Yatırım Yeri Tahsisi

…Yatırım yeri tahsisi

MADDE 21-

(1) Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3’üncü maddesi çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve iklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünce belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsisi edilebilir.

(3) Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ile elektrik üretimine yönelik yatırımlara yatırım yeri tahsis edilmez. …

Yatırımlarda Aranacak Şartlar

Yatırımlarda Aranacak Şartlar

Asgari Sabit Yatırım Tutarı

1. Bölge

2. Bölge

3. Bölge

4. Bölge

5. Bölge

6. Bölge

12 Milyon TL

12 Milyon TL

6 Milyon TL

6 Milyon TL

6 Milyon TL

6 Milyon TL

MADDE 5-

(1) Desteklerden yararlanacak yatırımların ek-3’te belirtilen yatırım konularına yönelik olması ve bu konular için belirtilen şartları sağlaması gerekir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Dijital Dönüşüm Programı, Yeşil Dönüşüm Programı ve 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (v) bendi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu şart aranmaz.

(2) Asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmemiş olduğu hallerde yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2’nci bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde ise 6 milyon TL olması gerekir.

(3) Finansal kiralama yöntemiyle yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 3 milyon TL olması gerekir.

(4) Yatırımların bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanabilmesi için, makroekonomik programlar ve arz-talep dengesi dikkate alınarak yapılacak sektörel, malî ve teknik değerlendirmeler çerçevesinde projenin uygun görülmesi ve teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.

(5) Bu Karar kapsamında 31/12/2030 tarihine kadar yapılacak olan teşvik belgesi müracaatları değerlendirilir.

(6) Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamına alınmaz.

(7) Sabit yatırım tutarı; faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülmeden hesaplanır. Ancak, vergi indirimi desteğinin uygulanmasına esas sabit yatırım tutarı, bu Karar kapsamında sağlanan faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülerek hesaplanır.

(8) Teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran varlıkların (marka, lisans, know-how vb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım tutarının %25’ini aşamaz. Dijital Dönüşüm Programı kapsamında desteklenen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz,

(9) 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğine göre küçük ve orta büyüklükte işletme (KOBİ) sınıfında yer almayan yatırımcı veya Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenen yatırımcı, yatırımın sürdürülebilirliğini desteklemek, teknolojik ve sektörel gelişime, toplumsal fayda amaçlı eğitim ve Ar-Ge faaliyetlerine veya yerel kalkınmaya katkı sağlamak üzere, Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara göre hazırlanmış ve Bakanlık tarafından onaylanmış bir ekosistem geliştirme planını gerçekleştirmekle yükümlüdür. Bu kapsamda yatırım tamamlama vizesi tarihine kadar gerçekleştirilecek yatırım ve harcamaların tutarı sabit yatırım tutarının %2’sinden az olamaz. Vergi indirimi desteği öngörülmeyen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz.

(10) Bu Karar ve eklerinde yer alan Türk Lirası cinsindeki tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranı dikkate alınarak tebliğ ile belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde takvim yılı başından geçerli olmak üzere güncellenir.

(11) Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen mal ve hizmet bedelleri için Hazine ve Maliye Bakanlığınca teşvik belgesi kapsamında düzenlenecek elektronik belge için belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde elektronik fatura veya elektronik arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur.

(12) Teşvik belgesi, E-TUYS üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir ve uygulamalar ile ilgili işlemler elektronik ortamda gerçekleştirilir. Destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlar gümrük beyannamesi, elektronik fatura ya da elektronik arşiv fatura gibi belgeleri elektronik ortamda Bakanlığa iletmek ile yükümlüdür.

(13) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan destek miktarı, destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlarca desteklerden yararlanılan tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar destek unsuru ve teşvik belgesi bazında Bakanlığa iletilir.

(14) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği ve makine desteğinin faydalanma yılı esas alınarak yeniden değerleme oranı ile hesaplanan toplam değeri, yeniden değerleme oranı dikkate alınarak hesaplanmış gerçekleşen sabit yatırım tutarını geçemez.

 

DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE ŞARTLAR

EK-3

DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE ŞARTLAR

Kod

Tanım

ŞARTLAR

A

TARIM, ORMANCILIK VE BALIKÇILIK

 

01.19.99

Başka yerde sınıflandırılmamış tek yıllık diğer bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi

Sera Yatırımlarında;

1 ve 2. Bölgelerde asgari 20 dekar,

3. Bölgede asgari 15 dekar,

4 ve 5. Bölgelerde asgari 10 dekar,

6. Bölgede asgari 5 dekar ve üzeri olması şartı aranır.

Yapay ışıkla fotosentez sağlanan kontrollü bitkisel üretim yatırımlarında katmanlarının toplam alanının asgari 1.000 m2 olması şartı aranır.

Diğer yatırımlar desteklenmez.

01.41.31

Sütü sağılan büyükbaş hayvan yetiştiriciliği (sütü için inek ve manda yetiştiriciliği)

1, 2 ve 3. Bölgelerde asgari 500 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

4 ve 5. Bölgelerde asgari 300 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

6. Bölgede asgari 150 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar, yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya süt işleme yatırımları ile entegre edilebilir.

01.42.09

Diğer sığır ve manda yetiştiriciliği (sütü için yetiştirilenler hariç)

1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 500 adet/dönem et yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

6. Bölgede asgari 150 adet/dönem et yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya kesimhane yatırımları ile entegre edilebilir.

01.45.01

Koyun ve keçi (davar) yetiştiriciliği (işlenmemiş süt, kıl, tiftik, yapağı, yün vb. üretimi dahil)

1, 2 ve 3. Bölgelerde asgari 2.500 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

4 ve 5. Bölgelerde asgari 1.500 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

6. Bölgede asgari 1.000 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya et yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımları kesimhane ve/veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımları süt işleme yatırımları ile entegre edilebilir.

01.47.01

01.47.03

Kümes hayvanlarının yetiştirilmesi (tavuk, hindi, ördek, kaz ve beç tavuğu vb.) Kümes hayvanlarından yumurta üretilmesi

Damızlık kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kuluçkahane ile entegre olması şartı aranır.

1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 200.000 adet/dönem et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kesimhane ile entegre olması şartı aranır.

6. Bölgede asgari 100.000 adet/dönem et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kesimhane ile entegre olması şartı aranır.

1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 200.000 adet/dönem yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği şartı aranır.

6. Bölgede asgari asgari 100.000 adet/dönem yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem tesisi ve/veya et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği yatırımları ileri işleme ve/veya soğuk hava deposu, yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği yatırımları soğuk hava deposu ve/veya yumurta tasnif- paketleme yatırımları ile entegre edilebilir.

03.2

Su ürünleri yetiştiriciliği

Tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar, balık yemi tesisi ile entegre edilebilir.

B

MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI

Maden Kanununda tanımlanan 1. grup madenler, altın madenciliği, mıcır yatırımları ve rödovans sözleşmesine istinaden gerçekleştirilecek madencilik yatırımları hariç olmak üzere müracaat sahibi firma adına düzenlenmiş işletme ruhsatı ve işletme iznine haiz maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları, Maden Kanununa istinaden düzenlenmiş geçerli arama ruhsatı veya sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacağı maden arama yatırımları ile ham petrol ve doğalgaz çıkarımı yatırımları desteklenir. II. grup madenlerde istihraç yatırımları, aynı il sınırları içinde ve işleme yatırımları ile entegre olması kaydıyla desteklenebilir. Ancak, İstanbul ilinde gerçekleştirilecek yatırımlar desteklenmez.

C

İMALAT

 

10.1

Etin işlenmesi ve saklanması ile et ürünlerinin imalatı

10.12.04 hariç

10.20

Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması

10.20.06 ve 10.20.08 hariç

10.3

Sebze ve meyvelerin işlenmesi ve saklanması

Sadece sarartma ve mumlama işlemi içeren meyve ve/veya sebze yatırımları desteklenmez.

10.4

Bitkisel ve hayvansal sıvı ve katı yağların imalatı

10.41.11 hariç

10.5

Süt ürünleri ve yenilebilir buz imalatı

5 ton/gün altındaki kapasiteye sahip süt işleme yatırımları desteklenmez

10.61.01

Kahvaltılık tahıl ürünleri ile diğer taneli tahıl ürünlerinin imalatı (buğday, yulaf, mısır, çavdar vb. ezmeleri ile mısır gevreği ve patlamış mısır dahil)

 

10.61.07

Ön pişirme yapılmış veya başka şekilde hazırlanmış tane halde hububat imalatı (bulgur dahil, mısır hariç)

 

10.61.90

Dövülmüş diğer tahıl ürünlerinin imalatı (bulgur ve irmik hariç)

 

10.62.05

Glüten imalatı

 

10.62.06

Mısır yağı imalatı

 

10.72

Peksimet, bisküvi, dayanıklı pastane ürünleri ve kek imalatı

Kadayıf ve yufka üretimi konusundaki yatırımlar desteklenmez.

10.73

Makarna, şehriye, kuskus ve benzeri unlu mamullerin imalatı

 

10.8

Diğer gıda maddelerinin imalatı

Küp şeker üretimi, 10.89.01 ve 100 Milyon TL üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 10.83.01 kodları desteklenmez.

10.92

Ev hayvanları için hazır gıda imalatı

 

11

İçeceklerin imalatı

11.01.01, 11.01.02, 11.05 ve 11.06 hariç

13

Tekstil ürünlerinin imalatı

500 Milyon TL üzerindeki modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 13.10.12 ve 100 Milyon TL üzerindeki modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 13.92.06 kodlan desteklenmez.

14

Giyim eşyalarının imalatı

 

15

Diğer malzemelerden deri ve ilgili ürünlerin imalatı

Derinin tabaklanmasına yönelik yatırımlar sadece organize sanayi bölgelerinde teşvik edilir.

16

Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden örülerek yapılan eşyaların imalatı

16.11.03 hariç

17

Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı

6’ncı bölge yatırımları hariç olmak üzere sadece kağıt hamurundan başlayan asgari 30 Milyon TL tutarındaki yatırımlar desteklenir. 17.21, 17.22.04, 17.24 kodlarından yapılacak yatırımlarda kağıt hamurundan başlama şartı aranmaz.

18

Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması

Sabit yatırım tutarı 100 Milyon TL ve üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları desteklenir.

19

Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı

 

20

Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

 

21

Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin preparatların (müstahzarların) imalatı

 

22.1

Kauçuk ürünlerin imalatı

22.11.19 hariç

22.2

Plastik ürünlerin imalatı

Sabit yatırım tutarı 100 Milyon TL ve üzerindeki yatırımlar desteklenir.

23

Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı

23.12.03, 23.32, 23.5, 23.6, 23.7 ve 23.99.05 hariç

24.10.05

Sıcak haddelenmiş demir veya çelikten bar ve çubukların üretilmesi (inşaat demiri dahil)

Sadece parlatılmış çubuk üretimi desteklenir.

24.10.08

Demir cevherinin doğrudan indirgenmesiyle elde edilen demirli ürünler ve diğer sünger demir ürünlerinin imalatı ile elektroliz veya diğer kimyasal yöntemlerle istisnai saflıkta demir üretilmesi

 

24.10.12

Ferro alaşımların imalatı (ferro manganez, ferro silisyum, ferro siliko manganez, ferro krom ve diğerleri)

Yüksek karbonlu ferro manganez hariç.

24.4

Değerli ana metaller ve diğer demir dışı metallerin imalatı

 

24.5

Metal döküm sanayii

 

25

Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)

 

26

Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

Fotovoltaik güneş paneli üretimi yatırımları, üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak üretilen güneş hücresi ile entegre olması halinde ve hücre üretim kapasitesini aşmamak kaydıyla desteklenebilir

27

Elektrikli teçhizat imalatı

 

28

Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

 

29

Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı

29.20.06 hariç

30

Diğer ulaşım araçlarının imalatı

Tersane yatırımları ve 30.99.02 kodundaki yatırımlar hariç. Yat inşa yatırımlarında yat boyunun asgari 24 metre olması şartı aranır.

31

Mobilya imalatı

31.00.06 ve 31.00.09 hariç

32

Diğer imalatlar

32.99.18, 32.99.19 ve 32.99.99 hariç

33.12.03

Motor ve türbinlerin onarım ve bakımı (hidrolik, rüzgar, gaz, su, buhar türbinleri) (gemi ve tekne motorları, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)

 

33.16

Sivil hava taşıtları ve uzay araçlarının onarım ve bakımı

 

33.17.01

Demir yolu lokomotiflerinin ve vagonlarının onarım ve bakımı

 

D

ELEKTRİK, GAZ, BUHAR VE İKLİMLENDİRME ÜRETİMİ VE DAĞITIMI

 

35.11

35.12

Yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi

Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi

Doğalgaza veya ithal kömüre dayalı elektrik enerjisi üretimi hariç olmak üzere elektrik enerjisi üretimi yatırımları desteklenir. Güneş enerjisinden elektrik üretimi yatırımlarında; modernizasyon niteliğindeki yatırımlar ile 240 KW altı kapasitedeki (çatı dâhil) güneş enerjisinden elektrik üretimi yatırımlar desteklenmez.

35.14.06

Elektrik enerjisinin dağıtımı (üretim kaynağından veya iletim sisteminden son kullanıcıya iletim sistemiyle taşınan elektrik enerjisi dağıtım sisteminin işletilmesi)

 

35.15.01

Elektrikli araçlar ve elektronik cihazlar için şarj istasyonlarının işletilmesi

Tebliğ ile belirlenecek şartları sağlayan yatırımlar desteklenir.

35.16

Elektriğin depolanması

 

35.22.01

Ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı (her çeşit gazlı yakıtın, ana boru sistemiyle dağıtımı ve tedariki)

 

35.24

Gazın depolanması (şebeke tedarik hizmetlerinin bir parçası olarak)

 

E

SU TEMİNİ; KANALİZASYON, ATIK YÖNETİMİ VE İYİLEŞTİRME FAALİYETLERİ

 

38

Atık toplama, geri kazanım ve bertaraf faaliyetleri

38.11.02 hariç

H

ULAŞTIRMA VE DEPOLAMA

 

49.1

Demir yolu ile yolcu taşımacılığı

 

49.2

Demir yolu ile yük taşımacılığı

 

49.5

Boru hattı taşımacılığı

 

50.10.13

Kıyı sularında yolcuların feribotlarla, kruvaziyer gemilerle ve teknelerle taşınması (deniz otobüsleri işletmeciliği dahil; uluslararası denizler ile göl ve nehirlerde yapılanlar hariç)

Gezinti amaçlı olanlar hariç

50.10.16

Uluslararası denizlerde yolcuların gemilerle taşınması

 

50.20

Deniz ve kıyı sularında yük taşımacılığı

50.20.22 hariç

50.30.08

İç sularda yolcu taşımacılığı (nehir, kanal ve göllerde yapılanlar, vb.) (gezinti amaçlı olanlar dahil)

Gezinti amaçlı olanlar hariç

50.40

İç sularda yük taşımacılığı

50.40.07 hariç

51

Hava yolu taşımacılığı

51.10.02 ve 51.10.03 hariç

52.10.02

Frigorifik depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (bozulabilir gıda ürünleri dahil dondurulmuş veya soğutulmuş mallar için depolama)

Sadece 1.000 m2 üzeri soğuk hava deposu yatırımları desteklenir.

52.10.03

Hububat depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (hububat silolarının işletilmesi vb.)

Sadece lisanslı depoculuk faaliyetleri desteklenir

52.10.04

Petrol, petrol ürünleri, kimyasallar vb. depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (gaz hariç)

 

52.22.06

Su yolu taşımacılığını destekleyici olarak liman ve su yollarının işletilmesi (limanların, iskelelerin, rıhtımların, su yolu havuzlarının, deniz terminallerinin vb. işletilmesi) (deniz feneri, fener dubası vb. işletilmesi hariç)

 

52.22.08

Deniz ve kıyı suları ile iç sularda kılavuzluk ve rıhtıma yanaştırma faaliyetleri (geminin havuzlanması ve havuzdan çıkarılması dahil)

 

52.23.03

Havaalanı yer hizmet faaliyetleri (kargo ve bagaj yükleme boşaltma hizmetleri hariç)

 

52.23.04

Havaalanı işletmeciliği (uçak pisti işletme, yolcu terminali ve havayolu şirketlerinin kendi bilet satış hizmetleri dahil; havaalanı yer hizmetleri ve bilet acentelerinin faaliyetleri hariç)

 

52.24

Kargo yükleme boşaltma (elleçleme) hizmetleri

5.000 m2 kapalı alana sahip ve Antrepo Açma İzin Belgesi olan yatırımlar desteklenir. 52.24.10 kodlu yatırımlarda ayrıca L2 Belgesi aranır.

I

KONAKLAMA VE YİYECEK HİZMETİ FAALİYETLERİ

 

55.1

Oteller ve benzeri konaklama yerleri

50 oda ve üzeri (Otel, Tatil Köyü, Butik Otel ve Özel Konaklama Tesisi desteklenir)

55.90.01

Öğrenci ve işçi yurtlan, pansiyonlar ve odası kiralanan evlerde yapılan konaklama faaliyetleri (tatil amaçlı olanlar hariç)

Sadece asgari 200 öğrenci kapasitesindeki Öğrenci yurtları desteklenir.

K

TELEKOMÜNİKASYON, BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA, DANIŞMANLIK, BİLİŞİM ALTYAPISI VE DİĞER BİLGİ HİZMETİ FAALİYETLERİ

 

62.1

Bilgisayar programlama faaliyetleri

 

63.1

Bilgi işlem altyapısı, veri işleme, barındırma ve ilgili faaliyetler

Sadece tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartları karşılayan ve asgari 500 kW kurulu güç şartını sağlayan veri merkezi yatırımları desteklenir.

N

MESLEKİ, BİLİMSEL VE TEKNİK FAALİYETLER

 

71.2

Teknik test ve analiz faaliyetleri

71.20.05 hariç olmak üzere sadece orta yüksek teknolojili ve yüksek teknolojili ürünlere yönelik test merkezi yatırımları ile ihracatçı birliklerinin dış ticareti desteklemek amacıyla yapacakları test merkezi yatırımları desteklenir.

72.1

Doğal bilimler ve mühendislikle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri

 

75.00.02

Hayvan hastanelerinin faaliyetleri (evcil hayvanlar için ambulans faaliyetleri dahil)

 

O

İDARİ VE DESTEK HİZMET FAALİYETLERİ

 

82.2

Çağrı merkezlerinin faaliyetleri

Sadece 6’ncı bölgede yapılan yatırımlar desteklenir.

Q

EĞİTİM

 

85

Eğitim

Kamu kurumlan tarafından yapılan yatırımlar ile 85.32.14, 85.32.15, 85.32.16, 85.32.90, 85.33, 85.4, 85.5 ve 85.6 hariç

R

İNSAN SAĞLIĞI VE SOSYAL HİZMET FAALİYETLERİ

 

86.1

Hastane hizmetleri

Kamu kurumlan tarafından yapılan yatırımlar hariç

87

Yatılı bakım faaliyetleri

87.9 hariç

88.91

Çocuk gündüz bakım (kreş) faaliyetleri

 

 

TEKNOLOJİ SINIFLANDIRMASINA GÖRE YATIRIM KONULARI

EK-1

TEKNOLOJİ SINIFLANDIRMASINA GÖRE YATIRIM KONULARI

 

NACE Rev. 2.1. Kodu

Tanım

Yüksek Teknolojili Ürünler

21

Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin preparatların (müstahzarların) imalatı

26

Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

30.3

Hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı

Orta – Yüksek Teknolojili Ürünler

20

Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

25.3

Silah ve mühimmat (cephane) imalatı

27

Elektrikli teçhizat imalatı

28

Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

29

Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yan römork) imalatı

30.2

Demir yolu lokomotifleri ve vagonlarının imalatı

30.4

Askeri kara savaş araçlarının imalatı

30.9

Başka yerde sınıflandırılmamış ulaşım araçlarının imalatı

32.5

Tıbbi ve dişçilik ile ilgili araç ve gereçlerin imalatı

 

 

 

 

 

BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI YÖNETMELİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 05.12.2008 Resmî Gazete Sayısı: 27075

BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

MADDE 1 –

(Değişik: RG-1/4/2010-27539)

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, binalarda enerjinin ve enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına, enerji israfının önlenmesine ve çevrenin korunmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(Değişik: RG-1/4/2010-27539)

(1) Bu Yönetmelik mevcut ve yeni yapılacak binalarda;

a) Mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı gibi binanın enerji kullanımını ilgilendiren konularda bina projelerinin ve enerji kimlik belgesinin hazırlanmasına ve uygulanmasına ilişkin hesaplama metotlarına, standartlara, yöntemlere ve asgari performans kriterlerine,

b) Enerji kimlik belgesi düzenlenmesi, bina kontrolleri ve denetim faaliyetleri için yetkilendirmelere,

c) Enerji ihtiyacının, kojenerasyon sistemi ve yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanmasına,

ç) Ülke genelindeki bina envanterinin oluşturulmasına ve güncel tutulmasına, toplumdaki enerji kültürü ve verimlilik bilincinin geliştirilmesine yönelik eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerine,

d) Korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen binalarda, enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik önlemler ve uygulamalar ile ilgili, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun görüşünün alınarak bu görüş doğrultusunda yapının özelliğini ve dış görüntüsünü etkilemeyecek biçimde enerji verimliliğini arttırıcı uygulamaların yapılmasına

ilişkin iş ve işlemleri kapsar.

(2) Sanayi alanlarında üretim faaliyetleri yürütülen binalar, planlanan kullanım süresi iki yıldan az olan binalar, (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) yapı inşaat alanı 50 m2’nin altında olan binalar, seralar, atölyeler ve münferit olarak inşa edilen ve ısıtılmasına ve soğutulmasına gerek duyulmayan depo, cephanelik, ardiye, ahır, ağıl gibi binalar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Dayanak

MADDE 3 –

(Değişik: RG-19/2/2022-31755)

(1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107 nci maddesi ile 18/4/2007 tarihli ve 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aydınlatma enerji tüketimi: Binanın aydınlatılması için harcanan toplam enerjiyi,

b) Aydınlatma yükü: Aydınlatma için kullanılan toplam kurulu gücü,

c) Bağımsız bölüm: Anagayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup, 2/7/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümlerini,

ç) (Değişik: RG-19/2/2022-31755) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

d) Bina: Kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü olan insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan ve hayvanların ve eşyaların korunmasına uygun yapıyı,

e) Bina sahibi: Bina üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek veya tüzel kişiyi veya varsa intifa hakkı sahibini, eğer her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edeni,

f) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Bina yöneticisi: Kat Mülkiyeti Kanununa göre atanmış veya seçilmiş veya belirlenmiş olan ve bina yönetimini sağlayan kişiyi,

g) Bireysel ısıtma: Bağımsız bölüm içerisine yerleştirilen bir ısı üretim kaynağından elde edilen ısıtma enerjisi ile bağımsız bölümün ısıtılmasını,

ğ) Bölgesel ısıtma sistemi: Bir merkezden elde edilen ısıtma enerjisinin, mahalle ve daha büyük ölçekteki yerleşimlerde yer alan binalara dağıtılmasını ve bağımsız bölümlerin ısıtılmasını sağlayan sistemi,

h) Bölgesel sıhhi sıcak su sistemi: Bir merkezden elde edilen sıhhi sıcak suyun bölge içerisindeki binalara ve bağımsız bölümlere dağıtılması ve kullanılmasını sağlayan sistemi,

ı) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

i) Enerji kimlik belgesi: Asgari olarak binanın enerji ihtiyacı ve enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi ile ilgili bilgileri içeren belgeyi,

j) (Değişik: RG-28/4/2017-30051) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar: Enerji kimlik belgesi düzenlemek üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş gerçek veya tüzel kişileri,

k) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

l) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

m) Enerji yöneticisi: Binalarda enerji yönetimi ile ilgili faaliyetleri yerine getirmekle sorumlu ve enerji yöneticisi sertifikasına sahip kişiyi,

n) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

o) Halojen lamba: İçinde halojen gaz bulunan tungsten halojen ve metal halojen olmak üzere iki çeşidi bulunan lambaları,

ö) Hizmet amaçlı binalar: Kamu binaları, okullar, ibadethaneler, hastaneler, sağlık merkezleri ve benzeri amaçlara tahsis edilmiş binaları, sığınma veya yaşlı veya çocukların bakımı için tahsis edilmiş sosyal hizmet binalar ve benzeri amaçlar için tahsis edilmiş binaları, sinema ve tiyatro, toplantı salonları, sergiler, müzeler, kütüphaneler, kültürel binalar ve sportif faaliyetlere tahsis edilen binalar ve benzeri amaçlara tahsis edilmiş binaları,

p) Isı pompası: Toprakta, havada ve suda düşük sıcaklıkta mevcut olan enerjinin, ısıtma ve/veya soğutma yapmak amacıyla bina içine iletilmesini sağlayan düzeneği,

r) İlgili idare: Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri, bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikler ile diğer idareleri,

s) İklimlendirme sistemi: Ortam havasının, neminin, temizliğinin ve sıcaklığının bir arada kontrol edildiği ve taze hava ihtiyacının karşılandığı sistemi,

ş) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) İşletmeci kuruluş: Mekanik ve elektrik sistemlerinin çalışmasından sorumlu kuruluşu,

t) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

u) Kaskad kazan sistemi: Birbirleri ile mekanik ve elektronik olarak haberleşmeli çalışan, ihtiyaca göre sıralı devreye girerek yakıt tasarrufu sağlayan, kazan yedekleme sıkıntısının olmadığı kazan sistemlerini,

ü) Kazan: Yakıtın yakılması sonucu açığa çıkan enerjinin ısı taşıyıcı akışkana aktarılmasını sağlayan basınçlı kabı,

v) Kojenerasyon: Isı ve elektrik ve/veya mekanik enerjinin aynı tesiste eş zamanlı olarak üretimini,

y) Mekanik tesisat: İnşaat işlerinde makine mühendisliği etkinlik alanına giren ısıtma, soğutma, havalandırma, temiz ve pis su, sıhhi sıcak su ve yangın söndürme sistemleri işlerinin tümünü,

z) Merkezi ısıtma sistemi: Bir merkezden elde edilen ısıtma enerjisi ile birden fazla bağımsız bölümün ısıtılmasını sağlayan sistemi,

aa) Merkezi sıhhi sıcak su sistemi: Bir merkezden elde edilen sıhhi sıcak suyun binalara ve bağımsız bölümlere dağıtılması ve kullanılmasını sağlayan sistemi,

bb) Merkezi soğutma sistemi: Bir merkezden elde edilen soğutma enerjisi ile birden fazla bağımsız bölümün soğutulmasını sağlayan sistemi,

cc) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

çç) Mevcut bina: Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yapı ruhsatı alınıp yapımı devam eden veya yapımı tamamlanan (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) binayı veya yapı kullanım izni almış binayı,

dd) Nihai enerji tüketimi: Son kullanıcı tarafından binasında veya bağımsız bölümünde katı, sıvı veya gaz yakıtlardan elde edilen enerjinin ve elektrik enerjisinin toplam tüketimini,

ee) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

ff) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

gg) Ticari amaçlı binalar: İş merkezleri, ofis ve benzeri amaçlara tahsis edilmiş binalar ve eğlence ve alışveriş merkezleri ve benzeri amaçlara tahsis edilmiş binalar ile otel, motel, pansiyon ve benzer amaçlara tahsis edilmiş binaları,

ğğ) TSE: Türk Standardları Enstitüsünü,

hh) Yenilenebilir enerji: Hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynaklarından elde edilebilen enerjiyi,

ıı) Yıllık enerji ihtiyacı: Binanın ısıtma, sıhhi sıcak su, soğutma, elektrik ve aydınlatma sistemleri için birincil enerji cinsinden ortama bir yıl içerisinde verilmesi gereken ısı enerjisi miktarını,

ii) Yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı: Isıtma sisteminden ısıtılan ortama bir yıl içerisinde verilmesi gereken net ısı enerjisi miktarını,

jj) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Yıllık sıhhi sıcak su enerjisi ihtiyacı: Sıcak su temini için bir yıl içerisinde harcanan net ısı enerjisi miktarını,

kk) Yıllık soğutma enerjisi ihtiyacı: Soğutma sisteminin soğutulan ortamdan bir yıl içerisinde atması veya çekmesi gereken net ısı enerjisi miktarını,

ll) (Ek: RG-1/4/2010-27539) BEP-TR: Enerji kimlik belgelerinin düzenlenmesi için kullanılan ve Bakanlık internet adresinden erişim sağlanan yazılım programını,

mm) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Binalarda enerji verimliliği: Binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin düşmesine sebebiyet vermeksizin enerji tüketiminin azaltılmasını,

nn) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Birincil enerji tüketimi: Son kullanıcı tarafından binasında veya bağımsız bölümünde katı, sıvı veya gaz yakıtlardan elde edilen enerji ile tüketilen elektrik enerjisinin üretilmesi ve dağıtılması safhalarında tüketilen enerjilerle birlikte toplam tüketimlerini,

oo) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Denetim yapacak kurum ve kuruluşlar: Enerji kimlik belgesine göre binanın enerji tüketen ekipmanlarının, ilgili raporlarda belirtilen periyotlarda ilgili standartlarda belirtilen ve sistemin gerektirdiği periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulup tutulmadığının denetlenmesini yapacak olan ve Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kurum veya kuruluşları,

öö) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Genel aydınlatma: Bir hacmin tamamında belirli kriterler kapsamında, aydınlatmada vurgu, yönlendirme ve farklı aydınlık seviyesine gerek olan kısmi bölge gibi özel ihtiyaçlar dikkate alınmaksızın talepleri karşılamak amacıyla yapılan aydınlatmayı,

pp) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Güvenlik aydınlatması: Gece şartlarında bina çevresinin güvenlik açısından kontrolün ve gözetimin daha kolay yapılmasını sağlamak amacıyla yapılan çevre aydınlatmasını,

rr) (Ek: RG-1/4/2010-27539) (Mülga: RG-24/6/2025-32936)

ss) (Ek: RG-1/4/2010-27539) (Mülga: RG-24/6/2025-32936)

şş) (Ek: RG-1/4/2010-27539) (Mülga: RG-24/6/2025-32936)

tt) (Ek: RG-19/2/2022-31755) Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB): Yüksek enerji performansına ve aynı zamanda belli oranda yenilenebilir enerji kullanımına sahip olan binayı,

uu) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Enerji kimlik belgesi uzmanı: Enerji kimlik belgesi düzenleyecek uzmanı,

ifade eder.

(2) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Bu Yönetmelikte geçen ve birinci fıkrada yer almayan tanımlar için 5627 sayılı Kanun, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu, 27/10/2011 tarihli ve 28097 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik ve 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde yer alan tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

İlkeler, Görevler, Yetkiler ve Sorumluluklar

İlkeler

MADDE 5 –

(1) (Değişik: RG-24/6/2025-32936) Yeni bina tasarımında ve mevcut binaların esaslı tadilat kapsamında yapılacak uygulamalarında binanın özelliklerine göre bu Yönetmelikte öngörülen esaslar göz önüne alınır.

(2) Binanın mimari, mekanik ve elektrik projeleri, diğer yasal düzenlemeler yanında, enerji ekonomisi bakımından bu Yönetmelikte öngörülen şartlara uygun değil ise, ilgili idare tarafından yapı ruhsatı verilmez. (Ek cümleler: RG-24/6/2025-32936) Binaların mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösteren ve EK-10’da yer alan “Ön Hesap Sonuç Formunun”, BEP-TR yazılımı ile hazırlanarak ruhsat eki projeler ile birlikte sunulması zorunludur. Ancak 3194 sayılı Kanunun 26 ncı maddesine göre avan proje esas alınarak yapı ruhsatı düzenlenmesi durumunda, “Ön Hesap Sonuç Formu” aranmaz.

(3) Bu Yönetmelik esaslarına uygun projesine göre uygulama yapılmadığının tespiti halinde, tesbit edilen eksiklikler giderilinceye kadar binaya, ilgili idare tarafından yapı kullanım izin belgesi verilmez.

(4) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Bu Yönetmelikte tanımlanmamış olan ve açıklık gereken hususlar hakkında, Ek-8a’da verilen Türk Standartlarının güncel halleri, bu standartların olmaması halinde ise, Ek-8b’de verilen Avrupa Standartlarının güncel halleri esas alınır.

(5) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında proje, yapım, denetim ve diğer konularda tereddüde düşülen hususlar hakkında Bakanlığın görüşü alınır. (Ek cümle: RG-24/6/2025-32936) Bakanlığın bu Yönetmelik kapsamında her türlü eğitim ve yetkilendirme iş ve işlemlerini yapma yetkisi saklıdır.

(6) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Mevcut binaların, dış cephe duvarlarında ısı yalıtımı, ısıtma sisteminde kazan değişikliği, (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) ferdi, merkezi veya bölgesel ısıtma sistemleri arasında dönüşüm yapılması, (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) merkezi veya bölgesel soğutma sistemi kurulması, kojenerasyon sistemi kurulması veya yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretilmesi ile ilgili konularda tadilat yapılması halinde, bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda uygulama projesi hazırlanır ve yapı kullanım izni veren ilgili idare tarafından onaylanır ve uygulanması sağlanır.

(7) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, Avrupa Birliği mevzuatına uyum ile birlikte bu uyum kapsamında Avrupa Birliği ülkelerindeki binalarda asgari enerji performansı uygulamalarının bu Yönetmeliğe yansıtılması doğrultusunda gerekli değişikliklerin yapılması esastır.

(8) (Ek: RG-28/4/2017-30051) Mevcut binalarda gerçekleştirilecek ısı yalıtımı faaliyetinden önce uygulayıcı firma ile bina sahibi veya sahibi adına hareket etmeye yetkili kişi arasında asgari hüküm ve şartları Ek-9’da yer alan sözleşme düzenlenir.

Görev, yetki ve sorumluluk

MADDE 6 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından;

a) İlgili idareler,

b) Enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar,

c) Yatırımcı kuruluşlar,

ç) Bina sahipleri, bina yöneticileri veya enerji yöneticileri,

d) İşletmeci kuruluşlar,

e) İşveren veya temsilcileri,

f) Tasarım ve uygulamada görevli mimar ve mühendisler,

g) Uygulayıcı yükleniciler ve üreticiler,

ğ) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binanın yapılmasında, kullanılmasında ve enerji kimlik belgesi düzenlenmesinde görev alan müşavir, danışman, proje kontrolü yapan gerçek veya tüzel kişiler, (Ek ibare: RG-24/6/2025-32936) enerji kimlik belgesi uzmanları, enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar, denetleme kuruluşları ve işletme yetkilileri, görevli, yetkili ve sorumludur.

(2) Yönetmelik hükümlerine göre inşa edilmemiş binalardan;

a) Projenin eksik veya hatalı olması veya standartlara uygun olmaması halinde, proje müellifleri; yapımın eksik veya hatalı olması veyahut standartlara uygun olmaması halinde ise, varsa yapı denetim kuruluşu ve yüklenici veya yapımcı firma, yetkileri oranında sorumludur.

b) Sistemin uygun çalışmaması işletmeden kaynaklanıyor ise, bina sahibi, yöneticisi veya varsa enerji yöneticisi veya işletmeci kuruluş doğrudan sorumlu olur.

c) İlgili idareler, sorumluluğun takip, tespit ve gereğinin yerine getirilmesi hususunda görevli ve yetkilidir.

(3) İlgili idareler ve enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar, projelerin ve uygulamaların bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetler.

(4) Bu Yönetmeliğe uygun tasarım ve uygulaması yapılmayan binalara yapı ruhsatı veya yapı kullanım izin belgesi verilmesi durumunda, ilgili idareler, enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar ve varsa yapı denetim kuruluşları sorumlu olur.

(5) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Mevcut binalarda ruhsat ve ruhsat eki onaylı projelerine göre farklı uygulamalar var ise bu uygulamaların binanın güncel haline göre raporlanmasından, enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar, enerji kimlik belgesi uzmanları ve Etüt-Proje Sertifikasına sahip personel görevli, yetkili ve sorumludur.

(6) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Enerji kimlik belgesinin yapı ruhsatına, ruhsat eki onaylı projelerine, ısı yalıtım raporuna ve ilgili raporlara uygun hazırlanmasından enerji kimlik belgesi uzmanları ile enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar sorumludur.

(7) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Yapı ruhsatının, ruhsat eki projelerinin ve ısı yalıtım raporunun birbirleri ile uyumlu olmasından ilgili idareler ve varsa yapı denetim kuruluşları sorumludur. Herhangi bir aykırılık tespit edilmesi durumunda enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluşlar veya enerji kimlik belgesi uzmanları bu konudaki tespitlerinde yapı ruhsatı vermeye yetkili idarelere aykırılığı bildirir. İlgili idaresince aykırılık giderilinceye kadar enerji kimlik belgesi düzenlenmez.

