel sulama sistemi unsurlarına (pompa, filtre, gübre tankı) ait,  model, üretim yılı, şase ve seri numarası gövdeye işlenmiş ve görülebilecek bir yerde olmalıdır. 

4-Hibe desteği ödeme talebi

Yatırımcılar, mal alımlarına ait fiili gerçekleşmelerden sonra ödeme taleplerini, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş fatura ve güncel Uygulama Rehberinde yer alan Ödeme Talep Formu (EK-16) ekinde istenilen belgeler ile birlikte mal alım süresini takiben 10 (on) gün içerisinde, son gününün tatil gününe denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar, il müdürlüğüne teslim eder.

Yatırımcı tarafından sunulan belgeler tam ve uygun değilse, tespit edilen eksiklikleri bildiren bir yazı ekinde ödeme talebi iade edilir. Yatırımcılar belirtilen eksiklikleri tamamladıktan sonra süresi içinde tekrar ödeme talebinde bulunabilir.

Kabul edilen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibi ile il müdürlüğü arasında hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, IV-1. Maddede yer alan (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki yatırım konularında 45 (kırk beş) gün, (d), (e) , (f), (g) ve (ğ) bentlerinde belirtilen yatırım konularında ise 60 (altmış) gün içerisinde, alımı yapılan malzemelerin tarlada montajının tamamlanmış olması gerekir. Fatura tarihinin bu süreyi aşması ve/veya ödeme talebinin süresi içinde yapılmaması durumunda il müdürlüğünce hibe sözleşmesi feshedilir. Hibe sözleşmesinde belirtilen durum ve mücbir sebepler haricinde hibe sözleşmesine ilişkin süre uzatımı ve askıya alınma söz konusu değildir.

Yatırımcı tarafından verilen ödeme talebi ve eklerinin uygun görülmesi halinde, kopyaların aslına uygunluğu onaylanır ve aslı yatırımcıya iade edilir. İl proje yürütme birimi, yatırımcının ödeme talebi tarihinden itibaren 45 (kırk beş) gün içerisinde 5488 sayılı Tarım Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre bireysel sulama sisteminin başvuruya ait parselde montaj kontrollerini yaparak tespit tutanaklarını (EK-17düzenler. Tutanakta, alınan bireysel sulama sisteminin Tebliğ, güncel Uygulama Rehberi ve hibe sözleşmesindeki hususlara uygun olup olmadığı, teknik özelliklere, sunulan projeye ve faturaya uyumlu olup olmadığı belirtilir. Faturada mutlaka yazılı olması gereken şase ve seri numarası tespit tutanağında teyit edilmelidir. Tespit Tutanağı (EK-17) düzenlendikten sonra ödeme talebine ilişkin gerekli bilgiler veri tabanına girilerek, ödeme icmaline dahil edilir. Ödeme talebi formu, tespit tutanağı (ekindeki malzeme listesi dahil) ve fatura görüntüleri sisteme yüklenmelidir.

Hibe sözleşmesine uygun olarak mal alımı yapan ve tespit işlemleri tamamlanan yatırımcıların ödeme taleplerine ait veriler il müdürlüklerindeki yetkili kişilerce, veri tabanına girilir. İl müdürlüğü tarafından, veri tabanından alınan ödemeye esas yatırımcı listesi EK-13 – [TABLO-4] iki nüsha, ilçe detayında icmal tablosu EK-14 – [TABLO-5ise bir nüsha şeklinde düzenlenir. Düzenlenen ödemeye esas yatırımcı listesi EK-13 – [TABLO-4] bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir, bir nüshası da il müdürlüğünde muhafaza edilir. Onay sorumluluğu il müdürlüklerine ait olan ödemeye esas yatırımcı listesi EK-13 – [TABLO-4], Genel Müdürlüğün ilgili birimlerince banka ödeme formatına dönüştürülür. 

