Resmî Gazete Tarihi: 15.09.2023 Resmî Gazete Sayısı: 32310

SÖZLEŞMELİ ÜRETİMİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, tarımsal üretim sözleşmelerinde yer alan tarafların haklarının korunması ve sorumluluklarının belirlenmesi için sözleşmenin taraflarında aranacak vasıflar, sözleşmeye konu ürünün teslim ve tesellüm koşulları, fiyat ve miktardaki değişim oranları, ayni ve nakdi avansın sınırları ve kapsamı ile tarımsal üretim sözleşmesine ilişkin diğer hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 13’üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alıcı: Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretici veya tarımsal amaçlı örgüt ile tarımsal üretim sözleşmesi akdeden gerçek ve tüzel kişiler ile bunların yetkili temsilcilerini,

b) Alım satım belgesi: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen şartlara uygun olarak düzenlenen ve çiftçiler tarafından ibraz edilen belgeyi,

c) Arı ürünleri: Arıcılık çalışmaları sonunda üretilen bal, polen, arı sütü, balmumu, propolis, arı ekmeği, apilarnil, arı zehiri ve diğer ürünleri,

ç) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

d) Besicilik: Sığır cinsi ve koyun/keçi türü hayvanlar ile kırmızı et üretimine yönelik yapılan hayvancılık faaliyetini,

e) Bitkisel üretim: Toprak, su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal girdiler kullanılarak yapılan tohum, fide, fidan, sebze, meyve, tarla bitkileri ve süs bitkileri üretimini,

f) Çiğ süt: Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan 40 ºC’nin üzerinde ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, Türk Gıda Kodeksi yönetmelikleri ve ilgili mevzuatta belirtilen uygun sütü,

g) ESK: Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğünü,

ğ) Hayvansal üretim: Canlı hayvan türlerinde toprak, su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal girdiler kullanılarak yapılan hayvansal ürün/hayvansal yan ürün üretimini,

h) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe müdürlüklerini,

ı) İyi tarım uygulamaları: İlgili mevzuat çerçevesinde; tarımsal üretim sistemini sosyal açıdan yaşanabilir, ekonomik açıdan kârlı ve verimli, insan sağlığını koruyan, hayvan sağlık ve refahı ile çevreye önem veren bir hale getirmek için uygulanması gereken işlemleri,

i) Kanatlı hayvan: Yumurta veya et üretiminde kullanılan sürüyü oluşturan kanatlıları,

j) Kasaplık hayvan: Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı besi süresini tamamlamış sığır cinsi ve koyun/keçi türü hayvanları,

k) Koyun/keçi karkası: Küçükbaş hayvanların usulüne uygun olarak kesimi yapılıp, kanı akıtıldıktan, baş ve ayaklarının ayrılıp, derisinin yüzülüp, böbrek hariç diğer iç organlarının çıkarılıp, üreme organları, idrar kesesi ve bunların bağları ve yağlı kuyruklu olanlarda kuyruğu alındıktan sonra elde edilen bütün haldeki gövdesini,

l) Organik tarım faaliyeti: İlgili mevzuat çerçevesinde; toprak, su, bitki, hayvan ve doğal kaynaklar kullanılarak organik ürün veya girdi üretilmesi ya da yetiştirilmesi, doğal alan ve kaynaklardan ürün toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama, taşıma, pazarlama, ithalat, ihracat ile ürün veya girdinin tüketiciye ulaşıncaya kadar olan diğer işlemlerini, 

m) Proje: Yetiştiriciliği yapılacak su ürünleri için türü, su ürünleri tesislerinin yerini, mahiyetini, mali yönünü, mimari çizim ve inşaat hesaplarını, keşif metraj cetvellerini, yetiştiricilik tekniğini ve üretim planını, kamu kurum ve kuruluşlarından alınmış belgeler ile kurulacak işletmeye ait her türlü belge ve bilgilerin bütününü,

n) Sığır karkası: Hayvanın kesimi yapılıp kanı akıtıldıktan, baş ve ayakları ayrıldıktan, derisi yüzüldükten, böbrekleri ve böbrek yağları, üreme organları ve pelvis boşluğu yağları, salkım yağları, idrar kesesi ve bunların bağları, soluk borusu (trachea), yemek borusu (oesaphagus) ve diğer iç organları çıkartıldıktan ve kuyruk, sakrum omuru ile birinci kuyruk omuru arasından kesildikten sonra elde edilen bütün haldeki gövdesini,

o) Sözleşmeli üretim: Üretici ve alıcı arasında karşılıklı menfaat esaslarına dayalı olarak yazılı akitlerle yürütülen tarımsal üretim şeklini,

ö) Sözleşmeli üretim yönetim sistemi: Bakanlık tarafından oluşturulan sözleşmeli üretime dair bilgi, belge ve verilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını,

p) Su ürünleri: 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun kapsamına giren hayvanlar hariç olmak üzere denizlerde ve iç sularda bulunan bitkiler ile hayvanlar ve bunların yumurtalarını,

r) Su ürünleri yetiştiriciliği: Yetiştiricilik tesislerinde, entansif, yarı entansif veya ekstansif şartlarda yapılan, su ürünlerini üretme ve/veya büyütme (besicilik) faaliyetini,

s) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi: Su ürünleri üretim faaliyetinde bulunan yetiştiricilere Bakanlık merkez teşkilatınca verilen belgeyi,

ş) (Mülga:RG-9/12/2025-33102)

t) Tarımsal üretim: Toprak, su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte tarımsal girdiler kullanılarak yapılan bitkisel, hayvansal, su ürünleri, mikroorganizma ve enerji üretimini,

u) Tarımsal üretim sözleşmesi: Bu Yönetmelik esaslarına göre düzenlenerek taraflar arasında yazılı olarak akdedilen sözleşmeyi,

ü) Tarımsal amaçlı örgüt: Tarımsal üretim yapan üreticilerce, gönüllülük esasına dayalı olarak tarımsal alanda üretimden pazara kadar ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanunu, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulmuş olup Tarım ve Orman Bakanlığı görev alanında faaliyette bulunan tarımsal amaçlı kooperatifler, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan organizasyonları, 5996 sayılı Kanun kapsamındaki ıslah amaçlı yetiştirici birliklerini,

v) Üretici: Doğrudan alıcı ile ya da üyesi veya ortağı olduğu tarımsal amaçlı örgüt kanalıyla sözleşmeli olarak tarımsal üretim yapan gerçek veya tüzel kişileri,

y) Ürün: Tarımsal üretim sonucunda elde edilen her türlü işlenmemiş ham ürünler ile bunların birinci derece işlenmesi ile elde edilmiş ürünleri,

z) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Balıkçı gemileri için su ürünleri ruhsat tezkeresi: Su ürünleri avcılık ve yetiştiricilik faaliyetinde bulunacak balıkçı gemilerine Bakanlıkça düzenlenerek verilen belgeyi,

aa) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Balıkçı gemisi: Denizlerde ve iç sularda faaliyet gösteren ve geçerli bir su ürünleri ruhsat tezkeresine sahip Bakanlığın ilgili sistemine kayıtlı balıkçı gemilerini,

bb) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Sigorta: 14/6/2005 tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamına giren sigortalar ile bu Kanun kapsamında olmayan durumlarda ise üretim faaliyetleri ile doğrudan ilgili diğer sigortaları,

cc) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Su ürünleri avcılığı: Denizlerden ve/veya iç sulardan avcılık yoluyla elde edilen ticari amaçlı su ürünleri üretimini,

çç) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Tiftik: Tiftik keçilerinin kırkımından sonra elde edilen ürünü,

dd) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Tohum üreticisi: Tohumları yetiştiren ve/veya tohum yetiştiricilerine sözleşmeli olarak yetiştirten, işleyen ve pazarlayan gerçek veya tüzel kişileri,

ee) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Tohum yetiştiricisi: Sözleşmeli olarak tohum üreticileri adına yetiştiricilik yapan gerçek veya tüzel kişileri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Genel esaslar

MADDE 5- (1) Sözleşmeli üretimde irade serbestisi esastır. Ancak salgın hastalıklar, tarım ürünleri ticaretinde yaşanan gelişmeler karşısında arz güvenliğinin sağlanması, tarımsal üretimin iç veya dış talebe uygun olarak ayarlanması veya bitki ve hayvan sağlığının korunması amacıyla, ihtiyaç halinde Bakanlıkça belirlenen ürün veya ürün grupları sözleşmeli olarak üretilir.

(2) Bakanlık sözleşmeli üretimi kayıt altına almak için sözleşmeli üretim yönetim sistemini kurar ve işletir.

(3) Taraflar, tarımsal üretim sözleşmesini Bakanlığın belirlediği tip sözleşme örneklerine uygun olarak düzenler.

(4) Düzenlenen sözleşmenin bir nüshası üreticide, bir nüshası alıcıda bırakılmak kaydıyla, üçüncü nüshası sözleşmenin imzalanmasını müteakip (Değişik ibare: RG-9/12/2025-33102) otuz iş günü içerisinde üreticinin Bakanlık kayıt sistemi kaydının bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Bu sözleşmeler il/ilçe müdürlükleri tarafından sözleşmeli üretim yönetim sistemine kaydedilir.

(5) Sözleşmelerde tarafların mutabakatı ile yapılacak her türlü değişikliğe ilişkin belge en geç (Değişik ibare: RG-9/12/2025-33102) otuz iş günü içerisinde il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir.

(6) Tarımsal üretim sözleşmesine tabi ürünlere veya üretim varlıklarına sigorta yaptırılması zorunludur. Tarım sigortalarının kapsamı ve şartlarına dair esaslar tarımsal üretim sözleşmesinde düzenlenir.

(7) Üretim sürecinde alıcı tarafından görevlendirilen kişilerce verilen teknik destek kapsamındaki hizmetlerin maliyeti alıcı tarafından karşılanır, hiçbir şekilde üreticiye yansıtılamaz.