(8) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Eğitim vermek üzere yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlar ile ilgili meslek odaları, yetkileri dahilinde BEP-TR’ye tanımladıkları enerji kimlik belgesi uzmanlarının bilgilerinin doğruluğundan sorumludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Bina Enerji Performansı Açısından Mimari Proje Tasarımı ve Mimari Uygulamaları

Bina enerji performansı açısından mimari proje tasarımı

MADDE 7 –

(1) Binaların mimari tasarımında, imar ve ada/parsel durumu dikkate alınarak ısıtma, soğutma, doğal havalandırma, aydınlatma ihtiyacı asgari seviyede tutulur, güneş, nem ve rüzgar etkisi de dikkate alınarak, doğal ısıtma, soğutma, havalandırma ve aydınlatma imkanlarından azami derecede yararlanılır.

(2) Mimari tasarımda dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir.

a) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binaların ve iç mekânların yönlendirilmesinde, güneş, rüzgâr, nem, yağmur, kar ve benzeri meteorolojik veriler dikkate alınarak oluşturulan mimari çözümler aracılığı ile istenmeyen ısı kazanç ve kayıpları asgari düzeyde tutulur.

b) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Bina içerisinde sürekli kullanılacak yaşam alanları, güneş ısısı ve ışığı ile doğal havalandırmadan en uygun derecede faydalanacak şekilde yerleştirilir.

c) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Mimari uygulama projesi ve sistem detaylarının, ısı yalıtım projesindeki bütün malzemeler ve nokta detayları ile bütünlük sağlaması, ısı yalıtımında sürekliliği sağlayacak şekilde, çatı-duvar, duvar-pencere, duvar-taban ve taban-döşeme-duvar bileşim detaylarını ihtiva etmesi gerekir.

ç) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binanın yapılacağı yere ilişkin olarak yenilenebilir enerji kaynak kullanılması imkânlarının araştırılması ile oluşturulacak raporlar, mimari çözümlerde öncelikle dikkate alınır.

d) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Mimari detay proje ile ısı yalıtım raporu uyumlu olur.

Mimari uygulamalar

MADDE 8 –

(1) Mevcut binaların dış kabuğu, binanın enerji performansını olumsuz etkileyecek şekilde değiştirilemez.

(2) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Isı kaybeden düşey dış yüzeylerinin toplam alanının % 60’ı ve üzerindeki oranlarda camlama yapılan binalarda pencere sisteminin ısıl geçirgenlik katsayısının (Up) 2,1 W/m2K’den büyük olmayacak şekilde tasarımlanması ve diğer ısı kaybeden bölümlerinin ısıl geçirgenlik katsayılarının TS 825 Standardında tavsiye edilen değerlerden % 25 daha küçük olmasının sağlanması durumunda, bu binalar TS 825 Standardına uygun olarak kabul edilir. Söz konusu binalar için ısı yalıtım projesi ve hesaplamalar TS 825 Standardında tanımlanan usul ve esaslara göre yapılır. Bu hesaplamalar içerisinde bu fıkrada belirtilen şartların yerine getirildiğinin ayrıca gösterilmesi gerekir. Ayrıca, yaz aylarındaki istenmeyen güneş enerjisi kazançları için tasarım sırasında tedbirler alınır.

(3) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(4) Yeni yapılacak binalar için ısı yalıtım raporu hazırlanmasının gerektiği durumlarda ve mevcut binalara yapılan uygulamalarda, iç yüzeyden dış yüzeye doğru oluşturulan katmandaki yapı ve ısı yalıtım malzemeleri, giydirme cam cephenin iç yüzeyindeki cama yapıştırılan film tabakasının ısıl geçirgenlik katsayısı, giydirme cam cepheli binanın bulunduğu iklim bölgesindeki TS 825 standardında tavsiye edilmiş olan ısıl geçirgenlik katsayısından büyük olamaz.

(5) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(6) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Isı Yalıtımı Esasları, Asgari Hava Sirkülasyonu ve Sızdırmazlık

Bina ısı yalıtımı esasları

MADDE 9 –

(1) Binaların ısı yalıtımı hesaplamalarında aşağıda belirtilen hususlara uyulur.

a) Binanın Yıllık Isıtma Enerjisi İhtiyacının TS 825 standardında belirtilen sınır değerden küçük olması gerekir.

b) Bitişik nizam olarak yapılacak olan binaların ısıtma enerjisi ihtiyacı hesabı yapılırken, bitişik nizam tarafında kalan duvarlar da dış duvar gibi değerlendirilir.

(2) Binaları dış havadan, topraktan veya düşük iç hava sıcaklığına sahip ortamlardan ayıran yapı bileşenlerinin yüzeyleri, TS 825 standardında belirtilen asgari ısı yalıtım şartlarına uygun şekilde yalıtılır.

(3) Bina kabuğunu oluşturan, duvar, döşeme, balkon, konsol, taban, tavan, çatı ve pencere/duvar birleşimleri ısı köprüsü oluşmayacak şekilde yalıtılır. Mevcut binalarda ısı köprülerinin önlenememesi durumunda, ısıyı nakleden kaplama yüzeylerinde oluşan ısı köprüleri sebebiyle gerçekleşen ısı kaybı hesabı TS EN ISO 10211-1, TS EN ISO 10211-2, TS EN ISO 14683 veya TS EN ISO 6946 standardına göre yapılır ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının hesaplanmasında dikkate alınır.

(4) Belediye hudutları ve mücavir alan sınırları dışında, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların, köy yerleşik alanları civarında ve mezralarda 2 kata kadar olan ve toplam döşeme alanı 100 m2’den küçük (dış havaya açık balkon, teras, merdiven, geçit, aydınlık ve benzeri yerler hariç) yeni binalar ile bu alanlardaki;

a) Yapı bileşenlerinin ısıl geçirgenlik katsayılarının, TS 825 standardında belirtilen yapı bileşenleri değerlerine eşit veya daha küçük olması,

b) Toplam pencere alanının, ısı kaybeden dış duvar alanının %12’sine, eşit veya daha küçük olması

hallerinde konstrüksiyonların ve ayrıntıların mimari projede gösterilmesi şartıyla, “ısı yalıtım projesi” yapılması gerekmez. Bu durumda yukarıdaki şartların sağlandığını gösteren bir “ısı yalıtım raporu” düzenlenmesi yeterlidir.

(5) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binanın bağımsız bölümleri arasındaki duvar, taban ve tavan gibi yapı elemanlarında, R direnci en az 0,80 m2K/W olacak şekilde yalıtım uygulanır.

(6) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(7) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen hususlarda TS 825 standardına uyulur.

(8) Yapı ve yalıtım malzemelerinin standarda uygunluğu;

a) Yapı ve yalıtım malzemelerinin ısıl iletkenlik hesap değerleri TS 825 Ek-E’de verilmiş olup, ısı yalıtım projesi burada verilen değerlere göre hesaplanır. Bina yapımında kullanılacak yapı ve yalıtım malzemeleri için 8/9/2002 tarihli ve 24870 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği çerçevesinde, Yapı ve Yalıtım Malzemelerinin CE veya G uygunluk işareti ve uygunluk beyanı veya belgesi alması zorunludur.

b) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Birinci fıkra hükümleri çerçevesinde beyan edilen ısıl iletkenlik hesap değerlerinin TS 825 Ek-E’deki değerlerden daha küçük olması ve bu değerin hesaplamalarda kullanılmak istenilmesi halinde, beyan edilen ısıl iletkenlik hesap değerlerinin hesaplamalarda kullanılabilmesi için, Bakanlıkça bu amaç için özel olarak görevlendirilmiş bir kuruluş tarafından, malzemenin beyan edilen ısıl iletkenlik hesap değerlerinin belgelendirilmesi şarttır. Eğer bu belgelendirme yapılmamış ise, hesaplamalarda, söz konusu malzemenin beyan edilen ısıl iletkenlik hesap değeri yerine TS 825 Ek-E’deki değerleri alınır. Görevlendirilmiş kuruluşun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.

Isı yalıtım projesi zorunluluğu

MADDE 10 –

(1) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca TS 825 standardında belirtilen hesap metoduna göre, yetkili makina mühendisi tarafından hazırlanan “ısı yalıtımı projesi” imara ilişkin mevzuat gereğince yapı ruhsatı verilmesi safhasında tesisat projesi ile birlikte ilgili idarelerce istenir.

(2) Isı yalıtım projesinde;

a) Isı kayıpları, ısı kazançları, kazanç/kayıp oranı, kazanç kullanım faktörü ve aylık ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının büyüklüklerinin, TS 825 standardında verilen “Binanın Özgül Isı Kaybı” ve “Yıllık Isıtma Enerjisi İhtiyacı” çizelgelerindeki örneklerde olduğu gibi çizelgeler halinde verilmesi ve hesaplanan yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının (Q), TS 825 standardında verilen yıllık ısıtma enerjisi (Qı) formülünden elde edilecek olan sınır değerden büyük olmadığının gösterilmesi,

b) Konutlar dışında farklı amaçlarla kullanılan binalarda yapılacak hesaplamalarda, binadaki farklı bölümler arasındaki sıcaklık farkı 4 °C’den daha fazla ise ve bu binada birden fazla bölüm için yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı hesabı yapılacaksa, bu bölümlerin sınırlarının şematik olarak çizilmesi, sınırların ölçüleri ve bölümlerin sıcaklık değerleri üzerinde gösterilmesi,

c) Binanın ısı kaybeden yüzeylerindeki dış duvar, tavan ve taban/döşemelerde kullanılan malzemeler, bu malzemelerin eleman içindeki sıralanışı ve kalınlıkları, duvar, tavan ve taban/döşeme elemanlarının alanları ve “U” değerlerinin belirtilmesi,

ç) Pencere sistemlerinde kullanılan cam ve çerçevenin tipinin, bütün yönler için ayrı ayrı pencere alanlarının ve “U” değerlerinin belirtilmesi,

d) Havalandırma tipinin belirtilmesi, mekanik havalandırma söz konusu ise, hesaplamalar ve sonuçlarının proje raporunda belirtilmesi,

e) Isı yalıtım projesinde, binanın ısı kaybeden yüzeylerinde oluşabilecek yoğuşmanın TS 825 standardında belirtildiği şekilde tahkik edilmesi, gerekli çizim ve hesaplamaların proje raporunda verilmesi,

f) Mevcut binaların tamamında veya bağımsız bölümlerinde yapılacak olan esaslı tamir, tadil ve eklemelerdeki uygulama yapılacak olan bölümler için, TS 825 standardında ısıtma derece gün bölgelerine göre tanımlanmış tavsiye edilen ısıl geçirgenlik katsayılarına eşit veya daha küçük olduğunun gösterilmesi,

g) Mevcut binalarda yapılacak olan esaslı tamir, tadil ve eklemelerde, uygulamanın yapılacağı yüzeylerde oluşabilecek yoğuşmanın TS 825 standardında belirtildiği şekilde tahkik edilmesi, gerekli çizim ve hesaplamaların raporlanması

hususunda bilgiler bulunmalıdır.

Mekanik tesisat yalıtımı esasları

MADDE 11 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binaların ısıtma, soğutma, havalandırma ve klima gibi enerji kullanımını etkileyen tesisatlarında kullanılan borular, kollektörler ve bağlantı malzemeleri, vanalar, havalandırma ve iklimlendirme kanalları, sıhhi sıcak su üreticileri ve depolama üniteleri, yakıt depoları ve diğer mekanik tesisat ekipmanları, ısı köprüsüne yol açmayacak şekilde ve yüzey sıcaklığı ile iç ortam sıcaklığı arasında 5°C’den fazla fark ve yüzeyde yoğuşma olmayacak şekilde yalıtılır.

(2) Mekanik tesisat yalıtım hesaplamaları ve uygulamalarında aşağıda belirtilen hususlara uyulur.

a) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

b) Mekanik tesisatta meydana gelen ısı kayıp ve kazançları prEN ISO 12241:2008 standardına göre hesaplanır.

c) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

ç) Şartlandırılan mekanların içerisinde yer alan kanallar, ısıl direnci 0,6 m2K/W’dan küçük olmayacak şekilde yalıtılır. Diğer mekanlarda yer alan ve yalıtılması gereken kanalların ısıl direnci 1,2 m2K/W’dan küçük olmayacak şekilde yalıtılır.

d) Mekanik tesisat boru ve klima kanalı montajları, boruların ve kanalların birbirleri arasındaki mesafeler ile tavan, taban ve duvarlar arasındaki mesafeleri, hesaplamaları yapılan yalıtım kalınlıklarının uygulanmasına engel olmayacak şekilde yapılır. Boruların ve klima kanallarının askıya alınmaları ile kalıcı veya sabit mesnetle desteklemelerinde ısı kayıplarının ve ısı köprülerinin oluşmasına izin verilmez.

(3) Soğuk su ve soğutma tesisatlarındaki borular ve soğuk akışkan taşıyan klima kanalları, ısı kazançları ve yoğuşma riskini önlemeye yönelik olarak iki ayrı hesaplama yöntemi sonucunda elde edilen en büyük kalınlık değeri esas alınarak dıştan yalıtılır. Yoğuşmanın ve korozyonun önlenebilmesi için yapılan hesaplamalarda, borunun ve kanalın yüzey sıcaklığının, çiğ noktası sıcaklığının altına düşmemesini sağlayan yalıtım kalınlığı gözönünde bulundurulur. Soğuk su ve soğutma tesisatlarındaki borular ve soğuk akışkan taşıyan klima kanalları açık gözenekli ısı yalıtım malzemeleri kullanılması durumunda, yoğuşmanın engellenmesi için dıştan buhar kesici bir malzeme ile kaplanır.

(4) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(5) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(6) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

Asgari hava sirkülasyonu ve sızdırmazlık

MADDE 12 –

(Değişik: RG-1/4/2010-27539)

(1) Binalarda, derzler de dâhil olmak üzere, ısı geçişinin olabileceği yüzeylerde, kesitlerde ve/veya şaftlarda sürekli hava geçirmeyecek şekilde sızdırmazlık sağlayacak ve hava geçişine engel olacak uygun malzemeler kullanılır. Binalarda iç hava kalitesini bozmayacak şekilde gerekli kontrollü temiz hava girişi sağlanır.

(2) Bina sızdırmazlık hesaplarında bina kat sayısına bağlı olarak; dış pencerelerden, balkon kapılarından ve çatı pencerelerinden kaynaklanan sızıntılar için TS EN 12207 Standardında verilen derz geçirgenlik değerleri kullanılır. Mekanik havalandırma sistemi bulunan yalıtımlı binalarda, iç ve dış ortamlar arasında 50 Pascal basınç farkı için hesaplarda kullanılacak hava değişim sayıları (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) TS EN 16798 serisi Standardından alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Isıtma ve Soğutma Sistemleri Tasarım ve Uygulama Esasları

Isıtma sistemleri tasarım esasları

MADDE 13 –

(1) Isıtma sistemleri tasarımında kullanılacak olan ısıl geçirgenlik katsayıları 9 uncu maddede belirtilen şartlara göre hesaplanarak belirlenir.

(2) Isıtma sistemi tasarım hesapları TS 2164 standardına göre yapılır.

(3) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Yeni binalarda; yapı ruhsatına esas olan toplam kullanım alanının 2.000 m2 ve üstünde olması halinde merkezi ısıtma sistemi yapılır. (Ek cümle: RG-28/4/2017-30051) Bu binalar, bağımsız bölümlerin ısı sayacı kullanılmasına olanak verecek şekilde, tek kolon hattına sahip ısıtma sistemli ve ısı sayaçlarının bağımsız bölümün dışında olacak şekilde projelendirilir.

(4) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) Yapı inşaat alanı 250 m2 ve üstünde olan bireysel ısıtma sistemine sahip gaz yakıt kullanılan binalarda bağımsız bölümlerde veya müstakil binalarda; yoğuşmalı tip ısıtıcı cihazlar veya entegre ekonomizerli cihazlar kullanılır.

(5) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma sistemi ile ısıtılan binaların bağımsız bölümlerindeki hacimlerinde sıcaklık kontrol ekipmanları ile ısı merkezinde iç ve/veya dış hava sıcaklığına bağlı kontrol ekipmanları kullanılır.

(6) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma sistemli binaların bağımsız bölümlerinde sıcaklık kontrol ekipmanlarının kullanılması durumunda, ısıtma tesisatı pompa grupları zamana, basınca veya akışkan debisine göre değişken devirli seçilir.

(7) Merkezi ısıtma sistemine sahip (Ek ibare: RG-24/6/2025-32936) veya bölgesel ısıtma sistemine bağlı binalarda, merkezi veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol cihazları ile ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemler kullanılır.

(8) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma sistemine sahip binalardaki ısıtma sistemi bacası kesit alanı ve yüksekliği; atık gaz kütlesi, atık gaz sıcaklığı ve gerekli atık gaz basıncına göre TS 11389 EN 13384-1, TS 11388 EN 13384-2 standartlarındaki metotlara uygun olarak hesaplanarak bulunur. Hermetik veya yarı hermetik doğalgazlı cihazlarda, üretici firma sistem sertifikasyonlarındaki değerler esas alınır.

(9) (Mülga: RG-19/2/2022-31755)

(10) Merkezi ısıtma sistemlerinin yerleşimleri TS 2192 standardına; gaz yakıt kullanan sistemlerin yerleşimi de TS 3818 standardına göre yapılır.

(11) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(12) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma sistemlerinde kullanılacak sıvı veya gaz yakıtlı cebri üflemeli brülörlü yakma sistemlerinde;

a) Sıvı yakıtlı cebri üflemeli brülörler kullanılması halinde;

1) 100 kW’a kadar ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde tek kademeli ancak hava emiş damperi servo motor kontrollü, iki kademeli veya oransal kontrollü,

2) 100 kW-1200 kW ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde iki kademeli veya oransal kontrollü, 1200 kW ve üstü kapasiteye sahip sistemlerde sadece oransal kontrollü,

3) 3000 kW üstü sistemlerde baca gazı oksijen kontrol sistemine sahip

brülörler kullanılır.

b) Gaz yakıtlı cebri üflemeli brülörler kullanılması halinde;

1) 100 kW’a kadar ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde tek kademeli ancak hava emiş damperi servo motor kontrollü, iki kademeli veya oransal kontrollü,

2) 100 kW-600 kW ısıtma sistemi kapasitesine sahip sistemlerde iki kademeli veya oransal kontrollü 600 kW ve üstü kapasiteye sahip sistemlerde sadece oransal kontrollü,

3) 3000 kW üstü sistemlerde baca gazı oksijen kontrol sistemine sahip

brülörler kullanılır.

(13) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) 500 kW ve üstü kapasiteye sahip kazanların kullanıldığı sistemlerde su yumuşatma veya şartlandırma veya her iki sistem birlikte kurulur.

(14) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(15) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

Isıtma sistemleri uygulama esasları

MADDE 14 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Isıtma merkezinde yakıt türüne göre gerekli olan temiz havanın sağlanması ve egzost havasının atılabilmesi için gerekli havalandırmanın sağlanması gerekir.

(2) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Sıvı, gaz ve katı yakıtlı merkezi ısıtma sistemlerinde her işletme döneminin başlangıcında ve yılda en az bir kez olmak üzere baca gazı analizi ve sistem bakımı yaptırılır. Sistem performansını da ihtiva eden bir rapor hazırlanarak gerektiğinde ilgili mercilere sunulmak üzere saklanır.

(3) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma sistemlerinde, baca gazı sıcaklığının işletmeci veya yönetici tarafından izlenebilmesi için kalibrasyonu yapılmış baca gazı termometresi kullanılır.

(4) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(5) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)  

(6) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)  

(7) Mevcut merkezi ısıtma sistemli binaların bağımsız bölümlerinde sıcaklık kontrol ekipmanlarının kullanılması durumunda, ısıtma tesisatı pompa grupları zamana, basınca veya akışkan debisine göre değişken devirli seçilir.

 (8) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Atık gaz ile ısı kaybı sınır değerleri, 13/1/2005 tarihli ve 25699 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen sınır değerleri aşamaz.

 (9) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda ısıtılan mahallerin iç ortam sıcaklığı 15°C’nin altına düşmeyecek şekilde tedbir alınır.

Soğutma sistemleri tasarım esasları

MADDE 15 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Soğutma ihtiyacı 250 kW’dan büyük olan konut dışı binalarda merkezi soğutma sistemi tasarımları yapılır.

(2) Soğutma sistemlerin tasarımında seçilecek olan soğutucu akışkanların TS EN 378 serisi standardlarına uygun olması gerekir.

(3) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(4) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

Soğutma sistemleri uygulama esasları

MADDE 16 –

(1) Soğutma sistemlerinin işletme karakteristliklerine ve enerji ekonomisine göre ayarlarının doğru yapılması gerekir.

(2) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(3) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

(4) (Mülga: RG-1/4/2010-27539) 

ALTINCI BÖLÜM

Havalandırma ve İklimlendirme Sistemleri Tasarım ve Uygulama Esasları

Havalandırma ve iklimlendirme sistemleri tasarım esasları

MADDE 17 –

(1) Havalandırma ve iklimlendirme sistemleri tasarımında TS 3419 ve ilgili Avrupa Standartlarına uyulur.

(2) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) İçerisinde insan bulunan ve ısıtma döneminde içeri üflenen havanın nemlendirilmesi öngörülmüş binalarda, üflenen havanın mutlak nemini 1 kilogram kuru hava için 10 gram veya daha az düzeyde ayarlayabilen kalibrasyonu akredite edilmiş bir kuruluş tarafından yapılmış kontrol cihazı kullanılır.

(3) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(4) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Konut dışı amaçlı kullanılan binalarda;

a) Bir mekânındaki özel mekanik havalandırma sistemi, mekânda insanların bulunmadığı zamanlarda mekânın minumum iç hava kalitesini sağlayacak şekilde otomatik sistem ile donatılır.

b) İklimlendirme sistemlerinde oda sıcaklığı ayar düzenekleri kullanılır.

c) Mahal bazında değişken hava debisi kontrolü yapılan iklimlendirme sistemlerinde, sisteme bağlı fanların değişken debili olması sağlanır.

(5) İklimlendirme sistemleri değişken insan yüküne bağlı olarak değişken hava debili çalışacak şekilde iç hava kontrolü sağlayacak mekanik tesisatla donatılır.

(6) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(7) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(8) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(9) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(10) Yeni yapılacak binaların 500 m3/h ve üzeri hava debili havalandırma ve iklimlendirme sistemlerinde, ısı geri kazanım sistemlerinin tasarımları yapılarak, yaz ve kış çalışma şartlarında minimum %50 verimliliğe sahip olması, ilk yatırım ve işletme masrafları ile birlikte enerji ekonomisi göz önüne alındığında avantajlı olması durumunda ısı geri kazanım sistemleri yapılması zorunludur. Bu sistemler geçiş mevsimleri için by-pass düzeneğine sahip olmalıdır.

(11) Yeni yapılacak binalar için onuncu fıkrada belirtilen çalışmanın tasarım aşamasında rapor halinde proje müellifi tarafından ilgili idarelere sunulması zorunludur.

(12) Binalardaki ısıl konfor memnuniyetinin ve enerji performansının arttırılması için gerekli kriterler EN 7730 ve TS 2164 standarlarına göre belirlenir.

(13) Klima santrallerinin sızıntı, ısı köprüsü ve ısı transfer katsayısının EN 1886 standardına uygun olması gerekir.

Havalandırma ve iklimlendirme sistemleri uygulama esasları

MADDE 18 –

(1) Havalandırma ve iklimlendirme sistemlerinin işletme ve bakımında TS 5895’e uyulur.

(2) Havalandırma ve iklimlendirme sistemlerinin yerleşimlerinde TS 3420 ve ilgili Avrupa Standardlarına uyulur.

(3) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(4) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(5) Hava kanalları sızıntı limitleri TS EN 1507 ve TS EN 12237’ye göre belirlenir ve raporlanır.

(6) Klima santrallerinde kullanılan filtre sistemleri üreticisi tarafından belirtilen sürelerde temizletilir veya değiştirilir ve bu durum raporlanır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Sıhhi Sıcak Su Hazırlama ve Dağıtım Sistemleri

Sıhhi sıcak su hazırlama ve dağıtım sistemleri

MADDE 19 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binalarda sıhhi sıcak su sistemlerinin düzenlenmesi hususunda TS EN 14336’ya uyulur.

(2) Sıhhi sıcak su sistemlerinin yıllık enerji ihtiyacının belirlenmesi için gerekli hesaplamalar prEN 15316-3-1’de verildiği şekilde yapılır.

(3) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Yapı ruhsatına esas olan kullanım alanı 2000 m2’nin üzerindeki oteller, hastaneler, yurtlar gibi konaklama amaçlı konut harici binalar ile spor merkezlerinde (Ek ibare: RG-28/4/2017-30051) güneş enerjisi ile desteklenen merkezi sıhhi sıcak su sisteminin planlanması şarttır.

(4) Bağımsız bölümlerde kullanılan bireysel sıhhi sıcak su hazırlama ekipmanlarının TS EN 26 standardında, merkezi sıhhi sıcak su hazırlama ekipmanlarının da TS EN 89 standardında belirtilen ısıl performansa sahip olması gerekir.

(5) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi kullanım sıhhi sıcak su hazırlama amaçlı planlanan ve sıcak su depolanan sistemlerde, sıhhi sıcak suyun sıcaklığı 60°C geçmeyecek tasarımlar yapılır. Ancak lejyonella etkisi olmaması için depolanan sıhhi sıcak su sistemlerinde en az haftada 1 saat boyunca su sıcaklığı en az 60°C sıcaklıkta tutulur.

(6) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(7) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(8) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi sıhhi sıcak su hazırlama sistemlerinde merkezi plakalı eşanjör kullanılması durumunda, depolama sistemi olarak akümülasyon tankı kullanılır.

(9) (Değişik: RG-24/6/2025-32936) Merkezi sıhhi sıcak su sistemlerinde, duvar içinde kalan tesisat da dahil olmak üzere cihaz, depo ve dağıtım hatları yüzey sıcaklığı ortam sıcaklığının 5°C üzerine çıkmayacak şekilde yalıtılır. Bu Yönetmeliğe uygun tesisat yalıtımı yapılmayan binalara yapı kullanım izin belgesi verilmez. Her yıl bina sahibi, yöneticisi, varsa enerji yöneticisi veya işletmecisi tarafından kontrol ettirilerek varsa eksiklikler tamamlattırılarak raporlanır.

(10) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Sıhhi sıcak suyun ısı kapasitesi minimum kazan modülasyon çalışma alt sınırının altında kalması halinde yaz kullanımına yönelik ayrı bir sıcak su kazanı tesis edilir.

(11) Konaklama amaçlı binalarda ısıtma sisteminde buhar kullanıyor ise, sıcak su üretiminde ani çabuk ve kolay sıcak su üreten sıcak su depolama ihtiyacı olmayan sistemler kullanır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Otomatik Kontrol

Otomatik kontrol

MADDE 20 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda yanma kontrolü için otomatik kontrol sistemleri tesis edilir.

(2) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma, iklimlendirme ve/veya soğutma sistemine sahip binalar, her odanın sıcaklığını ayrı ayrı düzenleyecek otomatik cihazlarla donatılır. Konut olarak kullanılan binalar hariç olmak üzere binalarda, birbirinden ayrı mekânların farklı iç sıcaklıklara ayarlanabilmesine imkân sağlayacak merkezi otomatik kontrol sistemi kurulur.

(3) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi ısıtma sistemine sahip konut olarak kullanılan binalarda cihazlar, en az gidiş suyu kontrolü ve dış hava kompanzasyonu yapacak otomatik kontrol sistemleri ile donatılır.

(4) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Merkezi iklimlendirme sistemi olan binalarda, ayarlanan değerleri kontrol edecek otomatik kontrol sistemi bulunması şarttır. Ticari binalarda bu cihazların, ayar değerlerine çekilmesinin yanında zamana göre de kontrol edebilmesi gerekir.

(5) Konut olarak kullanılan binalar hariç olmak üzere binalarda, aydınlatma kontrolü zamana, gün ışığına ve kullanıma göre yapılır.

(6) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) Yapı inşaat alanı 10.000 m2’nin üzerinde olan ve merkezi ısıtma, soğutma, iklimlendirme sistemi ve aydınlatma sistemleri birlikte bulunan binalarda bilgisayar kontrollü bina otomasyon sistemi tesis edilir.

(7) Sıhhi sıcak su tesislerinde kullanılacak olan sirkülasyon pompaları, otomatik çalışmayı sağlayacak ekipmanlarla donatılır.

(8) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Yeni yapılacak binalarda aydınlatma, ısıtma, soğutma ve sıhhi sıcak su ihtiyacı için kullanılan enerjilerin ayrı ayrı ölçülmesine imkân sağlayacak tasarımlar yapılır ve buna uygun ölçüm ve izleme sistemleri tesis edilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Elektrik Tesisatı ve Aydınlatma Sistemleri

Elektrik tesisatı ve aydınlatma sistemleri

MADDE 21 –

(1) Binanın toplam enerji tüketimi içerisindeki aydınlatma enerjisi payının hesaplanmasında EN 15193 standardında verilen hesap yöntemi kullanılır.

(2) Binalarda gün ışığından azami derecede faydalanmak ve gereksiz yapay aydınlatmadan kaçınmak için;

a) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Erişimi kolay el ile kontrol edilen anahtarlardan,

b) Gün ışığından faydalanma imkanı olan yerlerde, gün ışığı ile bağlantılı foto elektrikli anahtarlar ile telefon, kızıl ötesi, sonik ve ultrasonik kontrollü uzaktan kumandalı anahtarlardan,

c) Mahalde kimse olmadığında mekanın boş olduğunu algılayabilen ve yapay aydınlatmayı kapatan otomatik anahtar ve sistemlerden,

ç) Zaman ayarlı anahtarlardan

biri veya bir kaçı kullanılır.

(3) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Çalışma saatleri boyunca devamlı aydınlatma gerektiren binalarda zaman ayarlı veya gün ışığı ile bağlantılı foto elektrikli anahtarlar kullanılır.

(4) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binalarda kullanılan genel aydınlatma lambalarının özellikleri EK-2’de verilen tabloya göre olur.

(5) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Konut amaçlı kullanılan binalar dışındaki diğer binalarda, içerisinde insan bulunduğu zamanlarda dâhi; idari personelin yetkisinde olan her türlü mahallin, aydınlatmanın açılmasına ve kapatılmasına imkân veren bir cihaza sahip olması gerekir. Bu cihaz, söz konusu mekân içerisinde yer almıyor ise, mekândaki aydınlatma durumunun kumanda noktasından görülmesine imkân vermesi gerekir. Sportif amaçlı ve çok amaçlı salonlar gibi farklı aydınlatma seviyelerinin söz konusu olduğu, en az iki ve daha çok farklı kullanım mahallerinin bulunduğu binalarda, temel aydınlatma seviyesini yalnızca yetkili personelin artırmasına imkân verecek biçimde tedbirler alınır.

(6) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Aynı mekân içerisinde, bir pencere boşluğuna 5 metreden daha yakın olan yapay aydınlatmalı noktalarının her birindeki toplam kurulu güç 200 W’ı aştığında, bu noktalar diğer aydınlatma noktalarından bağımsız olarak kumanda edilir.

(7) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Doğal aydınlatma yeterli olduğunda, zaman ayarlı veya insan mevcudiyetini algılayan cihaz ile yapay aydınlatmanın otomatik olarak devreye girmemesi gerekir.

(8) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binalarda elektrik enerjisinin verimli kullanılması amacıyla;

a) Özel durumlar olmadıkça akkor flamanlı lambaların kullanılmaması, renk sıcaklığının önemli olmadığı durumlarda A ve B sınıfı elektronik balastlı tüp biçimli fluoresan, kompakt tip fluoresan veya sodyum buharlı lambaların tercih edilmesi,

b) Enerji tüketimi yüksek olan dekoratif aydınlatma gereçlerinin genel aydınlatma amaçlı kullanılmaması,

c) Çalışma alanlarında yeterli aydınlık seviyesini sağlayacak armatür seçiminin ve dağılımının yapılması,

ç) Yapılabilirliği uygun olan mekânlarda, hareket, ısı veya ışık duyarlı ekipmanların kullanılması, özellikle merdiven boşluklarında ve çalışma ortamlarında bulunan tuvalet, lavabo, koridor gibi mekânlarda sensörlü lambaların kullanılması ve gereksiz kullanımların önüne geçilmesi,

d) Daha az sayıda armatür ve dolayısıyla daha az elektrik tüketimiyle istenen aydınlık seviyelerine ulaşmayı sağlayacağı için, açık renk mobilya ve duvar renkleri tercih edilmesi,

e) Armatürlerin verimlerini ve odalardaki aydınlık seviyesini artırmak için aydınlatma gereçlerinin periyodik olarak temizlenmesi

gerekir.

(9) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Konut harici binaların aydınlatma enerjisi ihtiyacı belirlenirken binanın iç aydınlatma yüküne ilaveten, güvenlik aydınlatması hariç olmak üzere, binanın dış aydınlatma yükü de dikkate alınır.

(10) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Farklı aydınlatma seviyelerinin söz konusu olduğu mahallerin bulunduğu konut amaçlı kullanılan binalar dışındaki binalarda, asgari aydınlatma seviyesini yalnızca yetkili personelin artırmasına imkân verecek sistemler tesis edilir.

(11) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Binaların elektrik tesisatı, 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğine ve ilgili mevzuat hükümlerine göre projelendirilir ve uygulanır.

(12) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Konut harici binaların elektrik sistemlerinde; konu ile ilgili yönetmeliklere uygun olarak merkezi ve/veya lokal düzeyde güç kompanzasyonu yapılır.

ONUNCU BÖLÜM

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı ve NSEB(1)

Yenilenebilir enerji kaynaklarının, ısı pompası, kojenerasyon ve mikrokojenerasyon sistemlerinin kullanımı (Değişik başlık: RG-1/4/2010-27539)

MADDE 22 – (1) (Mülga: RG-19/2/2022-31755)(3)

(2) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(3) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(4) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(5) Güneş enerjisi toplayıcıları kullanımında TS EN 12975-1 ve TS 3817’e uyulur.

(6) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(7) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

NSEB

MADDE 23 –

(Mülga: RG-1/4/2010-27539) (Başlığı ile Birlikte Yeniden Düzenleme: RG-19/2/2022-31755)(2)

(1) NSEB niteliğindeki binaların Enerji Kimlik Belgesindeki enerji performans sınıfının B veya daha iyi olması ve aynı zamanda binanın birincil enerji ihtiyacının en az %10’u oranında (Ek ibare: RG-24/6/2025-32936) yerinde yenilenebilir enerji kullanımına sahip olması zorunludur.

(2) Toplam yapı inşaat alanı 2000 m2 ve üzeri olan binaların NSEB olarak inşa edilmesi zorunludur. Bu binaların mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösteren ve EK-10’da yer alan “Ön Hesap Sonuç Formu”nun, BEP-TR yazılımı ile hazırlanarak ruhsat eki projeler ile birlikte sunulması zorunludur. 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesine göre avan proje esas alınarak yapı ruhsatı düzenlenmesi durumunda “Ön Hesap Sonuç Formu” aranmaz.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı: RG-1/4/2010-27539)

İşletme, Periyodik Bakım ve Denetim

İşletme ve periyodik bakım (Değişik başlık: RG-1/4/2010-27539)

MADDE 24 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binanın enerji kullanan sistemlerinin işletmecisi, Bakanlık tarafından belirlenecek usûl ve esaslara göre ilgili meslek odaları tarafından düzenlenecek olan eğitimlere katılarak belge alır.

(2) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Bu Yönetmelik kapsamında binanın enerji performansını etkileyen mimari, mekanik, elektrik ve aydınlatma gibi sistemlerin verimlilikleri ile ilgili konularda yapılması gerekli bakımlar, testler ve bunların peryotları, ilgili idare tarafından onaylanmak üzere tasarım aşamasında hazırlanan raporda tanımlanır. Bu testlerin zamanında ve uygun şekilde yapılmasından ve binanın tasarım aşamasındaki enerji performansının altına inmeyecek şekilde işletilmesi için gerekli bakım ve onarım ve tadilatların yapılmasından bina sahibi, yöneticisi, yönetim kurulu ve/veya enerji yöneticisi sorumludur.

(3) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Periyodik bakımlar kapsamında gerekli tedbirlerin alınmasıyla sistem veya ekipman verimlerinin tasarım değerinden daha düşük bir değerde olmaması sağlanır.

(4) (Ek: RG-1/4/2010-27539) (Değişik: RG-24/6/2025-32936) Binanın enerji performansını etkileyen mimari, mekanik, elektrik ve aydınlatma gibi sistemlerin periyodik bakımları üretici firması tarafından belirlenen usul ve esaslara göre bina sahibi, yöneticisi, varsa enerji yöneticisi veya işletmecisi tarafından yaptırılır. Yapı ruhsatı vermeye yetkili idaresince binaya yönelik denetimlerde periyodik bakım dokümanları incelenir ve gerekli önlemler alınır.

Denetim yapacak kurum ve kuruluşlar

MADDE 24/A – ) (Ek: RG-1/4/2010-27539)

(1) Bu Yönetmelik kapsamında, binanın enerji tüketen ekipmanlarının, ilgili raporlarda belirtilen periyodik bakımlarının yapılması ile ilgili denetimler (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) yapı ruhsatı vermeye yetkili idare veya yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır.