İl müdürlükleri, ödeme işleminden sonra yatırımcıların banka bilgilerinde ve ödenecek rakamda hata tespit ederse, yetkili kişilerce “Hata Düzeltme” başlığı altında doğru bilgiler, uygulama yılı itibarıyla ödemelerin son ayı olan Aralık ayının ilk haftasına kadar Genel Müdürlüğe tablo halinde gönderir. Genel Müdürlük bu hata düzeltmelerini tek liste halinde ödeme yapan Bankaya yazı ile bildirir.

5-Hibe desteği ödemeleri

Ödemeler bütçe serbestliği çerçevesinde yapılır. 

Her parsele ait ödemeye ilişkin veriler sisteme ayrı ayrı girilmelidir. 

Hibe ödemesi, yatırımcı gerçek kişi ise T.C. kimlik numarasına, tüzel kişi ise vergi numarasına göre yatırımcı adına Bankadaki hesaba gönderilir. 

Hibe ödemeleri, Türk Lirası olarak yapılır.

Ödemeyle birlikte, yatırımcılar tarafından, vergi dairelerinden alınacak veya il müdürlüğü tarafından internet ortamından çıkartılacak vadesi geçmiş vergi borcu olmadığına dair belge ile tüzel kişiliği haiz yatırımcılar tarafından bunlara ilaveten Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim borcu olmadığına dair belgenin ibraz edilmesi gerekir.

Maliye Bakanlığı ve ilgili kurumlar tarafından taksitlendirilmesi gerçekleşenler hariç olmak üzere vadesi geçmiş vergi borcu olan yatırımcılara hibe ödemesi yapılmaz. 

Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar. Haksız ödemenin tahsili için gerekli işlemler il müdürlüğünce yürütülür.

Tebliğle belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen yatırımcılar il müdürlüklerinin internet sitelerinde ilan edilerek, 5 (beş) yıl süreyle 5488 sayılı Tarım Kanununun 23 üncü maddesi gereğince hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. 

6-Programdan sağlanan malların mülkiyeti 

 Yatırımcı, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış bireysel sulama sisteminin mülkiyetini, yerini ve amacını izleme süresince değiştiremez. Bu amaçla, il müdürlükleri proje uygulamalarını 5488 sayılı Tarım Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre yerinde  yılda en az bir kere olmak üzere sulama sezonunda yatırımları yerinde kontrol eder ve tutanağa bağlar. 

Hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış bireysel sulama sisteminin mülkiyetinin, yerinin ve amacının değiştirildiği tespit edilmesi durumunda, il müdürlüğü hibe sözleşmesini fesih eder. Fesih işleminin gerçekleşmesi için, feshe neden olan ve yatırımcı tarafından ihlal edilen hususlar belirtilerek hibe sözleşmesinin ilgili maddesine göre sözleşmenin tek taraflı feshine ilişkin sözleşme makamı olan İl Müdüründen “ Fesih Onayı “ alınır. Daha sonra fesih gerekçeleri ile birlikte alınan bu fesih onayı yatırımcıya tebliğ edilerek fesih işlemi tamamlanır. Sözleşmenin feshine ilişkin bilgiler veri tabanına girilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