(8) Alıcı tarafından üreticiye teslim edilen girdiler temin edildiği güne ait fiyat ile avans olarak kabul edilir. Üretici söz konusu fiyattan girdiyi kabul edip etmemekte serbesttir.

(9) Sözleşme kapsamında alıcı tarafından üreticiye bedelsiz olarak sağlanan girdiler üretimin yapılacağı yerin dışında kullanılamaz.

(10) Taraflar, sözleşmenin yürürlükte bulunduğu süre içerisinde ve sözleşme kapsamında üretilen ürünün tesliminde sözleşme şartları dışında başka bir şart ileri süremez.

(11) Sözleşmede, ilgili ürün için geçerli mevzuat ile bu Yönetmeliğe aykırı hükümlere yer verilemez.

(12) Tarımsal amaçlı örgütler yetkilendirilmeleri halinde üyeleri veya ortakları adına sözleşmeye taraf olabilir. Sözleşmeye sonradan dâhil olan üye veya ortaklar, sözleşmenin tüm şartlarına uymakla yükümlü olup sözleşme ekinde yer alan üye veya ortak listesine eklenir.

(13) Sözleşmeye konu ürünün teslimatı alım satım belgesi ile belgelendirilip (Değişik ibare: RG-9/12/2025-33102) otuz iş günü içerisinde il/ilçe müdürlüklerine veya Bakanlıkça yetkilendirilen tarımsal amaçlı örgütlere teslim edilir.

(14) Tarımsal amaçlı örgütler, üyeleri veya ortakları adına sözleşme kapsamında nakit avans alması halinde, üretim faaliyeti ve miktarı göz önüne alınarak beş iş günü içerisinde sözleşme yapan üyelerinin veya ortaklarının hesabına aktarır.

(15) Sözleşmeli üretim kapsamında iyi tarım uygulamaları veya organik tarım faaliyetinde bulunacak üreticilerin, Bakanlıkça yetkilendirilen kontrol ve sertifikasyon kuruluşları ile yapmış oldukları sözleşme, tarımsal üretim sözleşmesi ekinde yer alır.

Bakanlığın görevleri

MADDE 6- (1) Bakanlık;

a) Sözleşmeli üretim yönetim sistemini kurar, işletir ve bu sistemin ilgili diğer kayıt sistemleriyle entegrasyonuna yönelik çalışmalar yapar.

b) Sözleşmeli üretime ilişkin istatistiksel bilgileri toplar, değerlendirir ve sözleşmeli üretim modelinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapar.

c) Sözleşmeli üretime yönelik mevzuatın uygulanması ve uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla gereken tedbirleri alır ve bu doğrultuda ihtiyaç duyulan eğitim ve tanıtım faaliyetlerini düzenler.

ç) Tarımsal üretim planlaması ve arz güvenliği kapsamında sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması ve özendirilmesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İl/ilçe müdürlükleri kendi sorumluluk alanlarındaki tarımsal üretim sözleşmelerini ve ürünün teslimine ilişkin alım satım belgesini sözleşmeli üretim yönetim sistemine kayıt eder, tarımsal üretim sözleşmelerinde yapılan değişikliklere veya fesihlere ilişkin mevcut kayıtları günceller.

Taraflarda aranacak şartlar

MADDE 7- (1) Sözleşmeli üretim kapsamındaki üreticiler, üretim faaliyetine göre Bakanlığın ilgili kayıt sistemlerine kayıtlı olur.

(2) Alıcı, ticari faaliyetine ilişkin ilgili kurumun kayıt sisteminde ve Bakanlık sözleşmeli üretim yönetim sisteminde kayıtlı olur.

(3) Tarafların tüzel kişilik olması durumunda temsile yetkili kişilerin adı soyadı ve T.C. kimlik numarası ve benzeri bilgileri içeren imza sirküleri veya yetki belgesi olur ve sözleşme ekinde yer alır.

Tarımsal üretim sözleşmesi

MADDE 8- (1) Tarımsal üretim sözleşmesi en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir şekilde 3 nüsha olarak düzenlenir. Sözleşmenin güvenli elektronik imza veya el yazısıyla imzalanmış olması zorunludur.

(2) Sözleşmelerin;

a) Bitkisel üretimde; tek yıllık bitkilerde ekim veya dikimden önce, çok yıllık bitkilerde ürünün kendine özgü üretim sezonu başlangıcından önce,

b) Hayvansal üretimde; çiğ sütte (Ek ibare: RG-9/12/2025-33102) ve tiftikte ürünün tesliminden önce, besicilik, kanatlı yetiştiriciliği ve arı ürünleri üretiminde üretim dönemi başlangıcından önce,

c) Su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılacak yumurta, yavru ya da büyütme amacıyla kullanılan canlı materyallerin sözleşmede istenilen ağırlığa ulaşmasından en az 3 ay önce,

ç) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Su ürünleri avcılığında; avlanma yasağı uygulanan türlerde avcılık dönemi başlangıcından önce, diğer türlerde ürün tesliminden önce,

imzalanması esastır.

(3) Bakanlık, ürün veya ürün grupları özelinde sözleşme imza dönemlerini ayrıca yayımlayabilir.

(4) Sözleşmelerde; taraflara, ürüne, üretim yerine, üretim miktarına, üretim yöntem ve koşullarına, ürünün teslimine, fiyatına, fiyat belirleme ve güncelleme usullerine, ayni ve nakdi avansa, mücbir sebeplerin tespiti ve uygulanmasına ilişkin bilgiler ile taraflarca belirlenecek özel hükümlere yer verilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Üretim Faaliyetlerine İlişkin Özel Hükümler

Sözleşmeli bitkisel üretime ilişkin hükümler

MADDE 9- (1) Üretici, alıcı tarafından talep edilmesi halinde, bir önceki üretim döneminde hangi ürünü ürettiği ile ekim nöbetine ve su kısıtına göre müteakip yıllarda aynı üretim yerinde hangi ürünleri üretmesi gerektiğine ilişkin belgeyi il/ilçe müdürlüğünden temin ederek sözleşme imzalanmadan önce alıcıya teslim eder.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen tohumluk üretim sözleşmeleri, 5553 sayılı Kanun ile 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanuna aykırı hükümler içeremez.

(3) Sözleşmeli tohumluk üretiminde tohumluk üreticileri ve tohumluk yetiştiricilerinin ilgili alt birliğe üye olmaları gerekmektedir.

(4) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Sözleşmeli tohumluk üretiminde sözleşme kapsamında tohum üreticisi tarafından tohum yetiştiricisine verilen tohumluk materyallerin her hakkı tohum üreticisine aittir. Bu tohumluk materyaller tohum üreticisinin bilgisi ve onayı dışında tohum yetiştiricisi tarafından üçüncü kişilere satılamaz. Tohum yetiştiricisinin bu tohumluk materyalleri izinsiz olarak üçüncü kişilere satması halinde bu Yönetmelik kapsamında uygulanacak ceza koşuluyla birlikte 5553 sayılı Kanunun 12’nci maddesi hükümleri kapsamında cezai işlem uygulanır.

Sözleşmeli hayvansal üretime ilişkin özel hükümler

MADDE 10- (1) (Değişik: RG-9/12/2025-33102) Kuruluşuna Bakanlıkça izin verilen, merkez birliği düzeyinde örgütlenmesini tamamlamış ve kendi merkez birliğine üye/ortak olan, hayvancılık faaliyeti yürüten tarımsal amaçlı örgütler, yetki aldığı üreticisi adına sözleşmeli hayvansal üretime ilişkin iş ve işlemleri yürütebilir.

(2) Sözleşmeli besicilikte; sözleşme konusu kasaplık hayvan veya koyun/keçi ile sığır karkasını kapsar, sözleşme süresi dört aydan az, iki yıldan fazla olamaz.

(3) Sözleşmeli kanatlı hayvancılık ve arı ürünleri üretiminde; sözleşme süresi taraflarca belirlenir.

(4) Sözleşmeli usulde çiğ süt alım satımında; sözleşme süresi altı aydan az, bir yıldan fazla olamaz.

(5) ESK’nın taraf olduğu sözleşmelerde sözleşme süresi ESK tarafından belirlenir.

(6) (Ek: RG-9/12/2025-33102) Sözleşmeli usulde tiftik alım satımında; sözleşme süresi altı aydan az, bir yıldan fazla olamaz.

Sözleşmeli su ürünleri üretimine ilişkin hükümler

MADDE 11- (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-9/12/2025-33102)

(1) Üretici, yapmış olduğu üretim faaliyetine göre Bakanlıktan onaylı su ürünleri yetiştiricilik belgesine veya balıkçı gemileri için su ürünleri ruhsat tezkeresine sahip olur. Sözleşmeye konu ürün, yetiştiricilik belgesine sahip olunan üretim tesisinde yetiştirilmek veya balıkçı gemileri için su ürünleri ruhsat tezkeresine sahip olan gemiyle avlanmak zorundadır.

(2) Üretici, Bakanlıktan onaylı yetiştiricilik belgesinde yer alan türlerde ve toplam proje kapasitesi kadar sözleşmeli üretim gerçekleştirebilir.

(3) Üretici, sözleşmeye konu su ürününün kotaya tabi olması halinde sahibi olduğu balıkçı gemisine tahsis edilen kota miktarı kadar sözleşmeli üretim gerçekleştirebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Ürünlere İlişkin Özel Hükümler

Sözleşmeli şeker pancarı ve tütün üretimine ilişkin hükümler

MADDE 12- (1) 5 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında şeker pancarı üretiminin sözleşmeli olarak yapılması zorunludur. Sözleşmeli şeker pancarı üretimi 4/4/2001 tarihli ve 4634 sayılı Şeker Kanunu, 5/6/2021 tarihli ve 31502 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuat kapsamında yürütülür.