(2) (Mülga: RG-24/6/2025-32936) 

(3) Denetim yapacak kurum ve kuruluşlar, bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri bakımından Bakanlığa karşı sorumludur. Bakanlık, bu kuruluşların Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerini izler ve gerektiğinde denetler.

(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yapı ruhsatı alınan binalara yönelik olarak, yapı kullanma izin belgesi verilmesinden sonra (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) yapı ruhsatı vermeye yetkili idare tarafından yapılan veya yaptırılan denetimlerde enerji kimlik belgesinin gerçeğe aykırı düzenlendiğinin veya binanın enerji tüketimi bakımından düzenlenen belgeye uygun olmadığının tespit edilmesi halinde, bina, en geç bir yıl içinde projesine ve yapı kullanma izin belgesi verilmesine esas olan enerji kimlik belgesindeki özellikleri sağlayacak hale getirilir. Bu konuda, binayı inşaa eden veya ettiren gerçek veya tüzel kişi sorumludur.

ONİKİNCİ BÖLÜM

(Değişik bölüm başlığı: RG-1/4/2010-27539)

Enerji Kimlik Belgesi, Enerji Kimlik Belgesinde Bulunması Gereken Bilgiler ve Enerji Kimlik Belgesi Vermeye Yetkili Kuruluşlar

Enerji kimlik belgesi düzenlenmesi (Değişik başlık: RG-1/4/2010-27539)

MADDE 25 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Enerji Kimlik Belgesi düzenlenirken Bakanlık tarafından tebliğ ile yayımlanan hesaplama yöntemi kullanılır.

(2) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Enerji Kimlik Belgesi düzenleme tarihinden itibaren 10 yıl süre ile geçerlidir.

(3) (Değişik: RG-28/4/2017-30051) Enerji kimlik belgesi, Bakanlık tarafından yayımlanacak tebliğle belirlenen formatta ve muhteviyatta düzenlenir.

(4) (Değişik: RG-20/4/2011-27911) Enerji Kimlik Belgesi, Enerji Kimlik Belgesi (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) uzmanı tarafından hazırlanır. Bu belge, yeni binalar için yapı kullanma izin belgesi alınması aşamasında ilgili idarelere sunulur. Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmeyen binalara ilgili idarelerce yapı kullanma izin belgesi verilmez. Enerji Kimlik Belgesinde yer alan bilgilerden ve bu bilgilerin doğruluğundan (Ek ibare: RG-24/6/2025-32936) enerji kimlik belgesi uzmanı ve Enerji Kimlik Belgesi düzenlemeye yetkili kuruluş sorumludur.

(5) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Enerji Kimlik Belgesi, yeni ve mevcut binalar için 26 ncı maddede belirtilen bilgileri ihtiva edecek şekilde düzenlenir.

(6) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Enerji Kimlik Belgesinin bir nüshası bina sahibi, yöneticisi, yönetim kurulu ve/veya enerji yöneticisince muhafaza edilir, bir nüshası da bina girişinde rahatlıkla görülebilecek bir yerde asılı bulundurulur.

(7) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Enerji Kimlik Belgesi, binanın yıllık birincil enerji ihtiyacının değişmesine yönelik herhangi bir uygulama yapılması halinde, bu Yönetmeliğe uygun olacak şekilde bir yıl içinde yenilenir.

(8) (Değişik: RG-19/2/2022-31755) Enerji Kimlik Belgesinin, binanın tamamı için hazırlanması şarttır.

(9) (Değişik: RG-24/6/2025-32936) Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekât ve ülke savunması bakımından gizlilik arz eden yapılar ile Millî Savunma Bakanlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait harekât, eğitim, güvenlik ve savunma amaçlı yapılar ve mülkiyeti kime ait olursa olsun bu nitelikte olduğu ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşunca ilgili idareye bildirilen binalar ile imar mevzuatı gereği ruhsatsız yapılan yapılar ile mücavir alan dışında kalan ve yapı inşaat alanı 1.000 m2’den az olan binalar için Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmesi zorunlu değildir.

(10) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(11) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(12) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(13) (Ek: RG-1/4/2010-27539) (Değişik: RG-28/4/2017-30051) Enerji kimlik belgesi BEP-TR kullanılmak suretiyle düzenlenir. BEP-TR’ye erişim yetkisi, (Ek ibare: RG-24/6/2025-32936) enerji kimlik belgesi uzmanlarına ve enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlara verilir. Ancak, bu yetki, enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili kuruluş adına, düzenlenen eğitimlere katılmak suretiyle enerji kimlik belgesi düzenlemek üzere Bakanlık tarafından BEP-TR’ye erişim yetkisi verilen (Değişik ibare: RG-24/6/2025-32936) enerji kimlik belgesi uzmanları tarafından kullanılır. Bu kişilerin çalışmakta olduğu kuruluşlardan ayrılmaları ve enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili bir başka kuruluşta çalışmaları halinde, ayrıca eğitim ve sertifikalandırma programına katılmalarına gerek olmaksızın, çalışmakta olduğu kuruluşun isteği üzerine BEP-TR’ye erişim hakkı yeni çalıştığı kuruluş adına tanımlanır.

(14) (Ek: RG-1/4/2010-27539)  (Değişik: RG-28/4/2017-30051) Tüzel kişi adına, bünyesindeki herhangi bir gerçek kişi tarafından düzenlenen enerji kimlik belgelerinin ilgili mevzuata uygun şekilde düzenlenmesinden, düzenleyen ilgili gerçek kişi veya kişiler ile birlikte kuruluşun sahibi veya yöneticisi müteselsilen sorumludur.

(15) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Binalar veya bağımsız bölümlere ilişkin alım, satım ve kiraya verme ile ilgili iş ve işlemlerde enerji kimlik belgesi düzenlenmiş olması şartı aranır. Binanın veya bağımsız bölümün satılması veya kiraya verilmesi safhasında, mal sahibi enerji kimlik belgesinin bir suretini alıcıya veya kiracıya verir.

(16) (Ek: RG-19/2/2022-31755) NSEB’i sağlayan binalara düzenlenen enerji kimlik belgesinde bu durum belirtilir.

Enerji kimlik belgesinde bulunması gereken bilgiler

MADDE 26 –

(1) Enerji Kimlik Belgesinde, binanın enerji ihtiyacı, yalıtım özellikleri, ısıtma ve/veya soğutma sistemlerinin verimi/etkenliği ve binanın enerji tüketim sınıflandırması ile ilgili bilgilerle birlikte;

a) Bina ile ilgili genel bilgiler,

b) Düzenleme ve düzenleyen bilgileri,

c) Binanın kullanım alanı (m2),

ç) Binanın kullanım amacı,

d) Binanın ısıtılması, soğutulması, iklimlendirmesi, havalandırması ve sıhhi sıcak su temini için kullanılan enerjinin miktarı (kWh/yıl),

e) Tüketilen her bir enerji türüne göre yıllık birincil enerji miktarı (kWh/yıl),

f) Binaların kullanım alanı başına düşen yıllık birincil enerji tüketiminin, A ile G arasında değişen bir referans ölçeğine göre sınıflandırılması,

g) Nihai enerji tüketiminin oluşturduğu sera gazlarının kullanım alanı başına yıllık miktarı (kg CO2/m2-yıl),

ğ) Binaların kullanım alanı başına düşen yıllık sera gazı salımının, A ile G arasında değişen bir referans ölçeğine göre sınıflandırılması (kg CO2/m2-yıl),

h) Binanın aydınlatma enerjisi tüketim değeri,

ı) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Birincil enerji tüketimine göre, enerji sınıfı,

i) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Nihai enerji tüketimine göre, CO2 salımı sınıfı

j) (Ek: RG-1/4/2010-27539) Binanın yenilenebilir enerji kullanım oranı

gösterilir.

Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar ve enerji kimlik belgesi uzmanları (Değişik Başlık: RG-24/6/2025-32936)

MADDE 26/A –

(Ek: RG-1/4/2010-27539) (Değişik: RG-28/4/2017-30051)

(1) Yeni binalar için; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ilgili meslek odası tarafından, adına düzenlenmiş serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesi ile enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarı ile tamamlayan personel bulunduran gerçek veya tüzel kişilere Bakanlıkça enerji kimlik belgesi verme yetkisi verilir.

(2) Mevcut binalar için; enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarıyla tamamlayan personel bulunduran 5627 sayılı Kanun kapsamında bina kategorisinde yetkilendirilmiş olan enerji verimliliği danışmanlık şirketlerine Bakanlıkça enerji kimlik belgesi verme yetkisi verilir.

(3) Ayrıca mevcut binalar için; aşağıda belirtilen şartları sağlayan gerçek veya tüzel hukuk kişileri de, bu şartların sağlandığının ilgili (Değişik ibare: RG-19/2/2022-31755) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce tespit edilmesi üzerine Bakanlıkça enerji kimlik belgesi vermeye yetkilendirilir:

a) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ilgili meslek odası tarafından adına düzenlenmiş serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesine sahip olmak.

b) Enerji kimlik belgesi düzenleme eğitimini başarıyla tamamlayan personel bulundurmak.

c) Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik uyarınca düzenlenmiş Etüt-Proje Sertifikasına sahip personel bulundurmak.

ç) Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş ulusal veya uluslararası laboratuvarlar tarafından kalibre edilmiş ve etiketlenmiş ısı ve sıcaklık görüntüleme cihazına sahip olmak.

(4) Kamu kurum ve kuruluşları; enerji kimlik belgesi düzenleme eğitiminde başarılı olan bünyelerindeki personeli ile binalarına enerji kimlik belgesi düzenleyebilir.

(5) (Değişik: RG-19/2/2022-31755) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların bu belgelerin düzenlenmesi ile ilgili faaliyetlerinin denetimi Bakanlık tarafından yapılır veya yaptırılır. Denetimlere ilişkin hususlar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak tebliğ ile belirlenir.

(6) Bu madde kapsamındaki eğitimler (Ek ibare: RG-24/6/2025-32936) ve denetimler ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak tebliğ ile düzenlenir.

(7) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların ve enerji kimlik belgesi uzmanlarının denetimleri Bakanlıkça veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından periyodik olarak yapılır. Ayrıca, periyodik yapılan denetimlere ilave olarak şikâyet üzerine de denetim yapılabilir.

(8) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar ve enerji kimlik belgesi uzmanları, enerji kimlik belgesi oluşturmaya esas olan bilgi ve belgeleri enerji kimlik belgesinin geçerlilik süresi boyunca muhafaza eder.

(9) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşlar ve enerji kimlik belgesi uzmanları denetim amacıyla istenen bilgi ve belgeleri göndermekten sorumludur. İstenen bilgi ve belgelerin gönderilmemesi halinde, denetim sürecinin olumsuz etkilenmemesi için enerji kimlik belgesi düzenlemek üzere BEP-TR yazılımına erişim yetkileri, istenen bilgi ve belgeler gönderilene kadar engellenir.

(10) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Enerji kimlik belgesi vermeye yetkili kuruluşların ve enerji kimlik belgesi uzmanlarının yetkilerini kötüye kullandıkları veya gerçeğe aykırı belge düzenlediklerinin tespit edilmesi halinde, haklarında yapılacak denetim sonuçlanana kadar enerji kimlik belgesi düzenlemek üzere BEP-TR yazılımına erişim yetkileri engellenir.

(11) (Ek: RG-24/6/2025-32936) Enerji kimlik belgesinin yapı ruhsatına, ruhsat eki onaylı projelerine ve ısı yalıtım raporuna uygun hazırlanması esastır. Mevcut binalarda ruhsat ve ruhsat eki onaylı projelerine göre farklı uygulamaların bulunması halinde bu uygulamalar yerinde tespit edilerek raporlanır.

ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yıllık Enerji İhtiyacı

Yıllık enerji ihtiyacı

MADDE 27 –

(1) (Değişik: RG-1/4/2010-27539) Binanın ısıtma, soğutma, aydınlatma ve sıhhi sıcak su konularındaki enerji ihtiyaçları öncelikli olmak üzere, yıllık enerji ihtiyacının hesaplanması ile ilgili usûl ve esaslar Bakanlık tarafından Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ ile belirlenir.

(2) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(3) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(4) (Mülga: RG-1/4/2010-27539)

(5) (Ek: RG-1/4/2010-27539) BEP-TR yöntemine göre enerji kimlik belgesi alacak olan yeni binalar D sınıfı ve daha fazla enerji tüketimine ve CO2 salımına sahip olamaz.

ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 28 –

(1) 9/10/2008 tarihli ve 27019 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Isı Yalıtım Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

EK MADDE 1 –

(Ek: RG-1/4/2010-27539)

(1) Bu Yönetmelik kapsamında ihtiyaç duyulan binanın soğutma enerjisi ve aydınlatma enerjisi ihtiyacı hesabı ile ilgili standartlar, TSE tarafından çıkarılır

Standardların belirlenmesi

GEÇİCİ MADDE 1 –

(Mülga: RG-1/4/2010-27539)

Tebliğlerin çıkarılması

GEÇİCİ MADDE 2 –

(Değişik: RG-30/6/2010-27627)

(1) Bu Yönetmelik kapsamında ihtiyaç duyulan enerji performansı hesaplama yöntemleri ile ilgili konulardaki tebliğler, Bakanlık tarafından, 1/1/2011 tarihine kadar çıkartılır.

Mevcut binalara enerji kimlik belgesi verilmesi (Değişik başlık: RG-1/4/2010-27539)

GEÇİCİ MADDE 3 –

(1) Mevcut binalar ve inşaatı devam edip henüz yapı kullanım izni almamış binalar için Enerji Verimliliği Kanununun yayımı tarihinden itibaren on yıl içinde Enerji Kimlik Belgesi düzenlenir.

Enerji Kimlik Belgesi Verilmesi

GEÇİCİ MADDE 4 –

(Ek: RG-1/4/2010-27539) (Değişik: RG-30/6/2010-27627)

(1)  Bu Yönetmeliğin 25 inci maddesi 1/1/2011 tarihine kadar uygulanmaz.

GEÇİCİ MADDE 5 –

(Ek: RG-28/4/2017-30051)

(1) Bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin on beşinci fıkrası 1/1/2020 tarihine kadar uygulanmaz.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, NSEB uygulaması ve istisnalar (Değişik Başlık: RG-24/6/2025-32936)

GEÇİCİ MADDE 6 –

(Ek: RG-19/2/2022-31755)

(1) Bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “%10” oranı 1/1/2023 tarihinden 1/1/2025 tarihine kadar “%5” olarak uygulanır.

(2) Bu Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında “2000 m2” olarak belirtilen toplam yapı inşaat alanı 1/1/2023 tarihinden 1/1/2025 tarihine kadar “5000 m2” olarak uygulanır.

(3) (Ek: RG-24/6/2025-32936) 1/1/2025 tarihinden önce kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım işlerine yönelik ihale kararı veya ihale tarihi alınmış olan yapılar için 23 üncü maddedeki düzenlemelerde, ihale kararı veya ihale tarihindeki hükümler esas alınır.

Yürürlük

MADDE 29 –

(1) Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihten bir yıl sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30 –

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare: RG-19/2/2022-31755) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

(1) 19/2/2022 tarihli ve 31755 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile bu bölüm başlığı “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı, Isı Pompası ve Kojenerasyon Sistemleri” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

(2) Bu değişiklik ile yeniden düzenlenen 23 üncü maddenin ikinci fıkrası 1/1/2023 tarihinde yürürlüğe girer.

(3) Bu değişiklik 1/1/2023 tarihinde yürürlüğe girer.

Ekleri görmek için tıklayınız

 

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

5/12/2008

27075

Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

1/4/2010

27539

2.

30/6/2010

27627

3.

19/2/2011

27851

4.

20/4/2011

27911

5.

28/4/2017

30051

6.

19/2/2022

31755

7.

24/6/2025

32936

 

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

21 Haziran 2025 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı: 32933

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARARIN UYGULANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2025/1)

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1-

(1) Bu Tebliğin amacı ve kapsamı, 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2-

(1) Bu Tebliğ, 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-

1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,

b) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

c) Diğer harcama: Etüt ve proje harcamaları, teşvik belgesi kapsamı makine ve teçhizatın ithalat ve gümrükleme harcamaları, nakliye, montaj ve sigorta harcamaları, belge konusu yatırım ile ilgili kur farkı ve faiz veya kâr payı harcamaları ile yatırım harcaması niteliğindeki maddi olmayan duran varlık (marka, lisans, know-how ve benzeri) harcamalarının toplamını,

ç) Entegrasyon: Mal ve hizmet üreten tesislerin mevcut üretim hatlarında elde edilen nihai ürüne bütünleyici nitelikte ara malı verecek ve/veya üretilmekte olan nihai ürünü ara malı olarak kullanabilecek şekilde, mevcut tesise ileri ve/veya geriye doğru entegre olan, yatırımın konusu ve projenin özelliği dikkate alınarak kaideten aynı il sınırları içinde veya aynı yerde ve aynı tesis bünyesinde olan yatırımları,

d) Genel Müdürlük: Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

e) Karar: 29/5/2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararı,

f) Komite: Bakanlık bünyesinde Bakan onayı ile oluşturulan Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesini,

g) Komple yeni yatırım: Mal ve hizmet üretimine yönelik olarak ana makine ve teçhizat ile yardımcı tesisleri içeren, gerektiğinde arazi-arsa ve bina-inşaat harcamalarını da ihtiva eden, yatırımın yapılacağı yerde aynı üretim konusunda mevcut tesisi veya mevcut tesisi ile altyapı bütünlüğü bulunmayan yatırımları,

ğ) Kullanıcı: Yatırım teşvik belgesine ilişkin iş ve işlemler için bu Tebliğ kapsamındaki yatırımcıdan istenecek bilgileri E-TUYS aracılığıyla yatırımcı adına Genel Müdürlüğe bildirmek üzere yetkilendirilmiş kişileri,

h) Kullanım kılavuzu: E-TUYS üzerinden yatırım teşvik belgesine ilişkin her türlü iş ve işlemin kullanıcılar tarafından nasıl gerçekleştirileceğini içeren ve Bakanlık internet sitesinde yer alan dokümanı,

ı) Modernizasyon: Mevcut bir tesiste makine ve teçhizatın yenileri ile değiştirilmesini, tesiste eksik kalmış bölümlerin tamamlanmasını, nihai ürünün doğrudan kalitesinin yükseltilmesini, modelinin değiştirilmesini veya üretim ve hizmet süreçlerinin teknolojik iyileştirmelerle verimliliğinin artırılmasını içeren yatırımları,

i) Nakil: Mevcut bir tesiste bulunan makine ve teçhizatın teşvik belgesine konu yatırım yerine taşınması durumunu,

j) Tevsi: Mevcut bir yatırımda üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımları,

k) Ürün çeşitlendirme: Mevcut tesisler ile altyapı müşterekliği olan, aynı işletmede mevcut makine ve teçhizata yapılacak ilave yatırımla farklı bir nihai ürün elde edilmesine yönelik yatırımları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar

Teşvik belgesi

MADDE 4-

(1) Teşvik belgesi; yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkânı sağlayan bir belge olup Kararın amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için düzenlenir.

(2) Teşvik belgesinin düzenlenmiş olması teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili olarak diğer mevzuat hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin verilmesi gerekliliğine mesnet teşkil etmeyeceği gibi söz konusu belgelerin temin edilmesi gerekliliğini de ortadan kaldırmaz.

Müracaat

MADDE 5-

(1) Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları yüzde elliyi geçen kurum ve kuruluşlar) ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri kullanıcı aracılığıyla Bakanlık internet sitesi vasıtasıyla elektronik ortamda teşvik belgesi düzenlenmesi için müracaat edebilir.

(2) Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılacak teşvik belgesi müracaatları değerlendirmeye alınmaz.

Müracaat mercii

MADDE 6-

(1) Teşvik belgesi ile ilgili her türlü iş ve işlem için kullanıcılar tarafından E-TUYS aracılığıyla Bakanlığa müracaat edilir.

Teşvik belgesi müracaat şekli ve müracaatta aranacak belgeler

MADDE 7-

(1) Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için kullanıcılar tarafından E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve aşağıda belirtilen belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortamda yüklenmesi gerekir:

a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılacak müracaatlar hariç olmak üzere, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığına veya tecil ve/veya taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazı veya Sosyal Güvenlik Kurumunun elektronik bilgi iletişim ortamından alınacak barkodlu belge.

b) 29/7/2022 tarihli ve 31907 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümlerine göre hakkında “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı” bulunması gereken yatırım konuları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınan çevresel etki değerlendirmesine ilişkin karar ve/veya çevresel etki değerlendirmesine dair karara ilişkin yazı.

c) Kapsamı Genel Müdürlükçe belirlenecek yatırımlar için işyeri açma ve çalışma ruhsatı.

ç) Teşvik belgesi müracaatında bulunulmadan önce yatırımın karakteristiğine bağlı olarak ilgili mevzuat hükümleri kapsamında gereği diğer kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken belgeler.

d) Yatırım tutarı 1 milyar TL ve üzerinde olan yatırımlar için 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Kararın EK-1’inde belirtilen formatta hazırlanmış fizibilite raporu.

e) Yatırımın konusuna, niteliğine, büyüklüğüne veya teşvik uygulamalarına bağlı olarak Genel Müdürlükçe talep edilebilecek diğer bilgi ve belgeler.

(2) Teşvik belgesi ile ilgili iş ve işlemler için kullanıcılar tarafından e-İmza uygulaması çerçevesinde E-TUYS üzerinden yüklenen evrakın Bakanlığa ayrıca ibrazı aranmaz. Kullanıcılar tarafından e-İmza uygulaması kapsamında E-TUYS’a yüklenen her türlü belge ve/veya evrakın eksiksiz bir şekilde muhafaza yükümlülüğü ve denetime karşı hesap verme sorumluluğu, müracaat tarihinden itibaren 10 yıl boyunca yatırımcıya aittir.

(3) E-TUYS’ta kayıtlı teşvik belgesi Bakanlık tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla elektronik ortamda paylaşılabilir.

Teşvik belgesi ile ilgili müracaatların değerlendirilmesi

MADDE 8-

(1) Teşvik belgesi düzenlenmesi talep edilen yatırım projelerinin; Karar ve Karara istinaden yapılan düzenlemelerde belirtilen şartları sağlaması ve makro ekonomik politikalar, arz-talep dengesi, sektörel, mali ve teknik açıdan yapılacak değerlendirme ve gerektiğinde ilgili kurum, kurul ve kuruluşlardan alınacak görüşler sonucunda uygun bulunması halinde, yatırıma ait teşvik belgesi ile ithal ve yerli makine ve teçhizat listeleri Genel Müdürlükçe onaylanır.

(2) Teşvik belgesinin düzenlenmesine mesnet teşkil edecek bilgilerin eksik ve/veya çelişkili olması halinde, yatırımcının müracaatı değerlendirmeye alınmaz. Bu durumun giderilmesine yönelik müracaatlar, en son müracaatın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilir.

(3) Teşvik belgesi ile ilgili müracaatların değerlendirilmesi aşamasında tespit edilen eksiklerin tamamlanması için yatırımcıya Genel Müdürlükçe bildirimde bulunulur. Bildirimde eksiklerin tamamlanması için süre belirtilmeyen hallerde bu süre 30 gündür. Süresi içinde belirtilen eksikler tamamlanarak müracaat edilmesi kaydıyla ilk müracaat tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri kapsamında işlem tesis edilir.

(4) Müracaat ekinde ibraz edilen bilgi ve belgelerin doğruluğundan yatırımcılar sorumlu olup, yatırımın herhangi bir aşamasında aksinin tespiti halinde, Genel Müdürlükçe teşvik belgesi iptal edilebileceği gibi belge iptalini gerektirmeyen durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerin ilgili kısmı müeyyide uygulanmak suretiyle geri alınır.

(5) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında değerlendirme süreci devam eden yatırım projeleri, yatırımcı talebine istinaden ilgili programa başvuru tarihinden itibaren geçerli olmak kaydıyla Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında yer alan diğer teşvik uygulamaları çerçevesinde değerlendirilebilir ve teşvik belgesi düzenlenebilir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki başvurunun olumlu sonuçlanması durumunda Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında düzenlenen belgeye ilişkin destekler olumlu sonuçlanan programa uygun olacak şekilde revize edilebilir.

(6) Beşinci fıkra hükmü mülga 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara istinaden Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında değerlendirme süreci devam eden müracaatlar için Kararın geçici 1 inci maddesi çerçevesinde uygulanır.

Teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyen harcamalar

MADDE 9-

(1) Müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmez.

(2) Teşvik belgesi kapsamında;

a) Ham madde, ara malı, işletme malzemesi ve yedek parça,

b) Kullanılmış yerli makine ve teçhizat,

c) Karayolu nakil vasıtaları ve her türlü binek araçları (sağlık ve belediye hizmetlerinde kullanılan araçlar ile madencilik yatırımlarında, apronda veya limanda kullanılan trafiğe çıkamayacak nitelikte olan araçlar hariç),

ç) Havayolu ile yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar dışındaki diğer yatırımlar için uçak ve helikopter,

d) Mevcut makine ve teçhizatın tamir, bakım ve revizyonuna yönelik harcamalar,

değerlendirmeye alınmaz.

(3) Turizm ve sağlık yatırımlarında odalar ve ortak kullanım alanlarındaki makine ve teçhizat, endüstriyel mutfak ekipmanları, tanı ve tedaviye ilişkin tıbbi cihazlar, çamaşırhane ekipmanları, soğuk hava depoları, ısıtma-soğutma sistemleri (tesisat hariç) ile yangın uyarı ve söndürme sistemleri dışında kalan ekipmanlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilmez.

(4) Eğitim, kreş ve gündüz bakım evi yatırımlarında derslik, laboratuvar ve ortak alanlarda kullanılan demirbaşlar, endüstriyel mutfak ekipmanları, toplantı ve spor salonu demirbaşları, ısıtma-soğutma sistemleri (tesisat hariç) ile yangın uyarı ve söndürme sistemleri dışında kalan ekipmanlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilmez.

(5) İkinci fıkrada belirtilenler dışında, teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmeyecek harcamalar sektörel özellikler dikkate alınarak proje bazında belirlenir. Kararda belirtilen makine ve teçhizat tanımına uymayan ancak mal ve hizmet üretimine yardımcı niteliği bulunan demirbaşlara makine ve teçhizat listelerinde yer verilebilir.

(6) Teşvik belgelerine ait ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde inşaat malzemelerine yer verilmez.

(7) Teşvik belgesi kapsamı yatırımların finansmanında kullanılan kredilere ilişkin faiz giderleri ve döviz kredisi ya da dış kredi ile sabit kıymet temin edilmesi nedeniyle ortaya çıkan kur farklarının, teşvik belgesi kapsamı sabit kıymetin aktifleştirme tarihine kadar maliyete intikal ettirilen kısmı dışında kalan kur farkı ve faiz gideri teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilmez.

Belirli yatırımlarda aranan nitelikler

MADDE 10-

(1) Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında; güneş panellerinin üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak yurt içinde üretilmiş hücreden üretilmiş olması ve güneş paneli taşıyıcı konstrüksiyon sistemlerinin yurt içinde üretilmiş olması gerekir.

(2) Rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında; kanat ve kulelerin yurt içinde üretilmiş olması, 1/1/2026 tarihi itibarıyla yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenmiş teşvik belgeleri kapsamı yatırımlarda ise kanat, kule, jeneratörün veya naselin jeneratörünün yurt içinde üretilmiş olması gerekir. Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) ihaleleri sonucu sözleşme imzalama hakkı kazanmış olan ve yine bu tarihten önce ön lisans veya lisans almış olan rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımlarında bu nitelik aranmaz.

(3) Veri merkezi yatırımlarına yönelik komple yeni veya tevsi niteliğinde teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaatlarda, TS EN 50600 standardı kapsamında minimum Kullanılabilirlik Sınıfı 3 (AC:3), minimum Koruma Sınıfı 4 (PC:4), minimum Enerji Ayrıntı Seviyesi 3 (GL:3) olan TSE Veri Merkezi Tasarım Belgesinin sunulması gerekir. Teşvik belgesine konu veri merkezinde kısmi hesaplama yapılmayan tam doluluk oranında “Güç Kullanım Etkinliği (PUE)” değerinin azami 1,65 olması ve en az 2 telekom operatörüne ait fiber optik kablonun sonlanması gerekir. Yatırımın tamamlanmasını müteakip, bu fıkrada belirtilen standartların sağlandığına ilişkin TSE Veri Merkezi Tesis Belgesinin sunulması zorunludur.

(4) Kararın 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi kapsamında değerlendirilen yatırımlarda, bilgi teknolojisi ekipman ve yazılım yatırımlarının kurulacağı veri merkezlerinin TSE Veri Merkezi Operasyon Belgesi bulunması ve bu veri merkezlerinde en az 2 telekom operatörüne ait fiber optik kablonun sonlanması zorunludur. Bu yatırımlar ile kurulacak altyapı birden fazla veri merkezinde yer alabilir.

(5) Elektrikli araçlar ve elektronik cihazlar için şarj istasyonlarının işletilmesine yönelik yatırımlara teşvik belgesi düzenlenebilmesi için her bir ünitenin asgari 120 kW hızlı şarj kapasitesine sahip olması gerekir. 1/1/2026 tarihi itibarıyla teşvik belgesi kapsamında temin edilecek ünitelerin yurt içinde üretilmiş olması gerekir.

Yatırım cinsleri

MADDE 11-

(1) Teşvik belgeleri kapsamında yapılacak yatırım cinsleri komple yeni, tevsi, modernizasyon, ürün çeşitlendirme, entegrasyon ve nakilden oluşur.

(2) Komple yeni, tevsi, modernizasyon ve ürün çeşitlendirme cinslerindeki yatırımların aynı il sınırları içinde olması gerekir.

(3) Yatırımın karakteristiği gereği muhtelif illerde olması gereken yatırım konuları için ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.

(4) Teşvik belgesi kapsamı yatırımın bir bölümünün yatırım yeri ya da konusu açısından kalan kısma görece daha yüksek destek oran ve sürelerde desteklenebilecek durumda olması halinde yatırımın tamamı görece daha düşük oran ve süreler dikkate alınarak desteklenir.

Stratejik Hamle Programı

MADDE 12-

(1) Genel Müdürlük Stratejik Hamle Programı kapsamında sunulan desteklerden faydalanmak isteyen yatırımcıların müracaatlarını Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen kriterler çerçevesinde ön değerlendirmeye tabi tutar. Kararda bahsi geçen fıkranın (a) bendine ilişkin değerlendirme EK-1’de belirtilen listeye göre, (c) bendine ilişkin değerlendirme EK-2’de belirtilen yönteme göre yapılır.

(2) Stratejik Hamle Programı kapsamında değerlendirilmek üzere yapılan müracaatlar, Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen kriterleri sağladığını tevsik eden bilgi, belge ve raporları ihtiva etmelidir.

(3) Genel Müdürlük; ön değerlendirme neticesinde Kararın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen beş kriterden üçünü sağladığı tespit edilen projeleri fizibilite raporu hazırlanmasını teminen, protokol imzalanan ve yatırımcının tercih ettiği bir kalkınma ve yatırım bankasına iletir. Proje ile ilgili bilgi ve belgeler, eş zamanlı olarak arz güvenliği değerlendirmesinin yapılmasını teminen Bakanlık Sanayi Genel Müdürlüğüne iletilir.

(4) Genel Müdürlük; fizibilite raporunu, Bakanlık Sanayi Genel Müdürlüğü değerlendirmesini ve diğer bilgi ve belgeler çerçevesinde değerlendirme raporunu Komiteye sunar.

(5) Projenin değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere diğer kurum ve kuruluşlardan bilgi ve belge temin edilebilir.

(6) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek projelerin ve sağlanacak destek unsurlarının belirlenmesine ilişkin nihai karar yetkisi Komiteye aittir. Komite, fizibilite raporu ve EK-3’te yer alan puanlama tablosunda belirtilen kriterler çerçevesinde değerlendirme yapmak üzere tüm üyelerin katılımı ile toplanır. Her bir üye tarafından 100 puan üzerinden yapılan puanlama sonucunda, üyelerin yarısından fazlasının 70 ve üzeri puan vermesi ve projeye ilişkin puan ortalamasının en az 70 olması durumunda proje olumlu sonuçlandırılabilir.

(7) Komite tarafından Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırım projeleri için Genel Müdürlükçe teşvik belgesi düzenlenir.

(8) Yatırımın kapasite, katma değer, nihai ürün gibi karakteristik niteliklerinde değişikliğe yol açan revize talepleri Komite tarafından değerlendirilir ve uygun bulunan talepler Genel Müdürlükçe sonuçlandırılır.

(9) Genel Müdürlükçe gerçekleştirilen ön değerlendirmede kullanılan verilerin piyasa şartları gereği bilahare değişmesi durumunda, desteklerle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmaksızın teşvik belgesi geçerliliğini muhafaza eder.

(10) Üçüncü fıkra kapsamında hazırlanacak fizibilite raporunun formatı ve kapsamı ile uygulamadaki diğer esaslar, Genel Müdürlük ile kalkınma ve yatırım bankaları arasında imzalanan protokol ile belirlenir.

Başlamış işlemler ve mahrece iade

MADDE 13-

(1) Yatırım süresi içinde ilgili kambiyo mevzuatında yer alan ödeme şekillerinden herhangi biri ile ithalat işlemlerine başlanılmış veya bedeli kısmen ya da tamamen ödenmiş ancak ithalatı gerçekleştirilememiş makine ve teçhizatın ithaline, gümrük idarelerince belge kapsamında sağlanan destek unsurları uygulanmak suretiyle izin verilir. Bu şekilde ithalatı yapılan makine-teçhizat, teşvik belgesinde kayıtlı diğer destek unsurlarından da faydalandırılır.

(2) Teşvik belgesinin yatırım süresi içinde;

a) Evsafa uygun çıkmaması sonucu, eşyanın serbest dolaşıma girişini müteakip garanti süresi içinde yurt dışına iade edilecek makine ve teçhizatın,

b) Tamir, bakım veya diğer nedenlerle yurt dışına gönderilecek makine ve teçhizatın,

mahrece iade işlemleri için doğrudan gümrük idaresine müracaat edilir. Bu yöndeki talepler ilgili gümrük idaresince, gümrük mevzuatı çerçevesinde sonuçlandırılır.

Kullanılmış komple tesis ve kullanılmış makine ve teçhizat ithali

MADDE 14-

(1) Kullanılmış komple tesislerin (karayolu nakil vasıtaları hariç) ithaline yönelik talepler, Genel Müdürlükçe proje bazında değerlendirilir. Teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilen bu tesisler, yatırım konusuna bağlı olarak yardımcı tesislerden bağımsız, bir mal veya hizmeti üretebilecek komple bir hattan veya teşvik belgesinde kayıtlı üretimi yapabilecek bir veya birden fazla makine ve teçhizattan da oluşabilir. Kapasite artışı oluşturmayan ve mevcut bir üretim hattında gerçekleştirilen tamamlama niteliğindeki makine grupları yatırımları kullanılmış komple tesis olarak değerlendirilmez. Farklı firmalardan temin edilen münferit makine ve teçhizat ile tesis oluşturulamaz ve söz konusu tesislerin revizyon ve ticareti ile iştigal eden firmalardan da teşvik belgesi kapsamında ithalat yapılamaz.

(2) Kullanılmış komple tesis taleplerinin değerlendirilebilmesi için yatırımcıların, tesise ait makine ve teçhizatın model ve imal yıllarını da gösterir dökümlü fatura veya proforma fatura asılları ile birlikte Bakanlığa müracaat etmeleri gerekir.

(3) Kullanılmış makine ve teçhizat temininde, Karar hükümleri ve sektörel kısıtlamalar göz önüne alınarak;

a) 31/12/2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı uyarınca ilgili yıla ait Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca ithali mümkün olan makine ve teçhizat (karayolu nakil vasıtaları hariç),

b) İthalat Rejimi Kararının 7 nci maddesi uyarınca ithaline izin verilen makine ve teçhizat,

teşvik belgesi kapsamında ithal edilebilir.

(4) Kullanılmış olarak ithal edilen makine ve teçhizatın amacı dışında kullanılması halinde sağlanan destekler ilgili mevzuat hükümleri kapsamında geri alınır. Söz konusu makine ve teçhizat, kullanılmış komple tesis kapsamında temin edilmiş ise, kullanılmış komple tesisin tamamı, gümrüklerce yapılacak tüm masraflar yatırımcı tarafından karşılanmak suretiyle tasfiye edilmek üzere gümrüklere terk edilir.

Faiz veya kâr payı desteği

MADDE 15-

(1) Faiz veya kâr payı desteği uygulamasına ilişkin esaslar, Genel Müdürlük ve aracı kurumlar arasında imzalanan protokol ile belirlenir.