VIII-UYGULAMAYA İLİŞKİN ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

A-Çeşitli Hükümler

1) Bakanlığımızca yetkilendirilmiş ve ilgili analiz parametrelerinden yetkili laboratuvarlar tarafından (tadlab.tarbil.gov.tr) yapılmış, toprakta fiziksel analiz (Bünye Sınıfı, Tarla Kapasitesi, Solma Noktası, Hacim Ağırlığı, İnfiltrasyon hızı/hidrolik iletkenlik bilgilerini içeren) ve sulama suyu analiz raporlarının başvuru ile beraber ibraz edilmesi gerekir. Toprak analizlerinde ada, parsel numarası veya mevkii belirtilmelidir, Toprak örneği alınırken ürün çeşidine göre (tek yıllık, dikili ve çok yıllık vb.) en az 0-30,30-60 cm’den  az olmamak kaydı ile örneğin alınmasına  dikkat edilmelidir. Sulama suyu analizlerinde kaynak adı, ada, parsel numarası veya mevkii belirtilmelidir. Sulama suyu analiz raporları başvuru yılı dahil son 5 (beş) yıl içinde alınmış olmalıdır. Kamu kurumları tarafından yapılmış toplu basınçlı sulama projelerinin sulama sahası içerisinde yer alan parseller için yapılan başvurularda, toplu basınçlı sulama projesi içerisindeki toprak fiziksel analizleri yapılış tarihine bakılmaksızın o parsel için geçerli sayılır. Su kaynağı çeşidi Kamu kurumları tarafından yapılmış “su depolama yapısı” olan (baraj, gölet) veya “yerüstü” / “yeraltı” su kaynağı olan başvurularda, su kaynağı için su analiz raporu istenilmeyecektir. Sulama suyu kalitesi T1A1(C1S1), T1A2(C1S2), T2A1(C2S1) ve T2A2(C2S2) dışında olan projelere ve su kaynağı olmayan arazilere hibe desteği verilmez.

Pompajlı sulamalarda manometrik yükseklik (hm) dikkate alınarak motor pompa hesabı yapılacaktır. 

Sulama tesisi boru hatlarının karayolu, demiryolu, sit alanı, ekili dikili, mera ve zeytinlik alanları ile orman arazisi gibi yerlerden geçmesi söz konusu ise ilgili kurumdan alınacak geçişe ilişkin izin belgesi başvuru dosyasına eklenecektir.

Başvuru yapılan parselin tasarruf şeklini (kendi malı, kira, tahsis) belirten  başvuru sahibi adına düzenlenmiş Bakanlıkça Belirlenen Kayıt Sistemi belgesinin ibrazı zorunludur. 

Tebliğ kapsamında başvuru sahipleri, birden fazla parsel için başvuru yapabilir. Her il için tek bir başvuru yapılacak olup, bu başvurular birden fazla parsel ve birden fazla yatırım konusu içerebilir. Farklı parseller için yapılacak başvurularda, Tebliğ ve bu Güncel Uygulama Rehberinde belirlenen gerekli proje kriterleri sağlanmalı ve su kaynağına ilişkin gerekli izin belgeleri her bir parsel için bulunmalıdır. Her parsel için ayrı proje ve keşif hazırlanacak olup, bu keşifler bir icmal ile birleştirilerek başvuru bütçesi oluşturulacaktır. Ancak bitişik parseller için tek proje hazırlanıp başvuru yapılabilir. Başvurular; başvuru yapılan parsellerin bulunduğu ilde yapılacaktır.

Teklif edilen bireysel sulama sistemi ve buna ait malzeme miktarı ile kapasitesi, başvuru yapılan parsel/parseller alanının ihtiyacının üstünde olamaz. Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri taşınabilir veya yarı sabit sistem olarak projelenecektir. Yarı sabit yağmurlama sulama projelerinde, sadece ana hatlar toprak altına döşenmek şartıyla sabit hat olarak değerlendirilecek, lateral boru hatları ise taşınabilir hatlar olarak değerlendirilecektir. Yağmurlama sulama sistemlerinde sabit olarak projelenen lateraller hibe desteği kapsamı dışındadır. Yağmurlama ve yüzey altı damla sulama sistemlerinde toprak altına döşenecek ana hatların kazı işçiliği yatırımcılar tarafından karşılanacak ve ayni katkı olarak proje bütçesinde yer alacaktır. Söz konusu işçilik giderleri, hibeye esas proje tutarı içerisinde değerlendirilmeyecektir. Başvurular yatırım konusuna göre sistemde kullanılacak gerekli tüm unsurları içermelidir. Örneğin sadece ana hat, sadece lateral hattı, sadece gübre tankı veya bunlardan bir kaçına hibe desteği verilmez.