(2) Tütün üretimi, alım ve satımı 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamülleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri kapsamında yürütülür.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Sözleşmeden cayma ve sözleşmenin feshi

MADDE 13- (1) Herhangi bir sebep belirtmeksizin, taraflar sözleşmeyi karşılıklı uzlaşı ile feshedebilirler. Feshedilen sözleşmeler taraflarca (Değişik ibare: RG-9/12/2025-33102) otuz iş günü içerisinde il/ilçe müdürlüğüne bildirilir.

(2) Tarımsal üretim sözleşmelerinde belirtilen mücbir sebepler haricinde sözleşme kapsamında üretilen ürünün alımından veya satımından vazgeçen üretici ya da alıcılar için sözleşmede ceza koşulu belirlenir. Ceza koşulu, alımından ya da satımından kaçınılan ürün miktarının sözleşmedeki bedelinin yüzde yirmisinden az ve yüzde ellisinden fazla olamaz. ESK’nın taraf olduğu sözleşmelerde üretici için ceza koşulu bu fıkrada yer alan alt sınırdan daha az olarak belirlenebilir veya ceza koşuluna yer verilmeyebilir.

(3) Tarımsal üretim sözleşmesinden doğan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Tarımsal üretim sözleşmesinden doğan hukuk uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözümlenmesine ilişkin dava şartı olarak arabuluculuk süreci 1/9/2023 tarihli ve 32296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımsal Üretim Sözleşmesinden Doğan Hukuk Uyuşmazlıklarına İlişkin Arabuluculuk Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.

Tereddütlerin giderilmesi

MADDE 14- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında doğabilecek tereddütleri gidermeye Bakanlık yetkilidir.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelikler

MADDE 15- (1) 26/4/2008 tarihli ve 26858 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Üretim ile İlgili Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 16/4/2015 tarihli ve 29328 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiğ Sütün Sözleşmeli Usulde Alım Satımına İlişkin Yönetmelik ile 27/10/2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanatlı Hayvan Eti Üretiminde Sözleşmeli Üretime İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Devam eden sözleşmeler

GEÇİCİ MADDE 1- (1) 15 inci maddeyle yürürlükten kaldırılan yönetmeliklere göre akdedilmiş sözleşmeler, sözleşmenin sona ermesine kadar akdedildiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine tabidir. Ancak bu sözleşmeler bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilir.

Yürürlük

MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

Resmî Gazete Tarihi: 28.06.2014 Resmî Gazete Sayısı: 29044

MAKARON ÜRETİMİ VE TİCARETİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı; makaron üretim tesislerinin kurulması, faaliyeti, proje tadilatı, her türlü devir işlemleri, yer değişikliği, kapatılması, makaronun üretimi, iç ve dış ticareti, fiyatlandırılması, imhası ile tüm bu işlemlerin denetimine yönelik usul ve esasları, bu mamulün tüketiminin neden olduğu kamusal, toplumsal, tıbbi ya da çevresel nitelikteki her türlü zararlı etkileri de göz önünde bulundurmak suretiyle düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, makaron üretim tesislerinin kurulması, faaliyeti, proje tadilatı, her türlü devir işlemleri, yer değişikliği, kapatılması ile makaronun; piyasaya arz koşulları, iç ve dış ticareti, fiyatlandırılması, imhası ile bunların yürürlükteki mevzuat dahilinde izin, izleme ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (Değişik: RG-3/11/2023-32358) 

(1) Bu Yönetmelik; 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (Değişik: RG-3/11/2023-32358) 

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Birim paket: Makaronun perakende satışında kullanılan ve ek şeffaf ambalaj dışında kalan geri dönüşümü mümkün olan herhangi bir malzemeden yapılmış ambalajı,

c) Deneme üretimi: Tesisin, projeye ve üretilmesi planlanan makaronun üretimine uygunluğunun belirlenmesi amacıyla Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi verilmesi öncesinde Bakanlık tarafından görevlendirilen teknik heyet gözetiminde yapılan üretimi,

ç) Ek şeffaf ambalaj: Perakende satışa sunulan makaronların birim paketinin üzerinde yer alan, tüm etiketleme bilgilerinin görünürlüğünü ve okunurluğunu engellemeyen şeffaf dış ambalajı,

d) Fire: Makaronun üretim faaliyetleri esnasında makinenin üretime hazırlanması sürecinde meydana gelen ya da yapışma, ütüleme ve ezilme hataları nedeniyle oluşan atıkları,

e) Firma: Makaron üretimiyle ilgili olarak Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ile Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alan gerçek ve tüzel kişileri,

f) Girdi: Makaron üretiminde kullanılan kağıt, filtre, mürekkep ve yapıştırıcılar dahil her tür madde veya ögeyi,

g) Hammadde: Makaron ve filtre üretiminde kullanılan sigara kağıdı, filtre kağıdı, uç kağıdı ve selüloz asetatı (tow),

ğ) Kanun: 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunu,

h) Kodlama bilgisi: Piyasaya arz ambalajı üzerindeki asgari gün, ay ve yıl olarak üretim zamanını, üretim yerini, üretime ait hat/makine ve vardiya numarasını belirten işaretleme bilgisini,

ı) Makaron: Sarmalık kıyılmış tütün mamulü tüketiminde kullanılan içi boş sigara tüpünü,

i) Makine: Ana gövde, sabit ve hareketli mekanik parçalar ile pnömatik, hidrolik, elektrik, elektronik ve kumanda gibi elemanlardan oluşan her bir düzenekler bütününü,

j) Makine çalışma testi: Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alınmasından sonra Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması aşamasına kadar geçen süre içinde ya da Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması sonrasında, Bakanlıktan alınan izin kapsamında tesise kurulumu tamamlanan makinelerin boşta veya hammadde, filtre çubuğu ve/veya ambalaj malzemesi yüklenmek suretiyle yükte çalıştırılarak istenilen kapasite ve verimde makinelerin çalışabilirliğinin belirlenmesi amacıyla makaron üreticisi ile makine üreticisi şirket teknik personeli tarafından yapılan çalışma testini,

k) Malzeme: Makaron üretiminde kullanılan hammadde dışındaki diğer maddeleri,

l) Mamulat çeşidi: Aynı veya farklı marka altında üretilen makaronun fiziksel özellikleri ve girdileri ile birim paket tipi ya da tasarımı yönünden farklılık arz eden her bir çeşidini,

m) Marka: Firmanın üretimini ve/veya ticaretini yaptığı mamulleri, diğer mamullerden ayırt etmeye yarayan ve ilgili kuruluşlarca tescil edilen işareti,

n) Teminat: 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde sayılanları,

o) Uzman: Tarım ve Orman Uzmanını,

ö) Ürün denemesi: Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alınmasından sonra Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması aşamasına kadar geçen süre içinde ya da Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması sonrasında üretilmesi planlanan makaronun hedeflenen ürün tasarımına uygun olarak üretilebilmesi amacıyla makaron üreticisi şirket/firma tarafından yapılan deneme amaçlı ürün üretimini,

p) Yardımcı teknik ünite: Üretim hattında kullanılanlar hariç, tesisin elektrik, su, basınçlı hava, vakum, buhar, ısıtma, soğutma, havalandırma, kalite kontrol, yük taşıma, yangın algılama ve söndürme ile yıldırımdan korunma sistemleri ihtiyacı için kullanılan teknik üniteleri,

r) Yetkili firma: Ürün izleme sistemi konusunda Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından verilen yetki belgesini haiz firmayı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Üretim Tesisi Kurulmasında Aranacak Şartlar

Üretim tesisi kurulmasında aranacak şartlar

MADDE 5 – 

(1) Makaron üretim tesisi kurulmasında aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye’de makaron üretmek isteyenlerin; yıllık üretim kapasitesi tek vardiyada teorik olarak iki milyar adet, yeni teknolojiyi haiz, (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) yardımcı teknik üniteler hariç kullanılmamış makine içeren tesis kurmaları şarttır.

b) Tesis yeri, Organize Sanayi Bölgesi ya da sanayi alanında, en az 1000 m2’lik kapalı alana sahip münhasır bir bina olacak şekilde belirlenecektir.

c) Kurulacak tesiste (Mülga ibare:RG-3/11/2023-32358) hammadde, malzeme ile mamul ambarları ayrı ayrı olacak, ambarlar mutlaka tesis sahası içinde bulunacaktır.

ç) Üretim akışı ile (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) makineler, üretilmesi planlanan ürünün üretim şekline uygun olacak şekilde projelendirilecektir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tesis Kurma, Üretim ve Faaliyet İzni, Üretim ve Faaliyet İzni

Temdidi ile Proje Tadilatı

Tesis kurma izni

MADDE 6 – 

(1) Makaron üretimiyle ilgili tesis kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, izin taleplerini içerir dilekçelerini, aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren bir takım dosya ile birlikte şahsen veya yetkili temsilcileri vasıtasıyla Kuruma iletirler.

a) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana sözleşmesi ve yetkili kişilere ait imza sirküleri,

b) Son altı ay içinde ticaret ve/veya sanayi odasından alınan faaliyet belgesi ile faaliyet özgeçmişini ve hedeflediği faaliyeti tanımlayan özel beyanı,

c) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel kişiler için yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin T.C. Kimlik Numarası ile 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna, 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununa, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa aykırılıktan dolayı haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmadığına ve Kurumca düzenlenmiş belgelerin mahkemece askıya alınmadığına dair beyan,

ç) Kurum tarafından belirlenen formata uygun olarak hazırlanmış fizibilite raporu ve elektronik ortama aktarılmış kopyası,

d) Kurulacak tesis sahası için yürürlükteki imar mevzuatı çerçevesinde alınacak imar durumunu gösterir belge,

e) Mevzuat uyarınca tesis kurulmasına yönelik ilgili kuruluşlardan alınması gereken ve Kurum internet sitesinde ilan edilen yasal izinlerin Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi başvurusundan önce tamamlanacağını belirten beyanı içerir taahhütname,

f) 23 üncü maddede belirtilen başvuru bedelinin Kurum hesabına yatırıldığına ilişkin belge.