(2) Teşvik belgesinde faiz veya kâr payı desteği öngörülen yatırımcılar faiz veya kâr payı desteğinden yararlanabilmek için Genel Müdürlük ile protokol imzalayan aracı kurumlardan birine başvurur. Aracı kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda kredi kullanımı veya finansal kiralama sözleşmesi yapılması uygun görülen projelere ilişkin faiz veya kâr payı desteği müracaatları, yatırımcı adına protokolde belirtilen esaslar çerçevesinde aracı kurumca Genel Müdürlüğe yapılır. Müracaatın, Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme sonucu uygun görülmesi gerekir.

(3) Faiz veya kâr payı desteği ödemesinin yapılabilmesi için yatırımcı tarafından;

a) 5510 sayılı Kanun uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın bozulmadığının,

b) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki on beş gün içinde vadesi geçmiş borcunun olmadığının,

tevsik edilmesi gerekmektedir.

(4) Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar için Bakanlıkça faiz veya kâr payı desteği ödemelerinin vadeyi takip eden ayın sonuna kadar yapılması esastır. Ancak, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller nedeniyle ödeme tarihinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak ödemeler

MADDE 16-

(1) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği ödemeleri, yatırım harcamasının yapıldığı yılı takip eden yıl Bakanlığa ibraz edilecek yatırım ilerleme raporunda belirtilen yatırım tutarı esas alınarak hesaplanan destek hak ediş tutarı kadar yapılır.

(2) Yatırım ilerleme raporunun her yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa ibraz edilmesi gerekmektedir. Bu tarihe kadar ibraz edilemeyen harcamalar takip eden yıllar için hazırlanacak yatırım ilerleme raporu ile ibraz edilebilir. Yatırım ilerleme raporunda yer alan harcamalar her yıl için ayrı ayrı ve toplu olarak belirtilir. Yatırımın durumuna ilişkin görsellere ve değerlendirmelere, yatırımın termin planına uyumuna dair değerlendirmelere ve risk analizine ayrıca yer verilir.

(3) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği ödemelerinin, hak ediş tutarının onaylandığı tarihi takip eden Mart, Haziran veya Eylül aylarında yapılması esastır. Ancak, Hazine nakit dengesi veya diğer zorunlu haller nedeniyle ödeme tarihinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir.

(4) Faiz veya kâr payı desteğinden yararlanmak isteyen yatırımcı adına kullanıcı, yatırım ilerleme raporunu E-TUYS’a yükler. Aracı kurumlar tarafından Bakanlığa gönderilen kredinin ve/veya borçlanmanın vadelerinde yapılıp yapılmadığına ilişkin geri ödeme bildirimleri de dikkate alınarak tespit edilen tutar hak ediş tutarı çerçevesinde firmaya aktarılır.

(5) Makine desteğinden yararlanmak isteyen yatırımcılar yatırım ilerleme raporu ile birlikte rapor döneminde Kararın 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nitelikleri taşıyan makine harcamalarına ilişkin bilgileri E-TUYS’a yükler. Uygun görülen makine bedeli üzerinden tespit edilen tutar hak ediş tutarı çerçevesinde firmaya aktarılır.

(6) Yatırımcı, Genel Müdürlüğün dördüncü ve beşinci fıkraları hükümleri çerçevesinde yapacağı inceleme için ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi ibraz etmek ile yükümlüdür.

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 17-

(1) Sigorta primi işveren hissesi desteği, komple yeni yatırımlarda teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımla sağlanan istihdam, diğer yatırım cinslerinde ise mevcuda ilave edilen istihdam için uygulanır. Komple yeni yatırım dışındaki yatırım cinslerinde, aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı işçi sayısının mevcut istihdamın altında olması halinde ilgili ay için prim desteği uygulanmaz.

(2) İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı ödemiş olması gerekir. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(3) Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulaması için Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak bildirimlerin, tamamlama vizesinin yapıldığı ayı takip eden ay yapılması esastır. Ancak, bu uygulama tarihlerinde Bakanlıkça değişiklik yapılabilir. Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasına ise, Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimi takip eden aydan itibaren başlanır. Uygulamanın ilk başladığı ay esas alınarak teşvik belgesinde kayıtlı süre kadar destekten yararlandırıldıktan sonra uygulamaya son verilir.

(4) Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanması ile ilgili işlemler Sosyal Güvenlik Kurumunca ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yürütülür.

(5) Genel Müdürlükçe, tamamlama vizesi yapılan ve sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanabilecek teşvik belgesi sahibi yatırımcılara ilişkin olarak firma ünvanı, teşvik belgesi tarih ve sayısı, yatırım yeri, Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numarası, yatırımın cinsi, mevcut istihdam, ilave istihdam, vergi dairesi, vergi numarası, destekten yararlanma oranı ve destekten yararlanma süresi Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirilir. Sosyal Güvenlik Kurumunca, destekten yararlanacak yatırımcılar için;

a) Desteğin uygulanacağı aya ait prim ve hizmet belgesinde belirtilen sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin, sigortalı hissesine isabet eden tutar ve Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın tamamının ödendiğinin,

b) 5510 sayılı Kanun uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığının veya tecil ve/veya taksitlendirildiğinin ya da yapılandırıldığının ve yapılandırmanın bozulmadığının,

c) 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tahsilat dairelerine müracaat tarihinden önceki on beş gün içinde vadesi geçmiş borcunun olmadığının,

tespit edilmiş olması gerekir.

(6) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanmasını müteakip EK-7’de yer alan formata uygun şekilde Bakanlıktan toplu aktarım talebinde bulunulur. Ödemeye esas istihdam sayısının ve Bakanlıktan aktarımı talep edilen tutarın doğruluğundan Sosyal Güvenlik Kurumu sorumludur.

(7) Sigorta primi işveren hissesi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste istihdam edilen sigortalı sayısının tespitinde, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri sicil numarası altında ilgili mevzuatta belirtilen aracılarca istihdam edilen sigortalı sayısı da dikkate alınabilir.

(8) Kararın 18 inci maddesinin yedinci fıkrası kapsamında desteklenen gemi inşa yatırımlarında uygulamaya, teşvik belgesinde kayıtlı istihdam sayısını aşmamak üzere teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren başlanır.

Sigorta primi desteği

MADDE 18-

(1) 17 nci maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları hükümleri sigorta primi desteği için de uygulanır.

Yatırım yeri tahsisi

MADDE 19-

(1) Diğer kurum ve kuruluşlarca yatırım yerine bağlı olarak düzenlenen ve teşvik belgesi düzenlemesine dayanak teşkil eden izin, ruhsat veya belge olması halinde; teşvik belgesinin düzenlenmesi aşamasında, gerekli diğer belgelerin tam ve eksiksiz olması ve yararlanılmak istenen teşvik sistemi kapsamındaki diğer şartların sağlanması kaydıyla, yatırım yerine bağlı olarak tahsis yapılabileceğine yönelik ön değerlendirme görüşü Genel Müdürlük tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü veya Bakanlık Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğüne iletilir.

(2) Yatırım yeri tahsisine yönelik iş ve işlemlerde, ilgili mevzuat hükümleri esastır.

Makine ve teçhizat listesine ilişkin işlemler ile harcamaların E-TUYS’a yüklenmesi

MADDE 20-

(1) Teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek ithal ve yerli makine ve teçhizat teminlerinde, alımı gerçekleştirilecek her bir makine ve teçhizat için alım yapılmadan önce kullanıcı tarafından E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen şekilde işlem başlatılması gerekir.

(2) Teşvik belgesi kapsamı ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerine ilişkin değişiklik talepleri için Bakanlığa müracaat edilir. Ancak, ithal ve yerli makine ve teçhizat listelerinde her bir makine ve teçhizat için belirtilen miktarın aşılmaması kaydıyla, listede belirtilen tutarın üzerinde veya altında kalan alımlarda liste değişikliği yapılmaksızın doğrudan işlem yapılabilir.

(3) Kararın 5 inci maddesinin on birinci ve on ikinci fıkralarının yürürlüğe gireceği tarihe kadar ithal ve yerli makine ve teçhizat alımları dışında kalan yatırım dönemine ait her türlü yatırım harcamasının (bina-inşaat, diğer harcamalar ve benzeri), gerçekleşmesini müteakip kullanıcılar tarafından E-TUYS üzerinden kullanım kılavuzunda belirtilen şekilde kaydı gerçekleştirilir.

Teşvik belgesinin revizesi

MADDE 21-

(1) Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerlerde, tevsik edilen bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük tarafından yatırımın her aşamasında değişiklik yapılabilir.

(2) Teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarında veya belgede kayıtlı diğer bilgilerde değişiklik olması durumunda, yatırımcı tarafından revize gerekçesi ve ilgili bilgi ve belgeler ile birlikte Bakanlığa müracaat edilerek teşvik belgesinin revizesi talebinde bulunulur. Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme neticesinde gerekçesi uygun bulunan teşvik belgeleri revize edilebilir.

(3) Yatırımcı bilgilerinde (ünvan, vergi dairesi, iletişim bilgileri ile diğer bilgiler) değişiklik yapılması durumunda Bakanlığa müracaat edilmeksizin yatırımcı adına kullanıcı söz konusu değişiklikleri E-TUYS’ta günceller.

Yatırım konusu değişikliği

MADDE 22-

(1) Yatırım konusu değişikliği talepleri için Bakanlığa başvurulur.

(2) Yatırımcı tarafından yeni yatırıma ilişkin olarak verilecek bilgilere istinaden ilgili mevzuat hükümleri kapsamında bölgesel ve sektörel kısıtlamalar da dikkate alınarak, Genel Müdürlük tarafından teşvik belgesi üzerinde yatırım konusuna ilişkin değişiklik yapılabilir. Yatırım konusu değişikliğinden önce satın alınmış ancak, yeni yatırım konusu ile ilgili olmayan makine ve teçhizat için uygulanan destekler ilgili mevzuat kapsamında geri alınır.

Finansal kiralama işlemleri

MADDE 23-

(1) Teşvik belgesi kapsamında yer alan makine ve teçhizatın tamamı veya bir kısmı finansal kiralama yolu ile temin edilebilir.

(2) Finansal kiralama şirketinin gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası desteklerinden yararlanabilmesi için, teşvik belgesi sahibi yatırımcı ile sözleşme yapılmış olması ve Genel Müdürlük tarafından finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat listesinin onaylanmış olması gerekir.

(3) Yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak finansal kiralama şirketi adına yerli temin ve/veya ithalat işlemleri yapılır. Bu işlemlerde yatırımcı, finansal kiralama şirketleri ile müteselsilen sorumludur.

(4) Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın, yatırımcının mülkiyetine geçiş tarihine kadar Genel Müdürlüğün izni olmaksızın üçüncü kişilere satışı veya kiralanması durumunda her türlü sorumluluk finansal kiralama şirketine aittir. İflas, sözleşmenin feshi veya yatırımın gerçekleşmemesi durumunda, yatırımcının mülkiyetine geçmemiş makine ve teçhizat için faydalanılan gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası ilgili mevzuat kapsamında finansal kiralama şirketinden, varsa faydalanılan diğer destekler yatırımcıdan geri alınır.

(5) Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatın başka bir finansal kiralama şirketine devri, ancak yatırımcının uygun görüşü ve Genel Müdürlüğün onayına istinaden yapılabilir.

(6) Bu maddede belirtilmeyen hususlarda 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu hükümleri dikkate alınarak Genel Müdürlüğün görüşü doğrultusunda işlem tesis edilir.

Teşvik belgesi ile ilgili diğer işlemler

MADDE 24-

(1) Sadece modernizasyon cinsinde teşvik belgesi düzenlenebilen konularda düzenlenecek teşvik belgelerinde modernizasyona yönelik olarak aktiflerden düşülecek makine ve teçhizatın asgari üç yıl firmanın aktifinde bulunmuş olması ve aktiflerden düşmeye yönelik satışlarda satışı yapan firmanın ortakları ve birinci derece yakınlarının satın alan firma ortaklık yapısında yüzde ellinin üzerinde pay sahibi olmamaları şartı aranır.

(2) Lisanssız faaliyet kapsamında güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları için düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgesine konu yatırımın, Kararın 25 inci maddesi kapsamında bütün halinde başka bir yatırımcıya belge üzerinde ünvan değişikliği yapılmak suretiyle devredilmesine ilişkin talepler uygun görülmez.

(3) Kararın EK-4’ünde yer alan listede bulunan makine ve teçhizat için yurt içinde üretilmiş olması kaydıyla makine desteği sağlanabilir.

(4) Kararın 18 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmüne istinaden düzenlenen teşvik belgelerinin Kararın 25 inci maddesi çerçevesinde devredilmesi halinde, taşınmaya konu makine ve teçhizat için sağlanan sigorta primi işveren hissesi desteği ve sigorta primi hissesi desteği durdurulur.

(5) Teşvik belgesi müracaat tarihindeki Kararda belirtilen destek üst limitleri bu müracaata istinaden düzenlenen teşvik belgesi için yeniden değerlemeye tabi tutulmaz.

Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları

MADDE 25-

(1) Teşvik belgesi müracaatı ile tamamlama vizesi işlemleri sonuçlanıncaya kadarki süreçte devam eden işlemlerle ilgili olarak aşağıda belirtilen haller mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları olarak değerlendirilir:

a) Yangın, deprem ve su basması gibi doğal afetler (İlgili resmî kurumlardan alınacak yazı ile varsa sigorta hasar ekspertiz raporu aranır.).

b) Yatırımcının faaliyetlerinden kaynaklanmayan nedenlerle kamu idarelerinin aldığı kararlar ve uygulamalar sonucu yatırımcının faaliyet ve/veya yatırım yapamaz hale gelmesi (İlgili kamu kurumundan alınacak yazı aranır.).

c) Grev ve lokavt (Resmî kurumlardan alınacak yazı aranır.).

ç) Devletçe konulan yasaklar, savaş ve abluka hali.

d) Yatırımcının çoğunluk hissesi sahiplerinin ölümü (Mahkeme kararı aranır.).

e) Yatırımcının iradesi ve kusuru dışındaki sebeplerle yatırım teşvik belgesi kapsamı sabit kıymetlerin elden çıkması veya kullanılamaz hale gelmesi (Resmî kurumlardan alınacak yazı aranır.).

(2) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumunun kabulü için mücbir sebebin malum olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır.

(3) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumlarından herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez.

(4) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumu neticesinde yatırımın kısmen ya da tamamen gerçekleştirilememesi halinde, kullanılamaz hale gelen yatırım harcamaları için sağlanan destekler geri alınmaz ancak durdurulur.

Tamamlama vizesi

MADDE 26-

(1) Kullanıcı tarafından, öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip üç ay içinde, yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için E-TUYS uygulamasında yer alan tanımlı alanların doldurulması ve EK-4’te belirtilen bilgi ve belgelerin E-TUYS üzerinden elektronik ortama yüklenmesi suretiyle Bakanlığa müracaat edilir.

(2) Ekspertiz işlemlerinin Genel Müdürlükçe yapılacak olması halinde, yatırım mahallinde ekspertiz yapmak üzere Genel Müdürlükten en az iki, en fazla üç personel görevlendirilir. Genel Müdürlük tarafından kalkınma ajansları, Bakanlık il müdürlükleri veya Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) il müdürlüklerinin görevlendirilmesi halinde; tamamlama ekspertizi, görevlendirilen mercinin kadrolu iki personeli tarafından gerçekleştirilir ve EK-6’da yer alan yatırım tamamlama ekspertiz raporu hazırlanarak bir ay içinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe sonuçlandırılan tamamlama vizesi işlemleri ile ilgili olarak yatırımcıya ve ekspertiz işlemini yapan merciye bilgi verilir.

(3) Ekspertiz işlemi için görevlendirilen personele Kararda belirtilen ücret dışında kamu kaynaklarından ya da yatırımcı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaz.

(4) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumları nedeniyle tamamlama vizesine ilişkin aranan belgelerin ibraz edilememesi durumunda tamamlama vizesine ilişkin talepler;

a) Teşvik belgesi kapsamında ithali yapılan makine ve teçhizata ilişkin ilgili gümrük idaresinden temin edilecek gümrük giriş beyannamelerinin onaylı örneklerinin,

b) Alımı gerçekleştirilen yerli makine ve teçhizata ait satıcı firmalardan temin edilecek fatura nüshalarının,

c) Varsa diğer yatırım harcamalarına ait ilgili kurum ve kuruluşlardan temin edilecek belgelerin,

ç) Bina-inşaat harcamaları için ilgili belediyeden temin edilecek yapı ruhsatı ve/veya yapı kullanım izin belgesi örneğinin,

d) Mücbir sebep ve fevkalade hâl durumunu tevsik eden ilgili resmî kurumlardan alınacak yazının,

Genel Müdürlüğe ibraz edilmesini müteakip sonuçlandırılabilir. Kararın 5 inci maddesinin on birinci ve on ikinci fıkralarının yürürlük tarihi itibarıyla (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen belgeler aranmaz.

(5) Elektrik enerjisi üretimine yönelik yatırımların tamamlama vizesi, firmanın teşvik belgesine konu yatırıma ilişkin ilgili kurum tarafından düzenlenen geçici kabul belgesinin tasdikli sureti ile yatırım teşvik belgesi ile ilgili şartların sağlandığına ilişkin EK-8’de yer alan rapora istinaden yapılabilir.

Yeniden değerleme

MADDE 27-

(1) Kararda yer alan tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak 1.000 TL ve üzerindeki tutarlar yüzler basamağına, 1 milyon TL üzerindeki tutarlar yüz binler basamağına, 100 milyon TL üzerindeki tutarlar milyonlar basamağına yuvarlanmak suretiyle güncellenerek Bakanlık internet sitesinden ilan edilir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğler

MADDE 28-

(1) 20/6/2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1) ile 15/3/2018 tarihli ve 30361 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında 2018/11201 Sayılı Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Daha önceki kararlara ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki mülga Devlet yardımlarına ilişkin Bakanlar Kurulu kararlarına istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve bu dayanak kararın uygulanmasına ilişkin yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri çerçevesinde devam olunur.

Yürürlük

MADDE 29-

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 30-

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

 

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR (Karar Sayısı: 9903)

30 Mayıs 2025 CUMA Resmî Gazete Sayı: 32915

CUMHURBAŞKANI KARARI

Karar Sayısı: 9903

Ekli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulmasına; 474 sayılı Kanunun 2’nci, 3065 sayılı Kanunun 13’üncü, 4706 sayılı Kanunun ek 3’üncü, 5510 sayılı Kanunun ek 2 nci, 5520 sayılı Kanunun 32/A ve 6745 sayılı Kanunun 80 inci maddeleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci, 386 nci, 387 nci ve 393 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.

29 Mayıs 2025

Recep Tayyip ERDOĞAN

CUMHURBAŞKANI

YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI HAKKINDA KARAR

Amaç

MADDE 1-

(1) Bu Kararın amacı; kalkınma planlarında öngörülen hedefler doğrultusunda, üretim ve istihdamın artırılmasına, ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak ve uluslararası rekabet gücünü artıracak katma değeri yüksek yatırımların özendirilmesine, işletmelerin yeşil ve dijital dönüşümlerinin hızlandırılmasına, uluslararası doğrudan yatırımların artırılmasına ve bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılmasına yönelik yatırımların desteklenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Tanımlar

MADDE 2-

(1) Bu Kararın uygulanmasında;

a) Aracı kurum: Faiz veya kâr payı desteğini uygulayacak kamu bankaları dâhil olmak üzere bankaları ve finansal kiralama şirketlerini,

b) Ar-Ge yatırımı: 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda tanımlanan “Ar-Ge faaliyeti”ni gerçekleştirmek üzere yapılan sabit kıymet harcamalarını,

c) Bakan: Sanayi ve Teknoloji Bakanını,

ç) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

d) Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi (E-TUYS): Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen web tabanlı uygulamayı,

e) Genel Müdürlük: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,

f) Gümrük vergisi muafiyeti: Yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince uygulanması gereken gümrük vergisi oranının %0 olarak uygulanmasını,

g) Kalkınma ve yatırım bankası: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümleri çerçevesinde Türkiye’de faaliyet gösteren kalkınma ve yatırım bankalarını,

ğ) Makine ve teçhizat: Amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve doğrudan mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetleri,

h) Muhasebe birimi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı muhasebe birimini,

ı) Orta-yüksek teknolojili ürün: Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) imalat sektörünün teknoloji yoğunluk sınıflandırmasına göre “orta yüksek teknoloji” sınıfında yer alan ve ek-l’de listelenen ürünleri (NACE Rev.2.1 kodları: 20,25.3,27,28,29, 30 (30.1 ve 30.3 hariç), 32.5),

i) Öncelikli ürün listesi: Bakanlık tarafından dış ticaret verileri, talep gelişimi, rekabet yoğunluğu gibi çeşitli kriterler dikkate alınarak belirlenecek, orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerdeki ürünlerin ve bu sektörlerin gelişimi için kritik ürünlerin yer aldığı, Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

j) Sabit kıymet: Teşvik belgesi kapsamında temin edilen duran varlıkları,

k) Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamını,

l) Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Stratejik Hamle Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

m) Stratejik hamle yatırım konuları listesi: Bakanlık tarafından kalkınma planları ve strateji belgeleri çerçevesinde belirlenen ve Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

n) Teknoloji Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Teknoloji Hamlesi Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

o) Teşvik belgesi: Yatırım teşvik belgesini,

ö) Ürün: Teşvik belgesine konu yatırımla elde edilmesi amaçlanan asıl işlem görmüş imalat sanayii ürün veya ürünlerini,

p) Yatırım ilerleme raporu: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için, yatırımcının teşvik belgesine konu yatırım ile ilgili harcamalarını ve yatırım düzeyini gösteren yeminli mali müşavir raporunu,

r) Yatırımcı: Teşvik belgesi kapsamı yatırımı gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişileri,

s) Yeniden değerleme oranı: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca tespit ve ilan edilen oranı,

ş) Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi: Çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek olan, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamındaki başvuruları değerlendirerek destek kararını verecek komiteyi,

t) Yerel yatırım konuları listesi: Bakanlık tarafından yerel dinamikler ve potansiyeller çerçevesinde her il özelinde belirlenecek dört yatırım konusunun yer aldığı, Bakanlık tebliği ile yayımlanacak olan listeyi,

u) Yüksek teknolojili ürün: Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) imalat sektörünün teknoloji yoğunluk sınıflandırmasına göre “yüksek teknoloji” sınıfında yer alan ve ek-l’de listelenen ürünleri (NACE Rev.2.1 kodlan; 21,26, 30.3),

ifade eder.

Bölgeler

MADDE 3-

(1) Bu Karar kapsamında yer alan desteklerin uygulanması açısından iller, sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak EK-2’de belirtilen altı bölgeye ayrılmıştır.

Teşvik sistemi ve destek unsurları

MADDE 4-

(1) Teşvik sistemi; Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi uygulamaları ile bölgesel teşviklerden oluşur.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi: Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı olmak üzere üç programdan oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Makine desteği.

e) Yatırım yeri tahsisi.

(3) Sektörel Teşvik Sistemi: Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi olmak üzere iki teşvik sisteminden oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) KDV istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Yatırım yeri tahsisi.

(4) Bölgesel Teşvikler: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar, yatırım bölgesine göre aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılır.

a) Sigorta primi işveren hissesi desteği.

b) Sigorta primi desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).

Yatırımlarda aranacak şartlar

MADDE 5-

(1) Desteklerden yararlanacak yatırımların ek-3’te belirtilen yatırım konularına yönelik olması ve bu konular için belirtilen şartları sağlaması gerekir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Dijital Dönüşüm Programı, Yeşil Dönüşüm Programı ve 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (v) bendi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu şart aranmaz.

(2) Asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmemiş olduğu hallerde yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2 nci bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde ise 6 milyon TL olması gerekir.

(3) Finansal kiralama yöntemiyle yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 3 milyon TL olması gerekir.

(4) Yatırımların bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanabilmesi için, makroekonomik programlar ve arz-talep dengesi dikkate alınarak yapılacak sektörel, malî ve teknik değerlendirmeler çerçevesinde projenin uygun görülmesi ve teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.

(5) Bu Karar kapsamında 31/12/2030 tarihine kadar yapılacak olan teşvik belgesi müracaatları değerlendirilir.

(6) Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş bulunan yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamına alınmaz.

(7) Sabit yatırım tutarı; faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülmeden hesaplanır. Ancak, vergi indirimi desteğinin uygulanmasına esas sabit yatırım tutarı, bu Karar kapsamında sağlanan faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri düşülerek hesaplanır.

(8) Teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran varlıkların (marka, lisans, know-how vb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım tutarının %25’ini aşamaz. Dijital Dönüşüm Programı kapsamında desteklenen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz,

(9) 24/5/2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliğine göre küçük ve orta büyüklükte işletme (KOBİ) sınıfında yer almayan yatırımcı veya Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenen yatırımcı, yatırımın sürdürülebilirliğini desteklemek, teknolojik ve sektörel gelişime, toplumsal fayda amaçlı eğitim ve Ar-Ge faaliyetlerine veya yerel kalkınmaya katkı sağlamak üzere, Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara göre hazırlanmış ve Bakanlık tarafından onaylanmış bir ekosistem geliştirme planını gerçekleştirmekle yükümlüdür. Bu kapsamda yatırım tamamlama vizesi tarihine kadar gerçekleştirilecek yatırım ve harcamaların tutarı sabit yatırım tutarının %2’sinden az olamaz. Vergi indirimi desteği öngörülmeyen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz.

(10) Bu Karar ve eklerinde yer alan Türk Lirası cinsindeki tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranı dikkate alınarak tebliğ ile belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde takvim yılı başından geçerli olmak üzere güncellenir.

(11) Teşvik belgesi kapsamında yurt içinden temin edilen mal ve hizmet bedelleri için Hazine ve Maliye Bakanlığınca teşvik belgesi kapsamında düzenlenecek elektronik belge için belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde elektronik fatura veya elektronik arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur.

(12) Teşvik belgesi, E-TUYS üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir ve uygulamalar ile ilgili işlemler elektronik ortamda gerçekleştirilir. Destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlar gümrük beyannamesi, elektronik fatura ya da elektronik arşiv fatura gibi belgeleri elektronik ortamda Bakanlığa iletmek ile yükümlüdür.

(13) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan destek miktarı, destekleri uygulayan kurum ve kuruluşlarca desteklerden yararlanılan tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar destek unsuru ve teşvik belgesi bazında Bakanlığa iletilir.

(14) Teşvik belgesi kapsamında sağlanan KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği ve makine desteğinin faydalanma yılı esas alınarak yeniden değerleme oranı ile hesaplanan toplam değeri, yeniden değerleme oranı dikkate alınarak hesaplanmış gerçekleşen sabit yatırım tutarını geçemez.

Teknoloji Hamlesi Programı

MADDE 6-

(1) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında öncelikli ürün listesindeki ürünlere ya da teknolojilere yönelik yatırımlar desteklenebilir.

(2) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenecek yatırımlar Teknoloji Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir.

(3) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür.

(4) Öncelikli ürün listesi Bakanlık tarafından her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı

MADDE 7-

(1) Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılması ve bölgelerin rekabet güçlerinin artırılması hedeflenmektedir.

(2) Program kapsamında desteklenecek yatırım konuları; illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik durumu ve coğrafi potansiyelleri, âtıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, bölgede üretimi olmayan ancak başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, ileri-geri bağlantılı sektörlerin desteklenmesi, istihdam potansiyeli ve kümelenme etkisi gibi kriterler çerçevesinde belirlenir.

(3) Desteklenecek yatırımlar Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir.

(4) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünce yürütülür.

(5) Yerel yatırım konularının, 5 yıllık kalkınma planı, orta vadeli program, Cumhurbaşkanı yıllık programı ile uyumu ve bütçeye etkisi yönünden Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak yerel yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından tebliğ ile belirlenir ve her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Stratejik Hamle Programı

MADDE 8-

(1) Stratejik Hamle Programı kapsamında katma değeri yüksek, ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak, uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma-geliştirme içeriği yüksek imalat sektörü yatırımları ile Dijital Dönüşüm Programı ve Yeşil Dönüşüm Programı kapsamındaki yatırımlar desteklenebilir.

(2) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek yatırımlarda aranacak asgari sabit yatırım tutarı yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar için 100 milyon TL, diğer yatırımlar için ise 200 milyon TL’dir.

(3) Genel Müdürlük, Stratejik Hamle Programı kapsamında sunulan desteklerden faydalanmak isteyen yatırımcıların müracaatlarını aşağıda belirtilen kriterler çerçevesinde ön değerlendirmeye tabi tutar.

a) Yatırım konusunun stratejik hamle yatırım konulan listesinde yer alması,

b) Üretilmesi planlanan ana ürünün/ürünlerin son bir yıl içerisindeki ihracatın ithalatı

karşılama oranının azami %70 olması,

c) Tebliğ ile belirlenen katma değer hesabı yöntemine göre hesaplanacak katma değer oranının asgari %30 olması,

ç) Yatırım tutarının %20’si kadar öz kaynağın bulunması,

d) Yatırım konusu ürünle ilgili olarak son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarının 50 milyon ABD Doları ve üzerinde olması.

(4) Genel Müdürlük, ön değerlendirme neticesinde üçüncü fıkrada belirtilen beş kriterden üçünü sağladığı tespit edilen projeleri fizibilite raporu hazırlanmasını teminen, Bakanlık ile protokol imzalayan bir kalkınma ve yatırım bankasına iletir.

(5) Kalkınma ve yatırım bankası Bakanlıkça iletilen proje için teknik, ekonomik ve mali analizi içeren bir fizibilite raporu hazırlayarak Bakanlığa iletir.

(6) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenecek yatırımlar Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için teşvik belgesi düzenlenir. Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi Bakanlığa iletilen fizibilite raporu ile teknik değerlendirme sonuçlarına göre karar alır.

(7) Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme ile Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesi tarafından yapılacak değerlendirmeye ilişkin kriterler ve usul ve esaslar tebliğ ile belirlenir.

(8) Asgari 50 milyon TL tutarındaki yeşil dönüşüm programı ve dijital dönüşüm programı kapsamında desteklenecek yatırımlar, bu maddede belirtilen değerlendirme süreci olmaksızın Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenebilir.

(9) Stratejik hamle yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından her yıl ocak ayı içerisinde güncellenebilir.

Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi

MADDE 9-

(1) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında aşağıda belirtilen yatırım konuları desteklenir.

a) Dijital Dönüşüm Programı veya Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar.

b) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında yayımlanan öncelikli ürün listesinde belirtilen yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar ile asgari 500 milyon TL tutarındaki yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

c) İstanbul ilinde gerçekleştirilecek olan yatırımlar hariç olmak üzere; Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında yayımlanan öncelikli ürün listesinde belirtilen orta yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar ile asgari 1 milyar TL tutarındaki orta yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

ç) Müteharrik karakterli yatırımlar hariç olmak üzere; 6 ncı bölgede yapılan yatırımlar, geçici 3 üncü ve geçici 4 üncü maddeler kapsamında değerlendirilen yatırımlar.

d) Savunma Sanayii Başkanlığından alınacak proje onayına istinaden gerçekleştirilecek savunma alanındaki yatırımlar.

e) İmalat sanayii işletmelerinin öz tüketimine yönelik olarak gerçekleştirilecek enerji üretimi faaliyeti kapsamında bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla, güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları ile rüzgâr enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi yatırımları.

f) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından düzenlenen geçerli bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinin 4- b grubunda yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretimi yatırımları.

g) Nükleer enerji santrali yatırımları.

ğ) Asgari 500 milyon TL tutarındaki, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) yatırımları ve yer altı doğal gaz depolama yatırımları.

h) Maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları.

ı) 3213 sayılı Kanuna istinaden düzenlenmiş geçerli arama ruhsatı veya sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacağı maden arama yatırımları.

i) Ar-Ge yatırımları.

j) Ar-Ge merkezi veya tasarım merkezlerinde yürütülen Ar-Ge veya tasarım projeleri ile ilişkili İstanbul ili dışındaki yatırımlar.

k) Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi düzenlenmiş ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.

l) Orta yüksek teknolojili ve yüksek teknolojili ürünlere yönelik test merkezi yatırımları ile ihracatçı birliklerinin dış ticareti desteklemek amacıyla yapacakları test merkezi yatırımları.

m) Asgari yatırım tutarı şartı aranmaksızın ihtisas serbest bölgelerinde gerçekleştirilecek yazılım ve bilişim ürünleri üretimi yatırımları.

n) Tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartları karşılayan ve asgari 3 megavat kurulu güç şartını sağlayan veri merkezi yatırımları.

o) Tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartlara göre hizmet veren veri merkezlerinde bulut hizmeti sağlayıcıları tarafından yapılacak asgari 200 milyon TL tutarındaki yatırımlar.

ö) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında çevre lisansına tabi yatırımlar.

p) Demiryolu, denizyolu veya havayolu ile taşımacılık yatırımları.

r) Yük taşımacılığına yönelik liman yatırımları (yat limanı ve marina hariç).

s) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde, turizm merkezlerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığının bağlı/ilgili alan başkanlıkları sınırları içerisinde veya termal turizm konusundaki turizm konaklama yatırımları.

ş) Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan, kreş ve gündüz bakım evleri, okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve lise eğitim yatırımları ile hava araçlarının kullanım, tamir ve bakımına yönelik eğitim yatırımları.

t) Asgari 100 kişi ve üzeri kapasiteli yaşlı ve/veya engelli bakım merkezleri.

u) Lisanslı depoculuk yatırımları.

ü) 25 dekar ve üzeri yurtiçinde üretilen sera teknolojilerini ihtiva eden otomasyona dayalı (bilgisayar kontrollü iklimlendirme, sulama, gübreleme ve ilaçlama sistemi ihtiva eden) topraksız sera yatırımları.

v) Sanayi sicil belgesine sahip mevcut tesislerde yapılacak deprem veya yangın riskine karşı yapılan yatırımlar.

y) Sanayi Genel Müdürlüğünden alınacak uygunluk yazısına istinaden gerçekleştirilecek afet teknolojileri alanındaki yatırımlar.

(2) Birinci fıkranın (e) bendi kapsamında yapılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

(3) Birinci fıkranın (ç) bendi kapsamında desteklenen; elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları, ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlar ile birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentleri kapsamı dışında kalan elektrik üretimi yatırımlarına vergi indirimi ve faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi

MADDE 10-

(1) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında ek-3’te yer alan yatırım konuları belirtilen şartları sağlamaları halinde desteklenir.

(2) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen; elektrik üretimi yatırımları, elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları ve ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlar ile İstanbul ilinde gerçekleştirilecek yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.

(3) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında sadece 4 üncü, 5 inci ve 6 nci bölgelerde gerçekleştirilecek yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanır. Elektrik üretimi yatırımları, elektrik enerjisi dağıtım yatırımları, elektrik enerjisi depolama yatırımları ile ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı konusundaki yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Dijital Dönüşüm Programı

MADDE 11-

(1) Teknolojik ürün ve çözümlerin işletme süreçlerine entegre edilerek maliyet azaltımı, verimlilik ve kalite artışı, çalışan ve müşteri memnuniyeti gibi sonuçlar elde etmeyi amaçlayan yatırımlar Dijital Dönüşüm Programı kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Milli Teknoloji Genel Müdürlüğünce yürütülür.

Yeşil Dönüşüm Programı

MADDE 12-

(1) Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla uyumlu, doğal kaynaklan koruyan, iklim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayan, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretimi amaçlayan yatırımlar Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu Program, Bakanlık tarafından belirlenecek uygulama usul ve esasları kapsamında Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür.

Gümrük vergisi muafiyeti

MADDE 13-

(1) Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanır.

(2) EK-4’te yer alan makine ve teçhizat gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dahil edilebilir.

(3) Finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek yatırımlar için finansal kiralama şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmeksizin yatırımcının teşvik belgesi dikkate alınarak ithalat işlemleri yapılır. İthalat işlemleri ile ilgili olarak yatırımcı ile finansal kiralama şirketleri müteselsilen sorumludur.

(4) Teşvik belgesi almak üzere müracaat edilmiş, ancak teşvik belgesine bağlanmamış yatırımlara ilişkin makine ve teçhizatın ithaline, Bakanlığın görüşüne istinaden Ticaret Bakanlığınca teşvik belgesi kapsamında muafiyet tanınabilecek ve istisna edilebilecek vergi ve kesintilerin toplam tutarı kadar teminatın alınması suretiyle müsaade edilebilir. Teminatla ithalatta, bir defada verilebilecek teminat süresi altı ay olup, sürenin başlangıç tarihi, eşyanın serbest dolaşıma giriş tarihidir. Bu süre içerisinde teşvik belgesinin düzenlenememiş olması halinde süre bitimini müteakip üç ay içerisinde süre uzatımı için doğrudan Ticaret Bakanlığına müracaat edilir. Verilecek ek sürenin başlangıcı bir önceki sürenin sona erdiği tarihtir. Teminatın çözümü için Ticaret Bakanlığına müracaat edilmesi gerekir. Aksi takdirde teminat irat kaydedilir.