Başvuru yapılan parseller için kadastro kaydına uygun, köşe koordinatlarının işlendiği ölçekli boru/makine yerleşim planı ile bunlara göre hazırlanmış malzeme metrajı ve keşif EK-18’de yer alan örnek Sulama Projesi Dispozisyonuna uygun olarak başvuru ekinde verilmelidir. 

Basınçlı sulama sistemi kurulması projeleri, 24/01/1992 tarihli ve 21121 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük” hükümlerine göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanmalı ve onaylanmalıdır. Projeyi hazırlayarak onaylayan ziraat mühendisinin diploma onaylı sureti veya e-devlet sisteminden alınmış mezuniyet belgesi proje başvurusuna eklenmelidir. Ayrıca proje hazırlayacak ziraat mühendisleri, başvuru belgeleri ile birlikte Ziraat Mühendisleri Odasına üye olmak zorunda olup, Oda Üyelik belgesi ile birlikte , Serbest Müşavirlik, Mühendislik Tescil Belgesi ve Büro Tescil Belgesi de sunmak zorundadırlar.

Tarlada montajı yapılmayan ve eksik teslim edilen bireysel sulama sistemine hibe desteği verilmeyecektir. Sulama sistemi kurulmasında kullanılacak borularda çeşitlerine göre aşağıdaki bilgiler boru üzerinde fabrikasyon baskılı olarak yer almalıdır. Bu bilgileri içermeyen borular hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. 

1. Ana hatlarda veya iletim hatlarında kullanılacak PVC-U veya PE borularda;

i. Firma adı ve/veya marka veya model, 

ii. Üretim tarihi, 

iii. Boru çapı (Ø),

iv. Basınç sınıfı (PN).

2. Yağmurlama sulama lateral boru hatlarında kullanılacak borularda; 

1. Firma adı ve/veya marka veya model,

2. Üretim tarihi, 

3. Boru çapı (Ø).

3. Yüzey üstü ve yüzey altı damla sulama lateral boru hatlarında kullanılacak borularda; 

i. Firma adı ve/veya marka veya model, 

ii. Üretim tarihi, 

iii. Boru çapı (Ø),

4. Et kalınlığı (mm veya mil),

i. Damlatıcı debisi (L/h),

ii. Damlatıcı aralığı (cm).

Sulama sisteminin özellikleri dikkate alınarak, “Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formu” (EK-4) eksiksiz olarak doldurulmalı ve Hibe Başvuru Formu (EK-2) ekinde teslim edilmelidir. 

Başvuru sahipleri bu Uygulama Rehberinde belirtilen yatırım konularından başvuru yapabilir. Yüzey altı damla sulama başvuruları sadece bağ ve meyve ağaçları sulaması için yapılabilir. Tarla içi mikro yağmurlama sistemleri ağaç altı sulama sistemleri olduğundan, bu kapsamda meyve bahçeleri için hazırlanan projeler için başvuru yapılabilir. Ancak, uygun proje şartı ile sebze üretimi için yapılan başvurular da kabul edilir. Başvuru aşamasında yatırımın gerçekleştirileceği alanda henüz meyve bahçesi tesis edilmemiş ise en geç ödeme talebi tarihi itibarıyla meyve bahçesinin tesis edileceğine dair taahhütname başvuru sahibi tarafından başvuru belgeleri ile beraber verilir. Ayrıca sebze üretimi için yapılan başvurularda projenin gerçekleştirilmesinden sonra sebze üretimi yapılacağına dair taahhütname başvuru sahibi tarafından başvuru belgeleri ile beraber verilir. 

Tarla içi ifadesi tarım arazileri için kullanılmış olup, seralar tarımsal yapı niteliğinde olduğundan bu kapsamda değerlendirilmeyecektir .