(2) Başvuru dosyaları en geç otuz gün içinde incelenir. Eksiklik tespit edilmesi halinde, bu eksiklikler bildirim tarihinden itibaren doksan gün içinde tamamlanır. Eksik bulunan bilgi ve belgelerin süresi içinde tamamlanmaması veya projeden vazgeçilmesi halinde başvuru işleme konulmaz ve başvuru bedeli iade edilmez.

(3) Başvurunun tamamlanmasını müteakiben Kurum tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerindeki şartlar ile 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde beyan edilen hususlar yerinde denetlenir. Başvuruya ilişkin rapor ilgili mevzuat, projenin uygulanabilirliği, tesis üniteleri ile makine ve ekipmanın yerleşim planı, üretim akış şeması, projenin üretilmesi planlanan makaronun üretimine uygunluğu yönünden değerlendirilerek başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır.

(4) Başvuru, bu maddenin üçüncü fıkrası gereğince hazırlanan raporun, Kuruma sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Kurumca izin verilenlere, 23 üncü maddeye göre hesaplanan Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedelinin, iznin bildirim tarihinden itibaren en geç doksan gün içinde Kurum hesabına yatırıldığının belgelenmesi kaydıyla, belge içeriği ve şekli Kurum tarafından belirlenen Tesis Kurma Uygunluk Belgesi verilir. Belge bedeli süresi içinde yatırılmadığı takdirde verilen izin, başvuru bedeli iade edilmeksizin iptal edilmiş sayılır.

(5) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alınmasından sonra Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi verilmesi aşamasına kadar geçen süre içinde, tesis ihtiyaçlarından kaynaklanan, ekonomik veya teknik gerekçelere dayanan proje revizyonu yapılmak istenildiğinde, revizyonun içeriği ve kapsamını açıklayan bilgi ve belgeler ile Kuruma başvurulur. Başvurular en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Uygun bulunan proje revizyonunda kapasite artışı olduğu takdirde, Kurumca hesaplanacak Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedel farkının Kurum hesabına yatırıldığının belgelenmesi kaydıyla Tesis Kurma Uygunluk Belgesi güncellenir.

(6) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi; beyan edilen adreste tesis binası inşasını, temin edilecek makine ve ekipmanlar listesinde yer alan makine ve ekipmanların yurt içi ve yurt dışından teminini ve tesise kurulumunu, kurulumu gerçekleştirilen makine ve ekipmanların çalışma testlerinin yapılması ile Kurum uzmanları nezaretinde deneme üretimlerinin yapılmasını kapsar.

(7) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi, belge veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Bu süre içinde tesisini faaliyete hazır hale getiremeyecek durumda olanlar; süre bitiminden en az otuz gün önce gerekçelerini içeren dilekçe ile başvurmaları halinde, Kurum tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle yerinde inceleme yapılır. İnceleme sonucunda, projenin tamamlanmama gerekçelerini içeren rapor Kuruma sunulur. Kurumca uygun görülmesi durumunda, bir defaya mahsus, belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren geçerli olmak üzere bir yıllık ek süre verilebilir. Verilen süre içinde projesini tamamlamayanların Tesis Kurma Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır. Bu durumda tahsil edilmiş olan belge bedeli iade edilmez.

Üretim ve faaliyet izni

MADDE 7 – 

(1) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alarak projesini gerçekleştiren ve alınması gerekli diğer yasal izinlerini tamamlayarak tesisini faaliyete hazır hale getirenler, faaliyete hazır olduklarını Kuruma yazılı olarak bildirirler.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasındaki başvuruyu müteakiben Kurum tarafından görevlendirilen teknik bir heyet marifetiyle, 5 inci maddedeki şartlar ile 6 ncı maddede beyan edilen hususlar yerinde denetlenir ve deneme üretimi ile izlenerek, başvuruya ilişkin rapor başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır.

(3) Başvuru, bu maddenin ikinci fıkrası gereğince hazırlanan raporun, Kuruma sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Uygun bulunanlara 23 üncü maddeye göre hesaplanan Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bedelinin, iznin bildirim tarihinden itibaren en geç doksan gün içinde Kurum hesabına yatırıldığının belgelenmesi kaydıyla belge içeriği ve şekli Kurum tarafından belirlenen Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi verilir. Belge bedeli, süresi içinde yatırılmadığı takdirde verilen izin iptal edilmiş sayılır.

(4) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi beş yıl için geçerlidir.

(5) Deneme üretiminde üretilen makaronların piyasaya arzına, Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi verilmesinde aranan şartların bulunduğunun tespit edilmesi kaydıyla Kurumca izin verilebilir.

(6) Firmalar tarafından, 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde belirtilen hususlarla ilgili değişiklikler en geç otuz gün içinde Kuruma bildirilir.

(7) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alınması sonrasında, ihtiyaç olduğunun belirlenmesi halinde, tesis sahası dışında ek mamul ambarının kurulumuna izin verilebilir. Hammadde ve malzemeler konulmadan Kuruma bildirimde bulunulması şartıyla da ek hammadde ve malzeme ambarı kurulabilir.

(8) Tesiste, Kurumca izin verilenlerin veya uygun bulunanların dışında herhangi bir üretim yapılamaz.

(9) Makaron üretimi için iç veya dış piyasadan temin edilen filtre ve hammaddeler mahrecine iade haricinde satışa konu edilemez.

(10) Piyasaya arz ve ihracat amacıyla üretilen makaronlar, mamul ambarının birbirinden ayrılmış bölümlerinde, mamulat çeşidi bazında sınıflandırılmasına ve denetimlerde sayılmasına imkan verecek şekilde depolanır.

(11) Makaronların fire oranlarının hesaplama yöntemlerinin usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.

Üretim ve faaliyet izni temdidi

MADDE 8 – 

(1) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesini temdit ettirmek isteyen firma, süre bitiminden en az doksan gün önce Kuruma başvurur.

(2) Başvurunun tamamlanmasını müteakiben Kurum tarafından görevlendirilen teknik bir heyet marifetiyle, 5 inci maddenin birinci fıkrasının; (a) bendindeki kapasite hesabı ile (b), (c) ve (ç) bentlerindeki şartları sağlamaya devam ettiklerine dair bilgi ve belgeler ile 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d) ve (e) bentlerinde sayılan belgeler yerinde denetlenir ve deneme üretimi ile izlenerek, başvuruya ilişkin rapor başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Bu rapor, Kuruma sunulmasından itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır.

(3) Uygun bulunanların Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi, belge bedeli alınmaksızın belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren beş yıl süreyle uzatılır. Uygun bulunmayanlara belge verilmesinde aranan şartların sağlanması için en az altı ay süre verilir. Verilen süre sonunda aykırılığın devam etmesi halinde veya aykırılığın giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde süre verilmeksizin Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi iptal edilir.

Proje tadilatı

MADDE 9 – (Değişik: RG-3/11/2023-32358) 

(1) Üretim tesisinin projesinde yapılacak değişiklikler için işlem öncesi Bakanlıktan izin alınır ve/veya bildirimde bulunulur.

(2) Makaron imalat ve paketleme ile filtre çubuğu imalat makinelerinden herhangi birinin üretim tesisine ilave edilmesi ile bu makinelerin kısmen veya tamamen; yurt içinde aynı firmanın yeni veya eski bir tesisine nakli, makaron ve tütün mamulleri sektöründe faaliyet gösteren başka bir firmaya devri, yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası ve hurda olarak satışı nedeniyle projede yapılacak tadilatlar için işlem öncesi Bakanlıktan izin alınır.

(3) İzin alınanlar dışındaki diğer makinelerin üretim tesisine ilave edilmesi ile bu makinelerin kısmen veya tamamen; yurt içinde aynı firmanın eski veya yeni bir tesisine nakli, yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası, hurda olarak satışı, yurt içinde başka bir firmaya devri veya satışı ile farklı sektörlerde faaliyet gösteren gerçek ve/veya tüzel kişilere devri veya satılarak değerlendirilmesi nedeniyle projede yapılacak tadilatlar için işlem öncesi Bakanlığa bildirimde bulunulması zorunludur.

(4) Mevcut tüm makinelerin tesis içindeki yerleşim yeri değişikliği, üretim dışı bırakılması, bu makinelerin tekrar üretim hattına alınması ya da farklı mamulat çeşidinin üretimine imkan verecek şekilde revize edilmesi nedeniyle projede yapılacak tadilatlar için işlem öncesi Bakanlığa bildirimde bulunulur.

(5) Bakanlık izniyle yapılan işlerde talebe bağlı olarak makine teknik bilgi listesi, tadilat öncesi ve sonrası yerleşim planları, proforma fatura, belge ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen taahhütname ile Bakanlığa başvurulur.

(6) Tamamlanmış başvurular, en geç otuz gün içinde karara bağlanır. Bakanlıkça uygun bulunan başvurulardan; üretim kapasitesi artışı olan proje tadilatlarında, 23 üncü maddenin dördüncü fıkrasına göre belirlenen uygunluk belgesi bedelinin, iznin bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde Bakanlık hesabına yatırılması halinde Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi, kapasite artışı olmayan proje tadilatlarında ise uygunluk belgesi bedeli alınmaksızın izin verilir. Uygunluk belgesi bedeli süresi içinde yatırılmadığı takdirde verilen izin iptal edilmiş sayılır.

(7) Verilen izin kapsamında proje tadilatını gerçekleştirecek firma, kontrol için en geç işlem başlangıç tarihine kadar Bakanlığa müracaat eder.