(5) 19/4/2020 tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858) kapsamında Mİ kategorisi ve N1 kategorisi niteliği taşıyan araçların üretimine yönelik olarak; asgari yüz bin adet/yıl kapasiteli yeni bir yatırım yapılması veya mevcut tesislerin kurulu kapasitelerinin en az yüz bin adet/yıl artırılması halinde, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yirmisinin gerçekleştirilmesini müteakip, yatırım süresi içerisinde olmak, belgede kayıtlı toplam ilave araç kapasitesinin % 15’ini aşmamak ve ithalat esnasında yararlanılacak vergi indirimi tutarı kadar teminat mektubunun Bakanlığa ibraz edilmesi kaydıyla gümrük vergisi muafiyeti sağlanmak suretiyle yatırımcılara, içten yanmalı motor silindir hacmi azami 1600 cm3 ve/veya elektrik motoru azami 160 kwh güce sahip olan ve bu fıkrada belirtilen kategorilerde araç ithali için izin verilebilir. Belge kapsamında hibrit araç için motor üretiminin de yer alması halinde, motor üretim kapasitesinin % 15’i kadar daha (motor üretim kapasitesinin, araç üretim kapasitesinden fazla olması durumunda araç kapasitesi dikkate alınır) bu fıkrada belirtilen şartlarda araç ithaline izin verilebilir.

KDV istisnası

MADDE 14-

(1) 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları KDV’den istisna edilebilir. Aynı hüküm, teşvik belgesi kapsamı yatırımın devir işlemleri ile makine ve teçhizat listelerinde set, ünite, takım ve benzeri olarak belirtilen malların kısmi teslimlerinde de uygulanır.

Faiz veya kâr payı desteği

MADDE 15-

(1) Talep edilmesi halinde, bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlar için bankalardan Türk Lirası cinsinden kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine kadar olan kısmı için ödenen faiz veya kâr payının, kullanım tarihinde geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’mn bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının;

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı için 20 puanı geçmemek üzere %40’ına tekabül eden puanı,

b) Stratejik Hamle Programı için 15 puanı geçmemek üzere %30’una tekabül eden puanı, 

c) Öncelikli yatırımlar için 12,5 puanı geçmemek üzere %25’ine tekabül eden puanı, 

ç) 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı bölgelerde gerçekleştirilecek hedef yatırımlar için 12,5 puanı geçmemek üzere %25’ine tekabül eden puanı,

Bakanlıkça da uygun görülmesi halinde ilk kredinin kullanım tarihinden itibaren azami beş yıl için ödenmek kaydıyla bütçe kaynaklarından karşılanabilir. Kredi kullanım tarihindeki bir hafta vadeli repo ihale faiz oranları dikkate alınarak destek ödemesi yapılır. Ancak, vade tarihlerindeki TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihale faiz oranlarının, kredinin kullanım tarihinde geçerli olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının altına düşmesi halinde, vade tarihlerindeki bir hafta vadeli repo ihale faiz oranları dikkate alınarak destek ödemesi yapılır.

(2) Faiz veya kâr payı desteği içeren teşvik belgelerine konu yatırımlardan finansal kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek olanlar için de faiz veya kâr payı ödemelerini içeren itfa planı yapılması kaydıyla aynı şartlarla faiz veya kâr payı desteği öngörülebilir.

(3) Faiz veya kâr payı desteği tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %20’sini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 24 milyon TL’yi,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 12 milyon TL’yi,

geçemez.

(4) Döviz kredisi ile gerçekleştirilecek yatırımlarda kullanılan döviz kredisinin Türk Lirası karşılığı, kredi kullanım tarihindeki TCMB döviz satış kuru dikkate alınarak tespit edilir. Döviz kredisinin faiz veya kâr payı oranının %50’si aşılmamak kaydı ile ödenecek faiz veya kâr payının, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yatırımlar için 2 puanı, (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen yatırımlar için 1 puanı dikkate alınarak yapılacak faiz veya kâr payı desteği uygulaması, vade tarihindeki TCMB döviz satış kuru dikkate alınarak gerçekleştirilir.

(5) Kullanılan kredilerin faiz, kâr payı veya anaparalarının yatırımcı tarafından itfa planlarında belirtilen sürelerde geri ödenmemesi halinde, yapılmayan ilk ödeme ilgili aracı kurum tarafından en kısa sürede Bakanlığa bildirilir ve Bakanlıkça ilgili döneme ait faiz veya kâr payı desteği ödemeleri durdurulur. Bir sonraki vade için yatırımcının kredi geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğinin ilgili aracı kurumca Bakanlığa bildirilmesi halinde, yükümlülüğün yerine getirildiği bu dönemden itibaren faiz veya kâr payı desteği ödemeleri başlangıçta öngörülen ödeme tarihlerinde herhangi bir uzatmaya gidilmeksizin tekrar başlatılır. Kredi geri ödemesine ait yükümlülüklerin yeniden aksaması halinde faiz veya kâr payı desteği ödemesine son verilir.

(6) Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımın bütün halinde başka bir yatırımcıya 25 inci madde çerçevesinde belge üzerinde unvan değişikliği yapılmak suretiyle devrine izin verilmesi ve aracı kurumun da kredinin bakiye kısmının yeni yatırımcıya devrini uygun görmesi halinde, devralan yatırımcı için faiz veya kâr payı desteği açısından bakiye haklar dikkate alınarak düzenlenecek yeni itfa planına göre faiz veya kâr payı desteği ödenmesine devam edilir. Aksi takdirde faiz veya kâr payı desteği uygulaması durdurulur.

(7) Aracı kurum, faiz veya kâr payı desteğine esas olan kredinin teşvik belgesi kapsamındaki harcamalar için kullandırılmasıyla yükümlüdür. Kredinin amacı dışında kullandırıldığının tespiti halinde, Bakanlıkça ödenen faiz veya kâr payı desteği tutarına ilgili bankanın bu kapsamdaki krediye uyguladığı faiz veya kâr payı oranı uygulanmak suretiyle Bankaca tespit edilecek meblağın, finansal kiralama şirketlerince ise ödenen faiz veya kâr payı desteği miktarına itfa planının düzenlenmesinde uygulanan faiz veya kâr payı oranı üzerinden tespit edilen tutarın beş iş günü içerisinde bütçeye gelir yazılmak üzere muhasebe birimi hesabına yatırılması gerekir. Aksi takdirde söz konusu meblağlar Bakanlıkça;

a) Bankalar için TCMB nezdindeki karşılık hesabından virman yapılarak veya diğer hukuki yöntemler kullanılarak,

b) Finansal kiralama şirketleri için ise 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanarak,

geri alınır.

(8) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde yatırımcılara fazladan ödenen faiz veya kâr payı desteği tutarına, her bir destek ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranlan uygulanarak yatırımcıdan geri alınır. Bu hüküm, bu Karar ve daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine de uygulanır.

(9) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında faiz veya kâr payı desteğinden faydalanan yatırımlara makine desteği sağlanmaz.

(10) Ek-4’te yer alan makine ve teçhizat için faiz veya kâr payı desteği ile makine desteğinden faydalanma kapsamı ve koşulları tebliğ ile belirlenir.

Makine desteği

MADDE 16-

(1) Talep edilmesi halinde, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için düzenlenen teşvik belgesinin yatırım süresi içinde temin edilen ve diğer masraflar hariç sadece makine ve teçhizatın birim fiyatı 2 milyon Türk Lirası ve üzerinde olan makine ve teçhizat bedelinin %25’i yatırımcıya bütçe kaynaklarından ödenir.

(2) Makine desteği tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi,

geçemez.

(3) Makine desteğinden faydalandırılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak ödemeler

MADDE 17-

(1) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında yapılacak faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri, yatırım harcamasının yapıldığı yılı takip eden yıl Bakanlığa ibraz edilecek yatırım ilerleme raporunda belirtilen yatırım tutarı esas alınarak hesaplanan destek hak ediş tutarı kadar yapılır. Sadece arazi-arsa harcamaları veya diğer harcama kalemlerinden oluşan yatırım ilerleme raporlarına istinaden ödeme yapılmaz.

(2) Destek hak ediş tutarı, belge kapsamı yatırım ile ilgili kabul edilen sabit yatırım tutarı harcamalarının, faiz veya kâr payı desteği veya makine desteğinin her bir program için belirlenen azami oranı kadarını ifade eder ve belirlenen üst limitlerin üzerinde olamaz.

(3) Destek hak ediş tutarının faydalanılmayan kısmı, her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.

(4) Destek hak ediş tutarı her yıl için kümülatif olarak hesaplanır ve ödeme tutarının destek hak ediş tutarının üzerinde gerçekleşmesi halinde fazladan faydalanılan tutar beşinci fıkra hükmü çerçevesinde geri alınır.

(5) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde yatırımcılara fazladan ödenen faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği tutarına, her bir destek ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları uygulanarak yatırımcıdan geri alınır.

Sigorta primi işveren hissesi desteği

MADDE 18-

(1) Bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlardan, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla;

a) Komple yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan,

b) Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen, alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dâhil, aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının 6 ncı bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için tamamı, diğer bölgelerde gerçekleştirilen yatırımlar için %50’si Bakanlık bütçesinden karşılanır,

(2) Sigorta primi işveren hissesi desteği aşağıda belirtilen sürelerde uygulanır.

Bölgeler

Uygulama Süresi

1

2

1 yıl

3

2 yıl

4

4 yıl

5

8 yıl

6

12 Yıl

(3) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu destek 6 ncı bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde 8 yıl süreyle uygulanır.

(4) Sektörel teşvik sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar için, yatırımın karakteristiği gereği muhtelif illerde gerçekleştirilecek yatırımlara sigorta primi işveren hissesi desteği ve sigorta primi desteği sağlanmaz.

(5) 1 inci bölge illerinden 4 üncü, 5 inci veya 6 ncı bölge il veya ilçelerine taşınan imalat sanayi yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için düzenlenen sadece nakil yatırım cinsindeki teşvik belgeleri kapsamında, taşınan makine ve teçhizat ile asgari 50 istihdam sağlanması ve taşınan makine ve teçhizatın asgari bir yıl süreyle firma aktifinde kayıtlı olduğu yeminli mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi kaydıyla bölgesel destekler sağlanır. Bu madde kapsamında değerlendirilen yatırımlar için bölgesel destekler dışında başka bir destek sağlanmaz ve bu yatırımlarda asgari yatırım tutarı şartı aranmaz.

(6) İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

(7) Gemi inşa yatırımlarında tamamlama vizesi şartı aranmaksızın belge konusu geminin yapımında istihdam edilen işçiler için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlıkça karşılanabilir. Bu destek, gemi inşası devam etse dahi teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren en fazla yirmi dört ay süreyle uygulanır. Yat, yüzer tesis ve deniz araçları da bu kapsamda değerlendirilir. Ancak, yatırım süresi ve sözleşmesi devam eden Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan sözleşmeye istinaden gerçekleştirilecek projelerde bu destek teşvik belgesinin düzenlendiği tarihi takip eden aydan itibaren sözleşme süresi sonuna kadar uygulanır. Bu fıkra kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği öngörülen yatırımlara ilave olarak sadece gümrük vergisi muafiyeti sağlanır.

(8) Sigorta primi işveren hissesi desteği veya sigorta primi desteğinin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri numarası altında ilgili mevzuatta belirlenen alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dikkate alınabilir.

(9) Aynı işyeri sicil numarasına sahip yatırımcıya ait yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamaları belge bazında ayrı ayrı uygulanır, birleştirme yapılmaz.

(10) Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak aktarımlarla ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

Sigorta primi desteği

MADDE 19-

(1) Bu Karar uyarınca, 6 ncı bölgede teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımla sağlanan ilave istihdam için, tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesinde kayıtlı ilave istihdam sayısını aşmamak kaydıyla, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip 10 yıl süreyle işveren adına Bakanlık bütçesinden karşılanabilir.

(2) Bu destekten yararlanılabilmesi için, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve Bakanlıkça karşılanmayan işçi hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şarttır. Bu destekten yararlanan yatırımcı tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilir.

Vergi indirimi

MADDE 20-

(1) Bu Karar kapsamında desteklenen yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi;

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %50 yatırıma katkı oranı,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %40 yatırıma katkı oranı,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %30 yatırıma katkı oranı,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %20 yatırıma katkı oranı,

üzerinden hesaplanan yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %60 indirimli olarak uygulanır.

(2) Yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına, bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarının %50’sini geçmemek üzere 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesinde belirtilen usulde indirimli gelir veya kurumlar vergisi uygulanabilir.

(3) Arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tâbi olmayan diğer harcamalar ile 5520 sayılı Kanun gereği finans ve sigortacılık konularında faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-işlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap- işlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ve rödovans sözleşmesine bağlı olarak yapılan yatırımlar vergi indirimi desteğinden yararlanamaz.

(4) Firma tescil tarihi teşvik belgesi düzenlenmesi için yapılan müracaat tarihinden en fazla bir yıl öncesinde olan yatırımcılar, talep etmeleri halinde vergi indirimi desteğinden faydalanmamak kaydıyla;

a) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği ya da makine desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 5 puan ve azami tutara 60 Milyon TL eklenmek suretiyle,

b) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 2 puan ve azami tutara 6 Milyon TL eklenmek suretiyle,

c) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen komple yeni yatırımlarda, faiz veya kâr payı desteği için belirlenmiş olan desteğin sabit yatırıma oranına 2 puan ve azami tutara 2 Milyon 400 Bin TL eklenmek suretiyle,

faydalanabilir.

Yatırım yeri tahsisi

MADDE 21-

(1) Bakanlıkça teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve iklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünce belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsisi edilebilir.

(3) Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ile elektrik üretimine yönelik yatırımlara yatırım yeri tahsis edilmez.

Alt bölge desteğinden yararlanacak yatırımlar

MADDE 22-

(1) Bu Karar kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıda belirtilen koşullardan birini sağlamaları halinde sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan, her ikisini sağlamaları halinde bulundukları bölgenin iki alt bölgesinde sağlanan şart ve sürede bu destekten yararlanabilir.

a) Yatırımın organize sanayi bölgesinde veya endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi.

b) Yatırımın ek-5’te belirtilen ilçelerde gerçekleştirilmesi.

(2) 6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için birinci fıkra kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgede geçerli olan süreye iki yıl ilave edilmek suretiyle uygulanır.

Kullanılmış komple tesis ve kullanılmış makine ve teçhizat ithali

MADDE 23-

(1) Bakanlıkça görevlendirilecek en az iki personelin komple tesisin bulunduğu ülkede yapacakları ekspertiz neticesinde, yerli üretim imkanları, teknolojik kazanım, ihracat katkısı kriterlerine göre Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde, kullanılmış komple tesisin teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilebilir. Ekspertiz işleminin ulaşım giderleri yatırımcı tarafından karşılanır.

(2) Teşvik belgesi kapsamında serbest bölgelerden kullanılmış komple tesis ithaline izin verilmez.

(3) Ek-4’te yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

(4) Orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırım konuları için düzenlenmiş teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış ithal makine ve teçhizat temin edilebilir, ancak ek-4’te belirtilen makine ve teçhizat kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez.

(5) Kullanılmış komple tesis veya kullanılmış makine ve teçhizat, vergi indirimi, makine desteği ve faiz veya kâr payı desteğinden faydalanamaz.

Bütçeden yapılacak ödemeler

MADDE 24-

(1) Yatırımların desteklenmesi için her yıl bütçe kanunu ile ayrılan ödenek çerçevesinde ilgili mevzuatında öngörülen usul ve esaslar uyarınca aşağıda belirtilen ödemeler yapılabilir.

a) Bu Karar uyarınca yapılacak ödemeler.

b) Önceki dönemlere ait ilgili Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca ödenmesi gereken yatırım ve işletme kredilerine ait bakiye tutarlar.

c) Daha önceki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlarda belirtilen hükümler çerçevesinde ödenmesi gereken destek unsurlarına ait tutarlar.

ç) Daha önceki Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlar da dâhil açılmış olan davaların aleyhte sonuçlanması nedeniyle ödenmesi gereken tutarlar ile yargılama ve cebri icra giderleri.

(2) Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemeler ile açılan davalar sonucu yapılacak ödemeler haricindekiler, TCMB aracılığıyla gerçekleştirilir.

Teşvik belgesi kapsamı yatırımın devri

MADDE 25-

(1) Tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgesine konu yatırımın; bütün halinde başka bir yatırımcıya belge üzerinde unvan değişikliği yapılmak suretiyle devredilmesi veya mevzuat düzenlemesi ya da ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine kısmi bölünmesi nedeniyle bölünen kısmın yeni bir teşvik belgesine devredilmesi Genel Müdürlüğün iznine tabidir. Bu durumda devralan yatırımcı teşvik belgesi kapsamında faydalanılmamış desteklerden faydalanmaya devam edebilir. Tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgelerinin bütün olarak başka bir yatırımcıya devri uygun görülmez.

(2) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için düzenlenen yatırım teşvik belgesinin başka bir yatırımcıya belge üzerinde unvan değişikliği yapmak suretiyle devredilmesi ya da yatırımcı şirketin Borsa İstanbul Pay Piyasasında halka arz yöntemi ile paylarını satması hariç olmak üzere proje kapsamı yatırım tamamlanmadan hisselerini devretmesi, ilgili programın değerlendirme komitesi kararı ve Genel Müdürlüğün iznine tabidir.

Sabit kıymetlerin satışı

MADDE 26

(1) Tamamlama vizesi yapılmamış ya da tamamlama vizesi yapılmış ancak tamamlama vizesi için Bakanlığa yapılan müracaat tarihinden itibaren iki yılını doldurmamış teşvik belgesine konu yatırım için temin edilen sabit kıymetlerin satışı Bakanlığın iznine tabidir. Bakanlık, sabit kıymet satışına ilişkin talebi yatırım bütünlüğü, asgari yatırım tutarı ve Belgenin düzenlenmesine mesnet teşkil eden diğer şartlar açısından değerlendirir ve talebe konu sabit kıymete ilişkin sağlanan desteklerin geri alınması kaydıyla satışa izin verebilir.

(2) 18 inci maddenin yedinci fıkrası kapsamında desteklenen gemi inşa yatırımlarında, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesi kapsamında inşa edilen geminin satışına izin verilmesi halinde teşvik belgesi kapsamında sağlanan destekler geri alınmaz.

(3) Tamamlama vizesi için Bakanlığa yapılan müracaat tarihinden itibaren iki yılını doldurmuş sabit kıymetlerin satışı tamamlama vizesi yapılmış olması şartıyla serbest olup, satışa konu sabit kıymetler ile ilgili destekler geri alınmaz veya durdurulmaz.

(4) Yatırımcı adına düzenlenmiş birden fazla teşvik belgesi olması durumunda, belge kapsamında temin edilen sabit kıymetlerin yatırımcı adına düzenlenmiş başka bir belge kapsamına devri, devre konu sabit kıymetlerin temin tarihlerinin devir olunan teşvik belgesi süresi içinde olması ve bu belgeye konu yatırım ile uyumlu olması halinde uygun görülebilir ve bu durumda sadece varsa fazladan faydalanılan destekler geri alınır.

Sabit kıymetlerin kiralanması

MADDE 27-

(1) Teşvik belgesi kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın, üretilecek mal veya hizmetlerin teşvik belgesi sahibi yatırımcı tarafından satın alınması koşuluyla kiralanması veya diğer bir yatırımcıya herhangi bir ücret alınmaksızın geçici olarak verilmesi Bakanlığın iznine tabidir.

(2) Teşvik belgesi kapsamı yatırımın bütün olarak işletilmek üzere başka bir firmaya kiralanması Bakanlığın iznine tabidir. Ancak bu durumda istihdama yönelik destekler durdurulur.

(3) Tamamlama vizesi yapılmamış ya da tamamlama vizesi yapılmış olmakla birlikte tamamlama vizesi müracaat tarihi itibariyle iki yılını doldurmamış teşvik belgesine konu sabit kıymetlerin tamamının veya bir kısmının finansal kiralama şirketi tarafından bizzat kiracıdan satın alınarak (sat ve geri kirala) finansal kiralama işlemine konu edilebilmesi, faiz veya kâr payı desteğinden yararlanılmaması koşulu ile Bakanlığın iznine tabidir.

Yatırım yeri değişikliği

MADDE 28-

(1) Karar kapsamında desteklenen yatırımların yer değişikliği talepleri Bakanlıkça değerlendirilerek proje bazında sonuçlandırılır.

(2) Yatırımların, destek süresi boyunca bulunduğu bölgede faaliyette bulunması esastır. Ancak, nakli talep edilen yatırımın daha az desteklendiği ya da desteklenmediği bölgelere taşınması durumunda varsa taşınacağı bölgede sağlanan desteği aşan kısım ile taşındığı bölgede sağlanmayan desteklerin ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınması kaydıyla yatırım yeri değişikliği talepleri uygun görülebilir.

(3) Tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerinde nakli talep edilen yatırımın teşvik belgesinin düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre daha fazla desteklendiği bölgelere taşınması durumunda, yatırıma taşınılan yatırım yerine sağlanan destekler sağlanır.

(4) Tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgelerinde nakli talep edilen yatırımın teşvik belgesinin düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre daha fazla desteklendiği bölgelere taşınması durumunda naklin uygun görülmesi halinde destek unsurları revize edilmez.

(5) Bu madde hükümleri daha önceki kararlara göre düzenlenmiş teşvik belgeleri için de uygulanır.

Yatırım süresi, teşvik belgesinin revizesi ve tamamlama vizesi

MADDE 29-

(1) Yatırımın başlangıç tarihi, teşvik belgesi için Bakanlığa müracaat tarihidir.

(2) Teşvik belgesine konu yatırımın tamamlanması için gerekli süre yatırımcı tarafından Bakanlığa sunulur. Bu sürenin 3 yıldan uzun olması halinde Bakanlık yatırım süresini 3 yıla kadar düşürebilir. Teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların öngörülen sürede gerçekleştirilmesi esastır. Yatırımın öngörülen sürede gerçekleştirilememesi hâlinde, teşvik belgesinde kayıtlı ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir.

(3) İlgili mevzuatı gereği kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izin ve ruhsat gibi belgelerin temin edilememesi veya kamu kurum ve kuruluşlarının uygulamaları sonucu yatırımcıların faaliyetlerini durdurmaları veya yürütememeleri, yatırım süresi içerisinde gerçekleşecek mücbir sebep veya fevkalade hâl durumu nedeniyle yatırımın belgede kayıtlı süre içerisinde gerçekleştirilemediğinin yatırımcılar tarafından tevsik edilmesi hâlinde Bakanlıkça bu durum göz önünde bulundurularak ilave süre verilebilir.

(4) Teşvik belgesinde kayıtlı olan değerlerde ya da teşvik belgesi kapsamında değerlendirilecek harcamalara ilişkin yatırımın her aşamasında tevsik edilen bilgi ve belgelere istinaden yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük tarafından değişiklik yapılabilir.

(5) Yatırımcı, öngörülen süre veya ek süre bitimini müteakip üç ay içinde yatırımın tamamlama vizesinin yapılması için Bakanlığa müracaat eder. Müracaat edilmemesi halinde, Bakanlıkça yatırımcıya tamamlama vizesi müracaatında bulunulması için bildirimde bulunulur. Bildirim tarihini müteakip iki ay içerisinde tamamlama vizesi için müracaatta bulunulmaması halinde 32 nci madde kapsamında teşvik belgesi iptal edilir. Bu süre içerisinde müracaat edilmemesi ve daha sonra teşvik belgesinin herhangi bir nedenle iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması durumunda geçen süreden kaynaklanan cezanın sorumluluğu yatırımcıya aittir. Bu hüküm, bu Karar ve daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgelerine de uygulanır.

(6) Yatırım tamamlama vizesi, yatırım yerinde Genel Müdürlük personelince gerçekleştirilecek tamamlama ekspertizi neticesinde gerçekleştirilir. Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere; yatırımların tamamlama ekspertizi için kalkınma ajansları, Bakanlık il müdürlükleri, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) il müdürlükleri görevlendirilebilir. Genel Müdürlükçe uygun görülen yatırımlar için, daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere tamamlama vizesi işlemleri yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek rapora istinaden de yapılabilir.

(7) Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dahil olmak üzere, ekspertiz işlemleri için görevlendirilecek personelin her birine ödenecek ekspertiz ücreti 1.000 Türk Lirasıdır. Bu görevlendirmelerde ekspertiz ücreti, yol ve konaklama giderleri yatırımcı tarafından karşılanır. Tamamlama ekspertizi için görevlendirilen merciler tarafından yatırımcılardan, başka hiçbir ad altında ilave ücret talep edilemez.

(8) Tamamlama vizesi aşamasında yatırımın kısmen veya tamamen destek şartlarını sağlayamadığının tespit edilmesi halinde, teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaat tarihinde geçerli olan mevzuat hükümlerine uygun olması şartıyla destekler revize edilebilir. Bu durumda varsa fazladan faydalanılan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.

(9) Genel Müdürlük, teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ile ilgili olarak yatırım süresi içerisinde ya da sonrasında, tespitte bulunmak veya tamamlandığı tespit edilen yatırımlar ile ilgili olarak resen tamamlama vizesi işlemi yapmak üzere inceleme yapabilir ya da altıncı fıkrada belirtilen kurumlan görevlendirebilir.

Uygulama

MADDE 30-

(1) Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanması zorunludur.

(2) Bakanlık, tebliğler ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bu Karar kapsamındaki uygulamaya yönelik bazı işlemleri diğer kurum ve kuruluşlar aracılığı ile yürütebilir.

Yetki ve denetim

MADDE 31-

(1) Bu Kararın uygulanmasını teminen Bakanlık;

a) Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye, talimat vermeye,

b) Makroekonomik politikalar ve gelişen şartları göz önünde bulundurarak gerekli tedbirleri almaya ve bu yönde düzenlemeler yapmaya,

c) İlgili kişi, kurum ve kuruluşlardan gerekli görülen her türlü ilave bilgi, belge, görüş, izin, ruhsat vb. istemeye,

ç) Bu Kararda öngörülen hâller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, görüş vermeye, mücbir sebep ve fevkalade hal durumlarının varlığı hâlinde teşvik belgesi ile ilgili gerekli işlemleri yapmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları çözmeye,

d) Teşvik belgesinde öngörülen şartlara uyulup uyulmadığını denetlemeye ve denetim sonuçlarına göre gerekli tedbirleri almaya,

yetkilidir.

(2) Denetim sırasında, denetim görevlilerinin yatırımla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi inceleme taleplerinin karşılanması, talep edilmesi halinde belgelerin onaylı örneklerinin verilmesi ve mahallinde incelemeye izin verilmesi zorunludur.

Müeyyide

MADDE 32-

(1) Bu Karar ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen hükümlere aykırı davranan, teşvik belgesindeki kayıt ve koşulları yerine getirmeyen, teşvik belgesi ile diğer belgelerde tahrifat yapan, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen veya kullanan, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren, diğer kurum, kuruluş veya firmalara karşı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle icra veya iflas yoluyla yapılan işlemler de dâhil belge kapsamındaki makine ve teçhizatı öngörülen sürelerden önce satan veya satılmasına sebebiyet veren, teşvik belgesinde öngörülen sürede yatırımları ve ekosistem geliştirme planını tamamlamayan, belirlenen asgari yatırım tutarlarına uymayan yatırımcıların teşvik belgeleri ikinci fıkra hükmü saklı kalmak kaydıyla iptal edilir.

(2) Yatırımcının mükellefiyetlerini kısmen yerine getirmediği ancak, belge iptalinin de gerekmediği durumlarda belge kapsamında sağlanan desteklerin ilgili kısmı müeyyide uygulanarak geri alınır.

(3) Teşvik belgelerinin iptal edilmesi veya kısmi müeyyide uygulanması halinde sağlanan destekler 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yatırımcıdan geri alınır.

(4) Yatırımcının mükellefiyetlerini yerine getirmemesi hâlinde uygulanacak olan müeyyidelerden finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata tekabül eden bölümü, kısmen veya tamamen finansal kiralama şirketlerine de uygulanabilir.

Diğer desteklerden yararlanma

MADDE 33-

(1) Bu Karar kapsamındaki destek unsurlarından yararlanan yatırımlar, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanamaz. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının desteklerinden yararlanılan veya yararlanılacak yatırımlar için, bu Karar kapsamındaki desteklerden yararlanmak üzere Bakanlığa müracaat edilemez. Bu madde hükmüne aykırı davranılması halinde, bu Karar kapsamında yararlanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde geri alınır. Ancak, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sadece sübvansiyonlu kredi desteğinden veya yatırım kapsamında kullanılan krediyle ilgili başka bir desteğinden yararlanan yatırımlar, söz konusu krediye bu Karar kapsamında yer alan faiz veya kâr payı desteği veya makine desteği sağlanmaması kaydıyla, bu Karar kapsamındaki diğer destek unsurlarından yararlandırılabilir. Bu imkân daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri de dâhil olmak üzere tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerine de uygulanır.

(2) Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar, ilgili mevzuatları uyarınca, KOSGEB ve/veya TÜBİTAK tarafından da doğrudan desteklenebilir. Bu yatırımlarda, KOSGEB, TÜBİTAK veya diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından sağlanan desteklerden yararlanılarak gerçekleştirilen yatırım harcamaları, yatırım teşvik belgesine konu yatırımın bütünlüğünün sağlanması kapsamında değerlendirilebilir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 34-

(1) 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve 2/1/2018 tarihli ve 2018/11201 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Karar yürürlükten kaldırılmıştır.

Sonuçlandırılmamış müracaatlar

GEÇİCİ MADDE 1-

(1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sonuçlandırılmamış müracaatlar, müracaat tarihinde yürürlükte bulunan kararlar çerçevesinde sonuçlandırılır. Ancak, yeni teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin müracaatlar, talep edilmesi halinde bu Karara istinaden değerlendirilir.

Daha önceki kararlara ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 2-

(1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve ilgili diğer kararlar çerçevesinde devam olunur.

(2) Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın bu Karara istinaden düzenlenen teşvik belgesine devri yapılamaz. Ancak, mevzuat düzenlemesi ya da ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine bölünmesi nedeniyle bölünen kısmın bu Karar kapsamında yeni bir teşvik belgesine devredilmesine, varsa fazladan faydalanılan desteğin geri alınması kaydıyla izin verilebilir.

(3) Bu Karar kapsamında desteklenmeyen yatırım konularında daha önceki kararlara istinaden düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerine ilişkin kapasite artışına yol açacak makine ve teçhizat ilavesi yapılamaz.

6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremlerden etkilenen ilçelerde uygulama

GEÇİCİ MADDE 3-

(1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi kabul edilen ve 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Kararın ek-2’sinde belirtilen ilçelerde yapılacak yatırımlar için 31/12/2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 6 ncı bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarda sağlanır. Bu kapsamda desteklenecek imalat sanayii yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen şart aranmaz.

Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yer alan illerde uygulama

GEÇİCİ MADDE 4-

(1) 2018/11201 sayılı Kararın ek-Tinde belirtilen illerde yer alan organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesinde yapılacak imalat sanayii yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için, 31/12/2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 6 ncı bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarda sağlanır.

Süresi sona eren desteklere ilişkin uygulama

GEÇİCİ MADDE 5-

(1) 2012/3305 sayılı Karar döneminde düzenlenen ve 6 ncı bölge için belirlenen sürede sigorta primi işveren hissesi desteği veya varsa sigorta primi desteği sağlanmış ve uygulama süresi sona eren yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcının talebi halinde, desteğin sona erdiği ay dâhil önceki 12 aylık dönemde ilgili teşvik belgesi kapsamı yatırım için uygulama yapılan işyeri sicil numarası altında istihdam edilenlerin aylık ortalamasının altına düşülmediği aylar için uygulanmak ve ilgili teşvik belgesinde belirtilen ilave istihdam sayısını geçmemek üzere teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın sigorta primi işveren hissesi ve varsa sigorta primi desteği uygulama süresi 31/12/2028 tarihine kadar uzatılır. Bu fıkra kapsamındaki destek uygulamasına, uygulamaya ilişkin bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini takip eden aydan itibaren başlanır.

Yürürlük

MADDE 35-

(1) Bu Kararın;

a) 5 inci maddesinin on birinci, on ikinci, on üçüncü ve on dördüncü fıkraları 1/1/2026 tarihinde,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 36-

(1) Bu Karar hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-1

TEKNOLOJİ SINIFLANDIRMASINA GÖRE YATIRIM KONULARI

 

NACE Rev. 2.1. Kodu

Tanım

Yüksek Teknolojili Ürünler

21

Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin preparatların (müstahzarların) imalatı

26

Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

30.3

Hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı

Orta – Yüksek

Teknolojili Ürünler

20

Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

25.3

Silah ve mühimmat (cephane) imalatı

27

Elektrikli teçhizat imalatı

28

Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

29

Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yan römork) imalatı

30.2

Demir yolu lokomotifleri ve vagonlarının imalatı

30.4

Askeri kara savaş araçlarının imalatı

30.9

Başka yerde sınıflandırılmamış ulaşım araçlarının imalatı

32.5

Tıbbi ve dişçilik ile ilgili araç ve gereçlerin imalatı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EK-2

YATIRIM TEŞVİK UYGULAMALARINDA BÖLGELER

1. Bölge

2. Bölge

3. Bölge

4. Bölge

5. Bölge

6. Bölge

Ankara

Aydın

Adana

Afyonkarahisar

Bartın

Adıyaman

Antalya

Balıkesir

Bilecik

Aksaray

Bayburt

Ağrı

Bursa

Bolu

Burdur

Amasya

Çankırı

Ardahan

Eskişehir

Çanakkale

Düzce

Artvin

Erzurum

Batman

İstanbul

Denizli

Gaziantep

Çorum

Giresun

Bingöl

İzmir

Edirne

Isparta

Elâzığ

Hatay

Bitlis

Kocaeli

Kayseri

Karabük

Erzincan

Kahramanmaraş

Diyarbakır

Muğla

Konya

Karaman

Kastamonu

Kilis

Gümüşhane

 

Manisa

Kırıkkale

Kırşehir

Niğde

Hakkâri

 

Mersin

Kırklareli

Malatya

Ordu

Iğdır

 

Sakarya

Kütahya

Sivas

Osmaniye

Kars

 

Tekirdağ

Nevşehir

 

Sinop

Mardin

 

Yalova

Rize

 

Tokat

Muş

 

 

Samsun

 

Tunceli

Siirt

 

 

Trabzon

 

Yozgat

Şanlıurfa

 

 

Uşak

 

 

Şırnak

 

 

Zonguldak

 

 

Van

 

 

 

 


EK-3

DESTEKLERDEN FAYDALANABİLECEK SEKTÖRLER VE ŞARTLAR

Kod

Tanım

ŞARTLAR

A

TARIM, ORMANCILIK VE BALIKÇILIK

 

01.19.99

Başka yerde sınıflandırılmamış tek yıllık diğer bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi

  1. Sera Yatırımlarında;
  2. 1 ve 2. Bölgelerde asgari 20 dekar,
  3. 3. Bölgede asgari 15 dekar,
  4. 4 ve 5. Bölgelerde asgari 10 dekar,
  5. 6. Bölgede asgari 5 dekar ve üzeri olması şartı aranır.
  6. Yapay ışıkla fotosentez sağlanan kontrollü bitkisel üretim yatırımlarında katmanlarının toplam alanının asgari 1.000 m2 olması şartı aranır.

Diğer yatırımlar desteklenmez.

01.41.31

Sütü sağılan büyükbaş hayvan yetiştiriciliği (sütü için inek ve manda yetiştiriciliği)

  1. 1, 2 ve 3. Bölgelerde asgari 500 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  2. 4 ve 5. Bölgelerde asgari 300 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  3. 6. Bölgede asgari 150 adet/dönem damızlık veya süt yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar, yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya süt işleme yatırımları ile entegre edilebilir.

01.42.09

Diğer sığır ve manda yetiştiriciliği (sütü için yetiştirilenler hariç)

  1. 1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 500 adet/dönem et yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  2. 6. Bölgede asgari 150 adet/dönem et yönlü büyükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya kesimhane yatırımları ile entegre edilebilir.

01.45.01

Koyun ve keçi (davar) yetiştiriciliği (işlenmemiş süt, kıl, tiftik, yapağı, yün vb. üretimi dahil)

  1. 1, 2 ve 3. Bölgelerde asgari 2.500 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  2. 4 ve 5. Bölgelerde asgari 1.500 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.
  3. 6. Bölgede asgari 1.000 adet/dönem damızlık veya et yönlü veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem bitkileri yetiştiriciliği ve/veya yem tesisi ve/veya et yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımları kesimhane ve/veya süt yönlü küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yatırımları süt işleme yatırımları ile entegre edilebilir.

01.47.01

01.47.03

Kümes hayvanlarının yetiştirilmesi (tavuk, hindi, ördek, kaz ve beç tavuğu vb.) Kümes hayvanlarından yumurta üretilmesi

  1. Damızlık kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kuluçkahane ile entegre olması şartı aranır.
  2. 1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 200.000 adet/dönem et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kesimhane ile entegre olması şartı aranır.
  3. 6. Bölgede asgari 100.000 adet/dönem et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliğinin kesimhane ile entegre olması şartı aranır.
  4. 1, 2, 3, 4 ve 5. Bölgelerde asgari 200.000 adet/dönem yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği şartı aranır.
  5. 6. Bölgede asgari asgari 100.000 adet/dönem yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği şartı aranır.