6. Tarla içi  yüzey altı damla sulama sistemi kurulması başvurularında;

a) Sadece meyve ağaçları ve bağ sulaması için başvuru yapılabilir.

b) Her bir sulama ünitesinde yeteri kadar sayaç, vantuz, tahliye vanası ve manometre olmalıdır.

c) Kullanılacak damla sulama borularının garanti süreleri ve taahhütleri belirlenmelidir. 

d) Boru; et kalınlığı 16 mm çapındaki damla sulama borusu için en az 1 mm, 20 mm çapındaki damla sulama borusu için en az 1,1 mm olmalıdır.

e) 16 mm çapındaki damla sulama borusu en az 2 atm basınca 20 mm çapındaki damla sulama borusu ise en az 3 atm basınca dayanıklı olmalıdır.

f) Damla sulama boruları anti sifon özelliğine sahip olmalıdır.

7. Sulama Amaçlı Güneş enerji sistemlerine başvurularında;

2021/7 Numaralı Tebliğ ve buna bağlı Güncel Uygulama Rehberinde de verildiği gibi sulama amaçlı güneş enerjisi başvuru konusu 2 adet olup yatırımcılarımız; rehberde yer alan yatırım konularından f) Güneş enerjili sulama sistemi kurulması ve g) Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri, olarak başvurabilmektedirler.

Yatırım konularının f) bendinin Güneş enerjili sulama sistemleri kurulması için başvuran yatırımcılarımız, parselinde hibe desteği almak istedikleri Uygulama Rehberinin IV. maddenin a, b, c, ç, d ve e bentlerindeki yatırım konuları ile birlikte sulama sistemini çalıştıracak gerekli enerjiyi sağlayacak güneş enerjisi panelleri ile birlikte başvurabilirler. Bu durumda sulama projesi ve güneş enerjisi projesi ayrı ayrı hazırlamak zorundadırlar.

Yatırım konularından g) bendinin Tarımsal Sulama Amaçlı Güneş Enerji Sistemleri için başvuracak yatırımcılar ise daha önce basınçlı sulama sistemleri ile ilgili hibe desteği alan yatırımcılarımız ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi kullanarak basınçlı sulama sistemi kurmuş olan yatırımcılarımız ve kendi imkanları ile arazisinde sulama sistemi kuran yatırımcılarımız sadece sulama sistemlerini çalıştıracak enerjiyi sağlayan güneş enerji panelleri kurmak için hibe desteği talebinde bulunabilirler. Bu durumda ise sadece güneş enerji sistemi projesi sunmak zorundadırlar. Proje ile birlikte arazilerinde kullandıkları pompaya ait bilgi ve belgeleri il müdürlüğüne ibraz etmeleri gerekir. Ayrıca su kullanım izin belgesi için;

Rehberin Altıncı bölümün A.3. bendinde yer alan a) Yerüstü su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Su Kaynağı Kullanım İzni/Tahsis Belgesi”, b) Yeraltı su kaynakları için ilgili kurumdan alınacak “Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi”ni ibraz edeceklerdir.

Rehberin IV. bölümün f) ve g) bentlerinde başvuracak yatırımcılar güneş enerjisi ile ilgili başvurular, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre çıkarılan yönetmelik ve genelge kapsamında gerekli izinleri alınarak iş ve işlemler yürütülür. 

Güneş enerjili sulama sistemlerine ilişkin,  bu Uygulama Rehberinde geçen hususlara ilave olarak; sisteme ilişkin panel, inverter üniteleri ve sistemin diğer parçalarında aranacak teknik özellikler aşağıda belirtilmiştir.

B-1.Panellere ilişkin teknik özellikler;

  1. Kullanılacak paneller kendi içinde, inverterler kendi içinde aynı marka, tip ve model olacaktır. Güneş enerjisi sisteminde kullanılacak FV panellerin üretim tarihi ile güneş enerjisi sisteminin kurulum tarihi arasındaki süre 12 ay (on iki ay) dan fazla olmayacaktır.
  2. Sistem içerisinde kullanılacak tüm cihazlar, yeni ve kullanılmamış olacak, üzerlerinde marka, model ve imal tarihini gösteren işaret, yazı, rakam vs. türünden bilgiler bulunacaktır.