(8) Mahallinde yapılacak teknik denetimde, makinelerin beyan edilen özellikleri haiz olduğunu belirten raporun Bakanlığa ibrazından sonra, Bakanlıkça işlemin verilen izne uygunluğunun tespiti halinde, Bakanlık tarafından proje tadilatının tamamlandığı firmaya bildirilir. Makine ilavelerinde, makinelerin beyan edilen özellikleri haiz olmadığının tespiti halinde ise ithal edilen makinelerin ilgili mevzuat gereğince yurt dışı edilmesi firmadan istenir ve ayrıca ilgili kurum ve kuruluşlara bilgi verilir. Yurt içinden temin edilen makineler ise firma tarafından sökülerek tesis sahası dışına çıkartılır ve Bakanlığa bildirilir.

(9) Dördüncü fıkra gereğince bildirime tabi proje tadilatı işlemlerinde işin özelliğine göre makine teknik bilgi listesi, tadilat öncesi ve sonrası yerleşim planları, taahhütname, proforma fatura, işin başlangıç ve bitiş tarihleri, işlem öncesi Bakanlığa bildirilir. Bakanlık gerektiğinde bu işlerin teknik denetimini yapar.

(10) Bu madde kapsamında üretim tesisine ilave edilecek makinelerin, yeni teknolojiyi haiz ve yardımcı teknik üniteler hariç kullanılmamış olması zorunludur. Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunan yurt içinde kurulu üretim tesisleri arasındaki makine devirlerinde bu şart aranmaz.

(11) Üretim tesisinin yıllık asgari üretim kapasitesi şartını ortadan kaldıracak şekilde proje tadilatı izin talebinde bulunulamaz.

(12) Makaron üretiminde kullanılacak makineler; tesis kuruluş sürecinde Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ile üretim ve faaliyet izni alınması sonrasında ise Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi ya da izin yazısı ile temin edilir.

(13) İkinci fıkrada belirtilen makineler, Bakanlık iznini müteakip Ticaret Bakanlığı Gümrük Hizmetlerinde “Tek Pencere” sistemine girilmek suretiyle düzenlenen uygunluk belgesi ile ithal edilir.

(14) İkinci fıkra kapsamında verilen proje tadilat izni, Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi veriliş tarihinden itibaren on sekiz ay geçerlidir. Bu süre içinde tadilatını tamamlayamayacak durumda olan firmalara, ek süre verilebilir. Ek süre için süre bitiminden en az altmış gün önce Bakanlığa başvurulur. Başvuruyu müteakiben en geç otuz gün içinde Bakanlık tarafından görevlendirilen uzman marifetiyle mahallinde veya dosya üzerinden inceleme yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun Bakanlığa sunulmasından itibaren en geç otuz gün içinde karara bağlanır. Bakanlıkça uygun bulunması durumunda, bir defaya mahsus, belge geçerlilik tarihinin bitiminden itibaren doksan gün ek süre verilebilir. Verilen süre içinde tadilatın gerçekleştirilen kısmı, izin kapsamında kabul edilir. Bu durumda tahsil edilen uygunluk belgesi bedeli iade edilmez.

(15) Firmalara proje tadilatı kapsamında makaron imalat ve paketleme makineleri için verilen izinler, ürün izleme sistemi kurulumu için Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne bildirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hammadde ve Filtre Temini, Makaronların Piyasaya Arzı, İhracat ve İthalat ile Bandrol Uygulaması ve Satış Hizmet Bedeli⁽²⁾

Firmaların hammadde ve filtre temini

MADDE 10 – 

(1) Firmalar, ihtiyaçları olan hammaddeleri (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlığa bildirimde bulunmak suretiyle iç veya dış piyasadan temin edebilirler. Filtreleri ise kendi tesislerinde üretebilecekleri gibi (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlığa bildirimde bulunmak suretiyle iç veya dış piyasadan temin edebilirler.

(2) Üretim ihtiyacının gerektirdiği hammadde ve filtre miktarı; makaron imalat makinelerinin bir saatlik toplam teorik üretim kapasitesinin mer’i mevzuata göre belirlenen haftalık çalışma saatiyle çarpımı sonucu hesaplanan rakamın bir yıla tamamlanması ile bulunan miktarın üç katı esas alınmak suretiyle belirlenir.

(3) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alan gerçek veya tüzel kişiler, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almadan önce makine (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) çalışma testlerinde, ürün denemelerinde veya deneme üretiminde kullanmak amacıyla (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlıktan izin almak kaydıyla iç veya dış piyasadan hammadde ve filtre temin edebilir.

(4) Bu madde uyarınca (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlığa bildirimde bulunulması ya da izin alınması, ithalata ilişkin mevzuatta öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

(5) Hammadde ve filtreler, üretim ve faaliyet izni alınması sonrasında Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi ile temin edilir.

(6) (Ek: RG-3/11/2023-32358) Makaron üretimi için iç veya dış piyasadan satın alınan filtre çubukları ile hammaddeler, mahrecine iade haricinde satışa konu edilemez. Tesiste üretilen filtre çubukları ise, firmanın yurt içinde kurulu sigara ve makaron üretim tesislerine satılabileceği gibi ihraç da edilebilir.

Makaronların piyasaya arzı

MADDE 11 – 

(1) Firmalar ürettikleri makaronları Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi almak kaydıyla serbestçe fiyatlandırabilir, doğrudan toptan satıcılara satabilir, (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlıktan toptan satış belgesi almak suretiyle perakende satıcılara da satabilirler.

(2) Makaron satmak isteyenlerin, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Yönetmelik gereğince münhasır tütün mamulü toptan ve perakende satış belgesi alması zorunludur.

Piyasaya arz izni

MADDE 12 – 

(1) Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alan firmalara, mamulatın ilgili teknik düzenlemelere uygunluğu tespit edildikten sonra her bir mamulat çeşidi için belge içeriği ve şekli Kurum tarafından belirlenen Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi verilir.

(2) Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi başvurularında mamulat çeşidine ait aşağıdaki bilgi ve belgeler Kuruma ibraz edilir.

a) Fiziksel özellikler.

b) Girdi Bildirim ve Toksikolojik Veri Tabloları.

c) Ölçü bilgileri yer alacak şekilde birim paket ve grupman tasarımları, grupman olarak şeffaf ambalaj kullanılması halinde şeffaf ambalaj üzerindeki etiket tasarımı.

ç) Birim paketin; varsa açma şeridi, içinde bulunan makaronun üzerinde yer verilecek bilgiler ile grupman açma şeridine ilişkin bilgi.

d) Sağlık uyarıları uygulama planı.

e) Marka tescil belgesi.

f) Markanın başka bir gerçek veya tüzel kişi adına kayıtlı olması halinde, marka tescil belgesiyle birlikte markanın kullanım hakkının devrine ilişkin lisans sözleşmesi.

(3) Piyasaya arz edilmesi planlanan mamulat çeşidinin teknik düzenlemelere uygunluğu; bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde Kurum tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulacak ikincil düzenlemeye göre tespit edilir.

(4) Başvurular, tamamlanma tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Verilen izin kapsamında üretilen birim paket ve grupman örneklerinden birer adedi, iznin bildirim tarihinden itibaren en geç doksan gün içinde Kuruma gönderilir. Gönderilen numunelerin uygunluğunun belirlenmesi halinde firmadan 23 üncü maddenin beşinci fıkrasına göre belirlenen uygunluk belgesi bedelinin, bildirim tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde Kurum hesabına yatırılması istenir. Belge bedelinin Kurum hesabına yatırıldığının belgelenmesi halinde firmaya belge içeriği ve şekli Kurum tarafından belirlenen Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi verilir. Süresi içinde; numuneleri göndermeyen veya belge bedelini yatırmayan firmanın bu izni iptal edilmiş sayılır.

(5) Piyasaya arz edilmesi planlanan mamulat çeşidinin piyasaya arz ambalajı üzerinde; kategorisi, marka adı, aynı marka adı altında üretilen mamulat çeşitlerini birbirinden ayırt etmeye yarayan ibaresi, miktar bilgisi, üretici firma unvanı, üretim tesisi adresi ile asgari ay ve yıl olarak üretim zamanını belirleyecek kodlama bilgisi, barkod, “18 yaşını doldurmayanlara satılamaz” uyarısı, “TAPDK izniyle üretilmiştir” ibaresi ve “ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı” bilgisinin bulunması zorunludur.

(6) Marka tescili ve/veya lisans sözleşmesine ilişkin olarak meydana gelen değişiklikler otuz gün içinde Kuruma bildirilir.

(7) Piyasaya arz edilen makaronların arz tarihi, perakende satış fiyatı ile fiyat değişikliklerinin, piyasaya arz tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde Kuruma bildirilmesi zorunludur.

(8) Markanın veya lisans hakkının kullanımını ortadan kaldıracak nitelikte marka tescili ve/veya lisans sözleşmesinde meydana gelen değişikliklerde, söz konusu değişikliğin geçerli olduğu tarih itibariyle Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır. Belge iptal tarihinden önce piyasaya arz edilmiş ürünler piyasada bulunabilir.

(9) Dokuzuncu fıkra ile Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen hallerin dışında Piyasaya Arz Uygunluk Belgesinin iptali istemiyle Kuruma yapılan başvurular en geç altmış gün içinde karara bağlanır, alınan kararda aksi bir süre belirtilmemiş ise kararın bildirim tarihi itibariyle belge iptal edilmiş sayılır. Belge iptal tarihinden önce piyasaya arz edilmiş ürünler piyasada bulunabilir.

(10)(Değişik:RG-2/10/2014-29137) Makaronlar, birim paketleri içinde 200 adet makaron bulunacak şekilde piyasaya arz edilir. 

(11) Makaron, içine kıyılmış tütün veya tütün harici herhangi bir madde doldurulmak suretiyle piyasaya arz edilemez.