Ayrıca, tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar; yem tesisi ve/veya et yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği yatırımları ileri işleme ve/veya soğuk hava deposu, yumurta yönlü kümes hayvanları yetiştiriciliği yatırımları soğuk hava deposu ve/veya yumurta tasnif- paketleme yatırımları ile entegre edilebilir.

03.2

Su ürünleri yetiştiriciliği

Tevsi ve komple yeni yatırım cinsindeki yatırımlar, balık yemi tesisi ile entegre edilebilir.

B

MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI

Maden Kanununda tanımlanan 1. grup madenler, altın madenciliği, mıcır yatırımları ve rödovans sözleşmesine istinaden gerçekleştirilecek madencilik yatırımları hariç olmak üzere müracaat sahibi firma adına düzenlenmiş işletme ruhsatı ve işletme iznine haiz maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları, Maden Kanununa istinaden düzenlenmiş geçerli arama ruhsatı veya sertifikasına sahip yatırımcıların ruhsatlı sahalarında yapacağı maden arama yatırımları ile ham petrol ve doğalgaz çıkarımı yatırımları desteklenir. II.grup madenlerde istihraç yatırımları, aynı il sınırları içinde ve işleme yatırımları ile entegre olması kaydıyla desteklenebilir. Ancak, İstanbul ilinde gerçekleştirilecek yatırımlar desteklenmez.

C

İMALAT

 

10.1

Etin işlenmesi ve saklanması ile et ürünlerinin imalatı

10.12.04 hariç

10.20

Balık, kabuklu deniz hayvanları ve yumuşakçaların işlenmesi ve saklanması

10.20.06 ve 10.20.08 hariç

10.3

Sebze ve meyvelerin işlenmesi ve saklanması

Sadece sarartma ve mumlama işlemi içeren meyve ve/veya sebze yatırımları desteklenmez.

10.4

Bitkisel ve hayvansal sıvı ve katı yağların imalatı

10.41.11 hariç

10.5

Süt ürünleri ve yenilebilir buz imalatı

5 ton/gün altındaki kapasiteye sahip süt işleme yatırımları desteklenmez

10.61.01

Kahvaltılık tahıl ürünleri ile diğer taneli tahıl ürünlerinin imalatı (buğday, yulaf, mısır, çavdar vb. ezmeleri ile mısır gevreği ve patlamış mısır dahil)

 

10.61.07

Ön pişirme yapılmış veya başka şekilde hazırlanmış tane halde hububat imalatı (bulgur dahil, mısır hariç)

 

10.61.90

Dövülmüş diğer tahıl ürünlerinin imalatı (bulgur ve irmik hariç)

 

10.62.05

Glüten imalatı

 

10.62.06

Mısır yağı imalatı

 

10.72

Peksimet, bisküvi, dayanıklı pastane ürünleri ve kek imalatı

Kadayıf ve yufka üretimi konusundaki yatırımlar desteklenmez.

10.73

Makarna, şehriye, kuskus ve benzeri unlu mamullerin imalatı

 

10.8

Diğer gıda maddelerinin imalatı

Küp şeker üretimi, 10.89.01 ve 100 Milyon TL üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 10.83.01 kodları desteklenmez.

10.92

Ev hayvanları için hazır gıda imalatı

 

11

İçeceklerin imalatı

11.01.01, 11.01.02, 11.05 ve 11.06 hariç

13

Tekstil ürünlerinin imalatı

500 Milyon TL üzerindeki modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 13.10.12 ve 100 Milyon TL üzerindeki modernizasyon yatırımları hariç olmak üzere 13.92.06 kodlan desteklenmez.

14

Giyim eşyalarının imalatı

 

15

Diğer malzemelerden deri ve ilgili ürünlerin imalatı

Derinin tabaklanmasına yönelik yatırımlar sadece organize sanayi bölgelerinde teşvik edilir.

16

Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden örülerek yapılan eşyaların imalatı

16.11.03 hariç

17

Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı

6 ncı bölge yatırımları hariç olmak üzere sadece kağıt hamurundan başlayan asgari 30 Milyon TL tutarındaki yatırımlar desteklenir. 17.21, 17.22.04, 17.24 kodlarından yapılacak yatırımlarda kağıt hamurundan başlama şartı aranmaz.

18

Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması

Sabit yatırım tutarı 100 Milyon TL ve üzerindeki tevsi ve modernizasyon yatırımları desteklenir.

19

Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı

 

20

Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

 

21

Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin preparatların (müstahzarların) imalatı

 

22.1

Kauçuk ürünlerin imalatı

22.11.19 hariç

22.2

Plastik ürünlerin imalatı

Sabit yatırım tutarı 100 Milyon TL ve üzerindeki yatırımlar desteklenir.

23

Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı

23.12.03, 23.32, 23.5, 23.6, 23.7 ve 23.99.05 hariç

24.10.05

Sıcak haddelenmiş demir veya çelikten bar ve çubukların üretilmesi (inşaat demiri dahil)

Sadece parlatılmış çubuk üretimi desteklenir.

24.10.08

Demir cevherinin doğrudan indirgenmesiyle elde edilen demirli ürünler ve diğer sünger demir ürünlerinin imalatı ile elektroliz veya diğer kimyasal yöntemlerle istisnai saflıkta demir üretilmesi

 

24.10.12

Ferro alaşımların imalatı (ferro manganez, ferro silisyum, ferro siliko manganez, ferro krom ve diğerleri)

Yüksek karbonlu ferro manganez hariç.

24.4

Değerli ana metaller ve diğer demir dışı metallerin imalatı

 

24.5

Metal döküm sanayii

 

25

Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)

 

26

Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

Fotovoltaik güneş paneli üretimi yatırımları, üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak üretilen güneş hücresi ile entegre olması halinde ve hücre üretim kapasitesini aşmamak kaydıyla desteklenebilir

27

Elektrikli teçhizat imalatı

 

28

Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

 

29

Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı

29.20.06 hariç

30

Diğer ulaşım araçlarının imalatı

Tersane yatırımları ve 30.99.02 kodundaki yatırımlar hariç. Yat inşa yatırımlarında yat boyunun asgari 24 metre olması şartı aranır.

31

Mobilya imalatı

31.00.06 ve 31.00.09 hariç

32

Diğer imalatlar

32.99.18, 32.99.19 ve 32.99.99 hariç

33.12.03

Motor ve türbinlerin onarım ve bakımı (hidrolik, rüzgar, gaz, su, buhar türbinleri) (gemi ve tekne motorları, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)

 

33.16

Sivil hava taşıtları ve uzay araçlarının onarım ve bakımı

 

33.17.01

Demir yolu lokomotiflerinin ve vagonlarının onarım ve bakımı

 

D

ELEKTRİK, GAZ, BUHAR VE İKLİMLENDİRME ÜRETİMİ VE DAĞITIMI

 

35.11

35.12

Yenilenemeyen kaynaklardan elektrik üretimi

Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi

Doğalgaza veya ithal kömüre dayalı elektrik enerjisi üretimi hariç olmak üzere elektrik enerjisi üretimi yatırımları desteklenir. Güneş enerjisinden elektrik üretimi yatırımlarında; modernizasyon niteliğindeki yatırımlar ile 240 KW altı kapasitedeki (çatı dâhil) güneş enerjisinden elektrik üretimi yatırımlar desteklenmez.

35.14.06

Elektrik enerjisinin dağıtımı (üretim kaynağından veya iletim sisteminden son kullanıcıya iletim sistemiyle taşınan elektrik enerjisi dağıtım sisteminin işletilmesi)

 

35.15.01

Elektrikli araçlar ve elektronik cihazlar için şarj istasyonlarının işletilmesi

Tebliğ ile belirlenecek şartları sağlayan yatırımlar desteklenir.

35.16

Elektriğin depolanması

 

35.22.01

Ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı (her çeşit gazlı yakıtın, ana boru sistemiyle dağıtımı ve tedariki)

 

35.24

Gazın depolanması (şebeke tedarik hizmetlerinin bir parçası olarak)

 

E

SU TEMİNİ; KANALİZASYON, ATIK YÖNETİMİ VE İYİLEŞTİRME FAALİYETLERİ

 

38

Atık toplama, geri kazanım ve bertaraf faaliyetleri

38.11.02 hariç

H

ULAŞTIRMA VE DEPOLAMA

 

49.1

Demir yolu ile yolcu taşımacılığı

 

49.2

Demir yolu ile yük taşımacılığı

 

49.5

Boru hattı taşımacılığı

 

50.10.13

Kıyı sularında yolcuların feribotlarla, kruvaziyer gemilerle ve teknelerle taşınması (deniz otobüsleri işletmeciliği dahil; uluslararası denizler ile göl ve nehirlerde yapılanlar hariç)

Gezinti amaçlı olanlar hariç

50.10.16

Uluslararası denizlerde yolcuların gemilerle taşınması

 

50.20

Deniz ve kıyı sularında yük taşımacılığı

50.20.22 hariç

50.30.08

İç sularda yolcu taşımacılığı (nehir, kanal ve göllerde yapılanlar, vb.) (gezinti amaçlı olanlar dahil)

Gezinti amaçlı olanlar hariç

50.40

İç sularda yük taşımacılığı

50.40.07 hariç

51

Hava yolu taşımacılığı

51.10.02 ve 51.10.03 hariç

52.10.02

Frigorifik depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (bozulabilir gıda ürünleri dahil dondurulmuş veya soğutulmuş mallar için depolama)

Sadece 1.000 m2 üzeri soğuk hava deposu yatırımları desteklenir.

52.10.03

Hububat depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (hububat silolarının işletilmesi vb.)

Sadece lisanslı depoculuk faaliyetleri desteklenir

52.10.04

Petrol, petrol ürünleri, kimyasallar vb. depolama ve antrepoculuk faaliyetleri (gaz hariç)

 

52.22.06

Su yolu taşımacılığını destekleyici olarak liman ve su yollarının işletilmesi (limanların, iskelelerin, rıhtımların, su yolu havuzlarının, deniz terminallerinin vb. işletilmesi) (deniz feneri, fener dubası vb. işletilmesi hariç)

 

52.22.08

Deniz ve kıyı suları ile iç sularda kılavuzluk ve rıhtıma yanaştırma faaliyetleri (geminin havuzlanması ve havuzdan çıkarılması dahil)

 

52.23.03

Havaalanı yer hizmet faaliyetleri (kargo ve bagaj yükleme boşaltma hizmetleri hariç)

 

52.23.04

Havaalanı işletmeciliği (uçak pisti işletme, yolcu terminali ve havayolu şirketlerinin kendi bilet satış hizmetleri dahil; havaalanı yer hizmetleri ve bilet acentelerinin faaliyetleri hariç)

 

52.24

Kargo yükleme boşaltma (elleçleme) hizmetleri

5.000 m2 kapalı alana sahip ve Antrepo Açma İzin Belgesi olan yatırımlar desteklenir. 52.24.10 kodlu yatırımlarda ayrıca L2 Belgesi aranır.

I

KONAKLAMA VE YİYECEK HİZMETİ FAALİYETLERİ

 

55.1

Oteller ve benzeri konaklama yerleri

50 oda ve üzeri (Otel, Tatil Köyü, Butik Otel ve Özel Konaklama Tesisi desteklenir)

55.90.01

Öğrenci ve işçi yurtlan, pansiyonlar ve odası kiralanan evlerde yapılan konaklama faaliyetleri (tatil amaçlı olanlar hariç)

Sadece asgari 200 öğrenci kapasitesindeki Öğrenci yurtları desteklenir.

K

TELEKOMÜNİKASYON, BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA, DANIŞMANLIK, BİLİŞİM ALTYAPISI VE DİĞER BİLGİ HİZMETİ FAALİYETLERİ

 

62.1

Bilgisayar programlama faaliyetleri

 

63.1

Bilgi işlem altyapısı, veri işleme, barındırma ve ilgili faaliyetler

Sadece tebliğ ile belirlenecek teknik şart ve standartları karşılayan ve asgari 500 kW kurulu güç şartını sağlayan veri merkezi yatırımları desteklenir.

N

MESLEKİ, BİLİMSEL VE TEKNİK FAALİYETLER

 

71.2

Teknik test ve analiz faaliyetleri

71.20.05 hariç olmak üzere sadece orta yüksek teknolojili ve yüksek teknolojili ürünlere yönelik test merkezi yatırımları ile ihracatçı birliklerinin dış ticareti desteklemek amacıyla yapacakları test merkezi yatırımları desteklenir.

72.1

Doğal bilimler ve mühendislikle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri

 

75.00.02

Hayvan hastanelerinin faaliyetleri (evcil hayvanlar için ambulans faaliyetleri dahil)

 

O

İDARİ VE DESTEK HİZMET FAALİYETLERİ

 

82.2

Çağrı merkezlerinin faaliyetleri

Sadece 6 ncı bölgede yapılan yatırımlar desteklenir.

Q

EĞİTİM

 

85

Eğitim

Kamu kurumlan tarafından yapılan yatırımlar ile 85.32.14, 85.32.15, 85.32.16, 85.32.90, 85.33, 85.4, 85.5 ve 85.6 hariç

R

İNSAN SAĞLIĞI VE SOSYAL HİZMET FAALİYETLERİ

 

86.1

Hastane hizmetleri

Kamu kurumlan tarafından yapılan yatırımlar hariç

87

Yatılı bakım faaliyetleri

87.9 hariç

88.91

Çocuk gündüz bakım (kreş) faaliyetleri

 


EK-4

GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİNDEN YARARLANAMAYACAK
MAKİNE VE TEÇHİZAT LİSTESİ

No

G.T.İ.P No

Türk Gümrük Tarife Cetveli Adı

1

7308.20.00.00.00

Demir veya çelikten kuleler ve pitonlar

2

8405.10.00.00.14

Oksijen jeneratörleri

3

8413.40.00.00.00

Beton pompaları

4

8414.40.90.00.12

Tekerlekli şasiler üzerine monte edilmiş çekilebilen pistonlu hava kompresörleri; dakikada verdiği hava debisi > 2 m3

5

8414.80.19.90.00

Çok kademeli türbo kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

6

8414.80.22.90.11

Pistonlu kompresörler; hava tankı ihtiva eden, monometre basıncı =<15 bar, debisi =< 60 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılanlar HARİÇ

7

8414.80.28.90.00

Pistonlu kompresörler; monometre basıncı <= 15 bar, debisi > 60 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

8

8414.80.59.90.00

Pistonlu kompresörler; monometre basıncı > 15 bar, debisi > 120 m3/h, sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

9

8414.80.73.90.00

Döner hareketli, tek şaftlı kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

10

8414.80.75.90.00

Döner hareketli, çok şaftlı, vidalı kompresörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

11

8415.82.00.90.00

Bir soğutucu ünite içeren diğer klima cihazları; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

12

8415.83.00.90.00

Bir soğutucu ünite içermeyen diğer klima cihazları; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

13

8417.10.00.00.12

Metallerin, metal cevherlerinin ve piritleri için elektrikli olmayan ısıl işlem fırınları

14

8417.20.10.00.00

Ekmekçilik (bisküvi dahil) için elektrikli olmayan tünel fırınlar

15

8417.20.90.00.00

Ekmekçilik (bisküvi dahil) için elektrikli olmayan fırınlar; tünel fırınlar HARİÇ

16

8419.35.00.00.00

Diğerleri, ağaç, kağıt hamuru, kağıt veya kartonlar için olanlar

17

8419.39.00.00.00

Isı değişikliği yoluyla maddelerin kurutulması için diğer cihazlar

18

8422.30.00.00.00

Şişe, kutu, çuval, vb kaplan doldurma, kapama, mühürleme, etiketleme, kapsülleme makinaları ve içecekleri gazlandırmaya mahsus makinalar

19

8422.40.00.00.19

Diğerleri

20

8426.19.00.00.12

Köprü vinçler (sabit bir mesnet üzerine tesbit edilmiş gezer köprü vinçleri HARİÇ)

21

8426.20.00.00.00

Kule vinçler

22

8427.10.10.00.00

Elektrik motorlu, kendinden hareketli forkliftler ve kaldırma ve elleçleme tertibatı olan diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

23

8427.10.90.00.00

Elektrik motorlu, kendinden hareketli forkliftler ve kaldırma ve elleçleme tertibatı olan diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği < 1 metre

24

8427.20.11.00.00

Arazi forkliftleri ve istiflemeye mahsus diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

25

8427.20.19.00.00

Kendinden hareketli diğer forkliftler ve diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği >= 1 metre

26

8427.20.90.00.00

Kendinden hareketli diğer forkliftler ve diğer yük arabaları; kaldırma yüksekliği < 1 metre

27

8428.33.00.90.00

Eşya ve malzeme taşımaya mahsus, sürekli hareketli, bantlı elevatörler ve konveyörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

28

8428.39.20.90.00

Eşya ve malzeme taşımaya mahsus, sürekli hareketli, rulolu veya makaralı konveyörler; sivil hava taşıtlarında kullanılmaya mahsus olanlar HARİÇ

29

8429.20.00.00.11

Kendinden hareketli greyderler

30

8429.51.99.10.11

Kendinden hareketli, toprağı kazabilen, önden yüklemeli diğer küreyici yükleyiciler; lastik tekerlekli olanlar

31

8429.52.10.00.00

Kendinden hareketli, kulesi 360 derece dönebilen, paletli ekskavatörler

32

8429.52.90.00.11

Kendinden hareketli, kulesi 360 derece dönebilen lastik tekerlekli mekanik küreyiciler, ekskavatörler ve küreyici yükleyiciler

33

8429.59.00.10.11

Kendinden hareketli, toprağı kazabilen beko loder

34

8434.20.00.00.11

Tereyağı imaline mahsus makine ve cihazlar (ekremözler hariç)

35

8434.20.00.00.12

Peynir imaline mahsus makine ve cihazlar

36

8434.20.00.00.19

Sütçülükte kullanılan diğer makine ve cihazlar

37

8437.10.00.00.00

Tohumların, hububatın veya kuru baklagillerin temizlenmesine, tasnif edilmesine veya ayıklanmasına mahsus makina ve cihazlar

38

8437.80.00.10.11

Hububatın öğütülmesine ve işlenmesine mahsus makina ve cihazlar; değirmencilikte kullanılmaya mahsus olanlar

39

8441.10.20.00.00

Kağıt ve kartonları boyuna veya enine kesen diğer makineler

40

8441.10.30.90.00

Kağıt ve karton için düz giyotinler; fotoğrafçılıkta kullanılanlar HARİÇ

41

8441.10.70.90.00

Kağıt ve karton için diğer kesme makineleri; fotoğrafçılıkta kullanılanlar HARİÇ

42

8451.29.00.00.00

Çamaşır kurutma makineleri; kuru çamaşır kapasitesi > 10 kg

43

8451.30.00.00.00

Tekstil sanayii için ütü makinaları ve presler (ısı ile yapıştıran presler dahil)

44

8451.40.00.00.11

Tekstil sanayii için yıkama makinaları

45

8451.40.00.00.12

Tekstil sanayii için ağartma makinaları

46

8451.40.00.00.13

Tekstil sanayii için boyama makinaları

47

8451.50.00.00.11

Mensucatı top halinde sarmaya mahsus makinalar

48

8451.50.00.00.12

Mensucatı top halinde şekilli kesmeye mahsus makinalar

49

8451.50.00.00.19

Mensucatı açmaya, katlamaya, kesmeye (şekilli kesmeye mahsus olanlar HARİÇ) mahsus makinalar

50

8451.80.30.00.00

Tekstil sanayii için apre ve finisaj makineleri

51

8451.80.80.00.00

Tekstil sanayii için diğer makinalar

52

8456.11.90.00.00

Lazerle çalışanlar, Diğerleri

53

8456.40.00.00.00

Plazma arkı yöntemi ile maddelerin aşındırılarak işlenmesine mahsus makina ve aletler

54

8457.10.10.00.11

Yatay olanlar,4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

55

8457.10.90.00.11

Köprülü tip olmayanlar, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

56

8457.10.90.00.13

Köprülü tip olmayanlar, Hızlı delik delme ve kılavuz çekme merkezleri

57

8457.10.90.00.14

Köprülü tip olanlar, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

58

8457.30.90.00.00

Metal işlemeye mahsus çok istasyonlu transfer tezgahları; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

59

845 8.11.20.00.11

Tornalama merkezleri, 4 ve daha az hareketli eksenli olanlar

60

8459.10.00.00.00

Metalleri talaş kaldırmak suretiyle işleyen kızaklı işlem üniteleri

61

8459.61.10.00.00

Metaller için nümerik kontrollü takım freze tezgahlan

62

8459.61.90.00.00

Metaller için nümerik kontrollü diğer freze tezgâhları

63

8459.69.90.00.00

Metaller için diğer freze tezgâhları

64

8460.12.00.00.00

Metaller veya sermetler için düz yüzey taşlama tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar

65

8460.19.00.00.00

Metaller veya sermetler için düz yüzey taşlama tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

66

8460.31.00.00.00

Metal alet veya kesici takım için bileme tezgahlan; nümerik kontrollü olanlar

67

8460.39.00.00.00

Metal alet veya kesici takım için bileme tezgahları; nümerik kontrollü olanlar HARİÇ

68

8461.50.11.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen testeresi daire şeklinde olan testere tezgahlan

69

8461.50.19.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen testeresi daire şeklinde OLMAYAN testere tezgahları

70

8461.50.90.00.00

Metalleri veya sermetleri talaş kaldırarak işleyen dilme tezgahlan

71

8462.22.10.00.00

Profil şekillendirme makineleri: Nümerik kontrollü olanlar

72

8462.23.00.00.00

Nümerik kontrollü abkant presler

73

8462.24.00.00.00

Nümerik kontrollü panel bükücüler

74

8462.25.00.00.00

Nümerik kontrollü rulo şekillendirme makineleri

75

8462.26.00.00.00

Nümerik kontrollü diğer kavislendirme, katlama, düzeltme veya yassılaştırma tezgahları

76

8462.29.00.00.00

Metaller için kavislendirme, katlama, düzeltme veya yassılaştırma tezgahlan (presler dahil); nümerik kontrollü olanlar HARÎÇ

77

8462.33.00.00.00

Nümerik kontrollü makasla kesme tezgahlan

78

8462.42.00.00.11

Nümerik kontrollü olanlar, Zımbalı kesme tezgahları

79

8462.49.00.00.11

Diğerleri, Zımbalı kesme makinaları

80

8462.61.10.90.00

Hidrolik presler, Nümerik Kontrollü olanlar, Diğerleri

81

8462.69.10.90.00

Soğuk metal işleme presleri, Diğerleri, Nümerik Kontrollü olanlar,Diğerleri

82

8463.10.90.00.00

Metal çubuk, boru, profil veya benzerlerini çekme makinaları; tel çekme makineleri HARİÇ

83

8463.20.00.00.11

Ezerek vida dişi açma makinaları

84

8464.10.00.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento veya benzeri mineral maddeler için testere makinaları

85

8464.20.19.00.00

Diğer camlar için taşlama veya parlatma makinaları

86

8464.20.80.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento ve benzeri mineral maddeler için (cam HARÎÇ) taşlama veya parlatma makinaları

87

8464.90.00.00.00

Taş, seramik, beton, asbestli çimento veya benzeri mineral maddeleri diğer şekillerde işlemeye mahsus makinalar

88

8465.10.90.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. işlemeye mahsus, alet değiştirmeden fakat işlenecek parça otomatik yüklenerek iş yapan makinalar

89

8465.20.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için işleme merkezleri

90

8465.91.10.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için şerit testere makinaları

91

8465.91.20.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için dairesel testere makinaları

92

8465.92.00.00.11

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için planya makinaları

93

8465.92.00.00.12

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için freze makinaları

94

8465.93.00.00.13

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için parlatma makinaları

95

8465.94.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için yapma veya birleştirme makinaları

96

8465.95.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için delik açma veya zıvanalama makinaları

97

8465.96.00.00.00

Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk, sert plastik, vb. sert maddeler için yarma, dilme veya soyarak yaprak halinde açma makinaları

98

8468.20.00.00.19

Gaz ile çalışan lehim ve kaynak yapmaya mahsus veya satıh tavlamaya mahsus diğer makine ve cihazlar

99

8474.10.00.10.00

Maden cevherlerini tasnif etmeye ayırmaya, elemeye veya yıkamaya mahsus makineler

100

8474.10.00.90.00

Toprak, taş, cevher (maden cevherleri HARİÇ) veya katı haldeki diğer mineral maddeleri tasnif etmeye, elemeye, ayırmaya veya yıkamaya mahsus makinalar

101

8474.20.00.10.00

Taş kırma makinaları

102

8474.20.00.90.00

Toprak, taş, cevher veya katı haldeki diğer mineral maddeleri kırmaya veya öğütmeye mahsus makinalar; taş kırma makinaları HARÎÇ

103

8474.31.00.00.00

Beton veya harç karıştırıcıları

104

8474.32.00.00.00

Mineral maddeleri bitümenle karıştırmaya mahsus makinalar

105

8474.39.00.00.00

Toprak, taş, cevher veya katı haldeki diğer mineral maddeleri yoğurmaya mahsus makina ve cihazlar ve diğer maddeleri karıştırmaya mahsus makinalar

106

8474.90.90.90.19

84.74 Pozisyonundaki diğer makinalar için aksam ve parçalar; dökme demir veya çelik dökümden olanlar HARİÇ

107

8477.10.00.00.00

Kauçuk veya plastik için enjeksiyon makinaları

108

8477.20.00.00.00

Kauçuk veya plastik için ekstrüzyon makinaları

109

8477.80.95.00.00

Kauçuk veya plastik için kesme, yarma ve soyma makinaları

110

8479.30.10.00.00

Ağaç veya diğer lifli maddelerden levha imaline mahsus presler

111

8479.40.00.00.00

İp, halat veya kablo yapma makinaları

112

8503.00.98.90.19

85.01 ve 85.02 pozisyonlarındaki makinalarda kullanılmaya elverişli diğer aksam ve

parçalar;dökme demir veya çelik dökümden olanlar hariç

113

8507.60.00.00.01

Lityum iyonlu silindirik elektrik akümülatörleri; nominal kapasitesi >= 2500 mAh, 3.60 Volt <=

gerilimi <= 3.70 Volt, çapı 18 mm, boyu 65 mm

114

8507.60.00.00.05

Lityum iyonlu silindirik elektrik akümülatörleri; nominal kap. >= 2500 mAh, 3.60 Volt <= gerilimi <= 3.70 Volt, çapı 18 mm, boyu 65 mm olanlar HARÎÇ

115

8507.60.00.00.21

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, gerilimi <= 4.9 Volt

116

8507.60.00.00.22

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, 4.9

117

8507.60.00.00.23

Lityum iyonlu prizmatik elektrik akümülatörleri; lityum demir fosfat (LFP) tabanlı, 400 volt< gerilimi

118

8507.60.00.00.29

Lityum iyonlu prizmatik diğer elektrik akümülatörleri

119

8507.60.00.00.30

Lityum iyonlu Kese (Pouch) elektrik akümülatörleri

120

8507.60.00.00.40

Lityum iyonlu diğer elektrik akümülatörleri

121

8514.19.80.00.11

Sanayide kullanılıp rezistansla ısıtılan diğer ocak ve fırınlar

122

8515.21.00.00.00

Metallere rezistans kaynağı yapmaya mahsus tamamen veya kısmen otomatik olan makine ve cihazlar

123

8515.29.00.00.00

Metallere rezistans kaynağı yapmaya mahsus diğer makine ve cihazlar

124

8515.31.00.00.00

Metallere ark kaynağı (plazma arkı dahil) yapmaya mahsus tamamen veya kısmen otomatik olan makine ve cihazlar

125

8603.10.00.00.00

Elektrik enerjisini dışarıdan alan kendinden hareketli demiryolu veya tramvay vagonları

126

8702.10.11.11.00

Otobüs; YENÎ, sadece dizel veya yan dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500 cm3

127

8702.10.19.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, sadece dizel veya yan dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500 cm3

128

8702.10.91.11.00

Otobüs; YENİ, sadece dizel veya yarı dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2500 cm3

129

8702.10.99.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, sadece dizel veya yarı dizel motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2500 cm3

130

8702.20.10.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem dizel/yarı dizel hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2500cm3

131

8702.20.90.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem dizel/yarı dizel hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <=2500cm3

132

8702.30.10.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem benzinli hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >-10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

133

8702.30.90.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; hem benzinli hem de tahrik gücü veren elektrik motorlu, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

134

8702.40.00.00.00

Yolcu taşımaya mahsus taşıtlar; sadece elektrik motorundan tahrikli; taşıma kapasitesi >=10 kişi

135

8702.90.11.11.00

Otobüs; YENİ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

136

8702.90.19.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi > 2800 cm3

137

8702.90.31.11.00

Otobüs; YENİ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

138

8702.90.39.11.00

Otobüs; KULLANILMIŞ, benzinli, taşıma kapasitesi >= 10 kişi, silindir hacmi <= 2800 cm3

139

8702.90.90.00.00

10 veya daha fazla kişi taşımaya mahsus (sürücüdahil) diğer motorlarla mücehhez taşıtlar

140

8704.21.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı <= 5 ton

141

8704.21.31.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton,silindir hacmi > 2500 cm3

142

8704.21.39.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2500 cm3

143

8704.21.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yan dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2500 cm3

144

8704.21.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2500 cm3

145

8704.22.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel yapılmış (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; 5 ton < brüt ağırlığı <= 20 ton

146

8704.22.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, 5 ton < brüt ağırlığı <= 20 ton

147

8704.22.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, 5 ton <brüt ağırlığı <= 20 ton

148

8704.23.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel yapılmış (EURATOM) dizel veya yarı dizel motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı > 20 ton

149

8704.23.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı > 20 ton

150

8704.23.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus dizel veya yarı dizel motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı > 20 ton

151

8704.31.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) benzin motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı <= 5 ton

152

8704.31.31.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2800 cm3

153

8704.31.39.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi > 2800 cm3

154

8704.31.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı o 5 ton, silindir hacmi <=2800 cm3

155

8704.31.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı <= 5 ton, silindir hacmi <= 2800 cm3

156

8704.32.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddeleri taşımaya mahsus (EURATOM) benzin motorlu taşıtlar; brüt ağırlığı > 5 ton

157

8704.32.91.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğertaşıtlar; YENİ, brüt ağırlığı > 5 ton

158

8704.32.99.00.00

Eşya taşımaya mahsus benzin motorlu diğer taşıtlar; KULLANILMIŞ, brüt ağırlığı > 5 ton

159

8704.41.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

160

8704.41.31.00.00

Yeni olanlar

161

8704.41.39.00.00

Kullanılmış olanlar

162

8704.41.91.00.00

Yeni olanlar

163

8704.41.99.00.00

Kullanılmış olanlar

164

8704.42.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

165

8704.42.91.00.00

Yeni olanlar

166

8704.42.99.00.00

Kullanılmış olanlar

167

8704.43.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

168

8704.43.91.00.00

Yeni olanlar

169

8704.43.99.00.00

Kullanılmış olanlar

170

8704.51.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

171

8704.51.31.00.00

Yeni olanlar

172

8704.51.39.00.00

Kullanılmış olanlar

173

8704.51.91.00.00

Yeni olanlar

174

8704.51.99.00.00

Kullanılmış olanlar

175

8704.52.10.00.00

Yüksek radyoaktif maddelerin taşınması için özel olarak yapılmış

176

8704.52.91.00.00

Yeni olanlar

177

8704.52.99.00.00

Kullanılmış olanlar

178

8704.60.00.00.00

Diğerleri (sadece elektrik motorundan tahrikli olanlar)

179

8704.90.00.00.00

Eşya taşımaya mahsus motorlu diğer taşıtlar

180

8705.10.00.00.11

Vinçli taşıtlar; kaldırma kapasitesi <=75 ton

181

8705.40.00.00.00

Beton karıştırıcı ile mücehhez kamyonlar

182

8705.90.30.00.00

Beton pompalama taşıtları

183

8705.90.80.10.12

Kar küremeye mahsus taşıtlar

184

8705.90.80.90.11

Merdivenli veya yükseltilebilen platformlu taşıtlar

185

8903.32.10.00.00

Uzunluğu 7,5 m.yi geçen fakat 24 m geçmeyenler; Denizde seyretmeye mahsus olanlar

186

8903.33.10.00.00

Uzunluğu 24 m.yi geçenler’ Denizde seyretmeye mahsus olanlar

187

8903.31.00.00.00

Motorbotlar (dıştan takma motoru olanlar hariç) (şişirilebilir olanlar hariç): Uzunluğu 7,5 m.yi geçmeyenler

188

8903.32.90.00.00

Uzunluğu 7,5 m.yi geçen fakat 24 m geçmeyenler: Diğerleri:

189

8903.33.90.00.00

Uzunluğu 24 m.yi geçenler, Diğerleri:

190

9401.31.00.00.00

Yüksekliği ayarlanabilen oturmaya mahsus döner koltuk ve Ahşap olanlar sandalyeler:

191

9401.39.00.00.12

Adi metallerden koltuk ve sandalyeler

192

9401.39.00.00.19

Diğer maddelerden koltuk ve sandalyeler

193

9401.41.00.00.00

Yatak haline getirilebilen oturmaya mahsus mobilyalar (kamp veya bahçede kullanılanlar hariç) Ahşap olanlar

194

9401.49.00.00.00

Yatak haline getirilebilen oturmaya mahsus mobilyalar (kamp veya bahçede kullanılanlar hariç) Diğerleri

195

9401.52.00.00.00

Bambudan oturmaya mahsus mobilyalar

196

9401.53.00.00.00

Hintkamışından oturmaya mahsus mobilyalar

197

9401.59.00.00.00

Kamış, sepetçi söğüdü veya benzeri maddelerden oturmaya mahsus mobilyalar; bambudan ve hintkamışından olanlar HARÎÇ)

198

9401.61.00.00.11

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

199

9401.61.00.00.19

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

200

9401.69.00.00.11

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

201

9401.69.00.00.19

Ahşap iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

202

9401.71.00.00.11

Metal iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

203

9401.71.00.00.19

Metal iskeletli oturmaya mahsus içleri doldurulmuş, kaplanmış diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

204

9401.79.00.00.11

Metal iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

205

9401.79.00.00.19

Metal iskeletli oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARÎÇ

206

9401.80.00.00.11

Oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar

207

9401.80.00.00.19

Oturmaya mahsus diğer mobilyalar; çocuklar için olanlar HARİÇ

208

9403.10.51.00.00

Bürolarda kullanılan metalden yazı masaları; yüksekliği <= 80 cm

209

9403.10.5 8.00.00

Bürolarda kullanılan metalden diğer mobilyalar; yüksekliği <= 80 cm

210

9403.10.91.00.00

Bürolarda kullanılan metalden kapılı, kanatlı veya sürgülü dolaplar; yüksekliği > 80 cm

211

9403.10.93.00.00

Bürolarda kullanılan metalden çekmeceli dolaplar, dosya veya fış dolapları; yüksekliği > 80 cm

212

9403.10.98.00.00

Bürolarda kullanılan metalden diğer mobilyalar; yüksekliği > 80 cm

213

9403.20.20.00.11

Metalden çocuk karyolaları ve beşikler

214

9403.20.20.00.19

Metalden karyolalar; metalden çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

215

9403.20.80.10.00

Çinkodan, demir veya çelikten asma yemek dolapları

216

9403.20.80.90.00

Metalden diğer mobilyalar

217

9403.3 0.11.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan yazı masaları; yüksekliği <= 80 cm

218

9403.30.19.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan diğer mobilyalar; yüksekliği <= 80 cm

219

9403.30.91.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan kapılı, kanatlı veya sürgülü dolaplar; çekmeceli dolaplar, dosya ve fış dolapları; yüksekliği > 80 cm

220

9403.30.99.00.00

Bürolarda kullanılan ahşaptan diğer mobilyalar; yüksekliği > 80 cm

221

9403.40.10.00.00

Ahşaptan hazır mutfak üniteleri

222

9403.40.90.00.00

Mutfaklarda kullanılan ahşaptan mobilyalar; ahşaptan hazır mutfak üniteleri HARİÇ

223

9403.50.00.00.11

Yatak odalarında kullanılan ahşaptan çocuk karyolaları ve beşikler

224

9403.50.00.00.19

Yatak odalarında kullanılan ahşaptan mobilyalar; yatak odalarında kullanılan ahşaptan çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

225

9403.60.10.00.00

Yemek odalarında ve oturma odalarında kullanılan ahşaptan mobilyalar

226

9403.60.3 0.00.00

Mağazalarda kullanılan ahşaptan mobilyalar

227

9403.60.90.10.00

Asma ecza dolapları ve banyolarda kullanılan ahşaptan küçük dolaplar

228

9403.60.90.90.00

Ahşaptan diğer mobilyalar

229

9403.70.00.00.11

Plastik maddelerden çocuk karyolaları ve beşikler

230

9403.70.00.00.19

Plastik maddelerden mobilyalar; plastik maddelerden çocuk karyolaları ve beşikler HARİÇ

231

9403.82.00.00.00

Bambudan diğer mobilyalar

232

9403.83.00.00.00

Hintkamışından diğer mobilyalar

233

9403.89.00.00.00

Diğer maddelerden diğer mobilyalar

 

 

 

EK-5

ALT BÖLGE DESTEĞİNDEN YARARLANABİLECEK İLÇELER

İl

İlçe

Adana

Aladağ Feke İmamoğlu Karaisalı Karataş Pozantı Saimbeyli Tufanbeyli Yumurtalık

Afyonkarahisar

Bayat Çobanlar Evciler Hocalar İhsaniye Kızılören Sinanpaşa

Aksaray

Ağaçören Eskil Gülağaç Güzelyurt Sultanhanı

Amasya

Göynücek Hamamözü

Ankara

Bala Çamlıdere Evren Güdül Haymana Kalecik

Antalya

Akseki

Gündoğmuş İbradı

Aydın

Bozdoğan

Buharkent

Germencik

Karacasu

Karpuzlu

Koçarlı

Köşk

Kuyucak

Sultanhisar

Yenipazar

Balıkesir

Balya

Dursunbey

Havran

İvrindi

Kepsut

Manyas

Savaştepe

Sındırgı

Bilecik

Gölpazarı

İnhisar

Pazaryeri

Yenipazar

Bolu

Dörtdivan

Göynük

Kıbrısçık

Mengen

Mudurnu

Seben

Burdur

Ağlasun

Altınyayla

Çavdır

Çeltikçi

Kemer

Tefenni

Yeşilova

Bursa

Büyükorhan

Harmancık

Keleş

Orhaneli

Çanakkale

Bayramiç

Yenice

Çankırı

Bayramören

Yapraklı

Çorum

Bayat

Boğazkale

Dodurga

Kargı

Laçin

Mecitözü

Oğuzlar

Ortaköy

Uğurludağ

Denizli

Babadağ

Baklan

Bekilli

Beyağaç

Bozkurt

Çal

Çameli

Çardak

Güney

Kale

Düzce

Cumayeri

Çilimli

Gölyaka

Yığılca

Edirne

Enez

Havsa

İpsala

Lalapaşa

Meriç

Süloğlu

Elazığ

Ağın

Erzincan

Çayırlı

Kemah

Otlukbeli

Tercan

Üzümlü


Erzurum

Çat Hınıs Karaçoban Karayazı Köprüköy Şenkaya Tekman

Eskişehir

Alpu Beylikova Çifteler Günyüzü Han Mahmudiye Mihalgazi Mihalıççık Sarıcakaya Seyitgazi

Gaziantep

Karkamış Oğuzeli Yavuzeli

Giresun

Çamoluk

Isparta

Aksu Atabey Gelendost Senirkent Sütçüler Şarkikaraağaç Yenişarbademli

İzmir

Bayındır Beydağ Kınık Kiraz

Karabük

Eflani Eskipazar Ovacık Yenice

Karaman

Ayrancı Başyayla Ermenek Sarıveliler

Kastamonu

Ağlı Araç Cide Doğanyurt Küre Pınarbaşı Şenpazar

Kayseri

Akkışla Bünyan Felahiye İncesu Özvatan Pınarbaşı Sarıoğlan Sarız Tomarza Yahyalı Yeşilhisar

Kırıkkale

Balışeyh Çelebi Delice Karakeçili Keskin Sulakyurt

Kırklareli

Demirköy Kofçaz Pehlivanköy

Kırşehir

Akçakent Akpınar Boztepe Çiçekdağı

Kilis

Elbeyli

Kocaeli

Kandıra

Konya

Ahırlı

Akören

Altınekin

Bozkır

Çeltik

Çumra

Derbent

Derebucak

Doğanhisar

Emirgazi

Güneysınır

Hadim

Halkapınar

Hüyük

Kadınhanı

Sarayönü

Taşkent.