Kullanılan panellerin hepsi aynı tipte ve güçte olmalıdır. Farklı model ve güçlerdeki paneller aynı sistem içinde kullanılmayacaktır.

ç) FV paneller işletmeye alındıktan 10 yıl sonra nominal gücün % 90’ını, 25 yıl sonra %80’ini verebilmelidir.

  1.  FV panellerin negatif güç toleransı % -5’ten küçük olmamalıdır.
  2. Panellerin bağlantı kutusu IP65 suya dayanıklılık standardını sağlamalı, konektörler orijinal MC3 ya da SMK tipi olmalıdır.
  3. FV panelleri -20°C / +40°C ortam sıcaklığı ile  -40°C / +85°C modül çalışma sıcaklığında ve % 0 ile % 85 bağıl nem oranında sorunsuz çalışabilmelidir.
  4. FV Modüller “CE” belgeli, IEC 61215, IEC 61730-1 ve IEC 61730-2 standartlarına uygunluk sertifikalı olacaktır.

ğ) FV Modüllerin üzerine etki edebilecek rüzgâr, kar, buz taşıma ve emme dayanımlarının IEC 61215 Edition 2 standardına uygun olacaktır.

  1. FV panellere ilişkin üretici firma tarafından 10 yıl mekanik garanti ve 25 yıl ömür garantisi  belgesi olmalıdır.

B-2.İnverter ve DC kontrol Ünitelerine ilişkin teknik özellikler;

  1. İnverter IP65 suya dayanıklılık standardını sağlamalıdır.
  2. Verim en az %95, Euro Verimi en az %97 olmalıdır.
  3. Üretici tarafından verilen ürün garantisi minimum 5 sene olmalıdır.

ç) İnverter DC ters polarite ve AC kısa devre korumalı olmalıdır.

  1. IEC 62103 standartlarında koruma sınıfı I,  IEC 60664 yüksek gerilim kategorisine göre  koruma sınıfı III olmalıdır.
  2. İnverterler IEC 61000, IEC 55022,  EN 50178 standartlarına uygun olmalı ve CE belgesi taşımalıdır.
  3. Kontrol ünitesi CE belgeli ve 2006/42/EC, 2004/108/EC, 2006/95/EC standartlarına uygun olmalıdır.
  4. İnverter ve DC kontrol ünitelerinin maksimum güç noktası (MPPT) takip özelliği olmalıdır.

B-3.Sistemin diğer parçalarına ilişkin teknik özellikler;

  1.  Sistemde kullanılacak malzemeler ile kumanda ve güç kablolarında TSE, IEC standartlarına ve ISO 9000 serisine uygunluk ve CE belgeli olmalıdır.
  2. Fotovoltaik enerji kabloları yüksek sıcaklık ve ısıya dayanıklı UV dirençli çift izoleli halojensiz, nominal kablo kesiti TÜV tarafından onaylanmış, IEC 60228 ve IEC 60287 standardına uygun olarak üretilmiş olmalıdır.
  3. AC kablolar TSE belgesine sahip ve TS IEC 60502 standardına uygun üretilmiş olmalıdır.

ç) AC kabloların maksimum çalışma sıcaklığı en az 70 Co olmalıdır.

  1.  FV- solar kablo ve Solar kablo- inverter bağlantılarında MC4 tipi erkek ve dişi tip konektörler kullanılacaktır. Konektörler özel bağlantı (kuplaj) elemanları ve soketler -40oC ile 90oC arası işletme sıcaklığına uygun IP67 koruma sınıfına haiz Yüksek akıma uygun TÜV onaylı olmalıdır.
  2. DC minyatür devre kesiciler (MCB) IEC 60947-2 standardına uygun üretilmiş olmalıdır.
  3. Sistem bir bütün olarak en az (10) yıl garantili olmalıdır.
  4.  İzleme süresince sistemden elektrik şebekesine bağlantı yapılmayacaktır. 
  5. 2021/7 numaralı Tebliğ kapsamında bireysel sulama sistemlerinin desteklemesi,  Bu Uygulama Rehberi kapsamında yapılacak başvurular; 9 Ocak 2024 tarihinde başlayıp 22 Şubat 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilir. Başvurusu, sözleşmesi, tesisi ve ödemesi bir sonraki yıla aktarılamaz. 