Piyasaya arz izni güncellemesi

MADDE 13 – 

(1) Firmalar, Kurum tarafından verilmiş Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi bulunan bir mamulat çeşidinin girdilerinde veya piyasaya arz ambalajında herhangi bir değişiklik yapmak istediklerinde piyasaya arzdan önce Kurumdan güncelleme kapsamında gerekli izni almak zorundadırlar.

(2) Firmalarca piyasaya arz ambalajında kullanılan ayırt edici ibarenin değiştirilmesine yönelik güncelleme kapsamında başvuruda bulunulamaz.

Makaron ihracatı

MADDE 14 – 

(1) Türkiye’de üretilen makaronların ihracı serbesttir. İhracat, firmalar tarafından yapılır. Aracı ihracatçı kullanılamaz.

(2) (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Birinci fıkra gereğince yapılacak makaron ihracatlarında, üretim öncesi aşağıdaki bilgi ve belgelerin (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlığa ibraz edilmesi zorunludur.

a) (Değişik: RG-3/11/2023-32358) Birim paket örneği veya tasarımı.

b) (Değişik: RG-3/11/2023-32358) Kodlama bilgisi.

c) İhraç ülkesi bilgisi.

ç) Marka tescil belgesi.

d) Markanın başka bir gerçek veya tüzel kişi adına kayıtlı olması halinde, marka tescil belgesiyle birlikte markanın kullanım hakkının devrine ilişkin lisans sözleşmesi.

e) İhracı yapılacak makarona ilişkin belge içeriği ve şekli (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlık tarafından belirlenen tablo.

(3) Makaron ihracatında firmalar tarafından her bir ihracat partisinin çıkış işlemleri tamamlanmadan önce (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlığa bildirimde bulunulur. (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlık gerekli gördüğünde üretimin her aşamasında veya ihracattan önce bu beyanın doğruluğunu kontrol edebilir.

(4) (Değişik:RG-3/11/2023-32358) İhraç edilecek makaronlarda, yurt içi piyasaya arz edilen makaron birim paket ambalajı kullanılamaz.

(5) (Ek: RG-3/11/2023-32358) İhracat amaçlı üretilen makaron birim paketlerinde, ihraç makaron kodlaması; makaron birim paketinin üretim bandı ile temas eden yüzeyinde ve ardışık takip eden ambalaj yüzeyleri haricinde, ürün izleme sistemine uygun olacak şekilde yan yüzey alanında, lak, vernik, selefon veya herhangi bir kaplama yapılmamış 20 x 20 mm ebadında beyaz ve baskısız zemin alanına uygulanır.

Makaron ithalatı

MADDE 15 – 

(1) Firmalar, marka bazında bir takvim yılı içinde en az iki milyar adet fiili üretime ulaşmaları halinde aynı markadan olmak üzere serbestçe ithalat yapabilir, fiyatlandırabilir ve satabilirler.

(2) Marka bazında makaron ithal etme hakkını elde eden firmalar, her ithal partisi için belge içeriği ve şekli (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlık tarafından belirlenen Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi almak zorundadırlar. (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlıktan alınan Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi ithalata ilişkin mevzuatta öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

(3) Marka bazında ithalat hakkını kazanan firmanın bu hakkı söz konusu takvim yılı için geçerlidir.

(4) (Değişik: RG-3/11/2023-32358) 12 nci maddeye göre yapılan Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi başvuruları, aynı maddeye göre değerlendirilerek başvurunun tamamlanma tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır. Bakanlıkça uygun bulunan talepler firmaya bildirilir. Firma şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Makaron İthalatı Başvuru Formu ve ithal edilecek birim paket örneğinin yanı sıra 23 üncü maddenin altıncı fıkrasına göre belirlenen uygunluk belgesi bedelinin Bakanlık hesabına yatırıldığına ilişkin belge ile Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi talebinde bulunur. Uygun bulunan mamulat çeşidine ait örneklerin ekspertiz raporu ile mutabık olması halinde en geç yedi gün içinde ithalatı yapılacak mamulat çeşidine ilişkin bilgiler, Ticaret Bakanlığı Gümrük Hizmetlerinde “Tek Pencere” sistemine girilmek suretiyle düzenlenen Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi ile ithal edilir.

(5) Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi verilen mamulat çeşidi için ithal edilen miktar ile sınırlı olmak üzere belge içeriği ve şekli (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlık tarafından belirlenen Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi de verilir.

(6) (Değişik: RG-3/11/2023-32358) İthal edilecek makaron birim paket ambalajları üzerinde “Tarım ve Orman Bakanlığı izniyle ithal edilmiştir.” ibaresinin yazılması zorunludur.

(7) Firmaların, test ve numune amacıyla (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlıktan izin almak kaydıyla yapacakları makaronların ithalatında bu maddede sayılan şartların varlığı aranmaz.

(8) Birinci fıkrada belirtilen fiili üretim rakamı, iç piyasaya sunum ve ihracat amaçlı üretim rakamlarının toplamından oluşur.

Bandrol uygulaması ve satış hizmet bedeli

MADDE 16 – 

(1) Üretilen ve ithal edilen makaronlar, (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı ve Alkollü İçkilerde Ürün İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği çerçevesinde tanımı yapılmış olan bandrolleri ihtiva edecek şekilde piyasaya arz edilir.

(2) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi alan ancak Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almayan gerçek ve tüzel kişiler ile firmaların bandrol talepleri, (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı ve Alkollü İçkilerde Ürün İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde karşılanır.

(3) Üretilen makaronların birim ambalajı üzerinde kullanılan bandrole ilişkin olarak bandrol başına 23 üncü madde kapsamında alınacak satış hizmet bedeli; firmalarca, 20 nci madde kapsamında düzenlenerek müteakip ayın onbeşinci gününe kadar (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlığa gönderilecek olan aylık raporlarda belirtilen üretim miktarları üzerinden, bu üretim raporlarının en son bildirim tarihini takip eden onbeş gün içinde (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlık hesabına yatırılır. Belirtilen süre içinde yatırılmayan satış hizmet bedeli kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir. İthal edilen makaronlarda kullanılacak (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) satış hizmet bedeli ise ithal edilen mamulatın gümrükte yapılacak ekspertiz muayenesinden önce (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlık hesabına yatırılır. Satış hizmet bedelinin yatırılmasına müteakip ekspertiz işlemleri yapılır.

(4) (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Satış hizmet bedeli; ithal edilen hammadde ve mamuller için verilen hizmetleri, üretimde kullanılan hammadde ve filtrelere ilişkin düzenleme hizmetleri, piyasa gözetim ve denetim hizmetleri, üretimin kontrol ve gözetim hizmetleri, üretim ve piyasaya arz aşamalarında yürütülen her türlü gözetim ve denetim hizmetleri, tüketicilerin bilgilendirilmesi ve eğitim hizmetleri, sektörde yer alan firmalara yönelik bilgilendirme hizmetleri, sektörle ilgili araştırma geliştirme hizmetleri ve (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlık genel giderlerinden sektöre düşen pay karşılığı belirlenen bedel toplamından oluşur.

(5) (Ek: RG-3/11/2023-32358) Bandrol; birim paketin açıldığı uzun yan yüzeye, yatay olarak ortalanmış şekilde, lak, vernik, selefon veya herhangi bir kaplama yapılmamış en az 40 x 60 mm ebatlarındaki uygulama zeminine dikey olarak yapıştırılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kuruluş Yeri Değişikliği, Devir ve Kapatma

Tesisin kuruluş yeri değişikliği

MADDE 17 – 

(1) Üretim tesisinin kuruluş yerinin değiştirilmesi Kurumun iznine tabidir.

(2) Firmanın yetkili organı tarafından, tesisin kuruluş yerinin değiştirilmesine ilişkin alınan karar ve 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerindeki şartları sağlayacağına dair belgelerin yanı sıra 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentlerinde sayılan belgeler ile birlikte yer değişikliği öncesi Kuruma başvurulur. Başvuru tamamlanma tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde karara bağlanır.

(3) Kurum izniyle yer değişikliğini gerçekleştirerek tesisini üretime hazır hale getiren firma, 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince istenilen izinlerle birlikte Kuruma müracaat ederek Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesinin güncellenmesi talebinde bulunur. Mahallinde yapılan teknik inceleme ve kontrol sonrasında durumu uygun bulunanların Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi en geç altmış gün içinde karara bağlanarak güncellenir.

Devir

MADDE 18 – 

(1) Üretim tesisinin devri Kurumun iznine tabidir.

(2) Firmanın yetkili organı tarafından tesisin devrine ilişkin olarak alınan karar, devralacak olan gerçek veya tüzel kişiye ait 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan belgeler ile birlikte devir izni öncesi Kuruma başvurulur. Tamamlanmış başvurular en geç altmış gün içinde karara bağlanır.

(3) İzni müteakiben devir sözleşmesinin imzalanmasından sonra, devralan gerçek veya tüzel kişi Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi ile Piyasaya Arz Uygunluk Belgesinin güncellenebilmesi için devir sözleşmesi ile birlikte en geç otuz gün içinde Kuruma müracaat eder. Kurumca yerinde inceleme yapılarak, uygunluğun belirlenmesi halinde yeni belgeler düzenlenerek devralan firmaya verilir.

(4) Kanunun 8 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü gereğince belgesi iptal edilmek suretiyle faaliyetine son verilen üretim tesisi, bu maddenin beşinci fıkrasında sayılan haller dışında bir bütün olarak hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişiye devredilemez.