Tuzlukçu

Yalıhüyük

Yunak

Kütahya

Altıntaş Aslanapa Çavdarhisar Domaniç Dumlupınar Emet Hisarcık Pazarlar Şaphane

Manisa

Ahmetli Demirci Gölmarmara Gördes Kırkağaç Köprübaşı Sarıgöl Saruhanlı Selendi

Mersin

Aydıncık Bozyazı Çamlıyayla Gülnar Mut

Muğla

Kavaklıdere Seydikemer

Nevşehir

Acıgöl

Derinkuyu

Gülşehir

Hacıbektaş

Niğde

Altunhisar

Çiftlik

Ordu

Akkuş Çatalpınar Çaybaşı Gürgentepe İkizce Mesudiye

Osmaniye

Sumbas

Rize

Çamlıhemşin Derepazarı Güneysu Hemşin İkizdere İyidere Kalkandere

Sakarya

Karapürçek Kaynarca Kocaali Taraklı

Samsun

Alaçam Asarcık Ayvacık Kavak Ladik Salıpazarı Terme Vezirköprü Yakakent

Sinop

Dikmen

Sivas

Akıncılar Altınyayla Doğanşar Gölova Hafik İmranlı Koyulhisar Ulaş Yıldızeli

Tekirdağ

Hayrabolu

Tokat

Başçiftlik

Sulusaray

Trabzon

Araklı Çarşıbaşı Dernekpazarı Düzköy Hayrat Köprübaşı Şalpazarı Tonya

Uşak

Banaz Karahallı Sivaslı Ulubey

Yozgat

Aydıncık

Kadışehri

Zonguldak

Kilimli

 

YURT İÇİNDE CANLI HAYVAN VE HAYVANSAL ÜRÜNLERİN NAKİLLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmî Gazete Tarihi: 17.12.2011 Resmî Gazete Sayısı: 28145

YURT İÇİNDE CANLI HAYVAN VE HAYVANSAL ÜRÜNLERİN NAKİLLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, ülke içindeki sperma, ovum, embriyo (Ek ibare: RG-28/11/2020-31318) , göçer hayvanlar hariç olmak üzere hayvansal ürünler ve canlı hayvan nakillerinde uygulanacak kuralları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Yönetmelik; ülke içindeki sperma, ovum, embriyo (Ek ibare: RG-28/11/2020-31318) , göçer hayvanlar hariç olmak üzere hayvansal ürünler ve canlı hayvan nakillerini, nakillerde kullanılacak belgeleri, hayvanların yüklenmesi, boşaltılması ve taşınmasını, (Mülga ibare: RG-28/11/2020-31318) (…) hayvan alım ve satımlarını, hayvanların hastalıklı yerlerden geçirilmesini, hayvan nakil araçları ve hayvanla nakliyecilik yapanlar ile ilgili hususları, nakil araçlarının dezenfeksiyonunu, görevlilerin yükümlülüklerini, belgesiz ve tanımlanmamış hayvanların nakilleri ile nakillerle ilgili diğer işlemleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Yönetmelik 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 7 nci, 8 inci, 31 inci, 32 nci, 36 ncı ve 43 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) (Değişik: RG-18/2/2020-31043) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Balıkçılık ürünleri: Canlı çift kabuklu yumuşakçalar, canlı denizkestaneleri, canlı gömlekliler ve canlı deniz karından bacaklıları ve bütün deniz memelileri, sürüngenler ve kurbağalar dışında kalan, doğadan veya yetiştiricilik yoluyla elde edilen, bütün deniz ve tatlı su hayvanlarının yenilebilir tüm biçimlerini, kısımlarını ve ürünlerini,

c) Birincil arı ürünleri: Süzme bal, petekli bal, polen, balmumu, propolis ve arı sütü gibi arı ürünlerini,

ç) Çiftlik av hayvanı: Evcil tırnaklılar tanımında belirtilenlerin dışında kalan, çiftlikte yetiştirilen devekuşugilleri ve kara memelilerini,

d) Evcil tırnaklı hayvan: Sığır, manda, bizon, koyun, keçi, tek tırnaklı hayvan, deve ve domuzu,

e) Hayvan: Suda yaşayan hayvanlar, sürüngenler ve amfibik hayvanlar dâhil omurgalı ve omurgasız canlıları,

f) Hayvan kayıt sistemi: Hayvanların kimliklendirilerek kayıt altına alındığı ve hareketlerinin izlendiği bilgisayar destekli, Bakanlık bünyesinde oluşturulmuş veri tabanlarını,

g) Hayvan pasaportu: 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği kapsamında Bakanlıkça belirlenen sığır cinsi hayvana ait bilgileri içeren il/ilçe müdürlüğü veya yetkilendirilmiş kurum veya kuruluş tarafından (Değişik: RG-26/4/2025-32882) imzalı olarak veya elektronik ortamda düzenlenen belgeyi,

ğ) Hayvan sahibi: Hayvanların mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişileri,

h) Hayvan sağlık zabıtası komisyonu: 5996 sayılı Kanun kapsamındaki görevleri yerine getirmek için il, ilçe, belde ve köylerde, il/ilçe müdürlükleri, ilgili kişi ve kurumların katılımlarıyla kurulmuş komisyonları,

ı) Hayvansal ürün: İnsan tüketimine sunulan hayvansal gıda, hayvansal yan ürün ve üreme ürünleri dâhil tüm hayvansal ürünleri,

i) Hayvansal yan ürün: Yetiştiricilikte kullanılmayacak olan sperma, ovum, embriyo dâhil, insanlar tarafından tüketimi amaçlanmayan hayvan kökenli ürünler veya hayvanların bütün vücut veya parçaları ile artıklarını,

j) (Değişik: RG-18/2/2020-31043)  İl/ilçe müdürlüğü: İl/ilçe tarım ve orman müdürlüklerini,

k) Kanun: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,

l) Kesimhane: Etleri insan tüketimine uygun olan hayvanların kesim ve yüzüm işlemlerinin yapıldığı, iç organlarının çıkartıldığı, karkas ve sakatatların soğutulduğu veya dondurulduğu işletmeyi,

m) Nakil belgesi: Resmi veteriner hekim, hayvan sahibi, hayvan satış yeri yetkilisi veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kişi, kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen, 2/12/2011 tarihli ve 28130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği’nde örneği verilen imzalı ve onaylı belgeyi,

n) Nakil Beyannamesi: Kanatlı hayvan, damızlık kanatlı işletmesinden kuluçkahaneye nakledilen damızlık yumurta, kanatlı işletmesinden ambalajlama ve etiketleme ünitesine nakledilen yumurta, (Mülga ibare: RG-23/2/2018-30341) ilk üreticisi tarafından nakledilen birincil arı ürünleri, (Mülga ibare: RG-24/5/2022-31845) gibi cinsi ve türü Bakanlıkça belirlenen canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin sevkinde kullanılan, sorumlu veteriner hekim, hayvan veya hayvansal ürün sahibi tarafından düzenlenen, Ek-1’de örneği verilen beyannameyi,

o) Resmî veteriner hekim: 5996 sayılı Kanun kapsamında verilen görevleri Bakanlık adına yapan Bakanlık personeli veteriner hekimi,

ö) Sevk veya nakil işlemi: Hayvan ve hayvansal ürünlerin nakil vasıtaları ile veya yaya olarak, çıkış işletmesinden varış işletmesine mevzuatla belirlenen belgelerle yapılan (Mülga ibare: RG-28/11/2020-31318)  hareket işlemlerini,

p) Sorumlu veteriner hekim: Ticari olarak faaliyet gösteren etçi ve yumurtacı kanatlı işletmelerinin varsa sözleşmeli veteriner hekimini veya 20/3/2007 tarihli ve 26468 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kuluçkahane ve Damızlık Kanatlı İşletmeleri Yönetmeliği kapsamındaki işyerlerinin, sağlıklı üretim göstermesinden işverenle birlikte sorumlu olan veteriner hekimi,

r) Tavşanımsılar: Tavşanları, yaban tavşanları ve kemirgenleri,

s) Veteriner Sağlık Raporu: Hayvan ve hayvansal ürünlerin 5996 sayılı Kanunda belirlenen sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,

ş) Yetkilendirilmiş veteriner hekim: Bakanlıkta görevli veteriner hekimler dışında, verilecek resmî görevleri yürütmek üzere Bakanlık tarafından yetki verilen veteriner hekimi,

t) Zati ihtiyaç kabul edilen hayvansal ürünler: Ticarete konu olmamak kaydıyla 50 kg et, üç adet küçükbaş hayvan derisi, bir adet büyükbaş hayvan derisi, 50 kg yapağı, 10 kg tiftik, 30 kg bal ile 10 kilograma kadar diğer hayvansal ürünleri,

u) (Ek: RG-28/11/2020-31318) Göçer hayvan: Belirli bir otlatma alanına sahip olmayan, yılın her mevsiminde hayvanları ile birlikte başka yerlere geçici olarak konaklayarak hayvancılık yapan kişilere ait deve,  sığır, manda, koyun ve keçiler ile tek tırnaklı hayvanları,

ü) (Ek Bent: RG-26/4/2025-32882) Veteriner yol kontrol ve denetim istasyonu: Canlı hayvan ve hayvansal ürün nakil vasıtaları ile nakille ilgili belgelerin kontrol ve denetimlerinin yapıldığı, belgesiz nakillerle ilgili iş ve işlemlerin yürütüldüğü, Bakanlık tarafından kurulan tesisi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler, Nakil Beyannamesi ve

Veteriner Sağlık Raporu

Genel hükümler

MADDE 5 –

(1) Kanun ve ilgili mevzuatta belirtilen bulaşıcı hayvan hastalığı taşıyan, taşıma riski bulunan veya sağlık durumu nakle uygun olmayan hayvanlar nakledilemez. Resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekim uygun görmesi halinde tedavi, kesim veya zorunlu kesim amacıyla bu tür hayvanların sevkine izin verir.

(2) Bakanlık insan ve hayvan sağlığının korunması amacıyla, gerekli hallerde hayvan ve hayvansal ürün sevklerine kısmi veya tam kısıtlama getirebilir.

(3) Hayvan ve hayvansal ürün nakillerinde, bu Yönetmelikte belirtilen belgelerin nakil veya sevk işleminin başlangıcından sonuna kadar hayvan ve hayvansal ürünlerin beraberinde bulundurulması zorunludur.

(4) Hayvan sahibi işletmesine, yaylaya, meraya veya kışlaklarına getirdiği sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçi türü hayvanların nakillerinde bulundurması gereken belgeleri, il/ilçe müdürlüğüne yapacağı bildirime kadar saklamak ve istenildiğinde görevlilere ibraz etmekle yükümlüdür.

(5) (Mülga: RG-14/5/2013-28647) 

(6) (Ek cümle: RG-28/11/2020-31318) 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğindeki şartları taşımayan hayvan ve hayvansal ürünlerin nakillerine müsaade edilmez.

Nakil beyannamesi

MADDE 6 –

(1) Kanatlı hayvan, damızlık kanatlı işletmesinden kuluçkahaneye nakledilen damızlık yumurta, kanatlı işletmesinden ambalajlama ve etiketleme ünitesine nakledilen yumurta, (Mülga ibare: RG-23/2/2018-30341) ilk üreticisi tarafından nakledilen birincil arı ürünleri, (Mülga ibare: RG-24/5/2022-31845) gibi cinsi ve türü Bakanlıkça belirlenen canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin sevklerinde sorumlu veteriner hekim, hayvan veya hayvansal ürün sahibi tarafından düzenlenen nakil beyannamesinin bulundurulması zorunludur.

(2) Nakil beyannamesi söz konusu hayvan veya hayvansal ürünlerin menşei hakkında bilgi verir.

(3) Nakil beyannamesinin geçerlilik süresi tanzim tarihinden itibaren beş gündür.

(4) Nakil beyannamesinin kullanımı ile ilgili diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlık internet sayfasında yayımlanır.

Veteriner sağlık raporu

MADDE 7 –

(1) Hayvan ve hayvansal ürün nakillerinde, resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından muayene ve kontrolden geçirilerek nakli uygun görülen hayvan ve hayvansal ürünler için veteriner sağlık raporu düzenlenir.

(2) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) Ticarete konu olmayan ev ve süs hayvanlarının nakilleri haricinde, iller arasında yapılacak olan hayvan ve hayvansal ürünlerin sevkleri esnasında veteriner sağlık raporunun bulundurulması zorunludur.

(3) Veteriner sağlık raporu düzenlenmesi için yapılan muayene ve kontroller, il/ilçe hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca tespit edilmiş muayene yerlerinde gerçekleştirilir. Muayene yeri dışındaki hayvanların muayenesi il/ilçe müdürlüğünün uygun görmesi halinde sahiplerince temin olunacak vasıta ile mahalline gidilerek yapılır. Masrafları hayvan sahibi tarafından karşılanır.

(4) Hayvan ve hayvansal ürünlerin nakli için resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından düzenlenmiş veteriner sağlık raporunun nakil sırasında ve yasal hareket bildirimi süresince varış işletmesinde bulundurulması zorunludur.

(5) Veteriner sağlık raporu, hayvan kayıt sistemi üzerinden veya zorunlu hallerde Bakanlığın uygun göreceği matbu evraklarla düzenlenir. Hayvanların ve hayvansal ürünlerin hareketlerine ait bilgiler veri tabanına kayıt edilir.

(6) Veteriner sağlık raporunun hayvan kayıt sistemi üzerinden alınamaması halinde Bakanlıkça cilt ve seri numaralı olarak bastırılıp soğuk damga yaptırılarak illere dağıtılan veteriner sağlık raporları kullanılır. İl müdürlükleri gönderilen rapor ciltlerini muhafaza altında bulundurur, ilçelere ve şube müdürlüğüne verdikleri raporların cilt ve seri numaralarını özel bir deftere yazar. İl/ilçe müdürlüğü hayvan ve hayvansal ürünlerin sevklerinde görevlendirdikleri resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekimlere cilt ve seri numarası kayıtlı bir cilt raporu kullandırır. Veteriner sağlık raporları her bir resmi veteriner hekime veya yetkilendirilmiş veteriner hekime zimmetle teslim edilir, teslim edilen cilt bitmeden yeni bir ciltten rapor verilmez. Bitmiş veteriner sağlık raporlarının dip koçanları il/ilçe müdürlüklerine teslim edilir ve il/ilçe müdürlüklerince saklanır.

(7) Düzenlenen veteriner sağlık raporunun bir sureti hayvan veya hayvansal ürün sahibine imza karşılığı verilir, diğer sureti ise il/ilçe müdürlüğü tarafından muhafaza edilir.

(8) Veteriner sağlık raporunun her iki suretinde de;

a) Çıkış ve varış işletmesi veya sahip bilgileri,

b) Nakil yolu ve araç bilgileri,

c) Mevzuatı gereği tanımlanmış hayvanların bireysel tanımlama numarası veya bireysel tanımlama numarasını içeren ekli liste,

ç) Nakledilen hayvan ve hayvansal ürünün cinsi, türü ve miktarı,

d) Sürücüye ait bilgiler,

e) Nakillerde aranan aşı bilgileri,

f) Düzenleyen resmi veteriner hekim veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin bilgileri,

g) Veteriner sağlık raporunun hayvan kayıt sistemi üzerinden düzenlenmesi halinde hologram, hayvan kayıt sisteminden alınamaması halinde resmi mühür,

bulunur.

(9) Veteriner sağlık raporu düzenlenmesi için yapılan sağlık muayenesi ve resmi kontroller fiziki olarak gerçekleştirilir. Resmi veteriner hekim gerekli gördüğü hallerde sağlık durumunun tespiti için ilave test, muayene ve analizler isteyebilir.

(10) Veteriner sağlık raporu hayvan ya da hayvansal ürünün çıkış işletmesinin idari olarak bağlı bulunduğu yerdeki il/ilçe müdürlüğünden alınır.

(11) Veteriner sağlık raporunun geçerlilik süresi (Değişik ibare: RG-28/11/2020-31318) göçer yapılan sevkler haricinde en fazla (Değişik: RG-26/4/2025-32882) üç gündür. (Mülga cümle: RG-28/11/2020-31318) (…)

(12) Zati ihtiyaç kabul edilen hayvansal ürünler için veteriner sağlık raporu aranmaz.

(13) Bu Yönetmeliğin 8, 9, 10, 11, 12, 13, 21, 22, 23, 24, 25 ve 26 ncı maddelerinde belirtilen hayvan ve hayvansal ürün sevklerinde aranan belgeleri bulunmayan hayvan ve hayvansal ürünler için veteriner sağlık raporu düzenlenmez.

(14) Hayvan ve hayvansal ürünlerin sevklerinde veteriner sağlık raporlarının düzenlenmesine ilişkin diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlık internet sayfasında yayımlanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yurt İçinde Çeşitli Hayvan Türlerinin Nakilleri

Sığır cinsi hayvanların nakilleri

MADDE 8 –

(1) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) Sığır cinsi hayvanların il içi nakillerinde hayvan pasaportlarının nakil esnasında hayvanların beraberinde bulundurulması zorunludur. İller arası sevklerinde, işletmenin bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından hayvan pasaportları kontrol edilerek veteriner sağlık raporu düzenlenir.

(2) (Mülga: RG-14/5/2013-28647) 

(3) Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğine göre küpelenmemiş ve kayıt altına alınmamış sığır cinsi hayvanların sevkine izin verilmez.

Koyun ve keçi türü hayvanların nakilleri

MADDE 9 –

(1) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) Koyun ve keçi türü hayvanların il içi nakillerinde nakil belgesinin nakil esnasında hayvanların beraberinde bulundurulması zorunludur. İller arası sevklerinde işletmenin bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından nakil belgesi kontrol edilerek veteriner sağlık raporu düzenlenir.

(2) Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğine göre küpelenmemiş ve kayıt altına alınmamış koyun ve keçi türü hayvanların sevkine izin verilmez.

Kanatlı hayvanların nakilleri

MADDE 10 –

(1) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) Kanatlı hayvanların il içi sevkleri nakil beyannamesi ile yapılır.

(2) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) İller arasında yapılacak olan kanatlı hayvan sevklerinde nakil beyannamesine istinaden düzenlenen veteriner sağlık raporunun bulundurulması zorunludur.

(3) (Değişik: RG-28/11/2020-31318) Çıkma tavukların ihracat amacı dışında ya da kesimhane veya rendering dışındaki yerlere nakillerine izin verilmez.

(4) Kaz ciğeri üretimi amacıyla menşe çiftlikte kesimi yapılan kanatlı hayvanlar ile menşe çiftlikte kesimi yapılan ve iç organlarının çıkartılması geciktirilen kanatlı hayvanların kesimhaneye nakillerinde, (Ek ibare: RG-24/5/2022-31845) 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 25 inci maddesinde belirtilen sağlık raporunun bulundurulması zorunludur.

(5) (Ek: RG-28/11/2020-31318) (Mülga: RG-24/5/2022-31845) 

Balıkçılık ürünlerinin nakilleri

MADDE 11 –

(Değişik: RG-23/2/2018-30341) 

(1) Yetiştiricilik veya avcılık yoluyla elde edilen balıkçılık ürünlerinin su ürünleri toptan satış merkezine, su ürünleri haline veya işleme tesisine nakilleri ile canlı olanlarının nakillerinde 10/3/1995 tarihli ve 22223 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Su Ürünleri Yönetmeliği kapsamında belirlenen belgeler kullanılır.

(2) Yetiştiricilik veya avcılık yoluyla elde edilen canlı balık ve balıkçılık ürünlerinin su ürünleri toptan satış merkezinden veya su ürünleri halinden başka illere nakillerinde birinci fıkrada belirtilen belgelere istinaden düzenlenen veteriner sağlık raporunun bulundurulması zorunludur.

Arı nakilleri

MADDE 12 –

(1) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) Arıların il içi nakillerinde Bakanlık veri tabanından alınmış, işletme tescil belgesinin bulundurulması zorunludur.

(2) (Değişik: RG-23/2/2018-30341) Gezginci arıcılar, her yılın ilk hareketinde arılarını başka illere sevk ederken, (Mülga ibare: RG-18/2/2020-31043) (…) veteriner sağlık raporu düzenlenmesi için il/ilçe müdürlüklerine (Ek ibare: RG-18/2/2020-31043)  fiziki veya elektronik ortamda başvurur. Aynı yıl içinde, 31 Aralık tarihine kadar yapacakları iller arası hareketler için, örneği Bakanlıkça belirlenen vize belgesi ilk hareket sırasında il/ilçe müdürlüğünden alınarak veteriner sağlık raporuna eklenir. Arıların gittikleri yerdeki il/ilçe müdürlüklerinde resmi veteriner hekim tarafından gerekli sağlık muayene ve kontrollerin yapılmasından sonra vize belgesi onaylanarak arılar bir sonraki yere sevk edilir.

(3) İlaçlama ve benzeri mücbir sebeplerle il içi hareketlerde vize işlemi aranmaz. Bu durumda nakil sonrasında ilgili il veya ilçe müdürlüğüne bilgi verilir.

Tek tırnaklı hayvan nakilleri

MADDE 13 –

(Değişik: RG-14/5/2013-28647) 

(1) (Değişik: RG-28/11/2020-31318) Yarış atlarının nakillerinde pedigri/pasaportun bulundurulması zorunludur.

(2) Yarış ve atlı spor gibi sportif amaçla yetiştirilen pedigrili/pasaportlu atların dışındaki at, katır ve eşeklerin il içi nakillerinde tek tırnaklı hayvan kimlik belgesi bulundurulması zorunludur. İller arası sevklerinde tek tırnaklı hayvan kimlik belgesi kontrol edildikten sonra veteriner sağlık raporu düzenlenir.

Diğer hayvan nakilleri

MADDE 14 –

(1) Menşe çiftlikte ölüm-öncesi muayeneye tabi tutulan ve kesime gönderilecek olan evcil domuzların kesimhaneye nakillerinde, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde belirtilen sağlık raporu bulundurulur.

(2) Menşe çiftlikte ölüm-öncesi muayeneye tabi tutulan ve kesime gönderilecek olan çiftlikte yetiştirilen tavşanımsıların kesimhaneye nakillerinde, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 26 ncı maddesinde belirtilen sağlık raporu bulundurulur.

(3) Menşe çiftlikte ölüm -öncesi muayeneye tabi tutulan ve kesime gönderilecek olan çiftlikte yetiştirilen av hayvanlarının kesimhaneye nakillerinde, Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğin 27 nci maddesinde belirtilen sağlık raporu bulundurulur.

(4) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen nakillerde veteriner sağlık raporu aranmaz.

(5) (Ek: RG-24/5/2022-31845)(2) Kedi, köpek ve gelinciklerin yurt içi nakillerinde pasaportlarının bulundurulması zorunludur.

(6) Bu Yönetmeliğin 8, 9, 10, 11, 12 ve 13 üncü maddeleri ile (Değişik ibare: RG-24/5/2022-31845) bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci  fıkralarında belirtilen nakiller haricindeki diğer hayvan nakillerinde bulundurulacak belgeler ve nakledilen hayvanın menşeinin belirlenmesi amacıyla uygulanacak olan ilave hükümler Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlık internet sayfasında yayınlanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hayvanların Yüklenmesi, Boşaltılması ve Taşınması(1)

Hayvanların yüklenmesi, boşaltılması ve taşınması

MADDE 15 –

(1) Hayvanların uygun rampalarla, yaralanmalarına sebep olmayacak ve gereksiz yere acı ve ıstırap çekmeyecek şekilde yüklenmeleri, taşınmaları ve boşaltılmaları sağlanır.

(2) Nakil araçlarına normalden fazla hayvan yüklenmez ve değişik türlerden hayvan yüklenmesi durumunda araçlar içinde ayrı bölmeler oluşturulur.

(3) Aracın taban döşemeleri üzerine en az 2 cm. kalınlığında yataklık, sap, saman, talaş veya benzeri hayvan sağlığına ve refahına zarar vermeyen maddeler serilir.

(4) Zorunlu kesimler dışında, hayvanların fiziksel ve sağlık şartları nakle uygun olmalıdır.

(5) Hayvanlar nakil araçlarına yaralanma veya gereksiz yere acı ve ıstırap çekmelerine neden olabilecek şekilde yüklenmez.

(6) Nakil araçları hayvanların dışkısı, döküntüsü veya yemlerinin araçtan sızmasını veya dökülmesini engelleyecek şekilde tasarlanmış olmalıdır.

(7) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında belirtilen şartların gerçekleşmediği nakillere müsaade edilmez, veteriner sağlık raporu düzenlenmez.

(8) Hayvanların yüklenmesi, boşaltılması ve taşınması ile ilgili diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlık internet sayfasında yayınlanır.

Hayvan sürülerinin hareketi

MADDE 16 –

(Mülga: RG-28/11/2020-31318) 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Hayvanların Alım ve Satımları ve Hastalıklı Yerlerden Geçirilmesi,

Hayvan Nakil Araçları ve Hayvanla Nakliyecilik Yapanlar

Hayvan alım ve satımları

MADDE 17 –

(1) Hayvancılık işletmelerinden doğrudan yapılan satışlar hariç hayvanların alım ve satımlarının, ruhsatlı hayvan pazarı, borsalar ve Bakanlıktan izinli hayvan panayırlarında yapılması mecburidir.

(2) Kurbanlık hayvan alım ve satımları bu madde hükmüne tabi değildir. Kurbanlık hayvan alım ve satımları her yıl Bakanlıklar arası kurban hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla oluşturulan komisyonca belirlenen yerlerde yapılır.

(3) Teşhir için fuar ve sergilere getirilen hayvanların bu Yönetmelikte belirtilen nakil belgelerinin bulunması ve bu yerlerde hayvanların sağlık kontrolü altında tutulması şarttır.

(4) Hayvan panayırlarının açılış zamanı ve süresi için açılışından en az 21 gün önce Bakanlıktan izin alınır.

(5) Hayvan satışı yapılan yerlerin sorumlu veteriner hekimince bu yerlere hayvan ve araç giriş ve çıkışlarında bu Yönetmelik hükümlerince gerekli olan belge ve şartların kontrolü sağlanır.

(6) İl/ilçe müdürlükleri bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen şartların yerine getirilip getirilmediğini düzenli olarak denetler, bu denetimler ile ilgili kayıt tutar.

Hayvanların hastalıklı yerlerden geçirilmesi

MADDE 18 –

(1) Hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca hastalıklı olduğu ilan edilen yerlerden, veteriner sağlık raporu olsa bile, o hastalığa hassas hayvanların geçirilmeleri yasaktır. Ancak hastalıklı yerlerden geçirilmelerinde zaruret olan hayvanlar için sahipleri veya nakliyecileri en yakın il/ilçe müdürlüğünden izin alır.

(2) Hastalıklı yerlerden geçirilmesine izin verilen hayvanların geçişi resmi veteriner hekimin kontrolünde gerçekleşir.

(3) Hastalıklı yerlerden geçirilmesine izin verilen hayvanların bu yerde nakil araçlarından indirilmesine müsaade edilmez. İndirildiği tespit edilen hayvanlar bulundukları yerde masrafları sahibine ait olmak üzere 21 gün karantinaya alınır. Karantina sonunda resmi veteriner hekimce sağlam oldukları tespit edilenlerin, kapalı nakil araçları içinde, gerekli temizlik ve dezenfeksiyon işlemlerinden sonra hastalıklı yerden çıkarılmasına müsaade edilir. Hastalıklı yerlerden geçirilen hayvanlara hastalıklı bölgedeki su ve yemler verilmez.

(4) Şap hastalığına duyarlı türden olan hayvanların koruma ve gözetim bölgelerinden geçişlerinde 4/2/2011 tarihli ve 27836 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Şap Hastalığının Kontrolüne İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre hareket edilir.

Hayvan nakil araçları

MADDE 19 –

(1) Nakil araçları hayvanların güvenli bir biçimde nakledilmelerini sağlayacak şekilde olmalıdır.

(2) Hayvan nakleden araç ve konteynerlere dışarıdan görülecek şekilde, hayvan nakil aracı yazılı levha asılır.

(3) Nakil araçlarının üzerleri hava şartlarına uygun ve hayvanlara yeterli hava sağlayacak şekilde kapatılır. Araçların kapakları sağlam ve hayvanların atlama ve kaçmalarını engelleyecek şekilde tasarlanır.

(4) Nakil araçlarında hayvanların hacimlerine ve planlanan yolculuğa uygun yeterli alan ve yüksekliğin olması sağlanır.

(5) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrasında belirtilen şartların gerçekleşmemesi durumunda bu sevklere müsaade edilmez, veteriner sağlık raporu düzenlenmez.

(6) (Ek Fıkra: RG-26/4/2025-32882) Hayvan nakleden araç ve hayvan sahipleri, Bakanlıkça belirlenen veteriner yol kontrol ve denetim istasyonlarından en az birine girmek ve nakledilen hayvanları kontrol ettirmekle yükümlüdür. Denetim istasyonlarına girmeyen nakil vasıtası sahibine ve hayvan sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereği idari para cezası verilir. İstasyon ve denetimlerle ilgili uygulanacak olan ilave hükümler Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlık internet sayfasında yayımlanır.

Hayvanla nakliyecilik yapanlar

MADDE 20 –

(1) Hayvanla nakliyecilik yapanlar mahalli belediyeye dilekçe ile müracaat ederek ruhsat almak zorundadır.

(2) Belediye bu müracaatı il/ilçe müdürlüğüne bildirir.

(3) Resmi veteriner hekim nakliyecilikte çalıştırılacak hayvanı muayene eder. Tek tırnaklı hayvanlara mallein uygulayarak ruam hastalığını araştırır. Sağlam bulunan hayvanlar için rapor düzenleyerek belediyeye verir.

(4) Belediye, olumlu rapor almış olan hayvanların nakliyecilikte çalıştırılacağına dair ruhsat tanzim eder.

(5) Nakliyecilikte çalıştırılan tek tırnaklı hayvanların altı ayda bir ruam hastalığı bakımından resmi veteriner hekime kontrol ettirilmeleri ve belge almaları mecburidir.

(6) Kontrol belgesi istendiğinde nakliyeciler göstermek zorundadır.

ALTINCI BÖLÜM

Yurt İçinde Çeşitli Hayvansal Ürünlerin Nakilleri

Etlerin nakilleri

MADDE 21 –

(Değişik: RG-24/5/2022-31845) 

(1) Kesimhanede kesilen, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği kapsamında etiketlenen ve Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğe göre sağlık işareti uygulanan evcil tırnaklı hayvan karkaslarının nakilleri aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Kesimhanelerde, evcil tırnaklı hayvanların bütün haldeki karkasları yarım veya çeyrek parçaya, yarım karkaslar ise en fazla üç parçaya ayrılabilir ve karkaslar bu şekilde sevk edilir.

b) Kesimhanelerden yapılacak il içi karkas nakillerinde, kesimhanede görevli resmî veteriner hekim tarafından düzenlenmiş ve örneği Bakanlıkça belirlenen kesim raporu bulundurulur.

c) Kesimhanelerden başka illere yapılacak karkas nakillerinde kesim raporu düzenlenmez, bu sevklerde kesimhanede görevli resmî veteriner hekim tarafından düzenlenen veteriner sağlık raporunun bulundurulması zorunludur.

(2) Kanatlı ve tavşanımsı etlerinin, sevkinden önce Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ve Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği kapsamında üretildiği gıda işletmesinde; etiketlenmesi, ambalajlanması ve tanımlama işaretinin uygulanmış olması zorunludur. Kanatlı ve tavşanımsı etlerinin sevklerinde veteriner sağlık raporu düzenlenmez.

(3) Parça et, kıyma ve sakatatların, sevkinden önce Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ve Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği kapsamında üretildiği gıda işletmesinde; etiketlenmesi, ambalajlanması ve tanımlama işaretinin uygulanmış olması zorunludur. Parça et, kıyma ve sakatatların sevklerinde veteriner sağlık raporu düzenlenmez.

(4) Gıda işletmecisi, izlenebilirliği sağlamak amacıyla etlerin elde edildiği hayvanlara ait bilgilerin takibinin yapılabilmesi için bir sistem oluşturmak zorundadır. Bu zorunluluk etlerin naklinde de geçerlidir.

Deri, bağırsak, kan, tırnak ve kemik nakilleri

MADDE 22 –

(Mülga: RG-24/5/2022-31845) 

Yün, tiftik ve yapağı nakilleri

MADDE 23 –

(Mülga: RG-24/5/2022-31845) 

Yumurta nakilleri

MADDE 24 –

(Değişik: RG-14/5/2013-28647) 

(1) Damızlık yumurtaların, damızlık kanatlı işletmelerinden kuluçkahanelere (Ek ibare: RG-24/5/2022-31845) veya ihracat amaçlı yapılacak olan il içi nakillerinde nakil beyannamesi bulundurulur.

(2) İller arasında damızlık kanatlı işletmelerinden kuluçkahanelere (Ek ibare: RG-24/5/2022-31845) veya ihracat amaçlı yapılacak olan damızlık yumurta sevklerinde nakil beyannamesine istinaden düzenlenen veteriner sağlık raporunun bulundurulması zorunludur.

(3) İnsan tüketimine sunulan yumurtaların kanatlı işletmesinden ambalajlama ve etiketleme ünitesine il içi nakillerinde nakil beyannamesi bulundurulur. İl dışındaki ambalajlama ve etiketleme ünitesine yapılacak sevklerde nakil beyannamesine istinaden düzenlenen veteriner sağlık raporunun bulundurulması zorunludur. İnsan tüketimine sunulan ve mevzuatına uygun olarak ambalajlanmış ve etiketlenmiş yumurta nakillerinde veteriner sağlık raporu aranmaz.