B-4.Veri tabanı

Veri tabanına yapılacak veri girişlerinde il müdürlüklerince dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) Veri tabanında yer alan bilgiler eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurulur.

b) Tüm ödemeler T.C. kimlik numarası veya vergi numarası üzerinden yapılacağı için yatırımcının gerçek kişi ise nüfus kimlik belgesi,  tüzel kişi ise Maliye Bakanlığından alınmış vergi numarasını gösteren bir belge (Vergi Levhası, Vergi Kimlik Kartı vb.)  üzerinden bu numaralar kontrol edilir, bir kopyası da  yatırımcının dosyasına eklenerek veri tabanına girişi yapılır.

c) Veri tabanında yapılan duyurular resmi niteliktedir. Ayrıca resmi yazı beklenmeden ivedilikle yerine getirilir.

ç) Veri tabanında yer alan duyuru, mesaj bölümleri ile iletişimin daha etkin sağlanabilmesi için  verimli şekilde kullanılır.

d) Veri tabanında parasal alanlar tanımlandığı için tutar yazılırken ayrıca “TL” ibaresi veya herhangi bir işaret bırakılmamasına dikkat edilir.

e) Veri tabanının bütünlüğünün sağlanması açısından tüm girişler yapıldıktan sonra mevcut bilgilere ilişkin, eksik bilginin olup olmadığını, biçimsel olarak ve yazı kurallarına göre inceleyip kontrol edecek yetkili bir kişi görevlendirilir.

f) Veri tabanına girilen bilgilerde kullanılan kelime, kısaltma ve birimler yazım kurallarına göre yapılır.

Örnek olarak; 

Yanlış Giriş : “ABC LİMİTED ŞİRKETİ”

Doğru Giriş: “Abc Ltd. Şti.”  (İlk harf büyük, kısaltmalar arası boşluk,)

Yanlış giriş : “  SELİM HAKKI” 

Doğru giriş: “Selim HAKKI” (İlk harf büyük, soyadı tamamı büyük, başlangıçta boşluk yok)

Yanlış Giriş : “Alan: 10.800 m²” / “Alan: 1.8 hektar” / “Alan: 10.8 dekar” ( alan büyüklükleri dekar olarak ve küsuratı yuvarlanıp tamsayı olarak Veri Tabanına girilecektir. m² veya hektar olarak girilmeyecek ve küsuratlı girilmeyecektir. Doğru Giriş : “Alan: 11 dekar” 

g) Birden fazla parsel içeren başvurular için sisteme yapılan veri girişlerinde her parsel  için yapılan giriş değerleri ile oluşan toplam miktar ve tutarlar kontrol edilmelidir.

B-5. Projelerin Uygunluğu ;

a) Bu tebliğ ve uygulama rehberi kapsamındaki desteklemeye tabii Bireysel Sulama Sistemlerinin kurulacağı yerlerin bilinmesi önemlidir. Bu nedenle başvuru yapılan yere ait koordinatlı çizimlerin ve alana ait köşe koordinat listeleri proje dosyasında yer almalıdır. Proje dosyasında koordinatlı olarak tesis kurulacak yerlerin gösterilmediği başvurular uygun görülmeyecektir.

b) Sulama projelerinin hazırlanmasında 50 dekara kadar olan kısmı için toprağın infiltrasyon değerinin belirlenmesinde laboratuvarlarca onaylanmak şartıyla, hidrolik iletkenlik ve/veya bünyesine uygun olmak koşulu ile belirlenebilir. 50 dekarın üzerindeki alanlarda ise arazi koşullarında infiltrasyon deneyinin tespit edilmesi gerekmektedir.

c) Sulama projelerinde yeni teknolojilerin kullanılması sağlanmalıdır.