(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası kapsamında belgesi iptal edilmek suretiyle faaliyetine son verilen üretim tesisinde bulunan;

a) Makine ve ekipmanlardan makaron imalat ve paketleme ile filtre çubuğu imalat makinelerinin yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası ve hurda olarak satışı ile makaron ve tütün mamulleri sektöründe faaliyet gösteren başka bir firmaya devri için işlem öncesi Kurumdan izin alınır. Diğer makine ve ekipmanların ise yurt dışına çıkarılması, hurdaya ayrılmak suretiyle imhası, hurda olarak satışı, yurt içinde başka bir firmaya devri veya satışı ile farklı sektörlerde faaliyet gösteren gerçek ve/veya tüzel kişilere devri veya satılarak değerlendirilmesi için işlem öncesi Kuruma bildirimde bulunulması zorunludur.

b) Mamulat çeşitlerinin piyasaya arzına, bir defaya mahsus olmak üzere izin verilebilir ya da Kurumun gözetimi ve denetimi altında imha edilir. Kullanılmamış ve fire bandrollerin tespit ve imha işlemleri Bandrollü Ürün İzleme Sistemi genel tebliğleri ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilir.

c) Hammadde ve malzeme stoklarının ise yurt dışına çıkarılması, imhası, yurt içinde başka bir firmaya devri veya satışı ile farklı sektörlerde faaliyet gösteren gerçek ve/veya tüzel kişilere devri veya satılarak değerlendirilmesi için işlem öncesi Kuruma bildirimde bulunulması zorunludur.

(6) Devrin, tesisin yer değişikliğini de içermesi durumunda, yer değişikliğine bağlı olarak yapılan işlemler 17 nci maddedeki hükümlere tabidir.

Tesisin faaliyetinin sona erdirilmesi ve kapatılması

MADDE 19 – 

(1) Firmanın yetkili organı tarafından alınan, üretim tesisinin faaliyetlerinin sona erdirilmesi ve kapatılması kararı Kuruma bildirilir. Bildirimin ardından Kurum tarafından teknik bir heyet görevlendirilerek tesiste bulunan makineler, ekipmanlar, hammadde, malzeme ve mamul stokları ile Kuruma karşı yükümlülükleri tespit edilir ve Kurum tarafından değerlendirilerek en geç altmış gün içinde kapatma işlemi sonuçlandırılır.

(2) Tesiste tespiti yapılan makine ve ekipmanlar ile hammadde, malzeme ve mamul stoklarının; devri, nakli, yurt dışı edilmesi, imha, satış ve iade işlemleri gerekli görülen hallerde Kurumun gözetimi veya denetimi altında yapılır.

(3) Kullanılmamış veya fire bandrollerin tespit ve imha işlemleri Bandrollü Ürün İzleme Sistemi genel tebliğleri ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilir.

(4) Bu madde uyarınca bildirimde bulunulması üzerine Kurum tarafından yapılan işlemler firmanın diğer yükümlülüklerini yerine getirme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Kayıtlar, Belge Saklama Süresi, Denetim, Başvuru, Uygunluk Belgesi, Satış Hizmet Bedelleri, Teminat, Makaronların İmhası ile Geri Kazanım İşlemleri⁽³⁾

Kayıtlar

MADDE 20 – 

(1) Firmalar tarafından, hammadde stok hareketleri, üretim miktarları, üretimden mamul ambarına ve buradan ülke içinde kurulu diğer ambarlara sevk edilen mamul miktarları, satışlar, iadeler ve bandrol hareketleri onaylı raporlar halinde (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlığa bildirilir.

(2) Raporların içeriği ve düzenleme esasları ile bildirim şekli ve süreleri (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlık tarafından bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde belirlenerek (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlık internet sitesinde ilan edilmek suretiyle firmalara duyurulur.

(3) Firmaların aşağıda belirtilen kayıtları tutmaları zorunludur.

a) İthal edilen, yurt içinden temin edilen, üretimde kullanılan, üretimde kullanılmaksızın başka bir yere sevk edilen, imha edilen, bozulan veya sair şekilde çıkan (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) hammaddeler ile filtreye ilişkin kayıtlar.

b) Üretilen, ithal edilen, piyasaya arz edilen, piyasadan iade alınan, ihraç edilen, imha edilen, bozulan veya sair şekilde çıkan makaronlara ilişkin mamulat çeşidi bazında kayıtlar.

c) Temin edilen, üretimde kullanılan, kullanılmayan, ıskartaya ayrılan, imha ve iade edilen bandrole ilişkin kayıtlar.

ç) (Ek: RG-3/11/2023-32358) Üretim ve faaliyet izni alınması öncesi veya sonrasında makine çalışma testleri, ürün denemeleri veya deneme üretimi ile her ne suretle olursa olsun yapılan üretimlerde oluşan makaron, filtre ve atıklara ilişkin kayıtlar.

Belge saklama süresi

MADDE 21 – 

(1) İlgili mevzuatında daha uzun bir saklama süresi öngörülmediği sürece, 20 nci madde uyarınca tutulması gereken kayıtlar, elektronik ortama aktarılmış kopyaları da dahil olmak üzere, firma tarafından düzenlendikleri yıl sonundan itibaren beş yıl süreyle saklanmak zorundadır.

Denetim

MADDE 22 –  (1) Makaron sektöründe faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin; üretim tesislerinin kurulması, üretim ve faaliyet izni, proje tadilatı, tesisin yer değişikliği, faaliyetinin sona erdirilmesi, kapatılması, her türlü devir işlemleri, makaronların üretimi, iç ve dış ticareti ile ilgili tüm işlemleri (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlığın denetimine tabidir.

(2) Firmaların üretim tesisleri (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlık tarafından teknik denetime tabi tutulur.

(3) Kanun veya ilgili mevzuat gereğince (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlık tarafından gerek görülen bilgi, belge ve numune istemlerine, denetim ve gözlemlere sınai veya ticari gizlilik mülahazalarıyla dahi olsa firmalarca engeller konulamaz.

(4) Kanun veya ilgili mevzuat hükümleri gereğince, (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Bakanlık tarafından istenen her türlü bilgi ve belgelerin en geç onbeş gün içinde verilmesi ile gerekli görülen tesis ve yerlerin talep edilen süre içinde inceleme ve denetime açılması zorunludur.

(5) (Ek: RG-3/11/2023-32358) Kanuna, 5607 sayılı Kanuna veya bu Kanunlara dayanılarak yürürlüğe konulmuş yönetmeliklere aykırılıktan dolayı Tesis Kurma Uygunluk Belgesi veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi iptal edilen ya da belgesi temdit edilmeyen üretim tesisleri, tasfiye işlemleri bitirilinceye kadar Bakanlık tarafından inceleme ve denetime tabi tutulur.

Başvuru, uygunluk belgesi ve bandrol satış hizmet bedellerinin belirlenmesi⁽¹⁾

MADDE 23 – 

(1) 6 ncı madde kapsamında yapılan makaron üretim tesisi kurma izni başvuruları için onbeşbin Türk Lirası başvuru bedeli alınır. Bu bedel ikinci fıkra kapsamında tahsil edilecek Tesis Kurma Uygunluk Belgesi için hesaplanacak bedelden mahsup edilir.

(2) 6 ncı madde kapsamında verilecek olan Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedeli olarak, her yüz milyon adet makaron üretim kapasitesi başına (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) yetmişüçbinsekizyüzyedi Türk Lirası alınır.

(3) 7 nci madde kapsamında verilecek olan Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bedeli olarak, Tesis Kurma Uygunluk Belgesi bedelinin iki katı alınır.

(4) 9 uncu madde kapsamında verilecek olan Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi bedeli olarak, her yüz milyon adetlik makaron üretim kapasitesi artışına neden olan proje değişiklikleri için (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) yetmişüçbinsekizyüzyedi Türk Lirası alınır.

(5) 12 nci madde kapsamında verilecek olan Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi bedeli olarak, (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) onüçbinsekizyüzkırküç Türk Lirası alınır.

(6) 15 inci madde kapsamında verilecek olan Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi bedeli olarak (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) onüçbinsekizyüzkırküç Türk Lirası alınır.

(7) İkinci ve dördüncü fıkralarda belirtilen yüz milyon adet makaron üretim kapasitesinden küçük miktarlar için bedel hesaplaması kıstelyevm esasına göre yapılır.

(8) (Değişik: RG-2/10/2014-29137) 16 ncı madde uyarınca temin edilerek üretilen makaron birim paketleri üzerinde yer alan bandrollerin her bin adedi için (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) altmışdokuz Türk lirası yirmisekiz kuruş satış hizmet bedeli alınır. 

(9) (Ek: RG-3/11/2023-32358)⁽⁵⁾ 6 ncı, 7 nci, 8 inci ve 18 inci maddeler kapsamında alınacak teminata ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça düzenlenecek tebliğ ile belirlenir. Bu teminat tutarı, müteakip her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere Bakanlıkça artırılarak yeniden belirlenir.

(10) İkinci, dördüncü, beşinci, altıncı ve sekizinci fıkralarda belirtilen uygunluk belgesi başına alınacak bedeller ile (Mülga ibare: RG-3/11/2023-32358) satış hizmet bedeli, (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) 2023 yılı için geçerli olup, müteakip her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlıkça artırılarak yeniden belirlenir.

(11) Uygunluk belgesi başına alınacak bedeller ile (Mülga ibare:RG-3/11/2023-32358) satış hizmet bedelinin ikinci, dördüncü, beşinci (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) altıncı ve sekizinci fıkralarda 2023 yılı için geçerli olmak üzere belirlenmesi ve (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) onuncu fıkraya göre de müteakip her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere artırılacak olması; (Değişik ibare:RG-3/11/2023-32358) Bakanlığın Kanundan kaynaklanan satış ve uygunluk belgesi başına alınacak tutarların yeniden tespiti yetkisini ortadan kaldırmaz.

(12) Uygunluk Belgesi başına alınacak bedellerin belirlenmesinde esas alınan kapasite; makaron imalat makinelerinin, bir saatlik toplam teorik üretim kapasitesinin mer’i mevzuata göre belirlenen haftalık çalışma saatiyle çarpımı sonucu bulunacak rakamın bir yıla tamamlanması ile hesaplanır.