Avlanmış av hayvanlarının nakilleri

MADDE 25 –

(Değişik: RG-14/5/2013-28647) 

(1) Avlanmış av hayvanlarının il içi nakilleri, 16/6/2005 tarihli ve 25847 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Av ve Yaban Hayvanları ile Bunlardan Elde Edilen Ürünlerin Bulundurulması, Üretimi ve Ticareti Hakkında Yönetmelik ile 8/1/2005 tarihli ve 25694 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yerli ve Yabancı Avcıların Av Turizmi Kapsamında Avlanmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Avlanmış av hayvanlarının iller arası sevklerinde veteriner sağlık raporu bulundurulması zorunludur.

Birincil arı ürünlerinin nakli

MADDE 26 –

(1) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) Birincil arı ürünlerinin üretici dışındaki gerçek veya tüzel kişiler tarafından il içi nakillerinde müstahsil makbuzu, fatura, irsaliye veya irsaliyeli fatura bulundurulması zorunludur. Bu belgeler iller arası sevklerde veteriner sağlık raporuna çevrilir.

(2) (Değişik: RG-14/5/2013-28647) Üreticinin kendine ait olan birincil arı ürünlerinin il içi nakillerinde nakil beyannamesi bulundurulması zorunludur. Nakil beyannamesi iller arası sevklerde veteriner sağlık raporuna çevrilir.

(3) Birincil arı ürünlerinin 5996 sayılı Kanun kapsamında kayıt veya onayı yapılmış işletmelerde paketlenip etiketlenmesi durumunda veteriner sağlık raporu aranmaz.

Diğer hayvansal ürün nakilleri

MADDE 27 –

(1) Kesimhanede kesilen ve karkasları ölüm-öncesi ve ölüm-sonrası muayenede insan tüketimi için uygun olduğu belirlenen hayvanlardan veya karkasları insan tüketimine uygun olduğu belirlenen yaban av hayvanlarının deri ve postlarından elde edilen jelatin veya kollajen hammaddesinin nakli, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 73 üncü ve 79 uncu maddelerinde belirtilen belge ile yapılır.

(2) Bu Yönetmeliğin 21, 22, 23, 24, 25 ve 26 ncı maddeleri ile bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen nakiller haricindeki diğer hayvansal ürünlerin nakillerinde bulundurulacak belgeler ile nakledilen hayvansal ürünün menşeinin belirlenmesi amacıyla uygulanacak olan ilave hükümler Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlık internet sayfasında yayımlanır.

Köylerden pazarlara getirilen süt, yumurta, bal ve gübre

MADDE 28 –

(1) Hastalık sebebi ile hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca alınan kararlar dışında, köylerden pazarlara getirilen süt, yumurta, bal ve gübre için herhangi bir belge aranmaz, bu maddeler için veteriner sağlık raporu düzenlenmez.

YEDİNCİ BÖLÜM

Nakil Araçlarının Dezenfeksiyonu, Görevlilerin Yükümlülüğü

Hayvan ve hayvansal ürün nakil araçlarının dezenfeksiyonu

MADDE 29 –

(1) Hayvan nakil araçlarının yükleme yapılmadan önce temizlik ve dezenfeksiyonu yapılır.

(2) Dezenfekte edilen her türlü nakil aracına dezenfekte edildiğine dair dezenfeksiyon belgesi verilir.

(3) Dezenfeksiyon belgesinde bulunması gereken bilgiler ve dezenfeksiyon belgesinin tasarımı Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlık internet sayfasında yayımlanır.

(4) Dezenfeksiyon belgesi bulunmayan nakil araçlarıyla hayvan ve hayvansal ürünlerin nakline izin verilmez.

(5) Hayvan veya hayvansal ürünleri nakleden kara, deniz ve hava araçlarının nakil sonunda sahipleri tarafından temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi mecburidir.

(6) Hayvan nakil araçlarının dezenfeksiyon işlemleri il/ilçe müdürlükleri, ruhsatlı hayvan pazar ve borsaları, ruhsatlı kesimhaneler tarafından veya sadece kendi işletmelerine ait hayvan veya hayvansal ürünü taşıyan araçlara uygulanmak üzere sorumlu veteriner hekimi bulunan hayvancılık işletmeleri tarafından yapılır.

(7) Dezenfeksiyon işlemleri Bakanlıkça uygun görülmesi halinde özelleştirilebilir.

Görevlilerin yükümlülüğü

MADDE 30 –

(1) Polis, jandarma, belediye zabıta memurları ile iskele ve liman memurları, köy muhtarları, koruma bekçileri, köy ve mahalle bekçileri görevli bulundukları bölgelerde her türlü hayvan ve hayvansal ürünlerin naklinde kullanılan pasaport, nakil belgesi, veteriner sağlık raporu ve nakil beyannamesi gibi belgeleri aramakla ve ilgili belgeler olmadan yapılan hayvan ve hayvansal ürünleri alıkoyarak idari olarak bağlı bulunduğu en yakın mülki idare amirine bildirmekle yükümlüdür.

(2) Mülki amir il/ilçe müdürlüğüne haber vererek gerekli idari ve fenni tedbirlerin alınmasını temin eder.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Belgesiz Nakillerde Yapılacak İşlemler Tanımlanmamış

Hayvanlarla İlgili İşlemler

Belgesiz nakillerde yapılacak işlemler

MADDE 31 –

(1) Hayvan ve hayvansal ürünlerin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan şekillerde nakledildiğinin, nakil sırasında ve sonrasında Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde yer alan görevliler tarafından, nakil sonrası saha kontrollerinde Bakanlık personeli tarafından tespiti halinde Kanunda yazılı cezai işlem uygulanır.

a) Hayvan ve hayvansal ürünlerin bu Yönetmelikte belirtilen nakil belgeleri olmaksızın nakledildiğinin tespiti halinde, hayvan veya hayvansal ürünler kolluk kuvvetlerince alıkonularak mülki idare amirine bildirilir. Mülki amir ilgili il/ilçe müdürlüğüne haber vererek gerekli idari ve fenni tedbirlerin alınmasını temin eder. İlgili il/ilçe müdürlüğü hayvan veya hayvansal ürünlerin menşeini araştırır.

b) Hayvanların veya hayvansal ürünlerin menşeinin tespiti halinde ilgili il/ilçe müdürlüğü ile irtibat kurularak hastalık durumu araştırılır.

c) Hayvanların menşeinde hastalık bulunmadığı anlaşılır ve resmi veteriner hekim tarafından yapılan muayene sonucunda hayvanlar sağlıklı bulunursa, hayvan ve nakil vasıtası sahipleri hakkında Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası (f) bendi hükmü gereği idari para cezası uygulanmakla beraber veteriner sağlık raporu düzenlenerek hayvanların nakline izin verilir. Piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesi mümkün olmayan canlı hayvanlar bütün masrafları sahiplerine ait olmak üzere Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrası (ç) bendi hükmü gereği Bakanlığın gözetiminde sahipleri veya işletmecisi tarafından itlaf ve imha edilir.

ç) Hayvansal ürünlerin menşeinde hastalık bulunmadığı tespit edilirse hayvansal ürün ve nakil vasıtası sahipleri hakkında Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası (f) bendi hükmü gereği idari para cezası uygulanmakla beraber, resmi veteriner hekim tarafından yapılan muayene sonucunda hayvansal ürünlerin sağlık açısından tehlike oluşturmadığı kanaatine varılırsa veteriner sağlık raporu düzenlenerek nakline izin verilir. Resmi veteriner hekim tarafından yapılan muayene sonucunda hayvansal ürünlerin insan ve hayvan sağlığı açısından tehlike oluşturduğu ve mevzuat şartlarını taşımadığı tespit edilirse, bütün masrafları sahiplerine ait olmak üzere Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrası (ç) bendi hükmü gereği Bakanlığın gözetiminde sahipleri veya işletmecisi tarafından itlaf ve imha edilir.

d) Hayvansal ürünlerin menşeinin tespit edilemediği hallerde bütün masrafları sahiplerine ait olmak üzere Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrası (ç) bendi hükmü gereği Bakanlığın gözetiminde sahipleri veya işletmecisi tarafından itlaf ve imha edilir.

e) Menşeinde hastalık bulunan hayvan veya hayvansal ürün sahipleri hakkında Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası (a) ve (f) bentlerinde yazılı cezai işlem uygulanmakla beraber; piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesi mümkün olan canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin, Bakanlık ve diğer ilgili kurumların kontrolünde değerlendirilmesine izin verilir. Piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesi mümkün olmayan canlı hayvan ve hayvansal ürünler, Bakanlığın gözetiminde sahipleri veya işletmecisi tarafından itlaf ve imha edilir.

(2) (Değişik: RG-24/5/2022-31845) İşletmesine getirdiği hayvanların nakillerinde bulundurması gereken belgeleri, il/ilçe müdürlüğüne yapacağı bildirime kadar saklamayan ve istenildiğinde görevlilere ibraz etmeyen hayvan sahiplerine, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü gereği idari para cezası verilir. Hayvanın çıkış işletmesinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bilgi verilerek hayvan talep edilir. Hayvanların varış işletmesine, talep tarihinden itibaren hayvan bazlı kısıt konularak hayvanlar otuz gün süreyle karantina altına alınır. Cezalı olarak talep edilen hayvanların karantina süresi içinde Bakanlıkça belirlenen programlı aşılamaları tamamlanır. Cezalı olarak talep edilen hayvanların, karantina işletmesini terk ettiğinin veya karantina sürüsüne yeni hayvan girişinin tespiti halinde hayvan sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereği idari para cezası verilir. Karantinadaki hayvanların kesimhaneye, geçici kurban kesim yerine veya ihracat amaçlı sevkleri karantina süresine bakılmaksızın resmî veteriner hekim tarafından yapılabilir. Bu iş ve işlemler için yapılacak tüm masraflar sahibi tarafından karşılanır. İmha ve itlaf hâlinde Bakanlıkça herhangi bir tazminat ödenmez. 

(3) Hayvan pazarı, borsası, panayırları, kurbanlık hayvan satış yerleri ve kesimhanelere hayvanların nakillerinde bulundurulması gereken belgeleri olmadan gelen hayvan ve nakil vasıtası sahiplerine, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası (f) bendi hükmü gereği idari para cezası uygulanır.

(4) (Ek: RG-24/5/2022-31845) Sığır cinsi ile koyun ve keçi türü hayvanların yakalandığı il/ilçe sınırları içindeki il/ilçe müdürlüğü tarafından hayvan sahibine, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi hükmü gereği hayvan başı idari para cezası verilir, idari para cezası uygulanan hayvanlar, karantina altına alınmak üzere sahibinin bildirdiği varış işletmesine sevk edilir. Hayvanların varış işletmesine gidip gitmediğinin kontrol edilmesi ve karantina işlemlerinin kontrolü için varış işletmesinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bilgi verilir, hayvanların karantina işlemleri varış işletmesinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından yürütülür. Hayvanların varış işletmesine, talep tarihinden itibaren sürü bazlı kısıt konularak hayvanlar otuz gün süreyle karantina altına alınır. Hayvan sahibinin hayvanlarını götüreceği bir varış işletmesi beyan edemediği veya işletme kaydı bulunmadığı durumlarda, hayvanlar yakalandığı yerde tüm masrafları sahibi tarafından karşılanmak üzere otuz gün süreyle karantina altına alınır.

(5) (Ek: RG-24/5/2022-31845) Hayvanların, karantina uygulanacak varış işletmesine gitmediğinin, karantina işletmesini terk ettiğinin veya karantina sürüsüne yeni hayvan girişinin tespiti halinde hayvan sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereği idari para cezası verilir. Karantina sürüsüne yeni hayvan girişinin tespiti halinde otuz günlük karantina süresi baştan başlatılır. Cezalı olarak talep edilen hayvanların karantina süresi içinde Bakanlıkça belirlenen programlı aşılamaları tamamlanır. Bu iş ve işlemler için yapılacak tüm masraflar sahibi tarafından karşılanır. İmha ve itlaf hâlinde Bakanlıkça herhangi bir tazminat ödenmez. Karantinadaki hayvanların kesimhaneye, geçici kurban kesim yerine veya ihracat amaçlı sevkleri karantina süresine bakılmaksızın resmî veteriner hekim tarafından yapılabilir.

Kesimhane veya hayvan satış yerine getirilen tanımlanmamış hayvanlarla ilgili işlemler (Değişik başlık: RG-24/5/2022-31845) 

MADDE 32 –

(1) Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğine göre tanımlanmayan ve beraberlerinde pasaportu bulunmayan sığır cinsi hayvanlar ile Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili İzlenmesi Yönetmeliğine göre tanımlanmamış veya nakil belgesi bulunmayan ya da nakil belgelerinde yanlış bilgileri bulunan koyun ve keçi türü hayvanların kesimhanede kesimlerine, hayvan pazarı ve borsaları ile kurbanlık hayvan satış yerlerine girişine izin verilmez. Tanımlanmamış ve belgesiz hayvan kesimine izin veren kesimhanelere Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası (e) bendinde yazılı cezai işlem uygulanır.

(2) (Değişik: RG-24/5/2022-31845) Kesimhaneye tanımlanmamış hayvanın gelmesi durumunda hayvan ve nakil vasıtası sahiplerine, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi hükmü gereği hayvan sevklerinde Bakanlıkça belirlenen belgeleri bulundurmaması nedeniyle idari para cezası verilir, hayvanlara kulak küpesi takılır, kayıt altına alınır. Tanımlattırılmamış gebe hayvanlar, altı aylıktan küçük koyun ve keçiler ile bir yaşından küçük sığır cinsi hayvanlar hariç olmak üzere, tanımlattırılmamış hayvanlar, tüm masrafları sahibi tarafından karşılanarak kestirilir ve sahibine teslim edilir.

(3) (Değişik: RG-24/5/2022-31845) Hayvan satış yerine tanımlanmamış hayvanın gelmesi durumunda hayvan ve nakil vasıtası sahiplerine, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi hükmü gereği hayvan sevklerinde Bakanlıkça belirlenen belgeleri bulundurmaması nedeniyle idari para cezası verilir, hayvanlara kulak küpesi takılır ve kayıt altına alınır. Tanımlattırılmamış gebe hayvanlar, altı aylıktan küçük koyun ve keçiler ile bir yaşından küçük sığır cinsi hayvanlar hariç olmak üzere, tanımlattırılmamış hayvanlar, tüm masrafları sahibi tarafından karşılanarak Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi hükmü gereği ilgili il/ilçe müdürlüğünce uygun görülen en yakın kesimhanede kestirilir ve hayvan sahibine teslim edilir.

Nakil sırasında yakalanan tanımlanmamış hayvanlar ile ilgili işlemler

MADDE 33 –

(Değişik: RG-24/5/2022-31845) 

(1) Tanımlattırılmamış sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçilerin nakil sırasında yakalanması halinde ilgili il/ilçe müdürlüğü tarafından hayvan ve nakil vasıtası sahiplerine, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi hükmü gereği hayvan sevklerinde Bakanlıkça belirlenen belgeleri bulundurmaması nedeniyle idari para cezası verilir, hayvanlara kulak küpesi takılır ve kayıt altına alınır. Gebe hayvanlar, altı aylıktan küçük koyun ve keçiler ile bir yaşından küçük sığır cinsi hayvanlar hariç olmak üzere, nakil sırasında yakalanan tanımlattırılmamış hayvanlar, tüm masrafları sahibi tarafından karşılanarak Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi hükmü gereği ilgili il/ilçe müdürlüğünce uygun görülen en yakın kesimhanede kestirilir ve hayvan sahibine teslim edilir.

(2) Resmî veteriner hekim bu hayvanlardan elde edilecek hayvansal ürünlerin piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesinin mümkün olmadığına kanaat getirirse hayvanlar, Bakanlığın gözetiminde sahipleri veya işletmecisi tarafından itlaf ve imha edilir.

(3) Tanımlattırılmamış gebe hayvanlar, altı aylıktan küçük koyun ve keçiler ile bir yaşından küçük sığır cinsi hayvanlar nakil esnasında yakalanması durumunda kestirilmez, karantina altına alınmak üzere sahibinin bildirdiği varış işletmesine sevk edilir. Hayvanların varış işletmesine gidip gitmediğinin kontrol edilmesi ve karantina işlemlerinin kontrolü için varış işletmesinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bilgi verilir, hayvanların karantina işlemleri varış işletmesinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından yürütülür. Hayvanların gideceği işletmeye, varış tarihinden itibaren sürü bazlı kısıt konularak hayvanlar otuz gün süreyle karantina altına alınır. Hayvan sahibinin hayvanlarını götüreceği bir varış işletmesi beyan edemediği veya işletme kaydı bulunmadığı durumlarda, hayvanlar yakalandığı yerde tüm masrafları sahibi tarafından karşılanmak üzere otuz gün süreyle karantina altına alınır.

(4) Hayvanların, karantina uygulanacak varış işletmesine gitmediğinin, karantina işletmesini terk ettiğinin veya karantina sürüsüne yeni hayvan girişinin tespiti halinde hayvan sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereği idari para cezası verilir. Karantina sürüsüne yeni hayvan girişinin tespiti halinde otuz günlük karantina süresi baştan başlatılır. Bu iş ve işlemler için yapılacak tüm masraflar sahibi tarafından karşılanır. İmha ve itlaf hâlinde Bakanlıkça herhangi bir tazminat ödenmez. Karantinadaki hayvanların kesimhaneye, geçici kurban kesim yerine veya ihracat amaçlı sevkleri karantina süresine bakılmaksızın resmî veteriner hekim tarafından yapılabilir.

(5) Bakanlıkça hastalıktan ari olarak belirlenen korunmuş bölgelerde, tanımlattırılmamış sığır cinsi hayvanlar ile koyun ve keçilerin nakil sırasında yakalanması halinde bu Yönetmelikle belirlenen süreler içinde tanımlanmamış olduğu tespit edilen sığır cinsi ile koyun ve keçi türü hayvanlar için 20/1/2012 tarihli ve 28179 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bulaşıcı Hayvan Hastalıkları ile Mücadelede Uygulanacak Genel Hükümlere İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre hareket edilir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlük

MADDE 34 –

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 35 –

(Değişik: RG-18/2/2020-31043)  

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

(1) 28/11/2020 tarihli ve 31318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile bu bölüm başlığı “ Hayvanların Yüklenmesi, Boşaltılması ve Taşınması,Hayvan Sürülerinin Hareketi” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

(2) 24/5/2022 tarihli ve 31845 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu maddeye dördüncü fıkrasından sonra gelmek üzere beşinci fıkra eklenmiş, diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.

Ek için tıklayınız.

 

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

17/12/2011

28145

Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.       

14/5/2013

28647

2.       

23/2/2018

30341

3.

18/2/2020

31043

4.       

28/11/2020

31318

5.

24/5/2022

31845

6

26/04/2025

32882

 

 

PAMUK LİSANSLI DEPO TEBLİĞİ

Resmî Gazete Tarihi: 12.04.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28616 

PAMUK LİSANSLI DEPO TEBLİĞİ

Amaç

MADDE 1 –

(1) Bu Tebliğin amacı, standartları belirlenen pamuğun emniyetli ve sağlıklı koşullarda depolanmasını ve ürün senetleri vasıtasıyla ticaretinin kolaylaştırılmasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 –

(1) Bu Tebliğ, pamuğun depolanacağı lisanslı depolarda bulunması gereken asgari niteliklere ve depolama hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar ile pamuk lisanslı depoculuk faaliyetlerine dair diğer hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 –

(1) Bu Tebliğ, 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu ile 12/4/2013 tarihli ve 28616 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 –

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: (Mülga İbare 18.04.2025 RG: 32874) Ticaret Bakanlığını,

b) Balya: Linter pamuk ve lif döküntüsü pamuk hariç olmak üzere brüt ağırlığı en az 190 kg olan preselenmiş pamuk ünitesini,

c) Borsa: Aralarındaki sözleşme çerçevesinde lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senetlerinin kota ettirildiği, alım satımının yapıldığı ve hareketlerinin kontrol ve takip edildiği ürün ihtisas borsasını,

ç) Depolama hizmetleri: Lisanslı depoya kabul edilen pamuğun; tartılması, boşaltılması, yüklenmesi, ambalajlarının onarılması, depolamaya uygun hale getirilmesi, depolanması ve depodan çıkarılması gibi hizmetleri,

d) Kanun: 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununu,

e) Lisans: Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi,

f) Lisanslı depo: Lisans kapsamında pamuğun sağlıklı koşullarda muhafaza ve ticarî amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,

g) Lisanslı depo işletmesi/işleticisi: Pamuğun depolanmasıyla iştigal eden ve Kanun kapsamında geçerli bir lisansa sahip anonim şirketi,

ğ) Linter pamuk: Çırçırlama esnasında pamuktan ayrılan çekirdeğin (çiğidin) üzerinde bulunan hav’ın lintergin tesislerinde işlenmesi ile elde edilen pamuk,

h) Lif döküntüsü pamuk: İplik yapımı ve çırçırlama sırasında meydana gelen pamuk lifi döküntüleri,

ı) Mudî: Depolama hizmetleri için pamuğu lisanslı depoya teslim eden veya lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,

i) Pamuk: Preselenmiş pamuk ürününü,

j) Ürün senedi: Lisanslı depo işletmesince düzenlenen, pamuğun mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden kıymetli evrakı,

k) Yetkili sınıflandırıcı: Tarım ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak sınıflandıran ve bu durumu belgelendiren Bakanlıkça lisans verilmiş laboratuarları işleten gerçek ve tüzel kişileri,

l) Yönetmelik: Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğini,

ifade eder.

Lisanslı depolarda bulunması gereken asgari nitelikler

MADDE 5 –

(1) Pamuğun depolanacağı lisanslı depoların;

a) Taban, iç ve dış duvar yüzeyleri ile çatısının pamuğa yabancı madde karışmasını ve kirlenmesini önleyecek ve rutubeti geçirmeyecek, pamuğu her türlü koku ve hava etkisi ile iç ve dış zararlardan koruyacak şekil ve nitelikte olması,

b) Kapalı olması, pamuğun depolara aktarılması ya da depolardan tahliyesi amacıyla ihtiyaç duyulan nakil ve diğer araç ve gereçlerin rahatça çalışabileceği genişlikte boş alanların ve geçiş yerlerinin bulunması,

c) Tabanının pamuğun zarar görmesini engelleyecek yükseklikte beton veya aralıksız taş döşeli olması ve açık alanlarının çamur veya su birikintisini önleyecek şekilde olması,

ç) Farklı yıl ürünü pamuk ile çeşitli grup, tip, sınıf ve derecedeki pamukların karışmasını, niteliklerinin bozulmasını, fazla basınç altında bulunmasını önleyecek önlemlerin alınmasına elverişli büyüklükte ve nitelikte olması ve ihtiyaç duyulması halinde pamuğun geçici olarak bekletilebileceği yeterli açık alan veya sundurmanın bulunması,

d) Yeterli havalandırma sistemi, belgelendirilmesi suretiyle yeterli yangın söndürme sistemi, kaçak akıma ve neme karşı korumalı özel muhafazalı elektrik sistemi ile pamuğun depolara nakledilmesi için gerekli altyapı ve nakil sistemine sahip olması,

e) Depolama hizmetleri ve depolamayla ilgili ihtiyaç duyulan diğer yan hizmetleri yerine getirebilecek teknik donanıma sahip bulunması,

gerekir.

(2) Bakanlık, depolanacak pamuğun sağlıklı koşullarda muhafazasına yönelik gerekli gördüğü diğer depo niteliklerini arayabilir, uygulamaya koyabilir.

(3) Lisanslı depo işletmesinin lisansa tabi kapalı depo kapasitesi (Değişik 18.04.2025 RG: 32874) 5.000 tondan, her bir şubesinin kapalı depo kapasitesi ise 1.000 tondan az olamaz.

(4) Pamuğun depolanacağı yerler, belirli bir sistematiğe göre numaralandırılır. Depoların numaralandırılması giriş kapılarının üzerine yapılır, depo içindeki ünitelerin numaralandırılması ise pamuğun karışmasına mahal vermeyecek şekilde kolayca görülebilecek biçimde yapılır. Bakanlık, numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.

Sermaye

MADDE 6 –

(1) (Değişik İbare 18.04.2025 RG: 32874) Lisanslı depo işletmesinin,

a) 5.000 ila 10.000 ton için;1 milyon TL,

b) 10.001 ila 20.000 ton için; 1,50 milyon TL,

c) 20.001 ila 40.000 ton için; 2,00 milyon TL,

ç) 40.001 ila 70.000 ton için; 2,50 milyon TL,

d) 70.000 tonu aşan her 20 bin ton için de ilave 250 bin TL,

asgari ödenmiş sermayeye sahip olması gerekir.

Tartım makbuzu ve ürün senedi

MADDE 7 –

(1) Yönetmelikte belirtilen bilgilere ek olarak:

a) Tartım makbuzunda, pamuğun hasat dönemi ve menşei ile çırçır prese fabrikası sicil ve parti nosuna,

b) Ürün senedinde ise;

1) Pamuğun çırçırlama şekli, grubu, sınıfı, tipi veya standardına,

2) Pamuğun yıl olarak hasat dönemi ve menşeine,

3) Diğer pamuklarla karıştırılmadan ayrı depolanan pamuklarda çırçır işletmesinin sicil nosu ve ambalaj koduna,

4) Linter veya lif döküntüsü pamuklarda, açık ve görünür bir şekilde “linter pamuk” veya “lif döküntüsü pamuk” ibaresine,

ilişkin bilgiler yer alır.

Pamuğun depolanması ve blok ürün senedi

MADDE 8 –

(1) Çırçırlanarak elyafları tohumdan ayrılan, bitki artıkları ile diğer yabancı maddelerden temizlenen ve balyalar halinde preselenen pamuklar depolanır. Nem içeriği, %8,5’in üzerinde ve brüt ağırlığı 190 kg’ın altında olan preselenmiş pamuklar depolanmaz.

(2) Depolama şartları uygun olmayan, sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde bulunan, standart dışı olan ve mevzuatta öngörülen diğer hususlara uygun olmayan pamuklar, lisanslı depolara alınmaz.

(3) Mevzuatına uygun olarak tartım işlemi ile analiz ve sınıflandırması yapılmış pamuklar lisanslı depoya kabul edilir. Pamuklar, tartım ve analizi yapılana kadar, depolanmış pamuklardan ayrı olarak bunlar için ayrılmış farklı bölümlere konulabilir.

(4) Depolanan her bir balya için ayrı bir ürün senedi düzenlenir. Mudinin talebi ve lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde, birden çok balyayı içeren parti halindeki pamuklar için blok halinde tek ürün senedi düzenlenebilir. Bu durumda, blok ürün senedi üzerine parti pamuğun kaç balyadan oluştuğu ve toplam ağırlığı yazılır.

Pamuğun bekletilmesi ve lisanslı depoya geçici olarak kabulü

MADDE 9 –

(1) Pamuk, nitelik ve kalitesinin bozulmaması için gerekli tedbir ve önlemlerin alınması kaydıyla, zorunlu hallerde depolama öncesinde açık alanda on gün, sundurma altında ise yirmi gün bekletilebilir.

(2) Pamuk, depolama amacından ziyade nakletme veya bir işletmede kullanılmak üzere kısa süreli muhafaza etme gibi amaçlarla lisanslı depoya en fazla 90 günü geçmeyecek şekilde geçici olarak kabul edilebilir. Bu durumda lisanslı depo işletmesi, pamuk sahibiyle kendisi arasında yaptığı özel sözleşme çerçevesinde pamuğu depolar ve depo ücret tarifesinden farklı olarak ücret talep edebilir. Ancak, bu şekilde kabul edilecek pamuk miktarı, pamuğun depolama döneminin başlangıcını takip eden ilk üç ay içinde merkez veya şubede pamuk için tahsis edilen depolama kapasitesinin yüzde onunu geçemez. Bu fıkrada belirtilen geçici depolama süresi, gerekli görülmesi halinde genel olarak veya lisanslı depo işletmesi bazında Bakanlıkça en fazla yarısı oranında arttırılıp azaltılabilir.

(3) İkinci fıkraya göre geçici olarak kabul edilen pamuğa ilişkin ürün senedi düzenlenmez. Ancak, bu pamukların lisanslı depoda geçici olarak bulundurma amacı ortadan kalkarsa veya geçici depolama süresi aşılırsa ürün senedi düzenlenir.

(4) Geçici olarak depoya kabul edilen pamuk, ürün senedi düzenlenen pamuklardan ayrı olarak depolanır. Pamuğun geçici olarak depolandığı, hem depo hem de kayıtlarda gösterilir. Kayıtlarda, pamuğun ağırlığı ile varsa yetkili sınıflandırıcılarca yapılan analiz sonucuna ilişkin bilgiler de yer alır.

(5) Bekletilen ve geçici olarak depoya kabul edilen pamuklara ilişkin pamuk sahibi ve lisanslı depo işletmesi arasında çıkan ihtilaflar, aralarındaki sözleşme ve genel hükümlere göre çözülür.

Pamuğun depolara yerleştirilmesi ayrı depolanması ve teslimi

MADDE 10 –

(1) Aynı yıl ürünü pamuk; grup, tip, sınıf ve derecesine göre tahsis ve tasnif edilmiş, numaralanmış lisanslı depo ünitelerinde grup, tip, sınıf ve derecesi aynı olan pamuk ile karıştırılarak depolanır.

(2) Pamuk, mudinin talebi ve lisanslı depo işletmesinin kabulü halinde, diğer pamuklar ile karıştırılmadan orijinal hali korunarak ayrı olarak depolanabilir. Bu durumda pamuk, ayrı ünitelere konulur ve diğer pamuklarla karıştırılmadan açıkça ve fark edilebilir şekilde işaretlenir. Ayrı depolanan pamukların depodaki yeri kayıtlarda açık şekilde gösterilir.

(3) Diğer pamuklarla karıştırılmadan aynen depolanan pamuklar, aynı orijinal haliyle; aynı grup, tip, sınıf ve derecedeki diğer pamuklarla karıştırılarak depolanan pamuklar ise ilk giren ilk çıkar metoduyla mudilere teslim edilir.

(4) (Ek:RG-4/7/2015-29406) Karıştırılarak depolanan pamuklarda, depodan geri alınan pamuk miktarının ürün senedinin temsil ettiği miktarın altında olması halinde lisanslı depo işletmesi tarafından mudiye, üzerinde olması halinde ise mudi tarafından lisanslı depo işletmesine aradaki ağırlık farkından doğan bedel pamuğun depodan geri alındığı tarihte o pamuğa ilişkin borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak ödenir.

Kalite kaybı ile prim ve indirim tarifesi

MADDE 11 –

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-4/7/2015-29406)

(1) Karıştırılarak depolanan pamuğun, lisanslı depo işletmesince Bakanlığın onayı alınıp ilan edilen cetveldeki kabul edilebilir kalite kaybı değerleri içerisinde geri verilmesi esastır. Ortaya çıkabilecek kabul edilemez kalite farklılıkları ise prim ve indirim tarifesine göre tazmin edilir.

(2) Pamuğun mudiye tesliminde kabul edilemez kalite farklılıkları çıkmış ve bunlar prim ve indirim tarifesindeki oranları aşmamış ise, prim ve indirim tarifesindeki kabul edilebilir sınırlar içindeki değerlere göre;

a) Mudinin lisanslı depodan teslim aldığı pamuk, teslim ettiğinden kaliteli çıkar ise, mudi tarafından pamuğun niteliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, lisanslı depo işletmesine kalite farklılığından doğan fiyat farkı indirim tarifesi olarak ödenir.

b) Mudinin lisanslı depoya teslim ettiği pamuk, teslim aldığından kaliteli çıkar ise, lisanslı depo işletmesi tarafından pamuğun niteliğine göre teslim tarihinde borsada oluşan ortalama fiyat baz alınarak, mudiye kalite farklılığından doğan fiyat farkı prim olarak ödenir.

Balyaların numaralandırılması

MADDE 12 –

(1) Pamuk balyaları, pamuğun karışmasına mahal vermeyecek, kolayca görülebilecek ve silinmeyecek bir şekilde belirli bir sistematiğe göre numaralandırılır. Bakanlık, numaralandırmanın nasıl yapılacağı konusunda standart bir düzenleme yapıp zorunlu uygulamaya koyabilir.

Pamuğun korunması

MADDE 13 –

(1) Lisanslı depo işletmesi, lisansı askıya alınmış olsa bile her zaman, sorumluluğu altında bulunan pamuğun muhafazasında gerekli dikkati ve özeni gösterir.

(2) Depo her zaman temiz olmalı ve pamuk yangın tehlikesini artıran ve sağlıklı muhafazasını engelleyen saman, çöp ve madde birikimleri ile yüksek sıcaklık ve aşırı nemden korunmalıdır.

(3) Pamuğa zarar verecek hale gelmiş depolar, gerekli tadilatlar yapılıncaya ve pamuğun bozulmadan sıhhatli şekilde depolanmasına elverişli hale getirilinceye kadar kullanılmaz.

Pamuğun azami depolama süresi

MADDE 14 –

(1) (Değişik: RG-4/7/2015-29406) Pamuk, hasat döneminden itibaren azami 24 ay süreyle lisanslı depolarda depolanabilir.

(2) Pamuğun hasat dönemi, balya üzerindeki etiket bilgilerinden tespit edilir.

(3) Pamuğun depolama döneminin başlangıç ve bitiş tarihleri, uygulama göz önünde bulundurularak Bakanlıkça belirlenir.

Yürürlük

MADDE 15 –

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 –

(1) Bu Tebliğ hükümlerini (Mülga İbare 18.04.2025 RG: 32874) Ticaret Bakanı yürütür.

 

(Son Başvuru Tarihi Uzatıldı) Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2021-2027 IPARD Programı (IPARD III Dönemi) ALTINCI BAŞVURU ÇAĞRI İLANI (LEADER YAKLAŞIMI)

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu 2021-2027 IPARD Programı (IPARD III Dönemi)

ALTINCI BAŞVURU ÇAĞRI İLANI

Bu Program Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortaklaşa finanse edilmektedir.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) 12 Nisan 2025 tarihinde Altıncı Başvuru Çağrı İlanına çıkmış bulunmaktadır.

Başvuru kabulüne ilişkin bu çağrı, IPARD Programı 2021-2027 dönemi kapsamında Yerel Kalkınma Stratejisi hazırlamak isteyen Yerel Eylem Grupları tarafından destek almak üzere yapılacak başvurular ile ilgilidir.

PROGRAMIN KAYNAĞI

Faydalanıcılara uygun harcamalar karşılığında sağlanacak olan mali desteğin kaynağı, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti eş finansmanından oluşturulan IPARD Programı Fonu’dur. Bu destek “kamu katkısı” olarak adlandırılmaktadır. Söz konusu kamu katkısı, program çerçevesinde gerçekleşmiş uygulamalar için geri ödemesiz olarak kullandırılacaktır.

BAŞVURU YAPILACAK İLLER

IPARD III Dönemi Altıncı Başvuru Çağrı İlanı kapsamında destek almak amacıyla 81 ilden proje başvurusu yapılabilecektir.

DESTEKLENECEK TEDBİRLER VE DESTEK BÜTÇESİ

“M5-Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması-LEADER Yaklaşımı” tedbiri kapsamında başvurular kabul edilecektir.

TEDBİR ADI

SEKTÖR KODU

SEKTÖR ADI

DESTEK ORANU

DESTEK BÜTÇESİ (AVRO)

M5-Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması –LEADER Yaklaşımı

202

Yerel Kalkınma Stratejilerinin Uygulanması – LEADER Yaklaşımı

%100

50.000.000,00

BAŞVURU TARİHLERİ

Başvurular 2 Haziran 2025 tarihi saat 09:00’dan itibaren projenin uygulanacağı ilde bulunan TKDK İl Koordinatörlükleri ve İl İrtibat Ofislerinde kabul edilmeye başlanacaktır. 

Online Proje Başvuru Sistemi 2 Temmuz 2025 tarihi saat 18:00’de kapatılacaktır.

Başvuruların son teslim tarihi 4 Temmuz 2025, saat 18:00’dir.

Son teslim tarihinden sonra yapılacak başvurular kabul edilmeyecektir.

YEREL KALKINMA STRATEJİSİ UYGULAMA SÜRESİ

Altıncı Başvuru Çağrı İlanı kapsamında hazırlanacak başvurularda Yerel Kalkınma Stratejisi uygulama süreleri 2030 yılını kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Ödemelerin nasıl yapılacağı ile ilgili bilgiler Başvuru Çağrı Rehberinde yer almaktadır.

ÖNEMLİ HUSUSLAR

Alınan başvuruların toplam destek tutarının çağrı için ayrılan bütçeyi aşması durumunda, IPARD Programında ilgili tedbir için belirtilen bütçenin yeterli olduğu sayıda başvuru desteklenecektir. Bölgesel denge korunarak; bütçenin dağıtımı yapılacaktır.