Makaron imhası ile geri kazanım işlemleri

MADDE 24- (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-3/11/2023-32358) 

(1) Firmalarca ticarete konu edilemeyeceği beyan edilen makaron, filtre ve hammaddelerin imhası ile geri kazanım işlemleri, Bakanlık izni ve gerektiğinde nezaretinde veya Bakanlığın tespiti sonrasında 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve diğer ilgili mevzuatına göre yapılır.

(2) Birinci fıkra uyarınca Bakanlıktan izin alınmasını müteakiben imha edilecek makaron, filtre ve hammaddeler ile bunların atıkları, üretim tesisinde parçalanması, kıyılması ve/veya kullanılamayacak hale getirilmesi sonrasında imha mahalline sevk edilir.

(3) Makine çalışma testleri, ürün denemeleri veya deneme üretimi kapsamında üretilen makaronların üretimden itibaren en geç beş iş günü içinde üretim tesisinde parçalanması, kıyılması ve/veya kullanılamayacak hale getirilmesi suretiyle imhası gerçekleştirilerek Bakanlığa bildirimi zorunludur.

YEDİNCİ BÖLÜM

Yaptırımlar⁽⁴⁾

Yaptırımlar

MADDE 25- (Başlığı ile Birlikte Değişik: RG-3/11/2023-32358) 

(1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığın tespiti halinde, Kanun ve 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa göre idari yaptırım uygulanır.

(2) Suça konu fiillerin tespiti halinde, Kanun ve 5607 sayılı Kanun kapsamında işlem yapılmak üzere Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Kurum internet sitesinde yayınlanacak formlar

MADDE 26 – 

(1) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince şekli ve içeriği Kurumca belirlenecek olan;

a) Tesis Kurma Uygunluk Belgesi, Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi, Proje Tadilatı Uygunluk Belgesi, Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi, Makaron İthalatı Uygunluk Belgesi, Makaron İthalatı Başvuru Formu,

b) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi gereğince istenilen fizibilite raporu,

c) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) ve (e) bentleri ile 9 uncu maddenin dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince istenilen beyan ve taahhütnameler,

ç) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince istenilen yasal izinler listesi,

d) 6 ncı maddenin altıncı fıkrası ile 9 uncu maddenin dördüncü fıkrası gereğince istenilen temin edilecek makine ve ekipmanlar listesi ve makine teknik bilgi listesi,

e) 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince istenilen fiziksel özellikler,

f) 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince istenilen Girdi Bildirim ve Toksikolojik Veri Tabloları,

g) 14 üncü maddenin ikinci fıkrasının (e) bendi gereğince istenilen tablo,

Kurum internet sitesinde ilan edilir.

Başvurularda sunulan bilgi ve belgeler

EK MADDE 1- (Ek: RG-3/11/2023-32358) 

(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurular; fiziki veya elektronik ortama aktarılmış bilgi ve belgeleri içerecek şekilde ıslak veya elektronik imzalı dilekçe ile yapılır.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurularda istenilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde, bu bilgi ve belgelere erişim sağlanabilmesi amacıyla başvuru sahibince Bakanlığa gerekli bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.

Son hükümler

GEÇİCİ MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihine kadar 28/7/2010 tarihli ve 27655 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8/7/2010 tarihli ve 5756 sayılı Makaron Üretim Tesislerinin Kurulum ve İşleyişine İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair Kurul Kararına göre Tesis Kurma İzni Uygunluk Belgesi alan ancak Üretim ve Faaliyet İzni Uygunluk Belgesi almamış olanlara 7 nci ve 23 üncü madde hükümleri uygulanır.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce başlamış ihracat ve ithalat işlemlerine bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. Ancak bu Yönetmeliğin lehteki hükümleri söz konusu işlemlere uygulanır.

(3) Kurumdan sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alanlar, her bir mamulat çeşidi için Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi alması kaydıyla bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl süreyle makaron ticareti yapabilir.

(4) Kurumdan ülke içindeki sarmalık kıyılmış tütün mamulü üreticilerine satmak veya ihraç amacıyla makaron üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet İzni Uygunluk Belgesi alanlar, her bir mamulat çeşidi için Piyasaya Arz Uygunluk Belgesi alması kaydıyla bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl süreyle makaron ticareti yapabilir.

(5) Bu maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkralarında belirtilenler, bir yıllık süre bitimine kadar bu Yönetmeliğe uygun makaron üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almamaları halinde makaron ticareti yapamazlar.

(6) Kurumdan; sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alanlar ile ülke içindeki sarmalık kıyılmış tütün mamulü üreticilerine satmak veya ihraç amacıyla makaron üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet İzni Uygunluk Belgesi alanlar, tesislerinde bulunan makaron üretimi ile ilgili makine ve ekipmanlarını, bu Yönetmeliğe göre kuracakları makaron üretim tesisine nakledebilir. Bu madde kapsamında nakledilecek makine ve ekipman için, yeni teknolojiyi haiz ve kullanılmamış olması şartı aranmaz.

(7) (Ek: RG-2/10/2014-29137) 26/9/2014 tarihinden önce Kurumdan ülke içindeki sarmalık kıyılmış tütün mamulü üreticilerine satmak veya ihraç amacıyla makaron üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet İzni Uygunluk Belgesi alanlar, makaron üretim ve ticareti yapabilmeleri için Kuruma müracaat ederek bu Yönetmeliğe uygun Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almaları gerekir. Bu durumda, tesis kapasitesinde artış olmadığı takdirde uygunluk belgesi bedeli alınmaz. Kapasite artışı olduğunda ise artan kapasite miktarına göre hesaplanan uygunluk belgesi bedeli alınır.

(8) (Ek: RG-2/10/2014-29137) 26/9/2014 tarihinden önce Kurumdan ülke içindeki sarmalık kıyılmış tütün mamulü üreticilerine satmak veya ihraç amacıyla makaron üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet İzni Uygunluk Belgesi alanlardan, bu Yönetmeliğe uygun makaron üretim tesisi kurmama kararı alanların üretim tesisleri, en geç 31/12/2015 tarihine kadar 19 uncu madde hükümleri çerçevesinde faaliyetine son verdirilerek kapatma işlemi sonuçlandırılır. Bu fıkra kapsamında üretim tesislerinde bulunan makaron imalat ve paketleme ile filtre çubuğu imalat makineleri sadece firmalara devredilebilir. Devredilecek makine ve ekipman için, yeni teknolojiyi haiz ve kullanılmamış olması şartı aranmaz.

(9) (Ek: RG-2/10/2014-29137) 26/9/2014 tarihinden önce Kurumdan sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesisi için Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi alanlar, bu Yönetmeliğe uygun makaron üretim tesisi kurmamaya karar vermeleri halinde, üretim tesislerinde bulunan makaron üretimi ile ilgili makine ve ekipmanları yurt dışı edebilir, hurdaya ayrılmak suretiyle imhasını ve hurda olarak satışını yapabilir ya da başka bir firmaya devredebilir. Bu işlemlerden herhangi birisi yapılmadığı takdirde en geç 31/12/2015 tarihine kadar tesiste bulunan makaron üretimi ile ilgili makine ve ekipmanlar sökülerek depoda muhafaza edilir. Bu fıkra kapsamında firmalara yapılacak makine ve ekipman devirlerinde, yeni teknolojiyi haiz ve kullanılmamış olması şartı aranmaz.

(10) (Ek: RG-2/10/2014-29137) Bu maddenin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkrasına uygun işlem yapılanların, bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası hükümleri kapsamındaki hakları saklıdır.

Formların internet sitesinde yayınlanmaları için azami süre

GEÇİCİ MADDE 2 – 

(1) 26 ncı maddede belirtilen formlar, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altmış gün içinde Kurum internet sitesinde ilan edilir.

Fiziksel özelliklerin yayımlanması

GEÇİCİ MADDE 3 – 

(1) 12 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince makaronlar için istenilen fiziksel özellikler, bu Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayım tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde Kurul kararı ile belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 4- (Ek: RG-3/11/2023-32358) 

(1) Ambarlar, 1/1/2024 tarihinden itibaren bir yıl içinde 7 nci maddenin altıncı fıkrasına uygun hale getirilir.

(2) Ayırt edici ibareler, 1/1/2024 tarihinden itibaren bir yıl içinde 12 nci maddenin on yedinci fıkrasına uygun hale getirilir.

(3) İhraç amaçlı üretilen makaron birim paketlerindeki ihraç makaron kodlama uygulama alanı, bu fıkranın yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde 14 üncü maddenin beşinci fıkrasına uygun hale getirilir.

Yürürlük

MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik, yayımlandığı tarihten itibaren doksan gün sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare: RG-3/11/2023-32358) Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

__________

⁽¹⁾ Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 30/12/2022 tarihli ve 32059 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan  Tütün Mamullerinin Üretim ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Puro ve Sigarillo İthalatı, Fiyatının Belirlenmesi ve Yurt İçinde Pazarlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Kararın 6 ncı Maddesinin, Makaron Üretimi ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin, Yaprak Sigara Kağıdı Üretimi ve Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 23 üncü Maddesinin Uygulanması İle İlgili Tebliğ (Tebliğ No: 2022/53)’ e bakınız.

⁽²⁾ 3/11/2023 tarihli ve 32358 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile bu bölüm başlığı “Hammadde ve Filtre Temini, Makaronların Piyasaya Arzı, İhracat ve İthalat ile Bandrol Uygulaması” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

⁽³⁾ 3/11/2023 tarihli ve 32358 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile bu bölüm başlığı “Kayıtlar, Belge Saklama Süresi, Denetim, Uygunluk Belgesi ve Satış Hizmet Bedelleri ile Makaronların İmhası” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

⁽⁴⁾ 3/11/2023 tarihli ve 32358 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile bu bölüm başlığı “Cezai Hükümler” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

⁽⁵⁾ 3/11/2023 tarihli ve 32358 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile maddeye sekizinci fıkradan sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir. Bu değişiklik 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe girer.